Ngone nyini

Nge bia kômbô yene mvaé ja so metyi me Yésus a minsône mié, bia yiane buni ntañ asu na bi bi ényiñe ya nnôm éto. Abui bôt é bili fane ya bo de. (Éphé. 1:7) Bôt Yésus a nga loone na “mintômba mife” ba di ki belete nge nyu woon e Tawôlô Tate a bobane mbu ôse a be nji yiane bo de. (Jean 10:16) Ve to’o nalé, bi ne jô na be fe ba ke ôsu a di belete ya ényiñ. Ba bo de éyoñe ba buni ntañe Yésus, a mbamba be mame ntañ ôte wo soo be. (Jean 6:53) Ve bôte ki ba yiane di belet a nyu woone ba liti na be ne bibu’a ya mfefé élat a na be bili ndi nleme ya bo bejô Éjôé Zambe. Ajô te, bi kusa bo miñwo’one nge ke mintômba mife, bia yiane liti na bia buni ntañ asu na bi bi ényiñe ya nnôm éto. w24.12 af. 13 ab. 14, 16

Ngô’é Yésus a nga telé Tawôlô Tate, a nga ve minlômane mié belet é ne te mvusu a jô mie na é ne ndeme ya nyule jé. Mvuse ya valé, ane a nga ve be woon a jô be na a ne ndeme ya “metyi [mé] ya élat.” (Marc 14:22-25; Luc 22:20; 1 Cor. 11:24) Mfefé élat ô nji boban a bôte bese, wo bobane fo’o ve a bôte ya “nda Israël [ya nsisime]” mbe bete ba ye nyiin “Éjôé Zambe.” (Héb. 8:6, 10; 9:15) Éyoñ Yésus a nga bo Tawôlô Tate a mbe a dañe’e kobô ajô “mone nsamba” bôt. Minlômane mié mi nga wulu ba’aba’a a nye mi mbe a nye ngô’é éte, mmie mi mbe bôte be ôsu ya nsamba bôt ôte. Minlômane mite mmie Yésus a nga jô na mi di belet a nyu woon. Bôte bete mbe ba ye nyiñe yôp été a Yésus. w24.12 af. 11 ab. 9-10

Mvôé Yésus jia é nga koñe nye. Mvuse ya valé nde besiñe bé be nga bi nye a ta nye a bôte nye mejô. Be nga tyi’i nye ajô na a yian awu a tibili nye. Bezimbi be nga kee nye vôme be mbe na ba ye wôé nye a bômôlô nye élé. Nté ôse a mbe a du’uk, Ésa wé, Yéhôva Zambe a mbe a wô’ô mbia mintaé. Yéhôva a mbe a bili ngule ya bo na minju’u mi Mone wé mi man, ve a nji de bo. Éfia jia étam nje é nga tindi nye na a bo nalé: Nye’an. Awu Yésus é ne beta ndem a liti abim avé Yéhôva a nye’e wo. A nga jibi avale minjuk ô vo’o simesan asu na a nyii wo nsem a awu. (1 Jean 4:9, 10) Ôwé, a kômbô volô môt ase ya be bia na a wosane nsem a dañe wô! w24.08 af. 6 ab. 13-14

Bi ne tu’a wôk abim avé Yéhôva a nye’e bia éyoñe bia fas abime mintaé a nga wôk éyoñ a nga ve ntañ. Satan a jô na teke mbo ésaé Zambe éziñ a ye ke ôsu a kabetane Yéhôva éyoñ a tele minjuk été. Yéhôva a nga kañese na Yésus a tôbane minjuk ôsusua na a wu, asu na a liti na Satan a ne nlaa minsos. (Job 2:1-5) Yéhôva a nga yen ane bepharisien a bescribe ba kpwe’ele Yésus, ane bezimbi ba bôme nye a ane ba bômôlô nye élé. Mvuse ya valé, a nga yen ane Mone wé a nye’e a duk akekui awu. (Matt. 27:28-31, 39) A mbe ve kamane na mame mete mese me bo te kui nye. (Matt. 27:42, 43) Ve nge Zambe a nga ye de bo, Yésus a nji ye ya’ane ntañ, a bi nga ye nyiñe teke ndi nlem éziñ. Ajô te, Yéhôva a nga kañese na Mone wé a tôbane minjuk akekui a nga suu mvebe. w25.01 af. 22 ab. 7

Bi ne Ngone nisan é too melu 16 mbu 33 ya É.J. Beyé’é be Yésus be ne éyôé a ba ko woñ. Beyé’é bebaé ya bebe ba kôlô Jérusalem na ba ke Émmaüs. Môt éziñe be nji yem a subu beyé’é be Yésus bebé a wulu a be. Ba kate môt ate na, mbia jam a te kui Yésus a te’e be menyul. Môt ate a taté na a kate be mame ma ye tyendé binyiñe biap. “Ataté be Moïse a bekulu mejô bese,” a kate be amu jé Messie a nga yiane tôbane njuk a wu. Éyoñe bôte bete belale ba kui Émmaüs, ane môt ate a kate be za nnye ate a ne. A kate be na a ne Yésus a wômeya soñ! (Luc 24:13-35) Yésus a nga yené be beyé’é bé abui biyoñe melu 40 a nga kandane lôte si va. E melu mete, Yésus a nga ve beyé’é bé be nga too éyôé be koo fe woñe ngule nyul. Be nga bo mevak, a bi ayo’o nleme ya kañete bôte mbamba foé ya Éjôé a ye’ele be mejô me Zambe. w24.10 af. 12 ab. 1-3

