Dọmwadẹ Ọghẹe Mwẹ Asẹ Nọ Ya Zẹ Ne Egbe Ẹre

1-2. Vbọzẹ ne azẹ ne ima ru na lughaẹn ne ọghe emwa ọvbehe vbe ugbẹnso?

ỌMWA he ka ya aro dan ghee ruẹ rhunmwuda azẹ eso ne u ru ra? Wẹ he ka vbe gha ya aro nọ ma khẹke ghee ọmwa ọvbehe rhunmwuda azẹ nọ ru ra? Vbene ẹmwata, emwi vbenian ka sunu daa ima ni bun nẹ.

² Ọ ma khẹke nọ gha kpa ima odin adeghẹ azẹ ne ima ru na lughaẹn ne ọghe emwa ọvbehe. Vbọzẹ? Rhunmwuda, dọmwadẹ ọghẹe ẹre ọ rrie agbọn ọnrẹn. Odẹ ughughan ẹre ima hia vbe ya roro emwi, rhunmwuda ehe ne ima ke rre, vbene a ya koko ima waan hẹ ra emwi ne ima he miẹn vbe agbọn. Sokpan ọ ma khẹke ne ima gi ọna do si ighaegbe ye uwu iko.​—Ẹfis 4:3.

3. De emwi eso nọ gha sẹtin ya ima gha bu ohiẹn ọtẹn rhunmwuda azẹ nọ ru?

³ Adeghẹ ọtẹn ne ima gba ga na ru azẹ nọ ma mu ima ekhọe, ma sẹtin gha kpikpi ẹre nọ fi ekhọe werriẹ, ma sẹtin kue ya tama emwa ọvbehe vbekpa ẹre. Ọ gha kẹ, rhunmwuda ne ima na hoo ne ima ru iyobọ ne ọtẹn ima ẹre ọ si ẹre ne ima na ru ena hia. Ma kakabọ hoẹmwẹ etẹn ima, ma wa vbe hoo ne agbọn ma iran. (Itan 17:17) Rhunmwuda ọni, ma i khian kie abọ rre vbe ima gha bẹghe ẹre wẹẹ iran khian ru azẹ nọ ma khẹke, ra nọ gha ya iran khian oghian e Jehova.

4-5. De emwi ne ima khian ru adeghẹ ọtẹn na ru azẹ nọ ma mu ima ekhọe?

⁴ Ọ khẹke ne ima tama ọtẹn ima wẹẹ azẹ nọ ru ma deyọ ra? Ẹghẹ eso rrọọ nọ na khẹke ne ima tama rẹn, sokpan ẹ i wa re ẹghẹ hia. Vbe igiemwi, adeghẹ a na miẹn wẹẹ, ọ khian rhie owẹ gberra ilele ọghe Osanobua, rhunmwuda ne ima na hoẹmwẹ ọnrẹn, ma ghi hia ne ima ru iyobọ nẹẹn ya dia iziro ọghẹe. (Itan 27:​5, 6) Sokpan adeghẹ a na ghi miẹn wẹẹ, ọtẹn ru azẹ nọ ma mu ima ekhọe sokpan ọ ma rhie owẹ gberra ilele ọghe Osanobua ghi vbo? E Baibol khare wẹẹ, “Wa ghẹ gha bu ohiẹn emwa ne iziro ọghe iran lughaẹn ne ọghe uwa.”​—Rom 14:1.

⁵ Ọrheyerriọ, ma sẹtin ye gha bu ohiẹn emwa vbe ugbẹnso rhunmwuda azẹ ne iran ru. Vbe ako iruẹmwi na, ma gha zẹ iro yan evbọzẹe nọ ma na khẹke ne ima gha bu ohiẹn emwa ye azẹ ne iran ru, kevbe vbene ima khian ya gha ru ọna hẹ. Sokpan, gi ima ka zẹ iro yan azẹ eso ne etẹn ima gha ru nọ gha sẹtin ya ima gha bu ohiẹn iran.

DE AZẸ ESO NE EMWA GHA SẸTIN RU NỌ GHA YA IMA GHA YA ARO NỌ MA KHẸKE GHEE IRAN?

