Kena ni bisu i yônôs ngôñ nan i pes mbuu

1. Mambe mam ma mbéda bés? (Matéô 5:3)

YÉHÔVA a nyi i mam ma mbéda toi bés. Inyu niñ, di gwé ngôñ ni bijek, mambot, ni homa liyééne. Ibale i mam ma, ma nhéñél bés, di nla wo tole niñ i nla lédél bés. Handugi hala, Yéhôva a nyi le di gwé ndik bé ngôñ ni mam ma minsôn, ndi di gwé yak ngôñ ni mam ma mbuu. (Añ Matéô 5:3.) Ibale di gwé toi ngôñ i ba maséé, di nlama neebe le di gwé ngôñ ni mam ma mbuu, di yônôs ki i ngôñ i.

2. Himbe hihéga u nla gwélél inyu toñol bibuk bini le ‘mam ma mbuu ma yé bés nseñ’?

² I bibuk bini le ‘mam ma mbuu ma yé bés nseñ,’ bi nkobla le kii? Ni hop Grikia, bi nkobla le mut nu a nyagal mbuu. Kii hala a nhôñlaha we? Hégda mut a hééba bipéda bi mambot, a bak a yii ipañ nloñ. A yé ntombok inyule a nje bé, bôt ba nke nye ngwéé kiki a yé mahindi, hiañgaa hi mbéyéi nye, lihep li bébék nye juu. I mut njagi nu, a nyi le a gwé ngôñ ni mahôla inyu boñ le a niñ, a kôs ki ngui. Nlélém, mut nu a nyi le mam ma mbuu ma nhéñél nye, tole mut nu a nyagal mbuu a nyi le a gwé ngôñ ni mahôla inyu boñ le niñ yé i lama. Jon a yé bebee i neebe maéba Yéhôva a nti i bôt ba ngwés nye.

3. Kii d’a tehe munu yigil ini?

³ Munu yigil ini, di ga ôt biniigana mu ndémbél i muda Fénikia nu a bi yemhe Yésu le a hôla nye. I ñañ u, u ga unda bés bilem baa di nlama hôlôs inyu unda le mam ma mbuu ma yé bés nseñ. I mbus, di ga tehe ndémbél i ñôma Pétrô, i ñôma Paul, ni i Kiñe David, ba ba bé bôt ba mbuu.

DI NLAMA BANA SUHULNYUU, NDÉÑBE NI HÉMLE

4. Muda Fénikia a bééna ngôñ le Yésu a bôñôl kii nye?

⁴ Kel yada, muda Fénikia a bi lo i tehe Yésu. “Mbuu mbe u bé tééñga” ngond yé ngandak. (Matéô 15:​21-28) Muda a bi ôm maboñ ’isi, a yemhe Yésu le a hôla nye. I ngéda a bi lo yak Yésu, a bi unda le a bééna bilem bilam kiyaga, di wan le ndék bilem mu.

5. Muda Fénikia a bi unda le a bééna bimbe bilem, lelaa Yésu a bi hôla nye? (Béñge yak titii.)

⁵ Muda Fénikia a bé toi suhulnyuu. Inyuki? Inyule a bi unup bé i ngéda Yésu a bi hégha nye ni man ngwo nu bôt ba ba bé bé bon ba Lôk Yuda ba bé tééda i mandap map. Ibale we nyen Yésu a pôdôs hala, ki u bi boñ lelaa? Baa ki u bi unup, u ke? Hala bé nyen muda Fénikia a bi boñ. A bi unda ndik bé suhulnyuu, ndi a bi unda yak le a yé muda ndéñbe. A bi unda hala i ngéda a bi téñbe i bat Yésu mahôla. Kii i bi tinde nye i boñ hala? A bi hémle Yésu. Hémle yé i bi tihba Yésu ngandak kayéle Yésu a kit le a nhôla nye. Tolakii a bi kal le a bi lo ndik i hôla “minimlak mi mintômba mi ndap Israel,” Yésu a bi héya mbuu mbe u u bé tééñga ngond i muda nu.

