28 SEPTIEMBRE–4 OCTUBRE, 2026
ÜLCANTUN 79 Quellufinge ñi nehuencüleal engün
Quelluafiyiñ ta caquelu ñi quimafiel ta Jehová
“Ñi nieal engün rumel mongen, mülei tami quimaeteu engün, tati quiñen rüfngechi Ngünechen” (JUAN 17:3).
¿CHEM QUIMAIÑ?
Chumngechi quelluafiel pu chillcatuquelu Biblia ñi quimafiel Jehová, tañi chumngen ca chem tañi ayüquen ca chem tañi ayüquenon.
1. Quiñe che doi hueniyefile Jehová, ¿chum duamcüleafuimi?
QUIÑE chillcatuquelu Biblia amule tañi hunen trahun mu, entule tañi feipin, amuldungufile ta caquelu che ca rupan mu ta antü fautizaule, ¿chum duamcüleafuimi? ¡Rumeñma ayüucüleaimi! Quimfali, Chau Jehová quelluquefi taiñ chillcatuquelu Biblia tañi femngechi femal, feimu felei tañi püramyengeal (1 Cor. 3:5-9; 3 Juan 3, 4).
2. Jehová, ¿chem ayüniei ñi femal pu chillcatuquelu Biblia? (1 Timoteo 2:3, 4).
2 Chau Jehová “ayüniei itrofill che ñi montual ca ñi cüme quimürpuafiel ti rüf dungu” (papeltunge 1 Timoteo 2:3, 4). Fei ayüniei pu che tañi quimaeteu ca ñi quimürpual tañi ayünieel (Jer. 9:24). ¿Chem pifel cüme quimürpuafiel ti rüf dungu? Feipilai ñi loncontucual müten quiñeque dungu. Griego quehun mu raquiduameleiñmu quiñe che eluulu ñi inayafiel tañi quimürpuel, fei ñi doi hueniyeafiel ta Chau Dios. Quiñe che cüme quimürpufile Jehová, ayünieai ñi cüme elcünutual tañi femquen, feimu llohuafui “rumel mongen” (Juan 17:3).
3. Tüfachi chillcatun mu, ¿chem dungu ngüneduamaiñ?
3 Chau Jehová elueiñmu quiñe falin cüdau: quelluafiel caquelu che tañi quimaeteu. Tüfachi chillcatun mu ngüneduamaiñ tüfachi ramtun: ¿chemu pu chillcatuquelu Biblia duamniei ñi cüme quimafiel ta Jehová? ¿Chumngechi quimelelafuiñ pu che ñi chumngen Jehová? ¿Chumngechi quelluafuiñ engün ñi inayal Jehová ñi quimün tañi mongen mu?
QUELLUAFIYIÑ ÑI CÜME QUIMAFIEL TA JEHOVÁ
4. Chumngechi feipi Marcos 12:30, ¿chem ayünieiñ ñi femal quiñe chillcatuquelu Biblia?
4 Jesús feipi taiñ piuqueyeafiel Jehová com piuque, com mongen, com raquiduam ca com nehuen mu. Tüfa tati doi falin huercün dungu pi (papeltunge Marcos 12:30). Pu che duamniei ñi cüme quimürpuafiel Jehová, fei tañi piuqueyeafiel. Ayüqueiñ pu chillcatuquelu Biblia ñi fautizahual fente tañi piuqueyefiel Chau Jehová. Fautizaulayai re taiñ hueniyeaeteu, tañi hueniyeafiel caquelu cristiano, cam fente tañi ayüquefiel quiñeque quimeltun Biblia mu. Feimu chillcatulelfilu Biblia ta quiñe che, ayüqueiñ ñi cüme quimürpuafiel Jehová ca tañi piuqueyeafiel.
5. Quiñe chillcatulu Biblia piuqueyefile Jehová, ¿chem femai?
5 Quiñe che chillcatulu Biblia quimürpufile Jehová ca piuqueyefile, ca inayai tañi feipin. Jesús feipi tüfachi dungu ñi rupayal. Fei feipi: “Com pu che tañi quimal ñi piuqueyeniefiel tañi Chau, femquen itrocom tañi feipieteu tañi Chau” (Juan 14:31). Jesús reque, quiñe chillcatulu Biblia rumeñma piuqueyefile Jehová, inayai tañi feipin ca püntütripalayai fei mu (1 Juan 5:3).