6-7. De emwi eso ne etẹn gha ru nọ gha ya ima gha ya aro nọ ma khẹke ghee iran? Ru igiemwi yọ.

⁶ Zẹvbe ne ima ka tae sin, azẹ eso ne emwa ru sẹtin gha sọnnọ ima rhunmwuda ehe ne ima na waan ra emwi ne ima he miẹn vbe agbọn. Ma sẹtin wa gha roro ẹre wẹẹ, vbene ima ya roro emwi ẹre emwa ọvbehe vbe ya roro emwi. Sokpan, ẹ i re erriọ ẹre ọ gele ye. Gi ima ru igiemwi eso yọ. Igiemwi 1: Ọ mwẹ ọtẹn nokpia ọkpa nọ do la odẹ ẹmwata na, vbe ọtẹn nokpia na waan dee, te erhae wa gha da ayọn gbe egbe. Vbe ọtẹn na vbe etẹn eso ghi gba sọyẹnmwẹ egbe, ọ keghi bẹghe etẹn ọvbehe ni da ayọn nọ gbe ọmwa. Ọna keghi wa sọnnọ ọnrẹn, ọ na vbe tama iran wẹẹ, emwi ne iran ru ma khẹke. Igiemwi 2: Ọtẹn nokhuo ọkpa kegha khuọnmwi emianmwẹ nọ wegbe, sokpan, ọ keghi sẹtin gbaroghe egbe ẹre, egbe na do rran rẹn. Vbene ẹghẹ ya khian, ọ na họn wẹẹ, ọtẹn nokhuo ọvbehe vbe khuọnmwi egbe emianmwẹ nii. Rhunmwuda ọni, ọ na gha hoo nọ ru iyobọ ne ọtẹn na, ọ na gha kpikpi ẹre nọ vbe la obẹlẹ ne irẹn vbe la ya gbaroghe egbe ẹre; ọ sẹtin gha tama rẹn aro evbare ra ukhunmwu eso nọ khẹke nọ re. Igiemwi 3: Ọ mwẹ ọtẹn nokpia ọkpa, nọ te gha rre ugamwẹ ohoghe. Vbe ọ ghi miẹn odẹ ẹmwata nẹ, ọ ma ghi gha hoo ne emwi rhọkpa ghi kaẹn rẹn kaan ugamwẹ ohoghe. Rhunmwuda ọni, ọ keghi wa ya ohu muẹn vbe ọ ghi họn wẹẹ, ọtẹn ọkpa yo irorinmwi na ru vbe esosi.a

⁷ Gia ye ru igiemwi eso ba ẹre. Igiemwi 4: Vbe ọtẹn nokpia ọkpa waan dee, etẹn nikpia ma gha bọ ẹtu, etẹn nikhuo ma vbe gha yọ utalawẹ yo iko, ikporhu ra asikoko. Agharhemiẹn wẹẹ ọtẹn nokpia na rẹnrẹn wẹẹ, a ru afiwerriẹ ye ẹmwẹ na nẹ, ọ na ye gha tama etẹn nikpia wẹẹ, ọ ma khẹke ne iran gha bọ ẹtu, erriọ ẹre ọ vbe ya gha tama etẹn nikhuo ni rrọọ ne iran ghẹ yọ utalawẹ vbe iran ghaa die iko, ikporhu ra asikoko. Igiemwi 5: Ọdiọn ọkpa rẹn ọtẹn nokpia ọkpa nọ yo owebe nọ yo, nọ ghi do la hin odẹ ẹmwata rre vbe okiekie. Nian, ọ mwẹ ọtẹn nokpia ọvbehe nọ re igbama nọ rre iko ne ọdiọn na ye nọ hoo nọ yo owebe nọ yo. Ọdiọn na kegha si osi wẹẹ ọtẹn nokpia na sẹtin vbe ya sẹ e Jehova rae, rhunmwuda ọni, ọ na gha tama ọtẹn na kevbe evbibiẹ ọre wẹẹ, nẹ ghẹ yo.

