¿Achkë rma kiʼ qakʼuʼx tapeʼ ri winäq itzel nkinaʼ chqë?

1. ¿Achkë xuʼij qa Jesús?

CHPAN ri Sermón del Monte, Jesús xuʼij ya reʼ: «Kan kiʼ ikʼuʼx tibʼanaʼ taq […] xkixtzeläx» (Luc. 6:22). Ri xekʼoxan rchë, rkʼë jbʼaʼ ma xqʼax ta chkiwäch achkë rma xuʼij ya riʼ chkë. Y nqaʼij riʼ rma majun ta jun chqë röj nqä chwäch chë nkʼaj chik itzel nkinaʼ che rä. Rma riʼ, ¿achkë xrajoʼ xuʼij Jesús kikʼë ri tzij riʼ? Jontir röj, ri nqayaʼ rqʼij Jehová, nqajoʼ nqatamaj ya riʼ, rma pa qaqʼij komä kan ye kʼïy winäq itzel nkinaʼ chqë. Chpan re tjonïk reʼ xtqatzʼët achkë rma ri winäq itzel nkinaʼ chqë y achkë rma nqkowin kiʼ qakʼuʼx nqaʼän tapeʼ ke riʼ kinaʼoj nkiʼän qkʼë.

¿ACHKË RMA RI WINÄQ ITZEL NKINAʼ CHQË?

2, 3. a) ¿Achkë jun rma nyaʼöx kʼayewal pa qawiʼ? (Juan 16:2, 3). b) ¿Achkë rbʼanik nqrtoʼ ri nqatamaj chë ri winäq xa najin yeqʼol rma Satanás?

² Ri winäq itzel nkinaʼ chqë rma nqayaʼ rqʼij Jehová. Jesús xuʼij ya reʼ chkij ri winäq ri xtkiyaʼ kʼayewal pa kiwiʼ rtzeqelbʼëy o xkekikamsaj: «Ma kitaman ta rwäch Ntat chqä ma kitaman ta nwäch rïn» (taskʼij Juan 16:2, 3). ¿Achkë nbʼanö chë kan ye kʼïy winäq itzel nkinaʼ che rä rtinamit Dios? Yë Satanás, ri najin nqʼatö tzij pa rwiʼ Rwachʼlew (2 Cor. 4:3, 4). Ryä nutzʼapij kiwäch ri winäq rchë ma nkitamaj ta rwäch Jehová chqä nuʼän chkë chë yekatäj pä chkij ri kitaman rwäch Dios chqä nkajoʼ (Juan 8:42-44). ¿Achkë rbʼanik nqrtoʼ ri nqatamaj ya riʼ? Taq nqʼax chqawäch chë ri winäq riʼ xa najin yeqʼol rma Satanás, ya riʼ nqrtoʼ rchë ma itzel ta nqanaʼ chkë.

³ Tqatzʼetaʼ ri xbʼanatäj rkʼë Pável,a jun qachʼalal ri kʼo pa jun tinamït akuchï qʼaton chkiwäch nkiyaʼ rqʼij Dios. Rma ryä ma xyaʼ ta qa Jehová, xchap äl kimä ri policías, kowan xchʼay chqä kan kʼïy ikʼ xyaʼöx pa cárcel. Ryä xyaʼöx akuchï xa ryonïl xjeʼ. Pável nuʼij: «Rïn ntaman chë ri yeyaʼö kʼayewal pa qawiʼ ya riʼ Satanás chqä rdemonios. Ryeʼ ma yeʼuxlan ta chrij rtinamit Dios. Chqä ntzʼeton chë ye kʼïy winäq ri yesamäj pa cárcel ma itzel ta nkinaʼ chkë ri Testigos; xa xuʼ najin nkiʼän kisamaj». Y jun qachʼalal aj Croacia, ri kan itzel kinaʼoj xkiʼän rteʼ rtat rkʼë, nuʼij: «Xqʼax chi nwäch chë ri nkʼulel ya riʼ Satanás, y ma yë ta nteʼ ntat» (Efes. 6:12).