Mongô a ne yaé a bo nya môtô teke ve ngul éziñ. Ve môt a vo’o bo étôtôlô nsisime nge a nji bibane na a bo mam avale Yéhôva a yi. Éve’an é ne na, bobejañ a besita ya Corinthe be nga kañese mbamba foé, be duban, be nyoñe mfufube nsisim a kañese mvolane Paul a nga ve be. (Mame mi. 18:8-11) Ve, bone mimbu mvuse ndubane wop, abui ya be be é mbe é ngenane teke bo étôtôlô nsisim. (1 Cor. 3:2) Asu na bi bo bitôtôlô bekristen, bia yiane taté bi nkômbane ya bo étôtôlô. Bôte ba “nye’e ndimane mam” ba yi na be kange ane bongô mfa’a ya nsisim, a nalé a bo na be bo te yaé nsisim. (Mink. 1:22) Bi nji yiane bo avale benya bôtô é ne na ayan é ntoo nlô ve ngop é yoo. Bia ve ngule ya be’e mimbe’e miangan a bia bibane na bi yemete élate jangan a Yéhôva. Nge wo ke ôsu a bibane na ô bo étôtôlô nsisim, ye’elane Yéhôva na a ve wo “nkômbane a ngul ya bo jam éziñ.”—Philip. 2:13. w24.04 af. 4 ab. 9-10

Yéhôva a kate bia aval a wô’ôtan éyoñ a tyi’i bôte mejô. (Ézé. 33:11) Yéhôva a nji bo avôle ya ji’a nyoñe ntyi’ane ya wôé bôt éyoñe jia ya biyoñe bise. Yéhôva a ne njalan a nkoon éngôngol, a liti fulu éte éyoñ ése nalé a yian. Jé bia yem a lat a bôte ba ye wômô? Kalate Zambe a ve bia ve bone bive’an. Yésus a nga jô na Judas Iscariote a ye ke wômô. (Marc 14:21; fombô’ô fe Jean 17:12 a ayemé ya Bible d’étude ya nkobô Fulasi.) Judas a nga vañe bo jam a mbe a yeme’e na da ye bo na a tebe Yéhôva Zambe ba Mone Wé ngame yat. (Fombô’ô Marc 3:29 a ayemé ya Bible d’étude ya nkobô Fulasi.) Yésus a nga jô fe na betebe ôsu ya miñyebe miziñe be mbe be wosane nye ba ye wu a ba ye ke bi fane ya beta wômô. (Matt. 23:33; fombô’ô Jean 19:11 a atone ya Bible d’étude ya nkobô Fulasi é ne na “l’homme.”) A nlômane Paul ô nga jô fe na bôte ba wosane benya mejôô be teke tyendé, ba ye ke wômô.—Héb. 6:4-8; 10:29. w24.05 af. 4 ab. 10-11

Nge bia ke ôsu a wulu ba’aba’a a Yéhôva, Satan a ye ke kui na a bo na bi tôbane nju’u wo ye tabe nnôm éto. (1 Jean 3:8) Mfefé émo, Yéhôva a ye ke ôsu a ba’ale benya bebo bisaé bé sake fo’o ve mfa’a ya nsisim étam, a ye fe bo na be bo te beta wu. (Nli. 21:4) E bo nneñe ya nda éndelé Yéhôva a ne beta mvom. Bi ne bo benya bemvôé bé a amvôé éte é ne tabe nnôm éto. (Ézé. 37:27) Avale ntaban avé bia yiane bi nge bia yi na bi ke ôsu a bo beyeñe be Yéhôva? Nge môt éziñ a te wo bañete nda jé, wo ye jeñe na ô yeme jôm a yi na ô bo. Avale te da da, bia fe bia kômbô yeme jame Yéhôva a yi na bôte ba kômbô ke ôsu a bo beyeñe ya nda éndelé jé be bo. Nye’ane bia nye’e Yéhôva wo tindi bia na, bi bo jam ése bi ne ngule ya bo asu na bi “ve nye nleme mvaé mimfa’a mise.” (Col. 1:10) Bi nji yiane ve’ele vuane jam éte, bia yiane fe bi beta ésemé asu dé éyoñ ése. Éyoñ bia semé Yéhôva avale te, bia ye bo te bo jam é ne ve nye nlem abé a bia ye “wulu a nje’ebane nlem” a Zambe wongan.—Mich. 6:8. w24.06 af. 4 ab. 8-9

