Kuma tiɲɛ ko la ni ɲumanya ye

1. An ka kan ka mun de kɛ n’a b’a fɛ ka kɛ Jehova ka denbaya kɔnɔmɔgɔ dɔ ye?

N’AN siɲɛ fɔlɔ lo k’an kerecɛnɲɔgɔn dɔ kunbɛn, an ka teli ka ɲiningali minw kɛ, u dɔ ye nin ye: “I ye tiɲɛn diinan lɔn cogo di?” Dɔw b’a fɔ ko “u lamɔna tiɲɛn diinan na.” N’a sɔrɔ dɔ wɛrɛw b’a fɔ ko “u ye tiɲɛn diinan lɔn a ma mɛɛn.” An b’o ɲiningali jaabi ten sabu tiɲɛn min be Ala ka Kuma kɔnɔ, o b’an ka ɲɛnamaya kɛcogo yɛlɛma pewu. Mun na do? Sabu n’an b’a fɛ ka kɛ Jehova ka denbayamɔgɔ dɔ ye, an ka ɲi k’a yira ko tiɲɛnkalanw ka di an ye ani ka ɲɛnamaya kɛ ka kɛɲɛ n’u ye. An be se k’o kɛ cogo minw na, u dɔ ye ka kɛ hɔɔrɔnw ye an ka kumaw n’an ka kɛwalew fɛ.—Zab. 15:1-3.

2. (a) Mankutu jumɛn de tun bɛ Yesu la? (b) Yesu ye mɔgɔw kalan tiɲɛ min na, mɔgɔw tun ye o jate cogo di?

² Yezu be tiɲɛn fɔ tuma bɛɛ. A juguw sɔnna a ma ko a be tiɲɛn fɔ, hali n’a ka fɔtaw tɛna diya a lamɛnbagaw ye (Mat. 22:16). Yezu y’a fɔ a ka kalandenw ye mɔgɔw tun bena a ka kalanw ta cogo min na. A ko: “Ne nana ka dencɛ n’a facɛ bila ɲɔgɔn na, ka denmuso n’a bamuso bila ɲɔgɔn na, ka furumuso n’a biranmuso bila ɲɔgɔn na.” (Mat. 10:35). Yezu tun t’a fɛ mɔgɔw ka ban ale n’a ka kalandenw ka kalanw na, nga a tun b’a lɔn ko o lo bena kɛ (Mat. 23:37). A tun b’a lɔn ko mɔgɔw tɛna kibaro diiman ta cogo kelen na. A tun bena diya dɔw ye, nga, a tun tɛna diya dɔ wɛrɛw ye.—2 Tes. 2:9-11.

3. An bɛna mun de ye nin barokun kɔnɔ?

³ I ko Yezu, an b’an jija ka tiɲɛn fɔ tuma bɛɛ, hali n’o tɛna diya dɔw ye. An be waajuli kɛ fana ani an be mɔgɔw kalan Bibulu ka kalanw na, hali n’o be se k’a to dɔw be dimi an kɔrɔ. Yala o kɔrɔ ko an be tiɲɛn fɔ cogo min na ani tuma min na, an man ɲi k’an janto o la wa? Ayi dɛ! Barokun nin na, an bena ɲiningali jɔnjɔn nin jaabi fɔlɔ: “An be se ka tiɲɛn sɔrɔ min?” O kɔ, an bena ɲiningali wɛrɛw jaabi ka ɲɛsin o ma: “Mun na an ka ɲi ka tiɲɛn fɔ? An ka ɲi k’o fɔ cogo di ani tuma juman na?” O ɲiningaliw jaabili bena an dɛmɛ ka tiɲɛn fɔ ni ɲumanya ye. O kɔrɔ, k’a fɔ nɛmɛnɛmɛ ani wagati bɛnnin na.

AN BƐ SE KA TIƝƐ SƆRƆ MIN?

4. Mun na an bɛ se k’a fɔ ko tiɲɛ bɛ bɔ Jehova de yɔrɔ?

⁴ Tiɲɛn be bɔ Jehova lo yɔrɔ. A ka kumaw bɛɛ ye tiɲɛn ye. Misali la, a ye min fɔ ɲuman ni juguman koo la, o ye tiɲɛn ye (Zab. 19:10; 119:142, 151). A ye min fɔ siniɲasigi koo la, o bɛɛ be dafa (Ezayi 55:10, 11). N’a y’a daa di koo min na, a b’o kɛ (Nɔnb. 23:19). Tiɲɛn na, Jehova tɛ se ka ngalon tigɛ cogo si la! (Eburuw 6:18). O lo kama, a bɛnnin lo Jehova ka weele ko “Ala tiɲɛtigi.”—Zab. 31:6.