6. Kii ñañ u muda Fénikia u niiga bés?

⁶ Inyu yônôs ngôñ yés i pes mbuu, di nlama hôlôs bilem bi muda Fénikia. Di nlama bana suhulnyuu, ndéñbe, ni hémle i ngui. Ndik mut suhulnyuu nyen a nla téñbe i bat Nyambe mahôla. Di nlama ki unda le di nhémle Kristô Yésu bañga bañga, di nôgôl yak i bôt a ntéé i ngii yés. (Matéô 24:​45-47) I pes mbuu, Yéhôva bo Yésu ba nyônôs ngôñ i bôt ba ba gwé i bilem bi. (Béñge yak Yakôbô 1:​5-7.) Nano, di béñge lelaa Yéhôva a nti bés mambot, bijek ni lisolbene i pes mbuu. Di ga tehe ki lelaa di yé le nigle ñôma Pétrô, ñôma Paul, ni Kiñe David. Hala a ga hôla bés i kon maséé ni i mam Yéhôva a nti bés.

KIKI PÉTRÔ, DI KEE NI BISU I NIGIL BAÑGA I DJOB

7. Umbe nson Pétrô a bi kôs, ndi kii a bé lama ki boñ? Toñol (Lôk Héber 5:14–6:1)

⁷ Di yoñ le hihéga hi ñôma Pétrô. A bé wada ikété bon ba Lôk Yuda ba bisu i yi le Yésu nyen a yé Mésia, nu Yéhôva a bi om inyu niiga bôt “bibañga bi niñ boga.” (Yôhanes 6:​66-68) Ilole Yésu a nke i ngii, a bi kal Pétrô le: “Jés bon bem ba mintômba.” (Yôhanes 21:17) Pétrô a bi boñ hala, Yéhôva a gwélél ki nye inyu tila bikaat biba bi bi yé ikété Bibel. Ndi yak Pétrô nyemede a bééna ngôñ i nigil Bañga i Nyambe. Kiki hihéga, a bi nigil bikaat Paul a bé a ma tila ha ngéda i ni njel mbuu mpubi. Pétrô a bé yi le ngim mam mu bikaat bi Paul ‘i bé let i nok.’ (2 Pétrô 3:​15, 16) Ndi to hala, Pétrô a bi téñbe, a yik le Yéhôva a ga hôla nye i nok i minledek mi mam mi, ni i bii mo i bisélél.​—Añ Lôk Héber 5:14–6:1.

8. I ngéda Yéhôva a bi yeelene nye biniigana bi mondo ni njel añgel, kii Pétrô a bi boñ?

⁸ Pétrô a bééna hémle i ngui, jon a bé nôgôl Yéhôva ngandak. Kiki hihéga, kel yada, Pétrô a bi tehe añgel yada ikété yiinda, i i bé kal nye i jôl li Yéhôva le a nol, a je ki binuga bi bi bé nyega inoñnaga ni mbén Môsi. Pétrô nu a bé man Lôk Yuda ibôdôl nye mañge a bé tehe hala béba kiyaga. Jon Pétrô a bi timbhe nye le: “To, a Nwet, inyule me ma je bé me yom mahindi, to yom nyega.” Añgel i témb i kal nye le: “I gwom Nyambe a mpubus, waa sébél gwo le mahindi.” (Minson mi baôma 10:​9-15) Pétrô a bi nok biniigana bi mondo bi, a héñha ki litehge jé li mam. Lelaa di nyi hala? Ndék ngéda i mbus yiinda, bôt baa, ba Kornéliô a bi om, ba bi ke yak Pétrô, ba kal nye le nwet wap Kornéliô a nsômbôl le a kee i nyeni. Ibale Yéhôva a unda bé nye i yiinda i, ki Pétrô a bé bé le a jôp i ndap Kornéliô, inyule a bé mut matén. Lôk Yuda i bé tehe bôt ba matén kiki bôt ba nyega. (Minson mi baôma 10:​28, 29) Ndi Pétrô a bi hoo neebe biniigana bi mondo Yéhôva a bi yeelene nye. (Bingéngén 4:18) A bi añle Kornéliô ni lihaa jé ñañ nlam, a ba ki maséé i tehe bo ba nkôs mbuu mpubi ni i sôblana.​—Minson mi baôma 10:​44-48.

