Emwi Nọ Gha Ru Iyobọ Ne Ima Ya Rhikhan Mu E Jehova Vbe Ima Ghaa Rre Edanmwẹ

1-2. De emwi nọ sunu vbe Jesu ghaa ma emwa emwi vbe Kapaniọm?

“ẸMWẸ na wegbe gbe oo; de ọmwa nọ gha sẹtin rhan ehọ yotọ gha danmwehọ ẹmwẹ na?” (Jọn 6:60) Ọna ọre emwi ne erhuanegbe Jesu ni bun tae vbe iran họn ẹmwẹ ne Jesu tae vbe ọ ma iran emwi vbe Kapaniọm. Jesu khare wẹẹ: “Vbe ẹ i re te uwa rri efun egbe ọghe Ovbi ọmwa, ne uwa vbe wọn esagiẹn ọnrẹn, wa i khian sẹtin gha mwẹ arrọọ.” Ọ na vbe rhie tẹ ẹre wẹẹ: “Ọmwaikọmwa nọ rri efun egbe mwẹ, ọ na vbe wọn esagiẹn mwẹ, arrọọ ọghe etẹbitẹ ghi sẹ ọre obọ, I ghi vbe huẹn ọnrẹn kpaegbe vbe ẹdẹ okiekie.”​—Jọn 6:​53, 54.

² Ẹmwẹ ne Jesu tae keghi sọnnọ emwa eso, ẹre iran na ghi bizugbe ẹre, iran ma ghi gha lelẹe. Te ọna ghi rhie ma wẹẹ iran ma ka zẹdẹ mu ẹtin yan rẹn ra? Vbene ọ te sẹ ẹghẹ na, emwa eso, uhiẹn ya sẹ egbe erhuanegbe Jesu ghi bẹghe emwi ne Jesu ru, iran na kha wẹẹ: “Ọna ọre nene Akhasẹ na wẹẹ ọ die agbọn.” (Jọn 6:14) Ọna rhie ma wẹẹ, iran ka mu ẹtin yan e Jesu. Sokpan edanmwẹ ghi de rre iran na sẹ e Jesu rae.

3. De emwi ne avbe ukọ ọghe Jesu ru vbe iran họn ẹmwẹ ne Jesu tae, kevbe wẹẹ, vbọzẹ ne iran na ru vberriọ? (Vbe ya ghee efoto.)

³ Avbe ukọ ọghe Jesu ma sẹ e Jesu rae. Vbe Jesu ghi nọ iran deghẹ iran hoo ne iran vbe kpa, e Pita keghi kha wẹẹ: “Enọyaẹnmwa, de ọmwa ne ima khian bu? Wẹ ẹre ọ ta ẹmwẹ nọ rhie arrọọ ọghe etẹbitẹ ne ọmwa. Ma rẹnrẹn wẹẹ, wẹ ọre Ọmwa Nọhuanrẹn Ọghe Osanobua, ma vbe ya ọna yi.” (Jọn 6:​68, 69) Yẹrẹro wẹẹ, e Pita ma kha wẹẹ irẹn vbe avbe ukọ nikẹre rẹn otọ emwi ne Jesu yae kha vbe ọ khare wẹẹ, iran gha rri efun egbe irẹn ne iran vbe wọn esagiẹn irẹn. Agharhemiẹn wẹẹ, iran ma rẹn otọ ẹmwẹ ne Jesu tae, iran na ye rhikhan muẹn. Vbọzẹ? Rhunmwuda te iran wa gha mwẹ amuẹtinyan nọ wegbe wẹẹ, e Jesu “ọre Kristi ne Osanobua hannọ zẹ.”​—Luk 9:​20, 35.

4. De edanmwẹ eso ne ima gha sẹtin werriẹ aro daa?

⁴ Edanmwẹ ughughan rrọọ ni gha sẹtin rhie ẹre ma deghẹ ima gele rhikhan mu e Jehova. Vbe igiemwi, de emwi ne ima gha ru vbe a gha ru afiwerriẹ ye odẹ ne ima te ya rẹn otọ ako ebe nọhuanrẹn eso ra odẹ ne ima ya kporhu? De emwi ne ima gha ru vbe emwi nọ wegbe gha sunu daa ima, katekate deghẹ ima na gha roro ẹre wẹẹ, ọ te khẹke ne Jehova dobọ ẹre yi? Edanmwẹ ọvbehe ne ima gha vbe sẹtin werriẹ aro daa ọre deghẹ ọtẹn ne ima gu obọ re na ru emwi nọ da ima sẹ ugboloko ra deghẹ ọmwa ne ima rhie ọghọ na, na ya obọ nọ ma khẹke mu ima.

