¿Achkë ntel chë tzij chë Jesús xyaʼ «rkʼaslemal pa kamïk pa kikʼexel ye kʼïy winäq»?
Ri nukʼüt le Biblia
Jehová nuksaj ri rkʼaslemal xyaʼ Jesús pa kamïk rchë yerköl ri winäq pa rqʼaʼ ri mak chqä ri kamïk. Le Biblia nuʼij chë Jehová nuksaj rkikʼel Jesús rchë nutöj qamak (Efesios 1:7; 1 Pedro 1:18, 19). Rma riʼ, Jesús xuʼij chë xpë «rchë xbʼeryaʼ rkʼaslemal pa kamïk pa kikʼexel ye kʼïy winäq» (Mateo 20:28).
¿Achkë rma Jesús xkʼatzin xyaʼ «rkʼaslemal pa kamïk pa kikʼexel ye kʼïy winäq»?
Adán, ri naʼäy achï ri xuʼän Dios, majun ta wä mak chrij. Ryä xyaʼöx qʼij che rä rchë majun bʼëy nkäm ta, ye kʼa ma xbʼanatäj ta riʼ rma ma xnmaj ta rtzij Dios (Génesis 3:17-19). Ri ralkʼwal Adán xkejqalej qa ri mak (Romanos 5:12). Rma riʼ, le Biblia nuʼij chë Adán achiʼel ta xkʼayij riʼ ryä chqä xerkʼayij ralkʼwal pa rqʼaʼ ri mak chqä ri kamïk (Romanos 7:14). Majun ta jun nkowin nuchojmij ri xuʼän ryä rma jontir xa kʼo qa chik mak chqij (Salmo 49:7, 8).
Dios xpoqonaj kiwäch ri rjatzul Adán, rma kan majun chik jun ütz kiyoʼen apü (Juan 3:16). Ye kʼa, rma ryä kan pa rbʼeyal nuʼän che rä jontir, ma nkowin ta wä chaq tzij nuküy qamak o nuʼän chë achiʼel ta majun xbʼanatäj (Salmo 89:14; Romanos 3:23-26). Rma Dios kowan nqrajoʼ, ma xa xuʼ ta xkanuj rbʼanik rchë nuküy qamak komä, xa kan rchë chqä ntel ri mak chqij chqawäch apü (Romanos 5:6-8). Rchë xkowin xuʼän riʼ, ryä xkʼatzin xqrköl pa rqʼaʼ ri mak chqä ri kamïk.
¿Achkë wä nkʼatzin nuʼän jun winäq ojer si kʼo jun nrajoʼ nuköl?
Le Biblia nuʼij chë si jun winäq ojer kʼo wä jun nrajoʼ nuköl nkʼatzin wä nuʼän reʼ:
Nkʼatzin kʼo nutöj (Números 3:46, 47).
Ya riʼ nuʼän wä chë nkowin nuköl jun winäq o ntzolïx jun che rä ri ryaʼon qa (Éxodo 21:30).
Ri nutöj kʼo wä chë jnan rajäl rkʼë ri najin nuköl.a
Tqatzʼetaʼ achkë rbʼanik ri xqatzjoj qa rkʼwan riʼ rkʼë rkʼaslemal xyaʼ Jesús pa kamïk.
Ri xkʼatzin xtoj. Le Biblia nuʼij chë ri cristianos kʼo xtoj chkij rchë xeloqʼ (1 Corintios 6:20; 7:23). Ri xksäx rchë xtoj ya riʼ rkikʼel Jesús, ri achoq rkʼë ryä xerlöqʼ konojel «kiwäch winäq, ri jalajöj kichʼaʼäl, kijatzul chqä kitinamit» rchë xeryaʼ che rä Dios (Apocalipsis 5:8, 9).
Ri rbʼanik nqrköl. Ri rkʼaslemal xyaʼ Jesús pa kamïk nqrköl pa rqʼaʼ ri mak (1 Corintios 1:30; Colosenses 1:14; Hebreos 9:15).
Ri rajäl xtoj. Ri kʼaslemal xyaʼ Jesús pa kamïk jnan rkʼë ri kʼaslemal xtzʼlaʼ Adán, rma che kaʼiʼ majun ta wä mak chkij (1 Corintios 15:21, 22, 45, 46). Le Biblia nuʼij: «Xa rma jun achï [Adán] ri ma xnmaj ta tzij, ye kʼïy winäq xebʼeʼok ajmakiʼ, ke riʼ chqä, xa rma jun achï [Jesucristo] ri kan xnmaj tzij, ye kʼïy winäq xkekowin xtkikʼwaj jun chöj kʼaslemal chwäch Dios» (Romanos 5:19). Ya reʼ nukʼüt chqawäch achkë rma xa jun achï xkʼatzin xkäm rchë xerköl ye kʼïy winäq ri kʼo qa mak chkij. Le Biblia chqä nuʼij chë ri rkʼaslemal xyaʼ Jesús pa kamïk xkertoʼ ri winäq ri nkiʼän ri najowatäj rchë kʼo ütz nkïl rma ri xuʼän ryä (1 Timoteo 2:5, 6).
a Pa chʼaʼäl hebreo chqä griego ri tzij «naköl» ntel chë tzij «rajäl ri natöj» o «jun ri kan kʼo rajäl ri nayaʼ rchë ntzolïx jun ri ayaʼon qa». Achiʼel ri tzij hebreo kafár ntel chë tzij «naküch». Re tzij reʼ nksäx taq le Biblia nuʼij chë nkuchtäj qamak (Salmo 65:3). Ri tzij kófer, ri jnan jbʼaʼ rkʼë ri xqatzjoj qa, ntzjon chrij jun ri nayaʼ rchë kʼo naköl o rchë kʼo ntzolïx pä chawä (Éxodo 21:30). Ke riʼ chqä ri tzij griego lýtron, ma xa xuʼ ta ntel chë tzij «naköl», xa kan ntel chqä chë tzij «rajäl jun ri naköl» (Mateo 20:28, The New Testament in Modern Speech, de R. F. Weymouth). Ri griegos ri xetzʼibʼan wuj ojer, nkiksaj wä re tzij reʼ taq yetzjon chrij ri päq xtoj rchë nkol jun winäq ri nekʼwäx äl kimä kikʼulel chpan jun chʼaʼoj o rchë taq nsqʼopïx äl jun winäq ri xmïl pa samaj.