5. Mun na a man gɛlɛn ka “tiɲɛtigi Matigi Ala” dɔn? A ɲɛfɔ (Kɛwalew 17:27)

⁵ Mɔgɔ dɔw b’a fɔ ko a ka gwɛlɛ ka “Ala tiɲɛtigi” Jehova lɔn, nga o tɛ tiɲɛn ye. Danfɛnw b’a yira ko Ala be yen (Ɔrɔm. 1:20). Grɛki minw kalanna, tuma min na ciden Pol tun be kumana n’u dɔw ye, a y’a fɔ u ye ko Ala b’a fɛ an k’a “yɔrɔ ɲini . . . k’a ye” ani ko a “yɔrɔ man jan an si la.” (Kɛwaliw 17:27 kalan). Tiɲɛn na, mɔgɔ majiginin minw b’a fɛ ka tiɲɛn lɔn Jehova koo la, a b’u sama ka na a fɛ.—Zan 6:44.

6. Tiɲɛ kalan jumɛnw de bɛ sɔrɔ Bibulu kɔnɔ, ani mun na a ka d’i ye ka o dɔn?

⁶ An be se ka Jehova lɔn cogo minw na, u la dɔ ye ka Bibulu sɛgɛsɛgɛ. Cɛɛ minw y’o kitabu sɛbɛ, u y’o sɛbɛ Ala ka hakili senu barika lo la (2 Piyɛri 1:20, 21). O kama Bibulu kɔnɔnakumaw bɛɛ ye tiɲɛn ye ani an be se ka la u la. Misali la, a b’a lakali duniɲa kuru bɛɛ danna cogo min na ani ɲɛnamaya daminɛna cogo min na dugukolo kan, an be se ka la o la (Zɛnɛzi 1:1, 26). A b’a lakali fɛɛn min kama an ye jurumutɔw ye, fɛɛn min kama tɔɔrɔ ka ca ani an be sa. An be se ka la o la fana. (Ɔrɔm. 5:12; 6:23). Bibulu b’a fɔ ko “galon faa” Sutana nana ni tɔɔrɔ minw bɛɛ ye, Jehova bena tɛmɛ a Dencɛ Yezu fɛ k’o bɛɛ lalaga (Zan 8:44; Ɔrɔm. 16:20). An be se ka la o fana na bɛrɛbɛrɛ. Jehova ye layidu ta Bibulu kɔnɔ ko Yezu bena mɔgɔ juguw halaki, ka suuw kunu, ka dugukolo kɛ alijɛnɛ ye ani ka adamadenw dɛmɛ ka kɛ mɔgɔ dafaninw ye. An be se ka la o layiduw la fana (Zan 11:25, 26; 1 Zan 3:8). Jehova y’an kalan tiɲɛn koo la ani ka sababu di an ma an ka mɔgɔw kalan o la fana. Tiɲɛn na, o ye nɛɛma yɛrɛ lo ye!—Mat. 28:19, 20.

MUN NA AN KA KAN KA TIƝƐ FƆ?

7-8. An bɛ tiɲɛ fɔ ni ŋaniya min ye, nafa jumɛn de bɛ o la? Misali dɔ fɔ. (Marka 3:11, 12) (Jaw fana lajɛ.)

⁷ I ko an y’a ye cogo min na, n’an b’a fɛ ka kɛ Jehova ka denbayamɔgɔ dɔ ye, an ka ɲi ka tiɲɛn fɔ. Nga walisa k’an koo diya a ye, an kana dan o ma. An be tiɲɛn fɔ kuun min kama, o kɔrɔtanin be Jehova ɲɛɛ kɔrɔ. An k’a filɛ koo min kɛra Yezu ka cidenyabaara wagati la (Mariki 3:11, 12 kalan). Tuma min na Yezu tun be waajuli kɛra Galile baji gɛrɛfɛ, jamaba dɔ ye ɲɔgɔn lajɛn a kɔrɔ. U cɛma, jinabana tun be dɔw la ani u y’u yɛrɛ fili Yezu seen kɔrɔ ka to ka kule ko: “I ye Ala Dencɛ ye.” Mun na jinaw ye tiɲɛn fɔ Yezu koo la? N’a sɔrɔ u ka laɲinita tun ye ko mɔgɔw ka la u la ani u tun b’a fɛ k’u bali ka Jehova sago kɛ. Jinaw ye tiɲɛn lo fɔ, nga u tun b’u yɛrɛ nafa dɔrɔn lo ɲinina. U ma se ka Yezu lafili wala k’a dusu diya sabu a tun b’a lɔn min b’u kɔnɔ. O kama Yezu y’a fɔ u ye ko u kana kuma ale koo la.