4. ¿Achkë nkikʼüt qa chqawäch ri xkiʼän Jesús chqä Esteban? (Tatzʼetaʼ chqä ri achbʼäl).

⁴ Röj ma itzel ta nqanaʼ chkë ri winäq ri nkiyaʼ kʼayewal pa qawiʼ. Pa rkʼexel riʼ, kan nqchʼö rkʼë Dios pa kiwiʼ (Mat. 5:44). Tqatzʼetaʼ ri xkiʼän Jesús chqä Esteban. Taq ri soldados aj Roma xkibʼajij yän Jesús chwäch cheʼ, ryä xuʼij ya reʼ che rä Dios: «Tat, takyuʼ kimak» (Luc. 23:34). Ryä najin wä nuʼij che rä Jehová chë tkyuʼ kimak ri soldados riʼ, ri xa xuʼ wä najin nkiʼän ri xbʼix chkë. Rkʼë jbʼaʼ xquʼ chqä kij ri winäq ri xkikʼutuj rkamik xa rma ri kʼamöl taq bʼey judíos xebʼin chkë. Ryä qʼaxnäq wä chwäch chë ri winäq riʼ ma kitaman ta wä achkë najin nkiʼän. Ke riʼ chqä jbʼaʼ xuʼän Esteban. Ryä xuʼij che rä Dios chë tkyuʼ kimak ri winäq ri najin wä nkikʼäq abʼäj chrij (Hech. 7:58-60). ¿Xkʼoxaj komä Jehová ri xkikʼutuj Jesús chqä Esteban che rä? Jaʼ, xkʼoxaj. Ye kʼïy chkë ri xkajoʼ chë nkamsäx Jesús chqä xkikʼutuj rkamik, taq xqʼax ri tiempo xkitzolij kiʼ, xkikʼuqbʼaʼ kikʼuʼx chrij Jesús chqä xeqasäx pa yaʼ (Hech. 2:36-41). Y jun chkë ri winäq ri xtoʼon rchë xkamsäx Esteban —Saulo aj Tarso— xok cristiano chqä xtzolij riʼ che rä jontir ri ma ütz ta xeruʼän taq majanä wä ttamaj rwäch Dios (1 Tim. 1:13).

5. ¿Achkë natamaj qa rït chrij ri xbʼanatäj rkʼë César?

⁵ Pa qaqʼij komä, Jehová chqä nqrkʼoxaj taq nqchʼö pa kiwiʼ ri winäq ri nkiyaʼ kʼayewal pa qawiʼ. Tqatzʼetaʼ ri xbʼanatäj rkʼë César, ri kʼo Venezuela. Rtat kan ma ütz ta wä yertzʼët ri testigos de Jehová. César nuʼij: «Nteʼ nutäj wä rqʼij rchë ütz rnaʼoj nuʼän rkʼë ntat chqä rchë nqrchajij. Tapeʼ ryä nuyaʼ wä naʼäy Jehová pa rkʼaslemal, ronojel mul xyaʼ ri nkʼatzin che rä ntat. Xkʼüt chkiwäch wachʼalal chqä chi nwäch rïn chë nkʼatzin nqanmaj rtzij ntat, xa xuʼ ma xtqaʼän ta riʼ si kʼo jun xtkʼutuj chqë ri xa xtqʼäj rtzij Jehová». Taq xeqʼax ri jnaʼ, rtat César xjäl rnaʼoj. César nuʼij: «Kʼo jun qʼij xinbʼij che rä Jehová achkë kʼo pa wan y chrij riʼ xinkʼutuj che rä ntat si nrajoʼ nutjoj riʼ chrij le Biblia wkʼë. Ma yikowin ta nbʼij achkë xinnaʼ ri qʼij riʼ taq ryä xuʼij chwä chë nrajoʼ». Taq xqʼax ri tiempo, rtat xqasäx pa yaʼ. Kantzij wä, ma jontir ta winäq ri ma ütz ta yojkitzʼët nkiʼän ya riʼ, ye kʼa ye kʼo jojun nkijäl kinaʼoj rma nkitzʼët achkë qanaʼoj nqaʼän kikʼë chqä rbʼanik nqtzjon kikʼë. ¡Ya riʼ nuʼän chqë chë kan kiʼ qakʼuʼx nqanaʼ! Rma riʼ nqarayij chë Jehová, «ri Juez pa rwiʼ jontir Rwachʼlew», yertoʼ ri winäq riʼ rchë yejelun más rkʼë (Gén. 18:25).

