An ka taga a fɛ ka Jehowa ka ko ɲuman kɛlenw lakali

¹ Mɔgɔ si tɛ iko Jehowa, an ka Ala belebele. Dawuda y’a sɛbɛn ko: ‘O Jehowa, ne ka Ala, i ka kabako kɛlenw ka ca, i ka miiriw fana, ka ɲɛsin an ma. Mɔgɔ si tɛ se ka kɛɲɛ ni i ye.’ (Zab. 40:5) Fɛn minnu sen bɛ Jehowa ka ko ɲuman kɛlenw na, olu dɔw filɛ: Dunuya dali, Masiya ka Masaya, Jehowa ka dusuɲumanya walew ka ɲɛsin a ka jamakulu ma, ani waajulibaara min bɛ ka kɛ diɲɛ bɛɛ kɔnɔ. (Zab. 17:7, 8; 139:14; Dan. 2:44; Mat. 24:14) Kanuya ni waleɲumandɔn minnu b’an na ka ɲɛsin Jehowa ma a ka ko kɛlenw bɛɛ kosɔn, o bɛ an bila ka kuma a ko la, mɔgɔ wɛrɛw fɛ. (Zab. 145:5-7) Marisikalo, Awirilikalo ni Mɛkalo la, an bɛna se ka o kɛ cogo dafalen na.

² An kɛlen Tutigɛbaga farankan ye: Baara kɛrɛnkɛrɛnnen kalo kelen walima kalow damadɔ la, yali i bɛ se ka i ka kow labɛn walisa ka lɛrɛ 50 kɛ cidenyabaara la, wa? I bɛ se ka yɛlɛma o yɛlɛma kɛ i ka ko bolodalenw na, siga t’a la ko nafa bɛna kɛ o la. (Efɛ. 5:16) An balima caman y’a ye ko ka kɛ tutigɛbaga farankanw ye, o ye u dɛmɛ k’u ka cidenyabaara ɲɛ ka taga a fɛ. Ni u bɛ da dɔ la, u dalen bɛ u yɛrɛ la ka tɛmɛ fɔlɔ kan, wa, u bɛ baara kɛ ni Bibulu ye ka caya. Ka waati caman kɛ cidenyabaara la, o b’a to a bɛ nɔgɔya an bolo ka mɔgɔw dɛmɛ, an ye mɔgɔ minnu sɔrɔ, ni u y’a jira ko kibaru duman ka di u ye. Minnu tun ma Bibulu-kalan ɲɛminɛ, u dɔw sera k’a dɔ daminɛ tuma min na u kɛra tutigɛbaga farankan ye. Ikomi tutigɛbagaya farankan tɛ taa cɛsiri kɔ walisa ka mɔgɔ wɛrɛw dɛmɛ, baara don min bɛ nisɔndiya lase an ma.​—Kɛw. 20:35.

³ I kana kɔn k’a fɔ ko e bɛ fɛn minnu kɛ k’o t’a to i ka se ka kɛ tutigɛbaga farankan ye. Maakɔrɔ dɔ kɛra tutigɛbaga farankan ye salon, k’a sɔrɔ den fila b’a bolo, wa a tun bɛ baara kɛ baarakɛdonw bɛɛ la. O balimakɛ min tun ka baara ka ca, a y’a kɛ cogo di? Ikomi a tun bɛ baara kɛ dɔgɔkun kɔnɔna na, a y’a boloda ka waati caman kɛ waajulibaara la dɔgɔkun don labanw na. Sibiridonw na, a tun bɛ waajuli daminɛ sira kan, sɔgɔma fɛ, nɛgɛ kan ɲɛ 7 waati la. Mɔgɔ caman minnu tun bɛ ale cogo la, olu fana kɛra tutigɛbaga farankanw ye. U ye ɲɔgɔn kɔkɔrɔdon, ka dusu don ɲɔgɔn kɔnɔ. Jɛkulu dɔ wɛrɛ la, an balimamuso dɔ min tun si san ye 99 ye, o y’a latigɛ k’a kɛ tutigɛbaga farankan ye Mɛkalo la, bawo a denmuso tun y’a ɲini a fɛ, a ka fara ale kan k’o baara kɛ. Jɛkulu kɔnɔmɔgɔ dɔ wɛrɛw fana ye a dɛmɛ, ka taa da ni da la, ka Bibulu-kalanw ɲɛminɛ, u kɛtɔ k’a ka wotoro ɲɔni a ye. An balimamuso ye seereya kɛ telefɔni fɛ, nbɛdaw la, ani lɛtɛrɛw fɛ. A dalen b’a la ko o sera ka kɛ Jehowa ka dɛmɛ dɔrɔn de barika la, ko a yɛrɛ fanga tun tɛ. Esa.​—40:29-31.

