Más ütz rbʼanik tqakʼutuʼ Rchʼaʼäl Dios chkiwäch ri winäq

1. ¿Achkë nkʼatzin nqaʼän, y achkë rma? (2 Timoteo 4:2; tatzʼetaʼ chqä ri achbʼäl).

JESÚS xuʼij ya reʼ chkë rtzeqelbʼëy: «Keʼitjoj ri winäq rchë yeʼok ntzeqelbʼëy [...]. Tikʼutuʼ chkiwäch achkë rbʼanik nkismajij jontir ri nkʼutun qa rïn chiwäch» (Mat. 28:19, 20). Jesús kan chöj xuʼij chë jontir ri cristianos nkʼatzin yeqatjoj ri winäq. Kantzij wä, Jehová nutzʼët achkë winäq «nkajoʼ» nkitamaj rwäch ryä, y ri ángeles yojkitoʼ rchë yeqïl ri winäq riʼ (Hech. 13:48; Juan 6:44; Apoc. 14:6). Ye kʼa röj chqä kʼo nkʼatzin nqaʼän. Tqaquʼ rij ri apóstol Pablo chqä Bernabé. Le Biblia nuʼij chë taq ryeʼ xeʼok pa jun sinagoga ri kʼo Iconio, «ri rbʼanik xetzjon apü xuʼän chë ye kʼïy judíos chqä griegos xeʼok rtzeqelbʼëy Jesús» (Hech. 14:1). Achiʼel nqatzʼët, ryeʼ kan ütz rbʼanik xkikʼüt Rchʼaʼäl Dios (taskʼij 2 Timoteo 4:2). Ke riʼ chqä nkʼatzin nqaʼän jontir röj ri cristianos.

2. ¿Achkë rma ye kʼo jojun nkinaʼ chë ma yekowin ta nkiʼän más ütz che rä rbʼanik nkikʼüt Rchʼaʼäl Dios?

² Ye kʼo jojun rkʼë jbʼaʼ nkinaʼ chë ma yekowin ta nkiʼän más ütz che rä rbʼanik nkikʼüt Rchʼaʼäl Dios. Rkʼë jbʼaʼ nkiʼij: «Rïn ma kan ta xibʼä pan escuela» o «Ma yikowin ta más yentjoj nkʼaj chik». Ye kʼo jojun rsamajelaʼ Dios ojer ke riʼ chqä jbʼaʼ xkinaʼ (Éx. 4:10; Jer. 1:6). Rkʼë jbʼaʼ ye kʼo chik jojun yebʼison chqä nkiʼij: «Rïn nbʼij chë ma ütz ta najin nkʼüt Rchʼaʼäl Dios, rma ntzʼët chë nkʼaj chik qachʼalal kʼo kestudiantes y kʼo jaʼäl taq experiencias nkïl, y rïn ma wlon ta ya riʼ». Ye kʼa ma tqamestaj ta chë ma jontir ta winäq xtkajoʼ xkojkikʼoxaj. Chqä, ma xa xuʼ ta ri samaj nqaʼän röj nbʼanö chë jun winäq nrajoʼ nutamaj más chrij Dios. Achiʼel xqatzʼët yän qa, Jehová chqä ri ángeles yojkitoʼ pä rchë yeqïl winäq ri ütz kan. Tapeʼ ke riʼ, nqajoʼ nqatäj qaqʼij rchë kan jaʼäl rbʼanik nqakʼüt le Biblia chkiwäch ri winäq, rchë ke riʼ kan xtkirayij xkojkikʼoxaj. Ye kʼa rchë xtqkowin xtqaʼän riʼ, tqatzʼetaʼ oxiʼ naʼoj ri kowan xkojkitoʼ.

TQAKʼUTUʼ CHKIWÄCH CHË NQAJOʼ YEQATOʼ

3. ¿Achkë rma Jesús xkowin xapon pa kan ri winäq?