9. I ngéda di ntibil nok biniigana bi bi nlet, bimbe bisai di gwé?

⁹ Kiki Pétrô, di nlama ndik bé nyo milik, tole di nlama ndik bé nigil biniigana bi bisu bi Bibel ndi di nlama yak je bañga bijek, hala wee biniigana bi bi nlet i nok. Di nlama yoñ ngéda i tibil nok njôôñ biniigana bi Bibel, hala a ntomb bé ndi hala a nlôôha ba nseñ. Inyuki? I ndék yosôna, inyu manjom ima: Pog, i mam di nigil inyu Yéhôva ma mboñ le di kônde gwés nye, di kônde ki ti nye lipém. Iba, i mam di nigil ma nkônde ti bés makénd i ke i añle mo bôt bape. (Rôma 11:33; Masoola 4:11) Ndémbél i Pétrô i niiga ki bés jam lipe: I ngéda di nkôhna biniigana bi mondo, di boñ biliya i pala nôgôl gwo. Ndik i ngéda di mboñ hala nyen di ga bana hémle i ngui, Yéhôva a ga ke ki ni bisu i gwélél bés mu ntôñ wé.

KIKI PAUL, DI HABA MUT YONDO

10. Inoñnaga ni Kôlôsé 3:​8-10, kii di nlama boñ inyu kônha Yéhôva maséé?

¹⁰ Inyu ba maséé, ni i nwas le Yéhôva nyen a éga bés, di nlama hôlôs bilem bi bi nlémél nye. Kii hala a nkobla? Ñôma Paul a bi tila le di nlama “héya nlômbi mut,” ndi di “haba mut yondo.” (Añ Kôlôsé 3:​8-10.) Hala a ta bé jam li ntomb i haba mut yondo. Di yoñ hihéga hi Paul. Ibôdôl nye mañge, a bé sal ni ngui inyu lémél Nyambe. (Galatia 1:14; Filipi 3:​4, 5) Ndi a bé tibil bé nok lelaa a bé lama bégés nye. A bé yi bé to biniigana bi Yésu. Paul a bé yak ngôk, jon a bé boñ bé mam ma nlémél Djob. Nyemede a nkal ikété Bibel le a bé “mut lipamal.”​—1 Timôtéô 1:13.

11. Imbe lem ibe Paul a bé jôs? Toñol.

¹¹ Ilole a nyila kristen, Paul a bé bep unup ngandak. A bé a unbene banigil ba Yésu kiyaga, a yéñék nol bo. Jon, kaat Minson mi baôma i nkal le: “A bé a mpél ni hiun ni manola.” (Minson mi baôma 9:1) Ndi i ngéda a bi yila kristen, Paul a bi sal ni ngui inyu jôs i lem ibe i. (Éfésô 4:​22, 31) To hala, i lem ibe i Paul i, i bi témb i lo i ngéda nye ni Barnabas ba bi bana ndañ; Bibel i nkal le: ‘Hiun hikeñi hi bi kala ipôla yap.’ (Minson mi baôma 15:​37-39) Paul a bé bep unup le! Ndi to hala, a bi somol bé, a bi ke ni bisu i ‘tumb nyuu yé,’ i jôs bilem gwé bibe inyu lémél Yéhôva.​—1 Korintô 9:27.

12. Kii i bi hôla Paul i yémbél bilem gwé bibe?

¹² Ngui i Paul bé yon i bi boñ le a pam i yémbél bilem gwé bibe ni i haba mut yondo, ndi a bi nigbene Yéhôva. (Filipi 4:13) Kiki Pétrô, yak Paul a bé mut nu a mbii botñem yé mu “ngui Nyambe a nti.” (1 Pétrô 4:11) Ngim mangéda, Paul a bé a boñ mahôha, hala a bé a tômbôs nye. Ndi i ngéda a bé a tomb, a bé a hoñol mam malam Tata wé nu ngii a bé a bôñôl nye. Hala a bé a ti nye ngui i ke ni bisu i jôs bilem gwé bibe.​—Rôma 7:​21-25.

13. Lelaa di nla nigle Paul?

¹³ To ibale hala a yé ngandak nwii nano le di ngwélél Yéhôva, di nlama ke ni bisu i sal ni ngui inyu kônde bana bilem bilam. Kiki hihéga, ibale di mbep unup tole di mbep pôdôs bôt, di hoñlak bañ le di nla bé lémél Yéhôva; ndi di nlama ke ni bisu i boñ mahéñha. (Rôma 12:​1, 2; Éfésô 4:24) Jon, di nlama bigda i jam li mahee lini: I ngéda téla a nkôôñene bés mbot, a nyoñ méta, a hek, inyu boñ le mbot i kola bés loñge. Ndi inyu haba mut yondo, bésbomede bon di nlama sal inyu niñ inoñnaga ni matiñ ma Bibel.