8. (a) De emwi nọ gha sẹtin ya evbibiẹ emọ eso gha ya aro nọ ma khẹke ghee evbibiẹ emọ ọvbehe? (b) De vbene iko khian gha ye hẹ adeghẹ ima na gha ya aro nọ ma khẹke ghee etẹn?

⁸ Gia ghee igiemwi ọkpa nọ kaẹn evbibiẹ emọ. Igiemwi 6: Zẹvbe evbibiẹ emọ, wa keghi hia ne uwa “gha dia [ivbi uwa] ye odẹ, ne uwa vbe gha ma iran emwi zẹvbe ne Jehova gualọe yi.” (Ẹfis 6:4) Sokpan, a sẹtin miẹn wẹẹ, emwi eso rrọọ ne evbibiẹ emọ eso fan obọ ẹre ne ivbi iran ne uwẹ ma fan obọ ẹre ne ovbuẹ. Vbe igiemwi, iran sẹtin kue ne ivbi iran gha gbe vidio gem nai na gbinna, iran sẹtin vbe kue ne ivbi iran gha mwẹ efoni agharhemiẹn wẹẹ, ọvbokhan ẹre ivbi iran ye khin, a sẹtin vbe miẹn wẹẹ, ẹghẹ ne uwa hoo ne ovbi uwa ya gha la owa vbe akota lughaẹn ne ọghe iran. Rhunmwuda ọni, ovbi uwa sẹtin do gha roro ẹre wẹẹ, wa i gi irẹn zẹ obọ zẹ owẹ. Ọ sẹtin kue nọ wẹẹ, “Vbọzẹ ne uwa na lughaẹn ne evbibiẹ emọ ọvbehe?” Egbe emwi vbenian sẹtin do ya ruẹ gha ya aro nọ ma khẹke ghee evbibiẹ emọ nii. Ẹmwata nọ rrọọ ọre wẹẹ, azẹ ne etẹn ọvbehe ru gha lughaẹn ne ọghe ima, ọ sẹtin si imuanẹmwẹ. Vbe igiemwi, ma sẹtin do gha ghee ọtẹn zẹvbe ọmwa nọ loo igho ye emwi nọ ma khianrẹn, ma sẹtin gha roro ẹre wẹẹ, vbe a gu miẹn wẹẹ, ẹghẹ hia ẹre ọ ya mu okhian yo ehe ya rọkhọ egbe, ma sẹtin vbe gha roro ẹre wẹẹ, emwi nọ ya rọkhọ egbe ma deyọ. Ọ ma khẹke ne ima gi vbene ima ya roro emwi hẹ do si ighaegbe ye uwu iko.

9. De emwi nọ khẹke ne ima kọ ye orhiọn? (Vbe ya ghee efoto.)

⁹ Adeghẹ azẹ ne Ovbi Otu e Kristi ọkpa ru na lughaẹn ne ne Ovbi Otu e Kristi ọvbehe ru, ọ ma rhie ma wẹẹ, ọkpa vbe uwu iran ru azẹ nọ ma khẹke. (Rom 14:5) Agharhemiẹn wẹẹ, e Baibol tama ima wẹẹ, ne ima “gi iziro ọghe [ima] gha gua egbe ro” vbe nọ dekaẹn ilele ọghe Jehova, ọ ma rhie ma wẹẹ, odẹ ọkpa ẹre ima hia khian wa ya gha roro emwi. (2 Kọr 13:11) Ma gha sẹtin ya azẹ ne ima ru taa emwi ne ima ru vbe ima gha khian mu okhian gha rrie ehe. Vbe ẹghẹ ni bun, odẹ ughughan rrọọ na gha sẹtin la yo ihe ọkpa. Sokpan, nọ gha fu ima egbe rre sẹ ẹre ima la. Erriọ ẹre ọ vbe ye, azẹ ughughan ẹre dọmwadẹ Ivbi Otu e Kristi ru, sokpan emwi ọkpa ẹre ima gualọ: Ọni ọre ne ima ya ẹko rhiẹnrhiẹn e Jehova. Nọnaghiyerriọ, ọ ma khẹke ne ima gha ya aro nọ ma khẹke ghee etẹn rhunmwuda wẹẹ, azẹ ne iran ru lughaẹn ne ọghe ima.​—Mat 7:1; 1 Tẹs 4:11.