5. Vbọzẹ nọ na khẹke ne ima gha mwẹ amuẹtinyan nọ wegbe? Ru igiemwi yọ. (Kọlọsi 1:23)

⁵ Gi ima ru igiemwi ọkpa nọ gha ya ima rẹn vbene ọ ru ekpataki sẹ hẹ na gha mwẹ amuẹtinyan nọ wegbe. Gia kha wẹẹ u khian bọ owa ye eke ne ugbohiotọ na mobọ sunu, te ọ khẹke ne owa vberriọ gha mwẹ ẹyotọ nọ wegbe nọ mieke na sẹtin mudia kpasi vbe ugbohiotọ gha sunu. Erriọ ẹre ọ vbe ye, adeghẹ ima na miẹn egbe edanmwẹ ne ima guan kaẹn vbe okhuẹn nọ lae, te ọ khẹke ne ima gha mwẹ amuẹtinyan nọ wegbe, ne ima mieke na sẹtin rhikhan mu e Jehova. Adeghẹ ima na gha ru emwi nọ gha ya amuẹtinyan ọghe ima wegbe sayọ, ma ghi sẹtin rhikhan mu e Jehova vbe ima ghaa rre uwu edanmwẹ.​—1 Kọr 15:58; tie Kọlọsi 1:23.

6. Vbọ ru iyobọ ne avbe ukọ ọghe Jesu ya rhikhan muẹn?

⁶ De emwi nọ ru iyobọ ne avbe ukọ ya rhikhan mu e Jesu agharhemiẹn wẹẹ emwa nikẹre bizugbe ẹre? Te avbe ukọ wa ya ekhọe hia yayi wẹẹ, e Jehova sẹ na ga rhunmwuda irẹn ẹre ọ yi emwi hia, iran vbe yayi wẹẹ, e Jesu ọre Ovbi Osanobua nọ ta “ẹmwẹ nọ rhie arrọọ ọghe etẹbitẹ ne ọmwa”; kevbe wẹẹ, e Jehova rre ọre iyeke. Emwi eso rrọọ ne ima he ruẹ vbekpa e Jehova nọ gha ru iyobọ ne ima ya rhikhan muẹn vbe ima ghaa rre edanmwẹ. Gi ma guan kaẹn eha vbọ: (1) E Jehova ẹre ọ yi emwi hia. (2) Obọ e Jehova ẹre Baibol ke rre. (3) E Jehova wa ru iyobọ ne emwa rẹn vbe ẹdẹnẹrẹ. Ma gha gele ya ekhọe hia yi emwi eha na yi, ma gha sẹtin rhikhan mu e Jehova vbe ima ghaa rre edanmwẹ nọ rhirhi gha khin.

E JEHOVA ẸRE Ọ YI EMWI HIA

7. De emwi ne ebe Arhie Maan 4:11 ma ima re vbekpa e Jehova, sokpan de emwi nọ gha sẹtin sunu vbe ima ghaa rre edanmwẹ?

⁷ Tie Arhie Maan 4:11. Ako na gi ima rẹn wẹẹ, e Jehova ẹre ọ yi emwi hia. Ọna ọkpa sẹ nọ gha ya ima gae. Deghẹ ima na gha muẹn roro vbene Jehova mwẹ ẹtin sẹ hẹ, ma ghi ya ekhọe hia yayi wẹẹ, e Jehova gha sẹtin miẹn ima fan vbe ọlọghọmwa nọ rhirhi gha khin. Vbọrhirhighayehẹ, Esu ya ohoghe bibi emwa odẹ, iran ma ghi yayi wẹẹ Osanobua rrọọ. Avbe umẹwaẹn eso kue kha wẹẹ, te emwi hia de rre vbe udomwurri. Adeghẹ ima ma na ya ekhọe hia yayi wẹẹ, e Jehova ọre Ayi nọ yi emwi hia, ma sẹtin do gha gbe awawẹ deghẹ e Jehova gele rrọọ kevbe deghẹ ọ gha sẹtin ru iyobọ ne ima vbe ima ghaa rre uwu ọlọghọmwa.​—Hib 11:6.

