NKWEL U LIPEP LI BISU | INYUKI YÉSU A BI SON NJONOK LETEE NI I NYEMB?
Baa jam li li bi tagbe toi?
I pôla sôñ Matumb ni Matôp i ñwii 33 N.Y., Yésu nu Nasarét a bi nôla. Ba bi ôbôs nye jôl le a yé nlona lisanda, ba bép nye disôô kiki nuga, ndi ba pén nye i kék. A bi wo ikété njôghe keñi. Ndi Djob a bi témbna nye i niñ, i mbus 40 ma dilo, Yésu a bet i ngii.
U ñañga unu u u mbuma ñañ u nlôl bés ni njel bikaat bi Bibel ba nsébél le Miñañ minlam, hala we bikaat bina bi bisu bi Bitilna bi hop Lôk Grikia, bi ngandak i nsébél ki le Malômbla ma mondo. Baa mam ma, ma bi tagbe toi? I mbadga i, i yé nseñ ngandak. Ibale mam mana ma bi tagbe bé, we hémle i bikristen i yé yañga, yak botñem i niñ i boga ikété Paradis i yé ndik eem i i ga yon bé kekikel. (1 Korintô 15:14) Ndi, ibale mam ma ma bi tagbe toi, hala we bilôl bilam gwon bi mbem bôt ba binam, ñañ le di nla kabna ni bôt. Jon, baa ñañga u Miñañ minlam u yé toi maliga tole u yé ndik mbodok ñañ?
JAM MIÑAÑ BA NLA BÔDÔL MBÔGI MI ÑUNDA
Mahéñha ni dingaana, Miñañ minlam mi Bibel mi tibil yelel maliga yak ikété disisii di mam. Kiki hihéga, mi nti môl ma ngandak bahoma ba yé ntiig, le bôt ba nla yuuga i len ini. Mi mpôdôl ki bôt ba bi niñ toi, le yak batila miñañ ba ngéda i, ba bi sima.—Lukas 3:1, 2, 23.
Batila miñañ ba hiai bisu ni i nyônôs iba ba bi sima Yésu nyemede.a Miñan minlam mi Bibel mi ntoñol ntén nyemb Yésu a bi kôs; u ñañ u u nkiha ni manjel Lôk Rôma i ba gwélél inyu nôgôs bôt mbagi nyemb. U kônde ki le ñañ u Bibel u yé ntilga ndik kiki mam ma bi tagbe, ngi nsoñgi wo ki wo—kayéle yak bibomb bi ngim banigil ba Yésu bi bi jôb mu ñañ u. (Matéô 26:56; Lukas 22:24-26; Yôhanes 18:10, 11) I mbiñ mam mana momasôna i ñunda la Batila Miñañ minlam mi Bibel ba bé maliga ni sép mu mam ba bi tila inyu Yésu.
KII DI NLA KAL INYU BITUGNE BI YÉSU?
Ngandak bôt i neebe le Yésu a bi niñ, a wo ki, ndi ngim bôt i ngi péénaga bitugne gwé. Yak baôma bé ba bi hémle bé ñañga u bôt ba bisu ba ba bi yi le Yésu a ntémb i niñ. (Lukas 24:11) Ndi, pééna yo ki yo i bé ha bé ngéda bo ni banigil bape ba bi tehe Yésu ngandak ngélé i mbus bitugne gwé. I bi pam yak ngélé yada le iloo 500 i bôt i tehe nye ni mis map.—1 Korintô 15:6.
To hala kiki ba bé le ba gwel bo tole ba nol bo, banigil ba bi añle bôt bobasôna bitugne bi Yésu ni makénd—bôt bobasô, hala we yak bôt ba nol nye. (Minson mi baôma 4:1-3, 10, 19, 20; 5:27-32) Baa i ngandak banigil ini i bé le i bana makénd mana ibale ba bé bé nkwoog nkaa ni toi le Yésu a bi lo toi i bitugne? I maliga, bikwo bi nkaa bi bitugne bi Yésu bi yé ngui keñi, i i ntinde bañga bikristen i tjam ñañ nlam ni nkoñ isi wonsôna, ha yo ngéda ni i len ini.
Bikaat bina bi Bibel bi bi ntoñol nyemb Yésu ni bitugne gwé, bi nkot biyimbne bi kôli inyu nit le ñañ wap u yé maliga. I yoñ ngéda i tibil soñgol gwo i ga kwés we nkaa le i mam ma, ma bi tagbe toi. W’a kônde ki lédés hémle yoñ ngéda w’a yi inyuki mam ma, ma bi bôña. Nkwel u noñ ha w’a toñol jam li.
a Takitô, nu a bi gwéé bebe le i nwii 55 N.Y., a tila le: “Kristô, nu jôl li [bikristen] li nlôl, a bi kôhna kogse i nlôôha ba keñi i ngéda énél i Tibériô [Kaisa] ni i moo ma ngomén nkeñi wés wada le Pôntiô Pilatô.” Bana ki ba bi pôdôl inyu Yésu: Suétôniô (hiai bisu); man Lôk Yuda nu a ba mut miñañ, le Yosef (hiai bisu); ni Plini nuntitigi, ngomén nkeñi i Bitinia (bibôdle bi hiai hi nyônôs iba).