³ Le Biblia nuʼij chë Jesús «kan rtaman wä achkë kʼo pa kan» ri winäq (Juan 2:25). Reʼ ntel chë tzij chë ryä rtaman wä achkë nkiquʼ y achkë rma kʼo yekiʼän. Rma riʼ rtaman wä achkë nuʼij chkë rchë napon pa kan. Jesús xtzʼët chë ri winäq ma najin ta wä yetoʼöx rchë jnan nuʼän kiwäch rkʼë Dios, chqä chë najin wä nkitäj poqän rma nkʼatzin wä nkismajij kileyes ri kʼamöl taq bʼey judíos (Mat. 9:36; 23:4). Rma riʼ kan chrij ya riʼ xtzjon wä pa Sermón del Monte. Ye kʼïy winäq xkajoʼ xkikʼoxaj Jesús, rma ryä nutzjoj wä chkë ri kan kʼo rqʼij chkiwäch.

4. ¿Achkë rbʼanik nqakʼüt chkiwäch ri winäq chë nqajoʼ yeqatoʼ? (Keʼatzʼetaʼ chqä ri achbʼäl).

⁴ ¿Achkë rbʼanik nqakʼüt chkiwäch ri winäq chë nqajoʼ yeqatoʼ? Taq nqatäj qaqʼij rchë nqʼax chqawäch achkë nbʼanö chkë chë nchʼpü kikʼuʼx (yemayon). Chpan re tiempo reʼ, ri yë Satanás najin nqʼatö tzij, jontir kʼo nbʼanö chqë chë nqatäj poqän. Si nqayaʼ ya reʼ pa qajolon, ya riʼ xtqrtoʼ rchë xtqʼax chqawäch achkë najin nkiqʼaxaj ri winäq ri nqatzjoj le Biblia chkë. Tqaquʼ rij ya reʼ. ¿Kʼo komä jun najin ntzjöx pa noticias ri nuʼän chkë ri winäq chë nchʼpü kikʼuʼx? ¿Kwest rbʼanon chkiwäch ri teʼej tataʼaj rma kalkʼwal kan chaq xuʼ celular nkitzʼët? ¿Kwest nuʼän chkiwäch ri winäq nkïl kisamaj? Tqatjaʼ qaqʼij rchë nqaquʼ rij achkë najin nkiqʼaxaj ri winäq chpan re tiempo reʼ ri kan kwest rbʼanon, y más rma ma kitaman ta chrij ri nutzüj le Biblia (2 Tim. 3:1; Is. 65:13, 14).

5. ¿Achkë rma nqaʼij chë Jesús ma jnan ta wä rnaʼoj kikʼë ri fariseos? (Mateo 11:28-30).

⁵ Jesús kowan xerajoʼ ri winäq, y ryeʼ xkitzʼët ya riʼ rma rnaʼoj xuʼän kikʼë. Ryä kan ma jnan ta wä rnaʼoj kikʼë ri fariseos. Ri achiʼaʼ riʼ nkinaʼ wä chë kʼo más kiqʼij chkiwäch ri winäq chqä kan itzel wä kinaʼoj nkiʼän kikʼë (Mat. 23:13; Juan 7:49). Ye kʼa Jesús ma ke riʼ ta xuʼän. Ryä kan ütz rnaʼoj xuʼän kikʼë nkʼaj chik chqä ma xqasaj ta kiqʼij; ma qʼaqʼ ta wä rjolon chqä ma xnaʼ ta riʼ, y ya riʼ xtoʼö rchë chë kan jaʼäl rbʼanik xkʼüt rchʼaʼäl Dios (taskʼij Mateo 11:28-30). Röj chqä nkʼatzin nqatäj qaqʼij rchë ütz qanaʼoj nqaʼän kikʼë ri winäq chqä ma nqaqasaj ta kiqʼij.

6. ¿Achkë xtqtoʼö rchë kan ütz qanaʼoj xtqaʼän kikʼë ri winäq ri ma nkajoʼ ta yojkikʼoxaj?