8-9. De emwi nọ khẹke ne u ru vbe u ghaa gbe awawẹ deghẹ e Jehova ẹre ọ yi emwi hia? (Vbe ya ghee efoto.)

⁸ Adeghẹ u na gha gbe awawẹ deghẹ e Jehova ẹre ọ gele yi emwi hia, te ọ khẹke ne u zẹ emwi ru vbobọvbobọ. Hia ne u gele gualọ otọ evbọzẹe ne u gha na sẹtin yayi wẹẹ e Jehova ẹre ọ yi emwi hia vbe avbe ebe ọghomwa. U gha wa miẹn emwi nọ gha ru iyobọ nuẹn ya gha mwẹ amuẹtinyan nọ wegbe vbe ebe na tie ẹre Was Life Created? kevbe The Origin of Life​—Five Questions Worth Asking. Uhunmwuta nọ khare wẹẹ, “Te A Yi Ẹre Ra?” nọ rre jw.org vbe guan kaẹn emwi nọ gha ya ima yayi wẹẹ, Osanobua ẹre ọ yi emwi hia. Ọtẹn Nokhuo Jessica nọ rre United States, khare wẹẹ: “Vbe I ghi tie ebe na tie ẹre Origin of Life fo nẹ, I na do bẹghe ẹre wẹẹ osẹ rrọọ nọ rhie ẹre ma wẹẹ, ọmwa rrọọ nọ yi emwi hia. I ka rẹn ọnọna sokpan, I ghi tie ebe na, amuẹtinyan mwẹ na do wegbe sayọ.” Emwa eso wa vbe miẹn ere vbe ebe na tie ẹre, Is There a Creator Who Cares About You? A sẹtin miẹn wẹẹ u ka tie ebe na nẹ. Sokpan, u gha ye sẹtin dọlegbe tie ẹre ra?

⁹ U ghaa ruẹ emwi ne egbuẹ, u gha sẹtin hia ne u gualọ otọ emwi eso ni rhie ẹre ma wẹẹ, Osanobua gele rrọọ. Ezanzan ne u ru gha ya ruẹ gha mwẹ amuẹtinyan nọ wegbe wẹẹ e Jehova gele rrọọ, sokpan ẹ i re ọni ọkpa, ọ gha vbe ya ruẹ rẹn aro ọmwa nọ khin. (Rom 1:20) Vbe deba ọni, u ghi vbe sẹtin ya emwi ne u ruẹ re ru iyobọ ne emwa ni gbe awawẹ deghẹ e Jehova gele rrọọ. Uhunmwu ẹmwẹ nọ rrọọ ọre wẹẹ: Emwi ni bun wa rrọọ nọ so igiẹ yọ wẹẹ, e Jehova ọre Ayi nọ yi emwi hia.

Nebula: IAC/RGO/David Malin Images; ehẹn kevbe imọto: Mercedes-Benz USA; okọ ẹhoho: Kristen Bartlett/University of Florida

OBỌ E JEHOVA ẸRE BAIBOL KE RRE

10. De aro ne ima ya ghee Baibol? (2 Timoti 3:​16, 17)

¹⁰ Tie 2 Timoti 3:​16, 17. Emwi ne Jehova hoo ne emwa nagbọn rẹn ẹre ọ rre uwu e Baibol. E Baibol rhie ewanniẹn ye avbe inọta ni ru ekpataki ni kpokpo ima vbe orhiọn, ọ vbe gi ima rẹn ahoo ọghe Jehova kevbe emwi ne Jehova hoo ne ima gha ru. Ma ya ekhọe hia yayi wẹẹ e Jehova ẹre ọ yan e Baibol, rhunmwuda ọni, e Baibol ọre ebe nọ ghi ru ekpataki sẹ vbe ẹdagbọn ima. Nọnaghiyerriọ, te ọ khẹke ne ima hia ne ima rẹn otọ emwi nọ rre Baibol, ma ghi vbe yae gha ru emwi vbe ẹdagbọn ima.