⁴ I ka waati boloda min bɛ bɛn e yɛrɛ ka kɛcogow ma kosɛbɛ. Waatibolodacogo minnu bɛ nin sɛbɛn kɔnɔ, olu bɛ se k’i dɛmɛ. Yali i bɛ taa lakɔli la, walima i bɛ baara kɛ baarakɛdonw bɛɛ la wa? Waatibolodacogo minnu sinsinnen bɛ dɔgɔkun don labanw kan, olu bɛ se k’i dɛmɛ. Ni i tɛ mɔgɔ kɛnɛbagatɔ ye ani i barika t’a to i ka waati caman kɛ tile kelen kɔnɔ, cidenyabaara la, waatibolodacogo min bɛ waati surun waajuli kan don o don, o bɛ se ka fisaya i ma kosɛbɛ. Tutigɛbaga farankanya nege min bɛ i la, i ka to ka a baro kɛ ni tɔw ye. Laala olu fana bɛ se k’o kɛ u kuntilenna ye.

⁵ Denmisɛnw bɛ se ka u sen don a la sira minnu fɛ: Ni denmisɛnw bɛ kuma Jehowa ka ko ɲuman kɛlenw kan, o ka di a ye. (Zab. 71:17; Mat. 21:16) Ni i ye denmisɛn ye min ye batɛmu ta, i bɛ se ka kɛ tutigɛbaga farankan ye kalo kelen, lakɔlibila waatiw kɔnɔ. Ni i tɛ se ka kɛ tutigɛbaga farankan ye, yali i bɛ se ka kuntilenna kɛrɛnkɛrɛnnenw ta walisa ka dɔ fara i niyɔrɔ kan cidenyabaara la, ka dɔ fara i ka baara ɲɛ kan o kalow kɔnɔ wa? Ni hali bi i n’i bangebagaw bɛ waajuli kɛ ɲɔgɔn fɛ cidenyabaara la, k’a sɔrɔ i ma batise fɔlɔ, sisan ye dege waati ɲuman ye walisa i ka se. Waajibi tɛ i ka se ka Bibulu ɲininkaliw bɛɛ jaabi, walima ka dɔnniya sɔrɔ iko baliku minnu batiselen bɛ. Yali i bɛ Bibulu kalansira kolomaw faamu wa? Bibulu bɛ min fɔ jogoɲumanya ko la, yala i bɛ taama ka kɛɲɛ ni o ye wa? Yali i b’a fɛ i ka jate Jehowa seere dɔ ye wa? O la sa, i ka a kuma fɔ i bangebagaw ye. U bɛ se ka fɛɛrɛ tigɛ walisa aw ka gɛrɛ maakɔrɔw la, k’a lajɛ ni i bɛ ko wajibilenw matarafa. I ka Notre Ministère gafe ɲɛw 98-100 lajɛ.