6. Rkʼë ri nuʼij Marcos 13:13, ¿achkë chik jun rma ri winäq itzel nkinaʼ chqë?

⁶ Ri winäq itzel nkinaʼ chqë rma nqtoʼon rkʼë Jesús. Kʼo jun qʼij, Jesús xuʼij ya reʼ chkë rtzeqelbʼëy: «Jontir ri winäq itzel xtkinaʼ chiwä rma nbʼiʼ» (taskʼij Marcos 13:13). Taq nqakʼoxaj rbʼiʼ Jesús, nuʼän chë npë pa qajolon achkë rnaʼoj chqä achkë rsamaj yaʼon pa Rqʼatbʼäl Tzij Dios. Röj, ri kantzij taq cristianos, itzel nqtzʼet kimä ri winäq ri nkikʼuqbʼaʼ kikʼuʼx chkij ri qʼatöy taq tzij ye kʼo komä y ma chrij ta ri Qʼatöy Tzij ri chaʼon rma Jehová. Jesús xchäp samaj pa Rqʼatbʼäl Tzij Dios pa 1914, y xa jbʼaʼ chik apü xtchüp kiwäch jontir ri qʼatöy taq tzij ri ma nkajoʼ ta rqʼatbʼäl tzij.

7, 8. ¿Achkë rma ye kʼo jojun winäq yetzeʼen chkij rsamajelaʼ Jehová? (Juan 15:18-20; keʼatzʼetaʼ chqä ri achbʼäl).

⁷ Ri winäq itzel nkinaʼ chqë rma ma nqajoʼ ta nqaʼän ri nkiʼän ryeʼ. Jesús xuʼij chë ri winäq itzel xtkinaʼ chkë rtzeqelbʼëy rma ma jnan ta rbʼanon kiwäch kikʼë (taskʼij Juan 15:18-20). Achiʼel xkiʼän ri cristianos pa naʼäy siglo, röj chqä ma nqchʼobʼon ta achiʼel yechʼobʼon ri winäq ri ma nkiyaʼ ta rqʼij Jehová, ma nqaʼän ta ri nkiʼän ri winäq riʼ y ma nqtzjon ta achiʼel yetzjon ryeʼ. Rma riʼ, kan ye kʼïy qachʼalal nkitäj poqän pa kisamaj o pan escuela rma kichiʼil yetzeʼen chkij (1 Ped. 4:3, 4). Ye kʼa taq nqʼax ri tiempo, ye kʼo jojun winäq nkijäl kinaʼoj y ma itzel ta chik yojkitzʼët, y ya riʼ nuʼän chqë chë kan kiʼ qakʼuʼx nqanaʼ.