⁶ Ye kʼo jojun winäq ma nkajoʼ ta nkikʼoxaj ri nqatzjoj chkë y jojun chik npë kiyowal chqë. ¿Achkë qanaʼoj kʼo chë nqaʼän kikʼë? Jesús xuʼij chë ma xa xuʼ ta nkʼatzin nqaköchʼ ri nbʼan chqë, ryä chqä xuʼij ya reʼ: «Ütz inaʼoj tibʼanaʼ kikʼë ri itzel nkinaʼ chiwä, tikʼutuj ütz pa kiwiʼ ri winäq ri nkitäq itzel chiwij y kixchʼö rkʼë Dios pa kiwiʼ ri yixkiyöqʼ» (Luc. 6:27, 28). Jun ri xtqtoʼö rchë xtqkowin xtqaʼän riʼ, ya riʼ nqatäj qaqʼij rchë nqʼax chqawäch achkë rkʼë jbʼaʼ najin nkiqʼaxaj ri winäq. Kantzij wä, ye kʼo jojun kan kiyaʼon wä chwäch kan ma yojkikʼoxaj ta, ye kʼa jojun chik rkʼë jbʼaʼ itzel kinaʼoj nkiʼän qkʼë xa rma kʼo kʼïy najin nkiqʼaxaj pa kifamilia o kʼo nkʼaj chik kʼayewal kilon. Rkʼë jbʼaʼ ri qʼij ri xqapon kikʼë ma kiʼ ta kikʼuʼx. Xa bʼa achkë na nbʼanö chkë chë ma nkajoʼ ta yojkikʼoxaj, röj tqasmajij re naʼoj reʼ: «Ronojel mul kan jaʼäl rbʼanik kixtzjon, achiʼel ta kan iyaʼon rtzayil itzij, rchë ke riʼ xtitamaj achkë xtiʼij che rä jun winäq taq kʼo jun xtkʼutuj chiwä» (Col. 4:6). Si nqatäj qaqʼij rchë nqʼax chqawäch achkë najin nkiqʼaxaj ri winäq y achkë nkʼatzin chkë, ma chanin ta xtpë qayowal chkë chqä kan ütz rbʼanik xtqakʼüt le Biblia chkiwäch.

TQAKSAJ RCHʼAʼÄL DIOS

7. ¿Achkë rbʼanik xkʼüt Jesús chë chpan Rchʼaʼäl Dios xresaj wä pä jontir ri xkʼüt? (Juan 7:14-16).

⁷ Taq Jesús xtzjon kikʼë ri winäq, ryä chpan Rchʼaʼäl Dios xresaj wä pä jontir ri xkʼüt. Ri rbʼanik xerkʼüt ri naʼoj riʼ xuʼän chë ri winäq ma kwest ta xqʼax pa kijolon chqä ma chanin ta xkimestaj. Le Biblia nuʼij chë «ri winäq kan xqä kimayej rma rbʼanik xkʼüt rchʼaʼäl Dios chkiwäch, rma ryä xtzjon kikʼë kan achiʼel jun winäq ri kʼo uchqʼaʼ pa rqʼaʼ, y ma achiʼel ta ri escribas» (Mar. 1:22; tatzʼetaʼ ri nota de estudio «no como los escribas»). Pa rqʼij qa Jesús, ri escribas rkʼulun wä chkë nkikʼüt chkiwäch ri winäq achkë kibʼin nkʼaj chik achiʼaʼ ri kan kʼïy kitaman chrij kiley ri judíos. Ryeʼ nkiʼän wä riʼ xa xuʼ rchë nkiyaʼ rchqʼaʼ kitzij. Ye kʼa Jesús ma ke riʼ ta xuʼän, ryä chaq taqïl xerksaj ri Loqʼoläj taq Wuj. Tapeʼ Jesús kan kʼïy wä rtaman, rma kan kʼïy tiempo xjeʼ rkʼë Rtat chlaʼ chkaj, ryä ma xtzjoj ta ya riʼ chkë ri winäq xa xuʼ rchë nkiyaʼ rqʼij o rchë nuʼän chkë chë nkinaʼ chë majun ta kitaman. Pa rkʼexel riʼ, ryä xksaj Rchʼaʼäl Dios rchë xkʼüt chkiwäch achkë nrajoʼ Rtat rchë nkiʼän (taskʼij Juan 7:14-16). Ri xuʼän Jesús kan jun ütz ejemplo chqawäch röj.

8. ¿Achkë rbʼanik xkʼän rnaʼoj ri apóstol Pedro chrij Jesús?