Yéhôva a nga jô Abraham na a ve mone wé Isaac metuna’a. Jam éte é nga yiane taé Abraham nlem angôndô a bi vo’o simesan abime mintaé a nga wôk. Ve akusa bo nalé, a nga bo Yéhôva mewôk. Éyoñ Abraham a mbe a nga zu wôé mone wé, ane Zambe a nga kamane na a bo de. Nkañete ôte wo ye’ele bôte bese ba buni Yéhôva beta jam. Yéhôva fe a mbe nkômesane ya ve atyi’i Mone dé a nye’e metuna’a. Yéhôva a nye’e bôt angôndô ya abui. (Mett. 22:1-18) Éyoñe Yéhôva a nga ve bone be Israël metiñ, a nga jô be na ba yiane ve betite metuna’a, ndembene ba ye bi njamane ya mam abé map. (Lév. 4:27-29; 17:11) Metuna’a mete me mbe éfunane ya beta metuna’a me mbe na ma ye veban, a mane vaa abé ése é ne bôte menyul. Zambe a nga jô bekulu mejô bé na be tili mam a lat a mvoñ a nga ka’ale. Be nga jô na Mone Zambe a ne ngum aval a ye tôbane minjuk a wu asu na a nyii bôt abé a awu. Wo fe ô ne môte wua ya été!—Ésa. 53:1-12. w24.08 af. 4 ab. 7-8

Jeñe’e mezene ya tôñe mame wo lañ éyoñe wo lañe Kalate Zambe. Nté wo lañe ngap éziñ, sili’i womiene na, ‘Aval avé me ne tôñe jame ma yé’é di éyoñe ji nge ke melu ma zu?’ Bi tame nyoñ éve’ane na wo lañe 1 Bethessalonicien 5:17, 18. Éyoñ ô maneya lañe bifuse bite bibaé, ô ne tebe a fas abime biyoñe wo ye’elan a abim édo’o meye’elane môé me ne. Ô ne fe fas ajô ya mame me ne tindi wo na ô ve Yéhôva akiba. Ô ne nyoñe ntyi’ane na wo zu ve Yéhôva akiba asu mame melale méziñ. Nge wo nyoñe to’o ve bone minute na ô fase mame nalé, wo ye bo avale môte da wôk a tôñe mejô me Zambe. Tame simesan abime meva’a wo ye bi nge wo bo jam éte éyoñ ése, asu mengabe mevo’o ya Kalate Zambe! Ôwé, wo ye tu’a bo môt a tôñe mejô me Zambe. w24.09 af. 4-5 ab. 9-10

Yéhôva a nga té bia a ngule ya bo ngum avale jam. To’o ane bia nye’e éyoñe ba ve bia, bia bi abui mevak éyoñe bia ve bôte bevok. Bi ne mevak éyoñe bia volô bobejañ a besita bangane ya nsisim. A bia wô’ô mvaé éyoñe bia yen ane ba liti bia na ba nye’e mvaé bi nga bo be. Ajô te, nge môte bia volô a ve bia akiba nge momo, bi ne bo mevak amu bia yeme na bia te bo mbamba jam. Te vuane na abim ése wo ve, “Yéhôva a ne ngule ya ve wo abui da dañe dili beta ndañan.” (2 Mka. 25:9) Bi ne jô tyi’ibi na, bi se ngule ya ve bôte bevok a dañ abime Yéhôva a ve bia! A teke jôm éfe é ne ve bia abui mevak a lôte ma’ane ma so bia be Yéhôva. Nkelané ôsu a vu Ésa wongane ya yôp été a ne ésôs. w24.09 af. 31 ab. 20-21

Yéhôva a bili mefulu ma bo na bi nye’e nye. A ne mvam a nkoon éngôngol. (Bsa. 103:13; Ésa. 49:15) Éyoñe minleme mia taé bia, nleme Yéhôva fe wo taé. (Zach. 2:8) A volô bia na bi subu nye bebé a na bi bo bemvôé bé. (Bsa. 25:14; Mame mi. 17:27) A ne éjote nyul a ‘a suu émiene si a fombô biôme bi ne yôp été a si nyô. A bete môt a ne azoé e si a vaa nye mbuluk été.’ (Bsa. 113:6, 7) Beamu bete bese ba bo na bi kômbô ve beta Zambe wongane duma. Bia ve Yéhôva duma amu bia yi na bôte bevo’o be yeme nye. Abui bôt é nji yeme benya mejôô a lat a Yéhôva. Amu jé? Amu Satan a maneya fete be mis a minsos a laan a lat a Yéhôva. (2 Cor. 4:4) Satan a maneya tindi bôte na be simesane na Yéhôva a ne Zambe a dimine wôk ôlun, na a nyoñe ki ngap a bia a na nnye a soo minju’u mise bia tôbane mie. Ve bia yeme benya mejôô a lat a Zambe wongan! Bi bili fane ya kate bôt avale môte Zambe a ne, a volô be na be kañe nye.—Ésa. 43:10. w25.01 af. 3 ab. 6-7