⁸ Tqatzʼetaʼ ri xbʼanatäj rkʼë jun qachʼalal aj Centroamérica ri Ignacio rbʼiʼ. Ryä xjeʼ jun rmaestro pan escuela ri kan pa jnaʼ xtzeʼen chrij rma ma nrajoʼ ta nuʼän jun tzʼil bʼanobʼäl. Ye kʼa, taq xa jbʼaʼ wä chik nrajoʼ rchë nuʼän graduar riʼ, rmaestro xkʼutuj che rä achkë ntoʼö rchë chë nuʼän ri nuʼij le Biblia tapeʼ kan ye kʼïy winäq yetzeʼen chrij. Ignacio xuʼij che rä chë, chwäch ryä, ri nrajoʼ Dios rchë nuʼän kan kʼo utzil nukʼäm pä pa rwiʼ, y xuʼän invitar pa qamoloj. Kan xel rkʼuʼx taq xtzʼët chë rmaestro xapon pa Salón del Reino. Ri maestro riʼ kan xqä chwäch achkë rbʼanik xkʼul kimä qachʼalal pa congregación, rma riʼ xchäp xbʼä pa qamoloj. Taq xqʼax ri tiempo, xchäp rtjonik chrij le Biblia y kʼo chqä kʼayewal xerïl. Ye kʼa xuʼän na progresar chqä xqasäx pa yaʼ.

9, 10. a) ¿Achkë chik jun nbʼanö chë ma yoj jnan ta kikʼë ri winäq ri ma nkiyaʼ ta rqʼij Jehová? b) ¿Achkë nqatamaj qa chrij ri xuʼän ri apóstol Pablo?

⁹ Jun chik ri nbʼanö chqë chë ma yoj jnan ta kikʼë ri winäq ri ma nkiyaʼ ta rqʼij Jehová, ya riʼ chë ma nqatïtzʼ ta qiʼ pa política nixta nqbʼä pa chʼaʼoj (Juan 18:36). Rkʼë ri nuʼij Romanos 13:1, röj nqasmajij ri leyes ri yeyaʼon chpan jun tinamït. Ye kʼa rma ma nqayüj ta qiʼ pa política, ma nqajoʼ ta chë ri winäq yojkichaʼ rchë nq·ok jun qʼatöy tzij nixta nqaʼän votar chrij jun chik. Röj nqanmaj rtzij Jehová chqä nqatoʼ Rqʼatbʼäl Tzij, ri kʼo pa rqʼaʼ Rkʼajol. Kan ye kʼïy Testigos yeyaʼon pa cárcel xa rma nkiyaʼ rqʼij Dios, ye kʼa ma kiyaʼon ta qa rtzjoxik le Biblia. Ryeʼ kikʼamon kinaʼoj chrij ri apóstol Pablo, ri xtzjoj rchʼaʼäl Dios chpan jontir ri tiempo ri xyaʼöx pa cárcel (Hech. 24:27; 28:16, 30). Pablo xtzjoj ri ütz taq rtzjol chkë jontir ri xkajoʼ xekʼoxan rchë, achiʼel jojun chkë ri xechajin rchë pa cárcel, chkë ri winäq ri xkiqʼät tzij pa rwiʼ, chkë ri qʼatöy taq tzij y rkʼë jbʼaʼ chkë jojun ri xesamäj rkʼë Nerón, ri qʼatöy tzij rchë Roma (Hech. 9:15).

¹⁰ Ke riʼ chqä nkiʼän qachʼalal ri ye kʼo pa cárcel. Ryeʼ nkitzjoj le Biblia chkë jontir ri nkajoʼ yekikʼoxaj, achiʼel jojun jueces, jojun chkë ri yesamäj pa qʼatbʼäl taq tzij o ri yechajin kichë pa cárcel. Jun qachʼalal ri xyaʼöx más 6 jnaʼ pa cárcel rma ma xrajoʼ ta xok soldado, xuʼij chë ma xtzʼët ta ri tiempo riʼ achiʼel ta jun kʼayewal ri xyaʼöx pa rwiʼ, xa xtzʼët achiʼel ta jun rbʼanik xksäx rma Jehová rchë yerïl winäq ri ütz kan. Si Jehová nqrksaj rchë nqatzjoj ri ütz taq rtzjol chkë ri winäq riʼ, kan kiʼ qakʼuʼx xtqanaʼ (Col. 4:3). Ye kʼa, ma xa xuʼ ta ya riʼ nbʼanö chqë chë kiʼ qakʼuʼx nqanaʼ tapeʼ ri winäq itzel nkinaʼ chqë rma nqayaʼ rqʼij Dios. Tqatzʼetaʼ achkë chik nkʼaj nbʼanö chqë chë kiʼ qakʼuʼx nqaʼän.

