¿Pa qan komä kʼo wä ri Rqʼatbʼäl Tzij Dios?
Ri nuʼij le Biblia
Ri Rqʼatbʼäl Tzij Dios ma ya riʼ ta jun ri kikʼwan ri cristianos pa kan.a Le Biblia nukʼüt chë Rqʼatbʼäl Tzij Dios chkaj kʼo wä (Mateo 4:17). Chqä nukʼüt chë re Qʼatbʼäl Tzij reʼ ya najin chik nuqʼät tzij chlaʼ chkaj. Tqatzʼetaʼ más chrij reʼ.
Ri Rqʼatbʼäl Tzij Dios ye kʼo rqʼatöy tzij, rwinaq chqä rleyes; y rsamaj ya riʼ nuʼän ri nrajoʼ Dios chlaʼ chkaj chqä chwäch le Rwachʼlew (Mateo 6:10; Apocalipsis 5:10).
Ri Rqʼatbʼäl Tzij Dios xtqʼät tzij pa kiwiʼ jontir ri «winäq ri jalajöj kitinamit chqä kichʼaʼäl» (Daniel 7:13, 14). Re qʼatbʼäl tzij reʼ ma yë ta ri winäq xechaʼö rchë; kan yë Dios xchaʼö chqä xyaʼö uchqʼaʼ pa rqʼaʼ rchë nuqʼät tzij pa kiwiʼ ri winäq (Salmo 2:4-6; Isaías 9:7).
Jesús xuʼij chkë rapóstoles chë xkejeʼ rkʼë chpan Rqʼatbʼäl Tzij Dios chlaʼ chkaj. ¿Achkë xtkibʼebʼanaʼ? Ryä xuʼij chkë chë xketzʼyeʼ «chkipan tronos», ntel chë tzij, chë ryeʼ chqä xkeʼok qʼatöy taq tzij (Lucas 22:28, 30).
Ri Rqʼatbʼäl Tzij Dios xtchüp kiwäch jontir rkʼulel Dios (Salmo 2:1, 2, 8, 9; 110:1, 2; 1 Corintios 15:25, 26).
Achiʼel nqatzʼët, le Biblia ma nukʼüt ta chë Rqʼatbʼäl Tzij Dios nbʼeqä taq nqayaʼ qaxkïn che rä Dios rkʼë ronojel qan chqä chë ma ya riʼ ta jun ri qakʼwan pa qan. Ye kʼa ri nukʼüt le Biblia ya riʼ chë ri «ütz taq rtzjol chrij Rqʼatbʼäl Tzij Dios» yekowin yeʼapon pa qan chqä kʼo chë nkikʼwaj qabʼey chpan qakʼaslemal (Mateo 13:19; 24:14).
¿Ye kʼa ma xuʼij ta Jesús kʼa: «Ri Rqʼatbʼäl Tzij Dios kʼo chik iwkʼë»?
Jojun biblias ke reʼ kibʼanon qa che rä Lucas 17:21: «Ri rajawaren [o Rqʼatbʼäl Tzij] ri Dios kʼo chik iwikʼin» (La Biblia en Kaqchikel Central). Rma riʼ ye kʼo winäq nkiquʼ chë Rqʼatbʼäl Tzij Dios pa qan kʼo wä. Ye kʼa rchë nqʼax pa qajolon re versículo reʼ nkʼatzin nqanukʼuj rij rcontexto.
Ri Rqʼatbʼäl Tzij Dios majun ta wä pa kan ri achiʼaʼ ri nkajoʼ wä nkikamsaj Jesús
Jesús najin wä ntzjon kikʼë ri fariseos, jun molaj kʼamöl taq bʼey ri itzel wä nkinaʼ che rä chqä nkajoʼ wä nkikamsaj (Mateo 12:14; Lucas 17:20). Rma riʼ, ¿xuʼij komä Jesús chë ri itzel taq winäq riʼ kʼo wä Rqʼatbʼäl Tzij Dios pa kan? Manä, rma kan yë ryä xbʼin reʼ chkë: «Rïx xa kaʼiʼ ipaläj chqä xa xuʼ itzel kʼo pan iwan» (Mateo 23:27, 28).
Ri rbʼanik kibʼanon qa nkʼaj chik biblias che rä Lucas 17:21 más nqrtoʼ rchë nqʼax pa qajolon achkë ntel chë tzij re versículo reʼ. Jun ejemplo, El Nuevo Testamento en Cakchiquel Occidental nuʼij: «Ri Rajawaren [o Rqʼatbʼäl Tzij] ri Dios kʼo chik chikojöl», y La Biblia. Traducción del Nuevo Mundo nuʼij: «Ri Rqʼatbʼäl Tzij Dios kʼo chikojöl rïx». Ye kʼa, ¿achkë rma Jesús xuʼij chë Rqʼatbʼäl Tzij Dios kʼo wä chkikojöl ri fariseos? Rma ryä, ri xchaʼöx yän rma Dios rchë ntok qʼatöy tzij, kʼo wä chkikojöl ryeʼ (Lucas 1:32, 33).
a Kʼïy iglesias nkikʼüt chë Rqʼatbʼäl Tzij Dios pa kan ri winäq kʼo wä. Jun ejemplo, ri Convención de Bautistas del Sur —jun iglesia protestante rchë Estados Unidos ri kan tamatäl rwäch— xuʼij chë jun chkë ri ntel chë tzij Rqʼatbʼäl Tzij Dios ya riʼ taq «jun winäq nuyaʼ qʼij chë Dios nsamäj pa ran chqä pa rkʼaslemal». Y chpan ri libro Jesús de Nazaret, ri papa Benedicto XVI xuʼij: «Ri Rqʼatbʼäl Tzij Dios nbʼeqä taq rkʼë ronojel qan nqayaʼ qaxkïn che rä Dios».