Ntete mimbu ôsu, akusa bo na Yésus, Mone Zambe a mbe teke ayeñ a na a nga bo abui mesimba, Satan a nga belane bôte béziñe na be ve Yésus éyôlé mvit. Éve’an é ne na, betebe ôsu ya miñyebe be nga kate bôte na ngule Yésus a mbe a vaa je mimbia minsisim é mbe é so’o be ‘njôô mimbia minsisim.’ (Marc 3:22) Éyoñe be nga tyi’i Yésus ajô, betebe ôsu ya miñyebe be nga bôte nye ajô na a nga kobô Zambe ébiasé, a be nga tindi nsamba bôte na ô jô na be wôé nye. (Matt. 27:20) Mvuse ya valé, éyoñe beyé’é be Yésus be mbe be kañete mbamba foé, besiñe bap “be nga tindi bôte ya meyoñe” na be tibili be. (Mame mi. 14:2, 19) Nkume mmombô a bete ya Ngone awôm a baa é too alu 1, ya mbu 1998 a nga kobô ajô ya éfuse ya Mame minlôman 14:2 a jô’ô na: “Ane ô vaa na bejuif be mbe be wosane bekristene be nga bene vô’ôlô mbamba foé, be nga miase fe minsos asu na be ve be éyôlé mvit. Be nga jeñe fe na be tindi behédene na be wosane bekristen.” Den, a ke ôsu a “du’u bôte ya si ése.” w24.04 af. 11 ab. 15-16

Sake éyoñe môt a wu nje ja bo na a bi ndi nleme ya wômô. Yéhôva a ne Ntyi’i mejô a ne teke kop, mintyi’ane mejô mié mi ne éyoñ ése zôsô. (Bsa. 33:4, 5) Bi ne tabe ndi na “Ntyi’i mejô ya si se” a ye bo jam é ne zôsô. Da kôme wô’é melo na sake vôme môt a too nnye a ye bo na a bi ényiñe ya melu mese. Yéhôva a vo’o ve’ele tyi’i bemillion be bôt ajô na be ne “bikela” a too ke na ba nyiñe mesi be nji bi fane ya wô’ô foé ya Éjôé. (Matt. 25:46) Ntyi’i mejô ya si se a wô’ô bôte bete mintaé a dañe abime bia wô’ô be mintaé. Bi nji yem avale Yéhôva a ye wulu mam éyoñe ya beta étibila’a. Éko éziñe bôte béziñe ya nsamba bôt ôte ba ye bi fane ya yeme Yéhôva, a buni nye, a tebe ngame jé éyoñ a ye fubu éyôlé jé zañe meyoñe mese ya si.—Ézé. 38:16. w24.05 af. 12 ab. 14-15

Bebo bisaé be Yéhôva ba nye’e be vola’an. (2 Cor. 8:4) Ve biyoñe biziñe ba yiane bo ayok asu na be bo de. Éve’an é ne na, éyoñe bita bia bôlé afôla éziñ, bemvendé ya afôla éte be wô’ô jeñe na be yemelane nge da sili na be ve bobejañ a besita ngule nyul, nge da sili na be su’u be, éko éziñe na be ve be bidi ya nsisime nge ke biôme bi mo. Bemvendé ba nye’e bobejañ a besita aval é ne na, ba telé binyiñe biap mbia bité asu na be jalé miñyiane miap. É ne nya mfii na bi bo nlatan avale biyoñ éte. Su’u memvinda ma so Béthel ya si jôé. (Héb. 13:17) Bemvendé ba yiane bo be fombô’ô éyoñ ése mebendé be nga ve be a lat a avale ba yiane kômesan asu bibubua, a fase fe jame ba yiane bo éyoñ ébubua jam éziñe ja kui. (1 Cor. 14:33, 40) Bo’o ngul nlem ve tabe ntyel. (Mink. 22:3) Bo’o fek. Te telé womiene mbia bité zezé. Tabe’e Yéhôva mebun. Te vuane na Yéhôva a yi na mia be bobenyoñe mi tabe mvo’é été. A ne fe volô wo na ô su’u be. w24.07 af. 4 ab. 8; af. 5 ab. 11

Njô bôte David a mbe a kôme yeme Yéhôva, a mbe fe a too nye ndi. Éyoñe Njô bôte Saül a bôte befe be nga jeñe na ba wôé David, David a nga ye’elane Yéhôva na a volô nye. Éyoñe Zambe a nga mane yalane meye’elane me David a nyii nye, David a nga jô na: “Yéhôva a vee!” (Bsa. 18:46) Mejô mete ma kôme liti na David a mbe a yeme’e na Zambe a ne. Kalate éziñ a jô na David a nga kôme liti ndi nlem a mbe a bili na Yéhôva “a ne nya Zambee, nnye ate a volô bebo bisaé bé éyoñ ése.” Ôwé, David a mbe a yeme’e na Zambe wé a yeme mam a mbe a tôbane me a na a mbe nkômesane ya volô nye, a jam éte é nga ve nye ngule ya bo Yéhôva ésaé a kañe nye. (Bsa. 18:28, 29, 49) Éyoñe bia yeme na Yéhôva a ne vevea Zambe, nalé a ne volô bia na bi bo nye ésaé a ayôñ ése. Bia ye kui na bi jibi meve’ele a bia ye ke ôsu a bo nye ésaé a ngul ése. Bia ye fe nyoñe ntyi’ane ya subu Yéhôva bebé. w24.06 af. 20-21 ab. 3-4