VBỌZẸ NỌ NA KHẸKE NE IMA RẸN WẸẸ DỌMWADẸ ỌGHẸE MWẸ ASẸ NỌ YA ZẸ NE EGBE ẸRE?

10. Zẹvbe nọ rre ebe Jems 4:​12, de asẹ ne ima i mwẹ, kevbe wẹẹ vbọzẹ?

¹⁰ Emwi ni bun rre Baibol nọ so igiẹ yọ wẹẹ, dọmwadẹ ọghẹe mwẹ asẹ nọ ya zẹ ne egbe ẹre. Gia guan kaẹn eso vbọ. Ma i mwẹ asẹ ne ima khian ya bu ohiẹn emwa ọvbehe ye azẹ ne iran ru vbọ gha de ọghe emwi ne Baibol ma wa gbe uhi yi. (Tie Jems 4:12.) E Jehova ọre Ọyiuhi kevbe Ọbuohiẹn nọ gbae. E Jehova ọkpa ẹre ọ sẹ nọ yi uhi ne ọmwa. Rhunmwuda ọni, e Jehova ẹre etẹn ima khian zẹ enunu ọghe iran ma, ẹ i re ima. (Rom 14:10) Ma i mwẹ asẹ ne ima khian ya gha bu ohiẹn etẹn ima ye azẹ ne iran ru rhunmwuda wẹẹ, ọ ma gua iziro ọghe ima ro.b

11. Vbọ khẹke ne ima ru adeghẹ ima hoo ne akugbe gha rre uwu iko? (Vbe ya ghee efoto.)

¹¹ E Jehova hoo ne emwa rẹn gha mwẹ akugbe, ẹ i re ne iran wa gha ru emwi hia vbe odẹ ọkpa. Uhiẹn, ọ wa yẹẹ e Jehova ne ima hia na lughaẹn ne egbe! Ọna wa rhiegbe ma vbe emwi hia nọ yi. Vbe igiemwi, te dọmwadẹ ebe nọ ladian vbe erhan wa lughaẹn ne egbe. Erriọ ẹre ọ wa vbe ye ne emwa nagbọn. Emwa ni rre uhunmwu otagbọn na gberra uye erẹnrẹn (eight billion), ọrheyerriọ, orhunmwu eva i wa rrọọ ni wa mwẹ ukhuegbe ọkpa ra uyinmwẹ ọkpa. Te Jehova yi ima ne ima lughaẹn ne egbe, ẹ i re ne ima wa gha mwẹ ukhuegbe ọkpa ra uyinmwẹ ọkpa. Sokpan, ọ hoo ne ima gha mwẹ akugbe. Rhunmwuda ọni, ọ ma khẹke ne ima gi alughaẹn nọ rre uwu ẹkpo ima si ighaegbe ye uwu iko. Ne ọfunmwegbe kevbe akugbe gha rre iko ẹre ima ye, ẹ i re ne emwa gha ru emwi vbene ima gualọe yi.​—Rom 14:19.

VBENE IMA KHIAN YA RHIE ẸRE MA WẸẸ MA I BU OHIẸN EMWA ỌVBEHE YE AZẸ NE IRAN RU

12-13. Vbọ khẹke ne ima ru adeghẹ ima na gha roro ẹre wẹẹ, ọmwa “zẹ owẹ ihan”? (Galetia 6:1; vbe ya ghee ẹkpẹti nọ khare wẹẹ, “Emwa Gha Ru Azẹ Nọ Ma Mu Ruẹ Ekhọe.”)