⁸ Rtzeqelbʼëy Jesús xkikʼän kinaʼoj chrij Jesús y xkiksaj Rchʼaʼäl Dios taq xetzjon kikʼë nkʼaj chik. Tqatzʼetaʼ ri xuʼän ri apóstol Pedro. Tapeʼ ryä ma kan ta kʼo wä restudios, pa Pentecostés rchë ri jnaʼ 33, kan xapon pa kan ri winäq taq xerksaj ri Loqʼoläj taq Wuj rchë xkʼüt chkiwäch achkë rbʼanik xetzʼaqät ri profecías chrij Jesús (Hech. 2:14-37). ¿Achkë xbʼanatäj chrij riʼ? «Ri winäq ri kan ütz xkikʼoxaj ri xtzjoj chkë, xeqasäx pa yaʼ. Chpan ri qʼij riʼ, jun ye 3,000 winäq xeʼok rtzeqelbʼëy Jesús» (Hech. 2:41).

9. ¿Achkë rma nkʼatzin nqaksaj le Biblia taq nqtzjon kikʼë ri winäq?

⁹ Rchë nqapon pa kan ri winäq, majun ta chik jun samajbʼäl más ütz kʼo qkʼë chwäch Rchʼaʼäl Dios (Heb. 4:12). Rma riʼ nkʼatzin nqaksaj taq nqtzjon kikʼë ri winäq. Nqajoʼ nqatzjoj «rchʼaʼäl Dios» chkë, y ma yë ta ri nqaquʼ röj (2 Tim. 4:2). Proverbios 2:6 nuʼij: «Yë Jehová nbʼanö chë njeʼ anaʼoj; ryä nbʼanö chë njeʼ atamabʼal chqä rchë nqʼax jontir chawäch». Taq nqaksaj le Biblia rchë nqtzjon kikʼë ri winäq, achiʼel ta najin nqayaʼ qʼij chë yë Jehová ntzjon kikʼë (Mal. 2:7). Nqajoʼ chë ri winäq nkitamaj chë ri naʼoj ri ye kʼo pa Rchʼaʼäl Dios kʼo más kiqʼij chkiwäch ri naʼoj yekikʼüt ri winäq. Le Biblia kan rkʼë Dios petenäq wä chqä nukʼüt chqawäch achkë nkʼatzin nqaʼän rchë Dios kiʼ rkʼuʼx nuʼän qkʼë chqä rchë kiʼ qakʼuʼx nqaʼän pa qakʼaslemal (2 Tim. 3:16, 17).

10. ¿Achkë ütz nqaʼän rchë qestudiante nutzʼët chë kan chrij wä le Biblia najin nutjoj riʼ?

¹⁰ Taq najin nqatjoj qiʼ rchë nqayaʼ jun tjonïk, qchʼobʼon chrij achkë ütz nqaʼän rchë qestudiante nutzʼët chë yë le Biblia najin ntzjon. Ryä nkʼatzin nqʼax chwäch chë ri videos chqä ri achbʼäl, xa xuʼ nkitoʼ rchë nqʼax chwäch achkë naʼoj nukʼüt le Biblia, y ya riʼ kʼo más rqʼij. Taq najin chik nqayaʼ rtjonik, jnan tqaskʼij ri textos ri kʼo más kiqʼij, chqä tqatoʼ rchë nuquʼ achkë nutamaj qa chpan ri textos riʼ. Taq nqakʼüt jun video o jun achbʼäl chwäch, tqatoʼ rchë nutzʼët achkë naʼoj chpan le Biblia najin nukʼüt ri video riʼ o ri achbʼäl. Reʼ ma ntel ta chë tzij chë nkʼatzin nqtzjon kowan o nqaskʼij jontir ri textos ri ye kʼo chwäch qawuj. Ri más ütz nqaʼän ya riʼ nqayaʼ tiempo che rä qestudiante rchë nqʼax chwäch achkë ntel chë tzij jun texto o nqaskʼij chik jmul si nkʼatzin. Si xtqaʼän jontir reʼ, ryä xtqʼax chwäch chë kan chrij wä le Biblia najin nutjoj riʼ, y ma chrij ta jun libro, jun achbʼäl o jun video (1 Cor. 2:13).

11, 12. a) ¿Achkë rbʼanik nqakʼüt chë ma nikʼo ta qakʼuʼx nqatoʼ qestudiante? (Hechos 17:1-4; tatzʼetaʼ chqä ri achbʼäl). b) ¿Achkë nkʼatzin ma nqamestaj ta chkij jojun winäq, y achkë ütz nqaʼän rchë yeqatoʼ?