¿ACHKË RMA NQKOWIN KIʼ QAKʼUʼX NQAʼÄN TAPEʼ RI WINÄQ ITZEL NKINAʼ CHQË?

11. ¿Achkë rma nqakʼuqbʼaʼ más qakʼuʼx chrij Jehová taq nyaʼöx kʼayewal pa qawiʼ? Tayaʼ jun ejemplo.

¹¹ Nqatzʼët chë najin nbʼanatäj ri rbʼin qa chik le Biblia. Chpan ri naʼäy profecía nqïl chpan le Biblia, Jehová xuʼij chë Satanás chqä rjatzul —ntel chë tzij, ri yetoʼö rchë— itzel xtkinaʼ chkë ri nkajoʼ Jehová chqä nkiyaʼ rqʼij (Gén. 3:15). Chqä, Jesús kan kʼïy mul xuʼij chë ri winäq kan itzel xtkinaʼ chkë rsamajelaʼ Dios, y ya riʼ nqïl chpan ri kajiʼ Evangelios (Mat. 10:22; Mar. 13:9-12; Luc. 6:22, 23; Juan 15:20). Ye kʼo jojun achiʼaʼ ri xetzʼibʼan le Biblia xetzjon chqä chrij ya riʼ (2 Tim. 3:12; Sant. 1:2; 1 Ped. 4:12-14; Jud. 3, 17-19). Rma riʼ ma nsach ta chqawäch achkë rma nyaʼöx kʼayewal pa qawiʼ. Pa rkʼexel riʼ, xa ntel qakʼuʼx rma nqatzʼët chë najin nbʼanatäj ri rbʼin qa chik le Biblia, y ya riʼ nqrtoʼ rchë nqayaʼ más chwäch qan chë najin nqayaʼ rqʼij ri kantzij Dios. Jun qachʼalal ixöq ri kʼo pa jun tinamït akuchï qʼaton chkiwäch nkiyaʼ rqʼij Jehová, nuʼij: «Taq xinjäch wiʼ pa rqʼaʼ Jehová, ntaman wä chë kʼo jun qʼij xtyaʼöx kʼayewal pa nwiʼ. Rma riʼ ma nxiʼij ta wiʼ chkiwäch ri kʼayewal nixta nquʼ achkë rma najin yebʼanatäj». Jun winäq ri kan itzel rnaʼoj xuʼän rkʼë ya riʼ rchjil, rma nuporoj wä rBiblia chqä nkʼaj chik publicaciones. Ye kʼa ryä ma xyaʼ ta qa ryaʼik rqʼij Dios, xa kan xkʼuqbʼaʼ más rkʼuʼx chrij Jehová (Heb. 10:39). Ri qachʼalal riʼ nuʼij: «Le Biblia rbʼin qa chik chë xtyaʼöx kʼayewal pa qawiʼ, rma riʼ kan ntaman wä chik chë xtbʼanatäj. Taq xyaʼöx kʼayewal pa nwiʼ, ya riʼ xirtoʼ rchë xinyaʼ más chwäch wan chë yïn kʼo pa rtinamit Jehová».

12. ¿Achkë xtoʼö rchë jun qachʼalal rchë xköchʼ ri kʼayewal xyaʼöx pa rwiʼ?