⁶ Tɔw dɛmɛ u ka waajuli kɛ: Bibulukalanden minnu bɛ ka taga ɲɛ, olu bɛ se ka weleweleda kɛcogo dege walisa u ka fara an kan ka weleweleda baara kɛrɛnkɛrɛnnen kɛ kalo nataw la. Ni Bibulu kalanden dɔ b’i bolo min ye ɲɛtaaba sɔrɔ, dɛmɛ ɲini i ka gafe kalan lakɔlɔsibaga fɛ, walima baara lakɔlɔsibaga fɛ. Olu fila dɔ la kelen bɛ se ka fara i kan Bibulu kalan waati la walisa ka i ka kalanden ka ɲɛtaa jateminɛ. Ni yɛlɛma minnu ɲininen bɛ, Bibulu kalanden ye o don a ka ɲɛnamaya kɔnɔ, ani ni a ka di a ye ka kɛ weleweledala ye, lakɔlɔsibagaw ɲɛmɔgɔ bɛ se ka fɛɛrɛ tigɛ walisa e ni maakɔrɔ fila ani i ka kalanden ka ɲɔgɔn ye. (Nowanburukalo tile 15 La Tour de Garde, san 1988 ɲɛ 17nan lajɛ.) Ni sɔn kɛra kalanden na, sin k’a daminɛ k’a dege cidenyabaara la o yɔrɔnin bɛɛ la.

⁷ Gafe kalan lakɔlɔsibagaw wajibiyalen bɛ k’u jan to kɛrɛnkɛrɛnnenya la u ka kulu mɔgɔ bɛɛ la minnu ye waajulibaara dabila, walima minnu tɛ waajuli kɛ cogo basigilen la. E yɛrɛ k’a ɲini u fɛ, aw ka bɔ ka baara kɛ ɲɔgɔn fɛ cidenyabaara la. Ni u ye waajulibaara dabila waati jan kɔnɔ, a ka ɲi maakɔrɔ fila ka kɔn ka kuma u fɛ walisa k’a lajɛ ni u bɛ se hali bi k’u sen don waajuli baara la. (Aw ka Nowanburukalo san 2000 An ka Masaya Cidenyabaara ɲininkaliw jaabi lajɛ.) Kalo ninnu kɔnɔ, jɛkulu bɛna timinandiya min jira o baara kɛrɛnkɛrɛnnen na, o bɛ se ka dusu don u kɔnɔ ka u sen don cidenyabaara la cogo basigilen na kokura.

⁸ An k’an labɛn kabini sisan baaraba kama: Jɛkulu maakɔrɔw, kabini sisan aw ka dusu don jɛkulu kɔnɔmɔgɔw kɔnɔ walisa u ka kɛ tutigɛbaga farankanw ye aw ka dusudon kuma dumanw ni aw ka kɛwale ɲuman fɛ. (1 Pi. 5:3) Siyɛn tɛmɛnen, tutigɛbaga farankanw cayalen ba tun kɛra mɔgɔw joli ye? Yali tutigɛbagaw hakɛ tɛ se ka caya ka tɛmɛ o kan wa? Gafe kalan lakɔlɔsibagaw ni u dɛmɛbagaw ka kan ka fɛɛrɛw ɲini ka dusu don u ka kulu mɔgɔw bɛɛ kɔnɔ walisa u ka dɔ fara u ka baara kan. Baara lakɔlɔsibagaw bɛ se ka foro baara waajuli wɛrɛw boloda. I ka kɔn ka jɛkulu ladɔnniya o fɛɛrɛ tigɛlen na. I k’a sɛgɛsɛgɛ ko o lajɛw ɲɛminɛbagaw ye weleweledalaw ye minnu bɛ se kosɛbɛ, ani ko waajuli baara lajɛw bɛ daminɛ ani u bɛ ban a waati la. (Sɛtanburukalo san 2001 An ka Masaya Cidenyabaara ɲininkaliw jaabi lajɛ.) Baara lakɔlɔsibaga ka kan ka fɛɛrɛ tigɛ walisa waajulikɛyɔrɔ ani sɔn-ni-sɔn gafeninw ani sɛbɛn wɛrɛw fana ka labɔli kɛ.