Jé bi ne yé’é a zene ya bifia nlômane Paul ô nga belane bie éyoñ ô nga tili bethessalonicien? Éyoñe bia wô’ô foé éziñe ja lu’ane ki a miñye’elane ya Kalate Zambe, nge ki éyoñe bia wô’ô étu’a jam éziñ, bia yiane bo atyeñe meyen. Môs éziñ Union soviétique, besiñe bangane be nga tili bobejañe kalate be jô’ô na kalate ate a so wofise wo tebele ésaé Bengaa be Yéhôva ya si ése. Kalate ate a mbe a tindi bobejañe na be bôndé ngum ékôan ôfe asu na be bo fili ya bo mame map avale ba yi. Kalate ate a mbe a yené fo’o ve ane a so wofise wo tebele ékôane Bengaa be Yéhôva ya si ése. Ve bobejañe be mbe be wulu ba’aba’a a ékôane Yéhôva be nji ke du’uban. Be nga kôme kui na be yeme na mame me mbe ntilane kalate ate me nji be me lu’an a mame be nga ye’ele be. Melu ma fe, bôte ba vini benya mejôô ba belane internet a beréseaux sociaux asu na be tyame bia a na bi bo nkandane mengam. Ve asu na bi bo te bo “avôle ya jañele fek [jangan],” bi ne jeñe na bi yemelane nge mame bia wôk a mame bia lañe ma lu’an a benya mejôô bi nga yé’é.—2 Thes. 2:2; 1 Jean 4:1. w24.07 af. 12 ab. 14-15

Ntyi’ane wo dañe mintyi’ane mise, ô ne wu môt a nyoñ éyoñ a ve émiene ngumba be Yéhôva a bo ébu’a jia ya nda bôte jé. Yéhôva a yi na môt ase a nyoñe ntyi’an ôte. Amu jé? A yi na be bo bemvôé bé a na be nyiñe nnôm éto. (Deut. 30:19, 20; Gal. 6:7, 8) Ve Yéhôva a tindi ki môt éziñ a ngule na a kañe nye. A jô’é na môt émien a tyi’i jam a ye bo. Jé é ne kui nge kristen é dubaneya ja tyam atiñe Zambe, a bo beta nsem? Nge a nji kôñelane nlem, ba yiane nye vaa ékôane bekristen. (1 Cor. 5:13) Ve to’o nalé, Yéhôva a too ndi na mbo nsem a ye bulane be nye. Jôme te nje beta amu a nga bo na Yéhôva a ve ntañ a ne na a ne jamé bôte ba kôñelane minlem. Zambe wongane ya nye’an a ye’elane bebo minseme na be kôñelane minlem.—Zach. 1:3; Rom. 2:4; Jacq. 4:8. w24.08 af. 14 ab. 1-2

Éyoñe Jean a nga tili kalate ate, bôte béziñe be mbe be ye’ele’e bivuse miñye’elan, a soo jo’ojo’o ékôan bekristen été. Ve bôte bevo’o be nga ke ôsu a “wulu benya mejôô été.” Be nga bo Yéhôva mewôk a “ke ôsu a tôñe benya mejôô.” (2 Jean 4, 6) Bekristene bete be nji ve fo’o ve nleme Jean avak, be nga ve fe Yéhôva nlem avak. (Mink. 27:11) Sikôlô mbé bi ne nyoñ? E wulu ba’aba’a a Yéhôva a soo bia mevak. (1 Jean 5:3) Éve’an é ne na, bi ne mevak amu bia yeme na bia ve Yéhôva nlem avak. A wô’ô mvaé éyoñ a yen ane bia dañe meve’ele a kañese benya mejôô. Beéngele be ne mevak éyoñe ba yen ane bia do de. (Luc 15:10) Bia fe bi ne mevak éyoñe bia yen ane bobejañe ba ke ôsu a wulu ba’aba’a a Yéhôva. (2 Thes. 1:4) Mfefé émo bia ye bo meva’a ya yeme na bi nga wulu ba’aba’a a Yéhôva, akusa bo bi mbe bi nyiñi’i mbia émo Satan. w24.11 af. 12 ab. 17-18