¹¹ Si qestudiante kwest nuʼän chwäch nunmaj jun naʼoj, ma tqamestaj ta re naʼoj reʼ ri xyaʼ Pablo: «Tatzjoj rchʼaʼäl Dios [...] ye kʼa ma tikʼo ta akʼuʼx chubʼanik riʼ». Ma jontir ta winäq jnan nkiʼän progresar. Rkʼë jbʼaʼ chqawäch röj kʼo jojun naʼoj ma kwest ta yeqʼax, ye kʼa chkiwäch nkʼaj chik ma ke riʼ ta. Tqaquʼ rij ri apóstol Pablo. Taq ryä kʼo wä Tesalónica, kan kʼïy mul xerksaj ri Loqʼoläj taq Wuj rchë xertoʼ jojun judíos rchë nkinmaj ri najin wä nukʼüt chkiwäch (taskʼij Hechos 17:1-4).

¹² Jun chik rbʼanik nqakʼüt chë ma nikʼo ta qakʼuʼx nqatoʼ jun qestudiante, ya riʼ taq nqayaʼ na tiempo che rä rchë nuʼän responder jun ri xqakʼutuj che rä chqä nqatäj qaqʼij rchë ma xa xuʼ ta röj nqtzjon. Tqakʼoxaj ri nuʼij pä chqë, rchë ke riʼ nqʼax chqawäch achkë nuquʼ. Chrij riʼ tqaskʼij jun texto chwäch ri xttoʼ rchë xtqʼax chwäch achkë nuquʼ Dios. Ye kʼa ma tqamestaj ta chë ye kʼo jojun winäq majun bʼëy kitzʼeton ta jun Biblia nixta kitaman achkë nuʼij. Rma riʼ, rkʼë jbʼaʼ ütz nqakʼwaj jun kiBiblia Traducción del Nuevo Mundo. Ütz nqakʼüt chkiwäch ri peraj «Introducción a la Palabra de Dios», ri kʼo pa naʼäy taq rxaq, rchë nkitzʼët jaruʼ naʼoj ye kʼo chpan le Biblia ri kan kowan kiqʼij. Ütz chqä nqaskʼij jojun textos chkiwäch ri ye kʼo chpan ri pregunta 15 rchë nkitzʼët achkë rbʼanik yertoʼ Rchʼaʼäl Dios. Ri pregunta riʼ nukʼüt achkë rbʼanik nqrtoʼ le Biblia rchë kiʼ qakʼuʼx nqaʼän. Si nqakʼüt chwäch qestudiante chë le Biblia kan kʼo rqʼij, xtqkowin xtqatoʼ rchë xtsmajij ri nqakʼüt chwäch.

TQABʼANAʼ CHË YË JEHOVÁ NYAʼÖX RQʼIJ

13. Taq najin nqatjoj jun winäq, ¿achkë nqajoʼ röj chë nyaʼöx rqʼij? Tayaʼ jun ejemplo.

¹³ Ri nqajoʼ röj ya riʼ yeqatoʼ ri winäq rchë nkitamaj rwäch Jehová chqä yejelun rkʼë (Sant. 4:8). Nqkowin nqaʼij chë röj yoj achiʼel jun winäq ri nutzäj jun linterna rchë nutoʼ jun chik taq kʼo jun najin nukanuj pa qʼequʼn. Ri winäq riʼ ma nutzäj ta ri linterna chrij qa ryä, xa kan nutzäj akuchï najin nkanun wä ri jun chik winäq. Y ke riʼ chqä röj, taq najin nqatjoj jun winäq, ma nqajoʼ ta chë xa qaqʼij röj nuyaʼ rma ri najin nqakʼüt chwäch, ri nqajoʼ ya riʼ chë tyaʼ rqʼij Jehová rma ri najin nutamaj.

14. ¿Achkë rbʼanik nqatoʼ qestudiante rchë nurayij nuʼän ri nqä chwäch Jehová?