6. Quiñe che doi quimfile Jehová, ¿chumngechi quelluayu ñi cüme yenieal tañi mongen? ¿Chumngechi trürümafuimi ñi cüme amulniengeal quiñe auto?
6 Pu chillcatulu Biblia doi cüme quimürpufile Jehová, quimürpuaingün ñi cüme yenieal tañi mongen. Quiñe ejemplo: quiñe che cüpa amulniefilu auto, re estudialayai müten chumngechi tañi femal. Duamniei ñi amulnieafiel ti auto fentren rupa. Rupan mu ta tiempo, quimürpuai chumngechi doi cüme amulnieafiel tañi auto chem rupale rume. Ca femngechi, quiñe che quimürpuafi ta Jehová tañi chillcatun mu. Huelu inale Biblia ñi ngülam, doi ayüucüleai, fei doi cüme quimürpuafi Jehová. Doi quimniefile tañi Fütra Chau ca ngüneduamle chumngechi tañi quelluqueteu, quimnieai chumngechi yenieal tañi mongen chem rupale rume.
7. José cüme quimürpufi ta Jehová, tüfa ¿chumngechi quellueyu tañi cüme dullial ñi chumal?
7 José cüme quimürpufi ta Jehová, tüfa quellueyu ñi connoal pod cudumuhun mu Potifar ñi domo engu. Pichi huentrungelu José, allcütufi ñi rupan Adán engu Eva ca ñi rupan Abrahán engu Sara (Gén. 2:24; 20:3, 6). José ngüneduami chumngechi Jehová falintuquefi ti afcadihuen ca chumngechi elufi pu afcadihuen müten tañi cudumuhual. José quimniefui chem dungu ayüquei Jehová ca chem dungu ayüquelai. Quimniefui tañi femün mu, huesa duamelafui Chau Dios. José cüme quimniefi Jehová, feimu cüme dulli tañi chumal: famentufi Potifar ñi domo ca feipifi: “¿Chumngechi huesa dungu femafun ca culpayafun Chau Dios mu?” (Gén. 39:7-9). Feimu llemai, quellunieafiyiñ pu che ñi cüme quimafiel Jehová ca chem tañi ayüqueel. Femngechi cüme dulliaingün tañi chumal ca ayühulafingün.
QUELLUAFIYIÑ ÑI QUIMAL CHUMNGEI JEHOVÁ
8. ¿Chumngechi quelluafeiñmu ti lifru ¡Rumel ayüucüleaimi! taiñ quimeltucheal?
8 ¿Chumngechi quelluafuiñ pu chillcatuquelu Biblia ñi quimafiel Jehová? Entuaiñ cümeque ramtun. Chau Jehová entui fentren ramtun, femngechi quellufi ta Job tañi quimaeteu. ¡Doi 50 ramtun entui! (Job 38:1–41:34). Ti lifru ¡Rumel ayüucüleaimi! niei fentren ramtun. Tüfachi ramtun quelluquefi pu chillcatuquelu Biblia ñi ñochiquechi quimürpuafiel Chau Jehová tañi chumngen (ngüneduamnge ti huichulechi dungu feipilelu “Fillque ramtun taiñ quimeltucheal”). Feimu ramtuafuiñ engün tüfachi dungu, femngechi quelluafuiñ pu che ñi doi cüme quimafiel Jehová.
9, 10. 1) ¿Chem quelluayu pu chillcatuquelu ñi entual cümeque quimeltun Biblia mu? (Santiago 5:11). 2) ¿Chem ejemplo pengeli chem ñi ayüquen Jehová ca tañi ayüquenon?
9 Hue quimeltulelfilu Biblia ta quiñe che, feipiquefiyiñ ñi papeltual Biblia fill antü.a ¿Chumngechi quelluafuiñ ñi entual cümeque quimeltun tañi papeltun mu? Feipiafuiñ: “Deu papeltulmi Biblia, ramtuhuafuimi: ‘Chau Jehová, ¿chemu elcünui tüfa Biblia mu? ¿Chem quimeltueneu Chau Jehová ñi chumngen mu?’”. Ngüneduamaiñ ñi femün Santiago, fei nütramcai Job tañi rupan ca quimfalcünui tañi nehuentulen. Huelu feica müten no, ca nütrami Chau Jehová ñi chumngen, tañi rume poyechefengen ca tañi cutranpiuqueyechen (papeltunge Santiago 5:11).