¹² Vbe emwa gha ru azẹ nọ dekaẹn emwi ne Baibol ma wa gbe uhi yi. Nọ egbuẹ wẹẹ, ‘Te ọmwa na gele “zẹ owẹ ihan” ra, ra te azẹ nọ ru wa lughaẹn ne emwi ne I te ya aro yi?’ Adeghẹ te ọ gele rhie owẹ gberra uhi Osanobua, u sẹtin nọ egbuẹ wẹẹ ‘I mwẹ asẹ ne I gha ya dia ẹre ye odẹ ra, ra te ọ khẹke ne I gu ọmwa ọvbehe vbe na ghee ọdiọn guan vbekpa ẹre?’ Adeghẹ u mwẹ asẹ ne u gha ya dia ẹre ye odẹ, hia ne u ya ekhọe ọmẹhẹ ru ẹre. (Tie Galetia 6:1.) Vbọrhirhighayehẹ, a sẹtin miẹn wẹẹ, ẹ i re te ọ zẹ owẹ ihan sokpan, te azẹ nọ ru wa lughaẹn ne emwi nọ te rrọ ruẹ ekhọe. Adeghẹ erriọ ẹre nọ, ghẹ gha ya aro nọ ma khẹke ghee ẹre ra ne u gha ta ẹre ọtakhọ. Yerre wẹẹ, dọmwadẹ ọghẹe mwẹ asẹ nọ ya zẹ ne egbe ẹre, rhunmwuda ọni ghẹ bu ohiẹn ọnrẹn.​—Rom 14:​2-4.

¹³ Muẹn roro: Wẹ vbe ọse ruẹ gha gba yo ebuka, u gha kha wẹẹ, esalẹbẹ nọ ne ọse ruẹ rri evbare ne uwẹ khian vbe re ra? Ẹo. Nọghayayerriọ, u ghi sẹrae nọ rri evbare nọ rhirhi khọn rẹn. Rhunmwuda, ẹ i re ẹko ruẹ ẹre ọ khian rriọẹ yi. Akpawẹ uwẹ nọ, ẹ i khian vbe yẹẹ ruẹ adeghẹ osẹ ruẹ na wẹẹ, esalẹbẹ nọ deghẹ u ma na rri evbare ne irẹn gualọ. Erriọ ẹre ọ vbe ye, adeghẹ ima i gbagba iziro ọghe ima ye emwa ọvbehe egbe te ima rhie ẹre ma wẹẹ, ma rẹnrẹn wẹẹ dọmwadẹ ọghẹe mwẹ asẹ nọ khian ya zẹ ne egbe ẹre.

14. Vbe ima khian ya rhie ẹre ma wẹẹ, ma hoo ne akugbe gha rre uwu iko vbe ima ghaa ru azẹ nọ dekaẹn emwi ne Baibol ma wa gbe uhi yi? (1 Kọrint 8:​12, 13)

¹⁴ U gha ru azẹ nọ dekaẹn emwi ne Baibol ma wa gbe uhi yi. Adeghẹ u na hia ne u ghẹ gha ru emwi nọ gha sọnnọ emwa ọvbehe, akugbe ghi gha rre uwu iko. (Tie 1 Kọrint 8:​12, 13.) Azẹ eso rrọọ nọ ma gbodan ghee ilele nọ rre Baibol, ma rẹnrẹn wẹẹ ma “mwẹ asẹ” ne ima gha ya ru egbe azẹ vbenian. Sokpan, deghẹ ọ gha sọnnọ ọtuẹn, ọ ye mwẹ “iyobọ nọ ye” vberriọ ra?c (1 Kọr 10:​23, 24) Egbe emwi vberriọ gha sunu, hia ne u mwẹ amuroro daa ọtuẹn, ne u gha te ya gha hoo ne u ru emwi nọ rrọ ruẹ ekhọe. (Rom 15:1) Sokpan ima ma tae ban wẹẹ, dọmwadẹ ọghẹe ẹre ọ mwẹ asẹ nọ ya zẹ ne egbe ẹre ra? Ẹmwata nọ. Ọrheyerriọ, te ọ khẹke ne ima vbe kọe ye orhiọn emwi ne Baibol khare vbe ebe Rom 12:​18, nọ khare wẹẹ: “Adeghẹ emwi nọ gha guẹ ru nọ, hia ne u gha gu emwa hia rrọọ vbe ọfunmwegbe.” Nọnaghiyerriọ, te ọ khẹke ne ima hia vbe odẹ ke odẹ ne ima gha gu emwa hia rrọọ vbe ọfunmwegbe, ma ghi gha lẹẹ ne emwi ke emwi nọ gha sẹtin si ẹzọ.