¹⁴ Taq nqatjoj jun winäq chrij le Biblia, tqatoʼ rchë nurayij nuʼän ri nqä chwäch Jehová, rchë ke riʼ Jehová kan kiʼ rkʼuʼx xtuʼän rkʼë (Prov. 27:11). Ma nqajoʼ ta nqaʼän chë qestudiante nunaʼ chë xa xuʼ nkʼatzin nuʼän ri nbʼix che rä rchë ntok testigo de Jehová. Ri nqajoʼ röj ya riʼ chë ryä kʼo nujäl pa rkʼaslemal rma nrajoʼ nuʼän ri nqä chwäch Dios. Tqaquʼ rij ya reʼ. Si kwest najin nuʼän chwäch nuyaʼ qa rbʼanik jun ri ma ütz ta, tqakʼutuj ya reʼ che rä: «¿Achkë rma Jehová kan itzel nutzʼët chë ri winäq nkiʼän ya riʼ? ¿Achkë rma ryä nrajoʼ chë rït nayaʼ qa rbʼanik jun ri nqä chawäch? ¿Achkë rma naʼij rït chë ri nukʼutuj Jehová chawä nukʼüt chë kowan yatrajoʼ?». Tqatoʼ qestudiante rchë nuquʼ rij achkë nqä chwäch Jehová chqä achkë ütz taq naʼoj ye kʼo rkʼë, rchë ke riʼ más xtqʼax chwäch chë ri Qatat kʼo chkaj kowan nrajoʼ, y ya riʼ xtbʼanö che rä chë xtrayij xtuʼän ri nqä chwäch Jehová.

MA TQAYAʼ TA QA NQATÄJ QAQʼIJ RCHË MÁS ÜTZ RBʼANIK NQAKʼÜT RCHʼAʼÄL DIOS

15. ¿Achkë ütz nqaʼän rchë más ütz rbʼanik nqakʼüt Rchʼaʼäl Dios?

¹⁵ Röj ütz nqaʼij che rä Jehová chë tqrtoʼ pä rchë nqatzʼët achkë ütz nqaʼän rchë más ütz rbʼanik nqakʼüt Rchʼaʼäl (1 Juan 5:14). Ye kʼa kʼo jojun nkʼatzin nqaʼän rchë nqrtoʼ pä, achiʼel taq nqayaʼ qaxkïn che rä rbʼanik nqrtjoj pa qamoloj chqä nqasmajij ri nqatamaj. Chqä, taq nqabʼeyaʼ jun tjonïk chrij le Biblia, ütz nqaʼij che rä jun qachʼalal —achï o ixöq— ri kan jaʼäl rbʼanik yertjoj ri winäq chë tbʼä qkʼë y chrij riʼ tuʼij chqë achkë nkʼatzin más ütz nqaʼän che rä. Ma tqamestaj ta chë, tapeʼ röj qataman chik ri naʼoj ri najin nqakʼüt chwäch qestudiante, ryä majanä ttamaj. Rma riʼ tqatjaʼ qaqʼij rchë nqʼax chqawäch achkë nunaʼ chqä achkë nuquʼ. Tqatoʼ rchë nutzʼët achkë utzil nrïl rma ri najin nutamaj chqä rchë nuloqʼoqʼej ri rtzjun Jehová. Si xtqaʼän riʼ, xtqatoʼ rchë xttok ramigo Jehová chqä rchë kiʼ rkʼuʼx xtuʼän (Sal. 1:1-3).

16. ¿Achkë rma ütz nqatäj qaqʼij rchë ronojel mul kan ütz rbʼanik nqakʼüt Rchʼaʼäl Dios?

¹⁶ Ri nqakʼüt chrij Jehová, ya riʼ jun chkë ri nbʼanö chqë chë más kiʼ qakʼuʼx nqaʼän. Chwäch ri kʼakʼakʼ Rwachʼlew kʼa xtkʼatzin na xtqaʼän riʼ. Rma riʼ, taq xtqatzjoj ri ütz taq rtzjol, tqakʼutuʼ chkiwäch ri winäq chë nqajoʼ yeqatoʼ, tqaksaj Rchʼaʼäl Dios chqä tqabʼanaʼ chë yë Jehová nyaʼöx rqʼij. Si xtqaʼän jontir reʼ, xtqkowin kan ütz rbʼanik xtqakʼüt Rchʼaʼäl Dios.