⁹ Salon, jɛkulu dɔ maakɔrɔw kɔɔna joona ka dusu don balimaw kɔnɔ, wa ni nisɔndiyaba ye, walisa u ka kɛ tutigɛbaga farankan ye. Sɛbɛn lafata tun bɛ maakɔrɔ caman bolo ka tila tila. U ye foro baara lajɛ wɛrɛw boloda—dɔ tun bɛ kɛ nɛgɛ kanɲɛ 5 tɛmɛnen ni miniti 30 ye walisa ka waajuli kɛ nbɛdaw la. Dɔ wɛrɛ tun bɛ kɛ nɛgɛ kanɲɛ 15 waati la, mɔgɔw kosɔn minnu jiginna ka bɔ lakɔliso la, sabanan tun bɛ kɛ nɛgɛ kanɲɛ nɛgɛ kanɲɛ 18 waati la mɔgɔw kama minnu jiginna ka bɔ baarakɛyɔrɔ la. Ka fara o kan, foro baara lajɛ saba wɛrɛ sigira sibiri donw na. Jɛkulu kɔnɔ, mɔgɔ 66 ye u sen don tutigɛbagaya baara la, Awirilikalo la.

¹⁰ Mun na aw tɛna waati ta denbaya ka Bibulukalan nata kɔnɔna na walisa ka kuntilennaw sigi ka kɛɲɛ ni kalo nataw ye? Ni denbaya kuuru bɛɛ ye a sen don ka baara kɛ ɲɔgɔn fɛ, ka labɛn ɲuman kɛ, mɔgɔ damadɔ, walima bɛɛ lajɛlen bɛna se ka kɛ tutigɛbaga farankan ye. Ni o tɛ se ka kɛ, aw ka kuntilennaw sigi, ka dɔ fara aw ka waajulibaara kuntaala kan, walima aw bɛ bɔ siyɛn dama min na ka taa waajuli kɛ, aw ka dɔ fara o kan. Aw ka denbaya ka jɛ ka delili kɛ o ko la. Aw ka da a la ko Jehowa bɛna duba aw ye aw ka cɛsiriw la.​—1 Yuh. 3:22.

¹¹ Ala ka ko ɲuman kɛlenw bɛɛ la fisaman: Jehowa ka kanuya jira min ka bon ni a tɔw bɛɛ ye, okɛra a Denkɛ dili ye ka kɛ kunmabɔsara ye an kosɔn. (1 Yuh. 4:9, 10) Sariya sira la, kunmabɔ saraka de bɛ hadamadenw bɔ jurumu ani saya bolo. (Rom. 3:23, 24) Yesu joli bɔnnen de ye tɔn kura sɛmɛntiya, ka kɛ sababu ye hadamaden dafabaliw ka se ka ta ka kɛ Ala denkɛw ye, ka sira dayɛlɛ u ye u sen ka ye sankolola Masaya mara la. (Jer. 31:31-34; Mar. 14:24) Fɛn min nafa ka bon ni a tɔ bɛɛ ye, o ye ko Yesu ka kanminɛli dafalen ye Jehowa tɔgɔ saniya. (Dut. 32:4; Nt. 27:11) Awirilikalo tile 4, karidon, tile binnen kɔfɛ, Krista ka saya Hakilijigin bɛna kɛ diɲɛ yɔrɔ bɛɛ la.

¹² Ka Matigi ka surɔfana bɔ a sira fɛ, o bɛ Jehowa ka ko ɲuman kɛlenw sankɔrɔta. Jehowa ye min kɛ an ka kunmabɔ sara dili la, jɛmukan bɛna dɔ fara an ka faamuyali ni an ka waleɲumandɔn kan ka ɲɛsin o ma. Mɔgɔ minnu y’a jira ko kibaru duman ka di u ye, ni u nana, olu bɛna se ka Ala ka ko ɲuman kɛlenw dɔ wɛrɛ ye. Jehowa y’a ka jamakulu kalan a ka kelenya ni kanuya min jira, u bɛna se k’o fana ye. (Efɛ. 4:16, 22-24; Yak. 3:17, 18) Ka na o koba in na, o bɛ se ka mɔgɔ miiricogo yɛlɛma kosɛbɛ, o la sa an b’a ɲini ka mɔgɔ camanba lana.​—2 Kɔr. 5:14, 15.