Abim éyoñ évé ô ne nyoñe na wo fombô môt ôsusua na wo kate nye na wo nye’e nye? Nge wo ji’a kate nye de, é ne yené ve ane ô ne avale môt é ne teke taté nyoñ éyoñe ya fase mam ôsusua na a nyoñe mintyi’an. (Mink. 29:20) Ve nge wo nyoñ abui éyoñe teke kate nye, é ne yené ve ane ô ne avale môte da ko woñe ya nyoñe mintyi’an, e dañedañ nge abui bôte da yene na nlem ô ne wo be môt ate. (Eccl. 11:4) Te vuane na da sili ki na ô tabe ndi ntet a ntete na mia môt éziñe mia ye lu’an ôsusua na wo taté minlañ a môt ate. Ve jam wo yiane tabe de ndi é ne na ô ntoo nkômesane ya luk a na môte wo ke yen a ne bo mbamba nnôme nge ki mbamba minga asu dôé. Jé ô ne bo nge wo yene na môt éziñ a nye’e wo? Nge wo nye’e ki nye, jeñe’e na ô kôme liti nye de a mimboone miôé. Da ye bo angôndô ya mbia jame nge wo bo na môt a simesane na jôm éziñ é ne bobane zañe jenan a too ke na nlem ô nji wo bo valé.—Éphé. 4:25. w24.05 af. 22-23 ab. 9-10

Fo’o ve benya miñwo’one mia wulu ba’aba’a a Yéhôva mmie Yésus a ye nyoñe yôp été. Miñwo’one mise mia ye ke ke ôsu a mombô mfa’a ya nsisim, ba ye ke tôkane mie a “mintobane” mi Yésus. (Matt. 24:31) Nge ô vaa miñwo’on, bebo bisaé be Yéhôva bese, to’o be bili ndi nleme ya ke nyiñe vé, be nji yiane biasé abendé Yésus a nga ve na bi ke ôsu a mombô a wulu ba’aba’a a Yéhôva. Bi kômeya yé’é na bia yeme Yéhôva, ajô te bi too ndi a ntyi’ane mejô wé. Bi nji yiane tyelé minleme yôp nge Yéhôva a tobe miñwo’one miziñe melu ma. Bia simesane jame Yésus a nga jô éve’ane ya afube mindik a nga nyoñ, éyoñ a nga kobô ajô bebo bisaé be nga zu saé bebé mewolô 11. (Matt. 20:1-16) Bôte be nga loone na be zu taté ésaé mame tyé a ba be nga taté ésaé mame ngô’é, bese be nga bi abime ma’ane da. Avale te da da, be kusa tobe miñwo’on aval éyoñ avé, ba ye bi ma’ane ya ke nyiñe yôp nge ba ke ôsu a wulu ba’aba’a a Yéhôva. w24.09 af. 24 ab. 15-17

Yésus a liti bia mbamba éve’ela a lat a avale bi ne jibi ékotekot. Tame yene mbia be mam be nga kui nye ényiñ, be so’o nye be bôte ya nda bôte jé a be bôte ya nseñ. Bivuvumane bié bi nga jô na a ne akut, betebe ôsu ya miñyebe be nga jô na ngule jé ja so be mbia minsisim, bezimbi ya Rome be nga tibili nye, be nga biasé nye a su’ulane wôé nye. (Marc 3:21, 22; 14:55; 15:16-20, 35-37) Ve to’o nalé, Yésus a nga jibi ékotekot éte ése teke jeñe na a kun émien. Jé éve’ela jé é ne ye’ele bia? (1 P. 2:21-23) Yésus a nga li’i bia mbamba éve’ela ya tôñ éyoñe bia tôban ékotekot. A mbe a kôme’e yem éyoñ a yiane kobô a éyoñ a yiane tabe évôl. (Matt. 26:62-64) A nji be a yala’ane minsos mise be mbe be jô’ôk a lat a nye. (Matt. 11:19) Éyoñ a mbe a kobô’ô, a nji be a taa’ bôte be mbe be tibili’i nye nge yaa be. w24.11 af. 4-5 ab. 9-10

Tame simesane na wo ve môte wo nye’e das é ne ngum aval é too fe te ne abeñ. Ngo’o abim avé nleme wo ye taé wo, nge môt ate a nyoñe dase wo te ve nye a ke wua de kobot été a teke beta fase fas ajô ya été! Ve teke bisô na, wo ye bo angôndô ya meva’a nge a ve wo akiba amu dase wo te ve nye, a nge a yeme belane de. Ñye’elan ôvé bi ne nyoñ été? Yéhôva a nga ve Mone wé asu mfi wongan. Ngo’o abime mevak a yiane bo éyoñ a yen ane bia ve nye akiba amu édima das a nga bo bia a amu nye’ane wé, ñwô ôte ô nga tindi nye na a ve ntañ! (Jean 3:16; Rom. 5:7, 8) Ve ane éyoñe ja lôt, bi ne taté na bi nga yene dase ya ntañ ane jôme bia yiane je. Nalé a ne bo ve ane bia wua dase Zambe a nga bo bia e kobot été. Bi ne fo’o meva’a ya bi das éte, ve bia viane ke naane de vôme bia ye ke de yene tyi’ibi. Asu na bi bo teke bo avale jam éte, bia yiane bo mbane ya ve Yéhôva ba Yésus akiba amu jame be nga bo asu dangan. w25.01 af. 26 ab. 1-2