⁸ An be kalan juman lo sɔrɔ o maana na? An be tiɲɛn fɔ kuun min kama, o kɔrɔtanin lo Jehova fɛ. An be mɔgɔw kalan tiɲɛnkalanw na ni ŋaniya min ye, a kɔrɔtanin lo o ka kɛ ŋaniya ɲuman ye ani an ka nɔɔrɔ bɛɛ la Jehova kan sanni k’o la an yɛrɛ kan!—Mat. 5:16; Kɛwaliw 14:12-15 lajɛ.

9. An man kan ka mun de kɛ, ani mun na?

⁹ An ka koo wɛrɛ lajɛ an man ɲi ka min kɛ walisa k’a ɲini tɔɔw ka nɔɔrɔ la an kan. Miiri k’a filɛ ko balimacɛ dɔ be ni kunkanbaaraw ye ani a ye gundo dɔ fɔ i ye. Kɔfɛ, i y’o gundoko fɔ mɔgɔ wɛrɛw ye. I y’o gundo fɔ mɔgɔ minw ye, n’u nana bɔ a kala ma ko i ye min fɔ u ye tiɲɛn lo, o be se k’u kabakoya ani u be se k’a miiri ko i be gundo caaman wɛrɛw lɔn. O be se k’a to mɔgɔw b’i jati kosɔbɛ, nga o man di Ala ye (Talenw 11:13). Mun na do? I ye min fɔ, hali n’o ye tiɲɛn ye, joo tun t’i fɛ ka gundoko dɔ fɔ ani i m’o kɛ ni ŋaniya ɲuman ye.

AN BƐ SE KA TIƝƐ FƆ COGO DI?

10. An ka kuma ka kɛ “ni nɛɛma ye” o kɔrɔ ye mun de ye? (Kolosekaw 4:6)

¹⁰ Kɔlɔsikaw 4:6 kalan. Ciden Pol ye Kɔlɔsi kerecɛnw hakili jigi ko u ka ɲi k’u ka “kuma fɔcogo ɲa tuma bɛɛ.” O kɔrɔ ko di do? Gɛrɛkikan kumasen min bayɛlɛmana ko “kuma fɔcogo ɲa tuma bɛɛ,” o kɔrɔ ko an ka kumaw ka ɲi k’an lamɛnbagaw nafa ani u ka ɲi ka kɛ kuma ɲumanw ye minw bena diya u ye.

11-12. An bɛ tiɲɛ kofɔ mɔgɔw ye cogo min na, mun na an ka kan ka an janto o la? Misali dɔ fɔ. (Jaw fana lajɛ)

¹¹ Pol ye ladili min di ko an k’an ka “kuma fɔcogo ɲa,” an ka ɲi ka tugu o kɔ n’an be tiɲɛnkalanw fɔra mɔgɔw ye. A fɔra Bibulu yɛrɛ kɔnɔ ko kalan minw be sɔrɔ yen, u be i ko muru dadiman min be se ka dusukun ni niin faran ka bɔ ɲɔgɔn na. O kɔrɔ ko a be se k’an kɔnɔnakow n’a ka ŋaniyaw bɔ kɛnɛ kan (Eburuw 4:12). Nga n’an ma baara kɛ ni Bibulu ye koɲuman, an be se ka mɔgɔ kɔnɔ gwan ani ka kɛlɛ wuli gwansan. O be se ka kɛ cogo di?

¹² Miiri k’a filɛ ko waajuli la, i ye cɛɛ kɔnɔgwɛ dɔ kunbɛn min be jaaw bato tuma o tuma ani a ka di a ye ka nowɛli fɛti ani paki kɛ n’a ka denbayamɔgɔw ye. I be se ka basigi Bibulu kan k’a yira a la ko hakilintanya lo ka boliw bato. I be se k’a yira a la fana ko nowɛli fɛti ni paki ye kafiriw ka fɛti lo ye (Ezayi 44:14-20; 2Kor. 6:14-17). O ye tiɲɛn lo ye. Nga, n’an y’o kɛ an ka ɲɔgɔnyeko fɔlɔ la, an tɛ baara kɛra ni Bibulu ye koɲuman.

13. An bɛ se ka kɔgɔ kɛ an ka kuma la cogo di?

¹³ Pol y’a fɔ fana ko an ka kumaw ka ɲi ka diya tɔɔw ye i ko kɔgɔ be dumuni min na. A tun t’a fɛ k’a fɔ ko an ka ɲi k’a ɲini ka tiɲɛn munumunu wala k’a dogo. Nga, a tun b’an jijara le ko an k’an ka kumacogo ɲɛ walisa an bena tiɲɛn fɔ tɔɔw ye cogo min na, o ka diya u ye (Zɔbu 12:11). A be se ka gwɛlɛya an ma k’o kɛ. An ka teli ka miiri ko min ka di an daa, o lo ka di tɔɔw fana daa. O cogo kelen na, an be se k’a miiri ko an ka kumacogo ka di mɔgɔ bɛɛ ye, k’a sɔrɔ o tɛ. Misali la, siya dɔw mɔgɔw ka teli k’u ka miiriya fɔ gwɛ gwɛ, hali n’u be kumana mɔgɔkɔrɔbaw lo fɛ. Nga yɔrɔ wɛrɛw la, o kumacogo bɛnnin tɛ ani a be se ka mɔgɔ dusu gwan yɛrɛ. Pol ko an ka ɲi k’a lɔn an be se “ka mɔgɔ bɛɛ jaabi ka ɲa” cogo min na. O kɔrɔ ko an ka ɲi k’an ka kumacogo ɲɛ walisa a ka diya an lamɛnbagaw ye. An man ɲi k’o kɛ cogo min k’an diya wala ka kɛɲɛ n’an ka siya ka kokɛcogow ye.