¹³ An ka mɔgɔ wɛrɛw wele u ka na: I b’a fɛ ka mɔgɔ minnu wele ka na, kabini sisan i k’olu tɔgɔw sɛbɛn. I ka somɔgɔ minnu tɛ seerew ye, olu tɔgɔ sɛbɛn, ani i sigiɲɔgɔnw tɔgɔ, ani i dɔnbaga minnu bɛ i ka baarakɛyɔrɔ la, walima i ka lakɔli la, ani mɔgɔ minnu fana ye Bibulu kalan ka tɛmɛ, ani minnu bɛ ka a kalan sisan, ani i ka segin-ka-bɔnyew bɛɛ. Weleweledala minnu ye waajuli baara dabila, gafe kalan lakɔlɔsibagaw ka kan ka olu tɔgɔ fara u ka mɔgɔ tɔgɔ sɛbɛnnenw na.

¹⁴ Mɔgɔ welesɛbɛn minnu dilanna Hakilijigin don kama, baara kɛ ni olu ye. Hakilijigin bɛ kɛ waati min na, ani yɔrɔ min na, olu sɛbɛn u kan ni sɛbɛnnikɛ masin ye walima a sɛbɛn bolo la ka ɲɛ. Walima n’i a ka di i ye, i bɛ se ka baara kɛ ni weleliw ye minnu bɛ Marisikalo tile 15 san 2004 La Tour de Garde ɲɛ laban na, ani Marisikalo tile 22 san 2004 Réveillez-vous ! ɲɛ laban kan. Ni Awirilikalo tile 4 bɛ ka surunya, i ye mɔgɔ minnu tɔgɔw sɛbɛn, i ka olu hakili jigin. E yɛrɛ bɛ se ka taa bɔ u ye, walima i bɛ se k’u wele telefɔni na.

¹⁵ Hakilijigin don na: Hakilijigin don sufɛ, i jija ka na joona. Mɔgɔw kunbɛn ka ɲɛ, ka mɔgɔ kuraw fo ni nisɔndiya ye. (Rom. 12:13) An ye mɔgɔ minnu wele, olu ka ko bɛɛ bɛ an de kan. An ka u kunbɛn cogo la min b’a to, u b’a dɔn k’u yeli diyara an ye. An ka u ni jɛkulu kɔnɔmɔgɔ tɔw ɲɛ jira ɲɔgɔn na. Lala an bɛ se k’u dɛmɛ u ka sigiyɔrɔ sɔrɔ an kɛrɛfɛ. Ni Bibulu walima dɔnkili gafe tɛ u dɔ bolo, an ka an jija an ni o tigi ka se ka jɛ kelen na, walima o tigi ka se k’a filɛ ni mɔgɔ wɛrɛ ye. Hakilijigin bannen kɔfɛ, an ka u ka ɲininkaliw jaabi. Ni dɔw siɲɛ fɔlɔ don ka na Hakilijigin na, u ɲininka ni u b’a fɛ ka dɔ fara u ka dɔnniya kan Ala ka Kuma ni a kuntilenna ko la. An k’a jira u la k’an bɛ se ka Bibuku kalan kɛ ni u ye u ka so.

¹⁶ Mɔgɔ minnu nana Hakilijigin na, an ka olu dɛmɛ ka taga a fɛ: Dɔgɔkun minnu bɛ da Hakilijigin don kan, mɔgɔ minnu nana o don na, olu mago bɛ se ka kɛ dɛmɛ na ka taa a fɛ. Mɔgɔ minnu tun bɛ deli ka na lajɛw la, nka u ni jɛkulu cɛ man bon, olu fana sen bɛ mɔgɔ dɛmɛntaw la. Jɛkulu maakɔrɔw ka kan k’u labɛn walisa u kana ɲinɛ o mɔgɔw suguw kɔ. U bɛna a ɲini k’a dɔn mun na o mɔgɔw ka alako ɲɛtaa jɔra. O mɔgɔw dɛmɛ u ka to u hakili la kudayi ko an bɛ waati la, kow man kan ka bila ka sumaya waati min na. (1 Pi. 4:7) U bɛɛ dɛmɛ u ka ye ko nafa b’a la ka tugu Bibulu ka laadilikan kɔ, n’o ye ka an lajɛ tuma bɛɛ ni Ala ka jamakulu ye.​—Heb. 10:24, 25.