Mojañe ba telé ane mvendé “a nji yiane bo môt a ndeme bo kristen.” É ne été na, é nji sili na ô taté bi abui mimbu ékôane Yéhôva été éyoñ ô dubaneya asu na ô bo mvendé, ve da sili wo abim éyoñ éziñ asu na ô bo étôtôlô kristen. Ôsusua na ba telé wo mvendé, wo yiane liti na ô ne éjote nyul aval ane Yésus, a ba’ale ava’a dôé nté wo yange na Yéhôva a ve wo avale mbe’e ôse ô ne ngule ya be’e ékôane bekristen. (Matt. 20:23; Philip. 2:5-8) Ô ne liti na wo “yeme ba’ale élat” éyoñe wo kabetane Yéhôva a bezôsô memvinda bé a éyoñe wo tôñe zen ékôane jé ja liti. Kalate Zambe a jô ne sañesañe na betebele ba yiane bo bôte ba ‘yeme ye’ele.’ Ye nalé a tinane na wo yiane bo ntyetyeñe mbo minkañete? Kokoo. Sa ke bemvendé bese mbe be ne mintyetyeñe bebo minkañete. Ve éyoñe ba kañete a jome bobejañ a besita, a éyoñe ba ye’ele be a ve be ngule nyul, bemvendé ba yiane jeñe na be yeme belane Kalate Zambe. w24.11 af. 23-24 ab. 14-15

Éyoñe wo yen éfus éziñe ya Kalate Zambe ô nji tu’a wôk, vunu’ bekalate bangan na ô tu’a je wôk. Ane môse wo lôt, nyoñe’ éyoñe ya fase mame wo te yé’é a jeñe na ô yeme jame mame mete ma ye’ele wo a lat a Yéhôva, Mone wé a nye’ane ba nye’e wo. (Bsa 119:97) Te bili ate’e nge ô nji yene mfefé jam éziñ, nge jame da nambe wo éyoñ ése wo tabe na wo lañe Kalate Zambe, nge ki éyoñe wo bo minjeñan. Bi ne jô na ô ne ane môt a jeñ or. A ôjibi ôse, bôte ba jeñ or be wô’ô lôt abui mewolo nge ke abui melu ôsusua na ba yene fo’o ve bone mefese me or. Ve ba ke ôsu a bo ésaé jap, amu ba yeme na mone fes or ase be ne yen a ne angôndô ya édima asu dap. Mfefé jam ôse bia yé’é Kalate Zambe ô ne angôndô ya édima a dañ or! (Mink. 8:10) Ajô te, kele’e ñhe ôsu a tôñe nta’ane mame wôé ya nlañane Kalate Zambe a ôjibi ôse.—Bsa. 1:2. w25.01 af. 25 ab. 14-15

Yéhôva a yi na bi jamé bôte ba bo mame me ne abé. (Bsa. 86:5; Luc 17:4; Éphé. 4:32) Bi ne wô’ô nlem angôndô ya mintaé éyoñe môt éziñ a jô nge bo bia jam é ne abé, e dañedañ éyoñe môt ate a ne mvôé jangane nge ke ébu’a ya nda bôte jangan. (Bsa. 55:12-14) Biyoñe biziñ, bi ne wô’ô jam éte mintaé aval é ne na, bi nga yene fo’o ve ane nge môt ate a ke bia jii ôtyeñe nlem. (Mink. 12:18) Bi ne jeñe na bi vuane jam éte nge ki bo ve ane nge jam éziñe da ndeñele ke bia. Ve éyoñe bia bo nalé, a ne ve ane bia kañese na be beta bia jii môt ôtyeñe nlem a li’i wô ô beme aveñ été. Avale te da da, bi nji yiane simesane na mintaé bia wô’ô mi ne ke mia sise nge bia bo ve ane mintaé mite mi nji tame bo. Éyoñe môt a bo bia jam é ne abé, bi ne taté na bia wôk ôlun. É ne été na Kalate Zambe a jô na bi ne wôk ôlun. Ve a jô fe na ôlun ôte ô nji yiane tabe ayap. (Bsa. 4:4; Éphé. 4:26) Amu jé? Amu ôlun wo tindi bia na bi bo mame me ne mvo’é. (Jacq. 1:20) Ve bi nji yiane vuane na, bi ne wôk ôlun éyoñe ba te bia bo jam é ne abé, ve biabebiene bia nyoñe ntyi’ane ya ba’ale ôviti’i ziñe nge momo. w25.02 af. 15 ab. 4-6