AN BƐ SE KA TIƝƐ KOFƆ WAATI JUMƐN DE LA?

14. Ka Yesu to dugukolo kan, a tun bɛ fɛn minnu dɔn yala a ye a ka kalandenw kalan o bɛɛ la wa? A ɲɛfɔ.

¹⁴ Yezu ka kumaw tun ka di a ka kalandenw ye tuma bɛɛ ani a y’u kalan koo caaman na ni ɲumanya ye (Mariki 6:34). Nga koo caaman bele tun be Yezu fɛ k’a fɔ u ye. A tun be min lɔn, a m’a ɲini k’u kalan o bɛɛ la sabu a tun b’u seko daan lɔn. A tun b’a lɔn fana ko wagati bɛnnin tun tɛ ka tiɲɛnkalan dɔw fɔ u ye. A y’a fɔ ko u tun tɛna se k’o faamu o wagati la (Zan 16:12). An be kalan juman lo sɔrɔ o la?

15. An bɛ fɛn minnu dɔn, yala an ka kan k’an ka Bibulu kalanden kalan o bɛɛ la yɔrɔnin kelen wa? A ɲɛfɔ. (Ntalenw 25:11) (Ja fana lajɛ)

¹⁵ Yezu ka koo b’a yira ko ka tiɲɛn lɔn, o kɔrɔ tɛ ko an be min lɔn, an ka ɲi k’o bɛɛ fɔ an lamɛnbagaw ye yɔrɔnin kelen. An be se ka Yezu ladegi cogo di? An ka ɲi ka koow kɛ ka kɛɲɛ ni mɔgɔw ka koow cogoya ye. A ka di cɛɛ min ye ka nowɛli fɛti ni paki kɛ n’a ka denbaya mɔgɔw ye, miiri ale koo la tugun. An b’a lɔn ko o fɛtiw ye kafiriw ka fɛtiw lo ye ani ko u man di Ala ye. Nga miiri k’a filɛ ko i ye bibulukalan daminɛ n’o cɛɛ ye lɔgɔkun kelen wala fila ka kɔn nowɛli fɛti ɲɛ. Bibulu be min fɔ kafiriw ka fɛtiw koo la, n’i y’o yira a la ani k’a miiri ko a bena o dabila yɔrɔnin kelen, yala i y’i kumacogo ɲɛ o cogo la wa? Tiɲɛn lo ko Bibulu kalanden dɔw ye min kalan Bibulu kɔnɔ, u b’u sira tagama joona joona. Nga dɔ wɛrɛw be wagati caaman ta k’u ka miiriyaw n’u ka kɛwalew yɛlɛma. An be se k’an ka Bibulu kalandenw dɛmɛ ka ɲɛtaga kɛ, n’an b’a fɔ u ye u mako b’a la ka min lɔn wagati bɛnnin na, o kɔrɔ, wagati min na u bena se k’o faamu.—Talenw 25:11 kalan.

16. An bɛ se ka an ka Bibulu kalandenw dɛmɛ cogo di u ka ta’a fɛ ka “taama tiɲɛ sira kan”?

¹⁶ Ka mɔgɔw dɛmɛ ka tiɲɛn lɔn Jehova koo la, fɛɛn caaman t’an ninsɔndiya ka se o ma. An bena se k’u dɛmɛ u ka to ka “taama tiɲɛ sira kan,” n’an be koo nunu kɛ (3 Zan 3, 4, Bible senuma): An ka kɛ ɲɛyirali ɲuman ye u fɛ. An ka banba walisa an ka ɲɛnamaya kɛcogo k’a yira ko an lanin be Ala ka layiduw la. An ka tiɲɛn fɔ ni ŋaniya ɲuman ye. N’an be tiɲɛnkalanw kofɔra mɔgɔw ye, an k’an ka kumacogo ɲɛ, an kɛtɔ ka kuma ni dususuman ni ɲumanya ye wagati bɛnnin na. N’u y’an tando, an ka nɔɔrɔ bɛɛ la Jehova kan. N’an y’o kɛ, an bena a yira ko an ye tiɲɛntigi Ala Jehova ta ye.