11. De emwi nọ ya ruẹ yayi wẹẹ, obọ e Jehova ẹre Baibol ke rre?

¹¹ Vbọzẹ ne ima na yayi wẹẹ obọ e Jehova ẹre e Baibol ke rre? Emwi bun nọ ya ima yayi. Emwi ni gele sunu ẹre Baibol guan kaẹn. (Luk 3:​1, 2) A i vbe miẹn ọkpa rhie fua vbe emwi hia ne Baibol tae vbekpa uhunmwu otagbọn na. (Job 26:7) E Baibol ẹre ọ ye re ebe nọ ghi bun sẹ vbe uhunmwu otagbọn hia agharhemiẹn wẹẹ, Esu te hia nọ wabọ ọre rua. Odẹ ikpia 40 ẹre ọ gbẹn e Baibol, odẹ ukpo 1,600 ẹre ọ rhie re iran ke gbẹn ọnrẹn fo, sokpan te ẹmwẹ ne iran gbẹn wa gu egbe ro. Ẹmwẹ nọ rre uwu ẹre wa ru iyobọ ne emwa vbe ẹghẹ nọ gberra, erriọ ẹre ọ vbe ya ru iyobọ ne emwa vbe ẹdẹnẹrẹ. (Itan 13:20; 15:21; Mat 7:12) Ẹmwẹ akhasẹ ni bun ni rre Baibol sunu nẹ, ọna rre usun emwi nọ si ẹre ne ima na mu ẹtin yan e Baibol. (Jọs 23:14) Vbene ẹmwata, obọ e Jehova ẹre Baibol ke rre!

12. De emwi no khẹke ne ima ru adeghẹ ima na suẹn gha roro ẹre wẹẹ, ẹ i re obọ e Jehova ẹre Baibol ke rre?

¹² De emwi ne ima gha ru adeghẹ ima na suẹn gha roro ẹre wẹẹ, ẹ i re obọ e Jehova ẹre Baibol ke rre? Te ọ khẹke ne ima na erhunmwu ne Jehova ru iyobọ ne ima, ma ghi vbe zẹ owẹ lele erhunmwu ne ima naẹn. Ọtẹn nokpia ọkpa na tie ẹre Jordan na koko vbe odẹ ẹmwata na khare wẹẹ: “Ẹ i re emwi hia ne emwa tama mwẹ ẹre I wa yayi vbobọvbobọ, te I ka muẹn roro nẹ. Ọghe ne ẹmwata, I ye gbe awawẹ vbe ugbẹnso. Sokpan, ẹghẹ ke ẹghẹ ne I ya gbe awawẹ, I ghi hia ne I ru ezanzan vbe ebe ọghomwa, ne I mieke na sẹtin zuze ye emwi eso nọ sunsun yọ mwẹ aro.” Adeghẹ ima na ye gha ru emwi nọ gha ya ima ya ekhọe hia yayi wẹẹ, obọ e Jehova ẹre Baibol ke rre, ma ghi gha mwẹ amuẹtinyan nọ wegbe.​—1 Kọr 3:​12, 13.

E JEHOVA WA RU IYOBỌ NE EMWA RẸN VBE ẸDẸNẸRẸ

13. De emwi ne ima gha ru adeghẹ ima na gha roro ẹre wẹẹ, Avbe Osẹe Jehova i re emwa ọghe Osanobua?

¹³ Adeghẹ ima na suẹn gha roro ẹre wẹẹ, ẹ i re Avbe Osẹe Jehova ẹre Jehova loo ya ru ahoo ọghẹe vbe ẹdẹnẹrẹ, te ọ khẹke ne ima zẹ emwi ru vbobọvbobọ. Ọta eso ne ima gha sẹtin nọ egbe ima, ọre wẹẹ: ‘De emwa ni gele hia ne iran gha ru emwi ne Baibol khare? De emwa ne imamwaemwi ọghe iran hẹnhẹn egbe yan e Baibol?’ (2 Tim 4:​3, 4) ‘De emwa ni ru ahoo ọghe Jehova vbe ẹdẹnẹrẹ?’​—Mat 7:​20, 21.

14. De vbene Avbe Osẹe Jehova ya mu ẹmwẹ nọ rre ebe Matiu 24:14 sẹ hẹ?

¹⁴ Ahoo ọghe Osanobua ọre ne emwa hia họn iyẹn nọ maan ọghe Arriọba, rhunmwuda ọni, ma sẹtin nọ egbe ima wẹẹ, ‘De emwa ni gele kporhu iyẹn nọ maan vbe ẹdẹ okiekie ne ima ye na zẹvbe ne Jesu tae ye otọ?’ (Mat 24:14) Agbọn vbe ẹrinmwi rẹnrẹn wẹẹ, Avbe Osẹe Jehova ẹre Jehova loo ya kporhu iyẹn nọ maan vbe ẹdẹnẹrẹ. Avbe Osẹe Jehova ọkpa ẹre ọ kporhu iyẹn nọ maan vbe otọ ẹvbo nọ gberra 240. Ọ gberra ukpo 100 nẹ ne ima ke ru iwinna na. Te ima wa gele mu aro ye iwinna ikporhu iyẹn nọ maan rhunmwuda, ọna ọre iwinna nọ ghi ru ekpataki sẹ.​—Mat 28:​19, 20.