¹² Tapeʼ qataman chë xtyaʼöx kʼayewal pa qawiʼ, rkʼë jbʼaʼ kwest xtuʼän chqawäch xkeqaköchʼ. Jun qachʼalal xuʼij ya reʼ chrij ri tiempo ri xjeʼ pa cárcel: «Kʼo mul kowan xibʼison, xchʼpü nkʼuʼx chqä kowan xinoqʼ». ¿Achkë xtoʼö rchë ryä rchë xköchʼ ri xqʼaxaj? Ri qachʼalal riʼ xuʼij: «Ronojel mul yichʼö wä rkʼë Jehová. Ronojel nmaqʼaʼ ya riʼ wä nbʼän naʼäy. Taq kʼo jun kwest nuʼän chi nwäch paqʼij, yichʼö wä rkʼë Jehová. Y taq npë wä nyowal rma ri najin nbʼan wkʼë, ntzʼapij wä wiʼ pa baño y yichʼö rkʼë Dios». Ri qachʼalal riʼ xchʼobʼon chqä chkij rsamajelaʼ Dios ri xejeʼ ojer chqä ri ye kʼo komä, ri ma xkiyaʼ ta qa Jehová tapeʼ xyaʼöx kʼayewal pa kiwiʼ. Ya riʼ xtoʼö rchë xköchʼ ri xqʼaxaj chqä rchë ma xchʼpü ta chik rkʼuʼx, achiʼel xuʼij qa Jesús chkë rtzeqelbʼëy (Juan 14:27; 16:33).

13. ¿Achkë xtqtoʼö rchë xtqaköchʼ ri nbʼan chqë?

¹³ Ri nqjowan nqrtoʼ rchë nqaköchʼ ri nbʼan chqë. Jesús kowan xrajoʼ Rtat, yajün taq bʼajin chik chwäch cheʼ. Chqä kowan xerajoʼ ramigos (Juan 13:1; 15:13). Si röj chqä nqajoʼ Jehová chqä yeqajoʼ qachʼalal, xtqkowin xtqaköchʼ ri nbʼan chqë kimä ri winäq ri itzel nkinaʼ chqë. Tqatzʼetaʼ ri xbʼanatäj rkʼë ri apóstol Pablo rchë nqatamaj más chrij ri naʼoj riʼ.

14. ¿Achkë xtoʼö rchë Pablo rchë ma xyaʼ ta qa Jehová tapeʼ rtaman wä chë xtkamsäx?

¹⁴ Taq xa jbʼaʼ wä chik nrajoʼ rchë nkamsäx, Pablo xtzʼibʼaj äl ya reʼ che rä Timoteo: «Dios ma xyaʼ ta ri loqʼoläj rchqʼaʼ chqë rchë nqaxiʼij qiʼ, xa rchë njeʼ qachqʼaʼ, nqjowan chqä pa rbʼeyal nqchʼobʼon» (2 Tim. 1:7). ¿Achkë xrajoʼ xuʼij kikʼë ri tzij riʼ? Chë, taq jun cristiano kowan nrajoʼ Jehová, ya riʼ nbʼanö che rä chë yerköchʼ nmaʼq taq kʼayewal (2 Tim. 1:8). Kantzij na wä chë rma Pablo kowan xrajoʼ Jehová, ya riʼ xtoʼö rchë chë ma xxiʼij ta riʼ chqä rchë ma xyaʼ ta qa Jehová tapeʼ rtaman wä chë xtkamsäx (Hech. 20:22-24).

15. ¿Achkë rbʼanik najin nkikʼüt qachʼalal chë nkajoʼ kiʼ? (Tatzʼetaʼ chqä ri achbʼäl).