Yésus a nga belan éve’ane ja liti na é ne akute jam éyoñe môt a kôane moné asu dé émiene ve teke bo “nkukume mise me Zambe.” (Luc 12:16-21) Môt a yeme ki jame da ye boban akiti. (Mink. 23:4, 5; Jacq. 4:13-15) Bia tôban abui minjuk amu bi ne beyé’é be Krist. Yésus a nga jô na bia yiane “nyume biabebiene mam” asu na bi bo beyé’é bé. (Luc 14:33) Ntete mimbu ôsu, bekristene ya Judée be nga kañese a meva’a mese na be sa biôme bi mo biap. (Héb. 10:34) Melu ma abui bobejañe da jañele bisaé biap, menda map a biôme bi mo biap amu da bene su’u bijôé bi pôlitik. (Nli. 13:16, 17) Jé ja volô be na be nyoñ avale beta mintyi’an éte? Amu be too ndi a ngaka’a Yéhôva nyi: “Ma ye bo te kôlô be wo môs éziñ, a ma ye bo te li’i wo môs éziñ.” (Héb. 13:5) Ve akusa bo ngul ése bia ve asu na bi kômesan ényiñe jangane ya melu ma zu, bibubua bi ne kui bia atemetem. Bi too ndi na, Yéhôva a ye ke ôsu a nyoñe ngap a bia. w25.03 af. 29 ab. 13-14

Yéhôva a suu ki bia étame nté bia ve ngule ya bo bitôtôlô nsisim. A nga ve bia bemvendé a mbamba beye’ele ékôane bekristen asu na be volô bia na bi bo “bitôtôlô” mfa’a ya nsisim, “akekui bia bo éyeka’a é ne njalane ja yiane môt a ne môte Krist.” (Éphé. 4:11-13) Yéhôva a ve fe bia mfufube nsisime wé asu na ô volô bia na bi bi “ôsimesane Krist.” (1 Cor. 2:14-16) A ngule ya mfufube nsisim, Zambe a nga bo fe na be tili kalate Matthieu, Marc, Luc a Jean asu na bi yem avale Yésus a mbe a simesan, aval a mbe a kobô, a mam a nga bo éyoñ a mbe a bo’ok ésaé nkañete jé si va. Éyoñe bia jeñe na bi bi ôsimesane Yésus a vu mimboane mi mame mié, nalé a ye volô na bi bo bitôtôlô bekristen. ve asu na bi ke ôsu a yaé a bo bitôtôlô nsisim, bi nji yiane su’u fo’o ve na bia yem “atata’a ñye’elan ajô Krist,” nalé a tinane na bia yiane jeñe na bi yeme mame mefe ma fombô ényiñe Yésus. w24.04 af. 4-5 ab. 11-12

Môs ôse bia yiane nyoñe mintyi’an. Mintyi’ane miziñe mi ne bo tyi’ibi ya nyoñ. Ane wu ya tyik étyamaka’a bia ye di, nge awolo bia yiane ke bômbô si. Ve mintyi’ane mivo’o mi ne ayaé ya nyoñ. Mi ne fombô mvo’é ya minsône jangan, mame ma soo bia mevak, bôte bangane bia nye’e nge ke ékaña’a bia ve Yéhôva. Bia yi na mintyi’ane bia nyoñe mi bo mfi asu menda me bôte mangan a biabebien. Ve jame da dañ é ne na, bia yi na mintyi’ane miangane mi ve Yéhôva nlem avak. (Rom. 12:1, 2) Beta jam ôsu wo yiane bo asu na ô nyoñe mbamba ntyi’an, a ne na wo yiane taté nyoñ éyoñe ya fase mame mese me tii a ntyi’ane wo kômbô nyoñ. Amu jé nalé a ne mfi? Tame simesane na môt a kon abui a ke yene dokita na a fase nye. Ye dokita a ye lebe nye mebiañ a yiane nyu, teke taté fase nye nge sili nye minsili? Momo. Wo fe, wo ye nyoñe mbamba mintyi’ane nge wo taté nyoñ éyoñe ya fase mame mese me tii a été jôé. w25.01 af. 14 ab. 1-3

Ve jé ki bia yem a lat a fulu nkoon éngôngole Yéhôva? Avale bi maneya yene yôp, Yéhôva a ne njalan a nkoon éngôngol, a “a nji yi na môte wua a jañ.” (2 P. 3:9) Aval avé a nga ko bôte be nga bo mbia minsem éngôngol? Njô bôte David a nga bo mbia minsem, ane mejian a mewôé me bôt. Ve David a nga kôñelane nlem, ane Yéhôva a nga ko nye éngôngol a jamé nye. (2 Sam. 12:1-12) Njô bôte Manassé fe a nga bo angôndô ya mbia be mam, bebé ényiñe jé ése. Ve akusa bo mame mete mese, Yéhôva a nga kui na a ko nye éngôngol a jamé nye amu a nga kôñelane nlem. (2 Mka. 33:9-16) Bive’ane bite bise bia liti na Yéhôva a ko bia éngôngol éyoñ ése a bili fane ya bo de. A ye wômôlô bôte bete amu be nga jôbane mbia minsem miap a kôñelane minlem. w24.05 af. 4 ab. 12