15. De vbene Avbe Osẹe Jehova ya kpe eni Osanobua huan vbe ẹdẹnẹrẹ? (Matiu 6:9; Aizaia 43:10)

¹⁵ Tie Matiu 6:9 kevbe Aizaia 43:10. Eni e Jehova ẹre ima ya wan egbe, uyi nọkhua ẹre wa nọ na na tie ima Osẹe Jehova. Vbe ẹdẹnẹrẹ, emwa ni bun ma rẹn eni Osanobua, sokpan ma ne Avbe Osẹe Jehova keghi rhie eni Osanobua ye eke nọ khẹke nọ gha ye vbe uwu e Baibol. Ọ gberra igba 7,000 ne eni ẹnrẹn ladian vbe The New World Translation of the Holy Scriptures.

16. Vbọzẹ ne ima gha na sẹtin kha wẹẹ, ma ne Avbe Osẹe Jehova wa lele ẹmwẹ nọ rre ebe Jọn 13:​34, 35? (Vbe ya ghee efoto.)

¹⁶ Tie Jọn 13:​34, 35. Emwa ni rre agbọn Esu na i mwẹ akugbe, iran ma vbe hoẹmwẹ egbe, sokpan te ima wa lughaẹn, ekhọe hia ẹre ima ya hoẹmwẹ egbe, erriọ ẹre ima vbe ya mwẹ akugbe, emwi ọyunnuan ẹre ọna wa khin. Ehe ughughan ẹre ima ke rre, odẹ ughughan ẹre a vbe ya koko ima waan, ọrheyerriọ, te ima ye mwẹ akugbe, erriọ ẹre ima vbe ya hoẹmwẹ egbe. U he ka yo iko vbe ihe ọvbehe ra? Adeghẹ u na yo iko ọvbehe, gbarokotọ ne u mieke na bẹghe ahoẹmwọmwa kevbe akugbe ne iran mwẹ. Ọna gha ya ruẹ rẹn wẹẹ, e Jehova gele ya Avbe Osẹe Jehova ru ahoo ọghẹe vbe ẹdẹnẹrẹ. U ghaa mwẹ ọna vbe orhiọn, ọ gha ru iyobọ nuẹn ya rhikhan mu e Jehova vbe u ghaa rre uwu edanmwẹ.

GHẸ SẸ E JEHOVA RAE ẸDẸ

17-18. De ọlọghọmwa eso ne ima gha sẹtin werriẹ aro daa, sokpan, de emwi ne ima gha sẹtin si agbada vbe unu ta?

¹⁷ Ẹghẹ nọ wegbe ẹre ima wa ye na, rhunmwuda ọni, te ima hia wa họẹn vbe egbe. (2 Tim 3:​1, 13) Ma sẹtin miẹn edanmwẹ ughughan. Otu e Jehova sẹtin wẹẹ ne ima ru emwi eso ne ima ma wa rẹn otọ re. Ọtẹn sẹtin vbe ru ima emwi nọ da ima sẹ ugboloko. A sẹtin vbe miẹn wẹẹ, ọlọghọmwa ne ima ye ma kue fo vbe otọ ra ma ma rẹn evbọzẹe ne Jehova na kue yọ ne ima miẹn egbe ọlọghọmwa vberriọ.

¹⁸ Ọrheyerriọ, agharhemiẹn wẹẹ, avbe ọlọghọmwa ọghe agbọn na wa ya agbọn lọghọ ima, ma gha ye sẹtin rhikhan mu e Jehova deghẹ ima na yayi wẹẹ, irẹn ẹre ọ yi emwi hia, obọ ọre ẹre Baibol ke rre kevbe wẹẹ, emwa ọghe Osanobua ẹre Avbe Osẹe Jehova khin. Vbe ne Pita tama Jesu, ma gha vbe sẹtin tama e Jehova wẹẹ: “De ọmwa ne ima khian bu? Wẹ ẹre ọ ta ẹmwẹ nọ rhie arrọọ ọghe etẹbitẹ ne ọmwa.”