¹⁵ Röj kowan yeqajoʼ qachʼalal ri ma kiyaʼon ta qa Jehová tapeʼ yaʼon kʼayewal pa kiwiʼ. Kan ye kʼïy qachʼalal ma nkikʼewaj ta yekitoʼ nkʼaj chik tapeʼ nxiʼin rij kikʼaslemal, achiʼel xkiʼän Áquila y Priscila taq xkitoʼ Pablo (Rom. 16:3, 4). Tqaquʼ rij ya reʼ. Ye kʼïy qachʼalal chlaʼ Rusia yebʼä pa taq tribunales rchë nkibʼekʼuqbʼaʼ kikʼuʼx ri qachʼalal ri xechap äl. Taq jun qachʼalal ixöq ri xchap äl kimä ri policías xtzʼët chë pa tribunal ye kʼo ye kʼïy qachʼalal, kan kowan xel rkʼuʼx chqä ma xel ta chik rchʼaʼäl. Rma qachʼalal xkikʼüt chwäch chë kowan nkajoʼ y xkiʼän riʼ taq más xkʼatzin che rä, ryä kan jaʼäl xnaʼ. Achiʼel nqatzʼët, rma nqjowan röj nqaköchʼ ri nbʼan chqë, y ya riʼ nbʼanö chqë chë kiʼ qakʼuʼx nqanaʼ.

16. ¿Achkë rma Pedro xuʼij chë ri nyaʼöx kʼayewal pa kiwiʼ xa rma nkiyaʼ rqʼij Dios yekowin kiʼ kikʼuʼx nkiʼän? (1 Pedro 4:14).

¹⁶ Si nqaköchʼ ri nbʼan chqë, Dios kan kiʼ rkʼuʼx xtuʼän qkʼë (taskʼij 1 Pedro 4:14). Ri apóstol Pedro xuʼij chë, si nyaʼöx kʼayewal pa qawiʼ xa rma nqayaʼ rqʼij Dios, röj nqkowin kiʼ qakʼuʼx nqaʼän. ¿Achkë rma? Rma ya riʼ nukʼüt chqawäch chë Dios kan ryaʼon pä ri loqʼoläj rchqʼaʼ chqë. Pedro kan rtaman wä achkë nanaʼ taq Jehová kiʼ rkʼuʼx awkʼë chqä taq yeʼaköchʼ ri kʼayewal. Taq xa kʼa riʼ jbʼaʼ tqʼax qa ri Pentecostés rchë ri jnaʼ 33, ri policías ri ye kʼo wä pa templo xkichäp äl Pedro chqä nkʼaj chik apóstoles rma najin wä nkitzjoj rchʼaʼäl Dios. Ye kʼa Pedro ma xxiʼij ta riʼ xkʼüt achkë nunmaj (Hech. 5:24-29). Tapeʼ chrij riʼ xechʼay, ryä chqä ri nkʼaj apóstoles ma xkiyaʼ ta qa rtzjoxik rchʼaʼäl Dios. Pa rkʼexel riʼ, ryeʼ kan kiʼ kikʼuʼx xkinaʼ «rma Dios xyaʼ qʼij chkë rchë xkitäj poqän rma ri rbʼiʼ Jesús». Röj chqä nqkowin kiʼ qakʼuʼx nqaʼän taq nyaʼöx kʼayewal pa qawiʼ (Hech. 5:40-42).

17. ¿Achkë xuʼij Jesús chkë rtzeqelbʼëy ri aqʼaʼ taq majanä tkamsäx?

¹⁷ Ri aqʼaʼ taq majanä tkamsäx Jesús, ryä xuʼij ya reʼ chkë rtzeqelbʼëy: «Ri yirajoʼ rïn, xtjowäx rma ri Ntataʼ; y rïn xtinwajoʼ ryä» (Juan 14:21). Kan nqarayij nqatzʼët yän ri qʼij taq jontir ri winäq xtkajoʼ kiʼ y majun ta chik jun itzel ta xtnaʼ chqë xa rma nqayaʼ rqʼij Jehová (2 Tes. 1:6-8). Loman nbʼeqä ri qʼij riʼ, ronojel mul tjeʼ pa qajolon chë kʼo kʼïy nbʼanö chqë chë kiʼ qakʼuʼx nqaʼän tapeʼ nkʼaj chik itzel nkinaʼ chqë. Ya riʼ kan xtkʼuqbʼaʼ qakʼuʼx chqä xtyaʼ qachqʼaʼ.