15. De vbene ediọn khian ya rhie ẹre ma hẹ wẹẹ, iran hoo ne akugbe gha rre uwu iko? (1 Kọrint 4:6)

¹⁵ Ọ khẹke ne ediọn rẹn wẹẹ, dọmwadẹ ọghẹe mwẹ asẹ nọ ya zẹ ne egbe ẹre. Adeghẹ ediọn i “rhie obọ gberra emwi na gbẹnnẹ” ye uwu e Baibol; ọni nọ wẹẹ, deghẹ iran i yi uhi ọghe obọ iran, akugbe ghi gha rre uwu iko. (Tie 1 Kọrint 4:6.) Ọna rhie ma wẹẹ, iran i khian vbe rhie obọ gberra emwi nọ rre avbe ebe ọghomwa nọ hẹnhẹn egbe yan ilele ni rre uwu e Baibol. Vbe deba ọni, adeghẹ ọtẹn na nọ iyobọ vbe obọ avbe ediọn, ọ ma khẹke ne iran ya ẹmwẹ obọ iran rhie ibude nẹẹn. Nọghayayerriọ, te ọ khẹke ne nene ibude gha re nọ ke Ẹmwẹ Osanobua rre.​—Aiz 48:​17, 18.

16. De vbene ọdiọn vbe uwu iko khian ya rhie ẹre ma wẹẹ, irẹn kue azẹ ne ẹbu ediọn ru?

¹⁶ Ọ khẹke ne ọdiọn vbe uwu iko kue ye azẹ ne ẹbu ediọn ru. Vbene ẹbu ediọn ke ru azẹ, iran ghi ka na erhunmwu gie Osanobua nọ rhie orhiọn nọhuanrẹn ne iran, iran ghi vbe ghee emwi ne Baibol khare, iyeke ọni, iran ghi ru nene azẹ. Rhunmwuda ọni, te ọ khẹke ne ediọn hia ku obọ gbe ba azẹ ne ẹbu ediọn ru, ọ gha khọnrẹn wẹẹ, ẹ i re emwi nọ te rre iran ekhọe. (Ẹfis 5:17) Ọ khẹke ne ediọn gha begbe, ne iran ghẹ wa gha nianian ifiẹmwẹ eso nọ rre ebe ne otu gbẹn rre vbe odẹ nọ gha ya gua ẹre ro emwi ne iran gualọ, vbe na na miẹn wẹẹ, ẹ i wa re emwi na hoo na ta vbe ebe nii.

17. De afiangbe ne ima lae miẹn adeghẹ ima i bu ohiẹn emwa rhunmwuda azẹ ne iran ru?

¹⁷ Zẹvbe ne ima he ruẹ ọre sin ma hia lughaẹn ne egbe. Dọmwadẹ ọghẹe mwẹ emwi nọ yẹẹ iran kevbe nẹi yẹẹ iran. Ọ wa maan ne Jehova na yi ima vbenian! Rhunmwuda ne ima na ke ehe ughughan rre kevbe ne uyinmwẹ ima na lughaẹn ne egbe ẹre ọ si ẹre ne iko ọghe ima na re ehe nọ fu ọmwa egbe rre. Ne ima gha te ya gi ọna si ighaegbe ye uwu iko, te ọ khẹke ne ima hia ne ima gha ru emwi nọ gha ya ọfunmwegbe gha rre uwu iko. Ma vbe hia ne ima ghẹ gha ru emwi nọ gha sọnnọ etẹn ima. Ma i bu ohiẹn iran vbe iran gha ru azẹ nọ ma gbodan ghee ilele nọ rre Baibol. Ma gha ru ena hia, e Jehova ghi fiangbe ima, ma ghi gha sọyẹnmwẹ, ma ghi vbe gu etẹn ima gha rrọọ vbe uwu ọfunmwegbe.​—Psm 133:1; Mat 5:9.