¹⁷ Ala ka ko kɛlenw ka ɲi haali fo an tɛ se k’o faamu ka se a dan na hali ni an bɛ balo kudayi. (Job 42:2, 3; Ekl. 3:11) O la sa, an tɛna ntanya abada kow la minnu b’an bila ka Ala tanu. Nin Hakilijigin waati la, an bɛ se ka an ka waleɲumandɔn jira ka ɲɛsin Jehowa ka baaraw ma, an kɛtɔ k’an cɛsiri kosɛbɛ walisa ka dɔ fara an ka cidenyabaara kan.

[Study Questions]

1. Jehowa ka ko ɲuman kɛlenw dɔw ye jumɛnw ye, minnu ka di an ye kɛrɛnkɛrɛnnenya la]?

2. An bɛ se ka tɔnɔ jumɛn sɔrɔ an yɛrɛ ye, ni an kɛra tutigɛbaga farankan, ye?

3. An balima caman sera ka kɛ tutigɛbaga farankanw ye cogo di, k’a sɔrɔ a tun ka gɛlɛn u ma ka se k’o kɛ?

4. Ni an bɛ ka waati boloda walisa ka kɛ tutigɛbaga farankan ye, an ka kan ka ko jumɛnw jateminɛ?

5. Denmisɛnninw bɛ se ka kuntilenna jumɛnw sigi Marisikalo, Awirilikalo ani Mɛkalo la?

6. An bɛ se ka Bibulu kalandenw dɛmɛ cogo di u ka kɛ kibaru duman weleweledalaw ye?

7. Mɔgɔ minnu ma basigi cidenyabaara la, walima minnu ye waajuli baara dabila, olu ka kan ka dɛmɛ cogo di?

8, 9. Maakɔrɔw bɛ se ka mun kɛ walisa u ka se ka dusu don jɛkulu kɔnɔmɔgɔw kɔnɔ waajulibaara kɛrɛnkɛrɛnnen kama?

10. Denbayaw bɛ se ka u yɛrɛw labɛn cogo di walisa ka dɔ fara u ka baara kan?

11. (a) Krista ka saraka ye dakabanako jumɛnw de tiimɛ? (b) Hakilijigin bɛna kɛ i ka sigida la waati jumɛn na ani yɔrɔ jumɛn na?

12. Mɔgɔ minnu y’a jira ko kibaru duman ka di u ye, ni u nana Matigi ka surɔfana kɛnɛ kan, u bɛ se ka nafa jumɛn sɔrɔ o la?

13, 14. An tun ka kan ka mɔgɔ jumɛnw wele u ka na Hakilijigin don na, ani cogo jumɛn na?

15. An bɛ se ka mɔgɔw kunbɛn cogo di Hakilijigin don sufɛ?

16. Mun bɛ se ka kɛ walisa ka mɔgɔw dɛmɛ minnu nana Hakilijigin na, olu ka ɲɛtaa sɔrɔ alako ta fan fɛ?

17. Mun na an ka kan ka Jehowa ka ko ɲuman kɛlenw lakali ka taga a fɛ?

[Chart on page 4]

Yali i bɛ se ka kɛ tutigɛbaga farankan ye i kɛtɔ ka baara kɛ ni nin waati bolodacogo dɔ la kelen ye wa?

Marisi. Kari Ntɛnɛn* Tarata* Araba* Alami. Juma Sibiri Kalo Mumɛ

Don o don 2 1 1 1 1 1 5 51

Tile fila 0 5 0 5 0 0 0 50

Awirili. Kari Ntɛnɛn Tarata Araba Alami.* Juma* Sibiri Kalo Mumɛ

Don o don 2 1 1 1 1 1 5 50

Tile fila 0 0 0 0 5 5 0 50

Mɛ. Kari* Ntɛnɛn* Tarata Araba Alami. Juma Sibiri* Kalo Mumɛ

Don o don 2 1 1 1 1 1 4 51

Tile fila 0 5 0 0 0 0 5 50

*Tile duuru kalo kɔnɔ