KIKI DAVID, DI NWAS LE YÉHÔVA A BA LISOLBENE JÉS

14-15. Lelaa Yéhôva a yé lisolbene jés? (Tjémbi 27:5) (Béñge yak titii.)

¹⁴ Inyu ba maséé, di gwé ndik bé ngôñ i bana mambot ni bijek i pes mbuu, ndi di gwé yak ngôñ i bana lisolbene. I lisolbene li, li yé kii? Lelaa Yéhôva a yé lisolbene jés?

¹⁵ Kiñe David a bé nkwoog nkaa le Yéhôva a ga ba lisolbene jé tole a ga tat nye i mangéda mabe. (Añ Tjémbi 27:5.) Lelaa Yéhôva a ntat bagwélél bé i len ini? Yéhôva a nwas bé le yom yo ki yo tole mut nye ki nye a ôbôs maada més ni nye. A mbôn yak le jôl gwét yo ki yo le ba ñôô inyu jôs bés, i ga yémbél bé bés. (Tjémbi 34:7; Yésaya 54:17) Satan, mimbuu nwé mimbe ni baoo bés ba gwé ngui ngandak, ndi Yéhôva nye a nloo bo ngui huum. To ibale i mpam le ba nol bés, Yéhôva a ga lona bés i bitugne. (1 Korintô 15:​55-57; Masoola 21:​3, 4) Yéhôva a nhôla ki bés i ngéda di gwé nduña, inyu boñ le di kee ni bisu i gwélél nye. (Bingéngén 12:25; Matéô 6:​27-29) Tata wés nu ngii a nti yak bés lihaa li mbuu li lôk kéé i bôlôm ni i bôda li li nit bés, a nti ki bés mimañ inyu hôla bés. (Yésaya 32:​1, 2) Yak i ngéda di nke i makoda, di nkôs ki biniigana bipe bi bi ñunda bés lelaa di nlama nwas le Yéhôva a hôla bés, a tat ki bés.​—Lôk Héber 10:​24, 25.

16. Lelaa Yéhôva a bé tat David?

¹⁶ I ngéda David a bé a nôgôl Yéhôva, a bé a keñgle bikuu. (Béñge yak Bingéngén 5:​1, 2.) Ndi i ngéda David a bé ndogbene Yéhôva, Yéhôva a bé bé a nsôñ nye i ngéda bikuu, inyule nyemede nyen a bé a yéñ. (2 Samuel 12:​9, 10) Ndi mam ma bé lelaa i ngéda bôt bape bon ba bé lona nye bikuu? David a bé a soohe Yéhôva, a yiblene nye ñem. Yéhôva a bé a hôgbaha nye, a undga le a ngwés nye, a tôñôk nye.​—Tjémbi 23:​1-6.

17. Lelaa di nla nigle David?

¹⁷ Kiki David, yak bés di nla yéñ maéba ma Yéhôva nwaa le di nyoñ makidik. Ngim mangéda, di nla nok ndutu, he bé inyule Yéhôva a ntat bé bés, ndi inyule bés bon di nyoñ makidik mabe. (Galatia 6:​7, 8) Yak i ngéda di mboma mandutu, to ibale njom i ta bé yés, di nsoohe Yéhôva, di yiblene nye miñem wés, di bak nkwoog nkaa le a ga tat miñem nwés, ni mahoñol més.​—Filipi 4:​6, 7.

KENA NI BISU I YÔNÔS NGÔÑ NAN I PES MBUU

18. Imbe ndutu di mboma i len ini, lelaa di nla ke ni bisu i yônôs ngôñ yés i pes mbuu? (Béñge yak bititii.)

¹⁸ Pes kaat i nwii 2026 i nkal le: “Maséé ni bôt ba nyi le mam ma mbuu ma yé bo nseñ.” I jam li, li nlôôha ba nseñ i len ini. Inyuki? Inyule, ngandak bôt i nkal le i gwé bé ngôñ ni Djob, bape ba nhémle Djob ndi ba mbégés nye wap ntén. Bape ki, ba mbôdôl njooñ yi ñem. Di nwahak bañ le mahoñol map ma yoña bés. Ndi kii ni di nlama boñ? Di nlama yoñ ngéda i nigil Bibel, i haba mut yondo ni i yéñ lisolbene yak Yéhôva.