10 Quelluafiyiñ pu chillcatuquelu Biblia ñi quimürpual chem ayüquei ca chem ayüquelai Chau Jehová. Rupayafui tüfa: ngüneduamfiel mu ti lifru ¡Rumel ayüucüleaimi! pagina 1, ti chillcatuquelu Biblia feipieimu ñi cüpa ngüneduamal ti dungu “Daniel mülei ti lolo cheu ñi mülen pu trapial”. Feipiafuiñ ñi ramtuhual: “¿Chumngelu Jehová montulfi ta Daniel? Tañi rupan mu, ¿chem ayühuleyu Jehová ca chem quimeltueneu?” (Dan. 6:10, 22). Ti chillcatuquelu ca ramtuhuafui: “¿Chem rupai pu huentru dalluntucufilu ta Daniel? ¿Chem ayüquelai Jehová ca chem quimeltueneu?” (Dan. 6:4, 5, 24). Fei hula, feipiafuiñ ñi doi raquiduamal feichi nütram mu ca ñi doi entual quimeltun Jehová mu (Dan. 6:26, 27).
11. ¿Chumngechi quelluafuiñ pu chillcatuquelu ñi ngüneduamal Jehová tañi quimeltuchequen?
11 Ti chillcatuquelu inale Biblia tañi ngülam, doi ayühuai tañi mongen mu, tüfa rumeñma ayühulaiñmu. Huelu quelluafiyiñ engün ñi ngüneduamal com tati cümeque quimeltun cüpai Jehová mu, ti Fütra Quimeltuchefe (Is. 30:20, 21). Taiñ chillcatuquelu mañumaiñmu tañi quimürpuel mu cam saquiaiñmu chumngechi taiñ quimeltufiel. Femngechi femle engün, huesa dungu no tati. Huelu feipiafuiñ ñi mañumafiel ca tañi püramyeafiel taiñ Fütra Chau Jehová.
QUELLUAFIYIÑ ENGÜN ÑI INAYAL TAÑI QUIMÜRPUEL
12, 13. Quiñe chillcatuquelu cüme adümnole quiñe nütram Biblia mu, ¿chumngechi quelluafuiñ ñi doi quimafiel Jehová? (Ca inaduamnge ti adentun).
12 Pu chillcatuquelu Biblia duamniei ñi cüme quimafiel Jehová, huelu ca duamniei ñi inayal chem tañi quimürpuel. ¿Chumngechi quelluafuiñ ñi inayal tañi quimürpuel? Ngülam 1: ti chillcatulu cüme adümnole quiñe nütram Biblia mu, quelluafuiñ ñi raquiduamal chem tañi deu quimnieel Jehová mu. Por ejemplo, papeltule chem ñi femün Chau Jehová cuifi, ramtuhuafui chemu Jehová langümfi quiñeque che ca perdonafi ta caquelu. ¿Chumngechi quelluafuiñ ñi cüme adümürpuafiel Jehová tañi femün?
13 Quelluafuimi ti che ñi raquiduamal chem tañi deu quimürpuel Jehová mu. ¿Tunte falintuquefi ta mongen? (2 Ped. 3:9). Culpafengelu rume iñchiñ, ¿chumi Jehová taiñ montulaeteu? (Efes. 2:4, 5). ¿Castigapefi mai pu culpaquenolu? ¿Elupefi mai pu rume huesa femquelu tañi castigangenoal? (Éx. 34:6, 7). Quiñeque mu, quiñe nütram Biblia mu com feipilai chemu Jehová femi quiñe dungu. Huelu duamlaiñ com feipingeal, quimnieiñ ñi chumngen taiñ Chau Dios ca tañi rumel femquen nor dungu.
Ti chillcatulu cüme adümnole quiñe nütram Biblia mu, quelluafuiñ ñi raquiduamal chem tañi deu quimnieel Jehová mu. (Inaduamnge parrafo 12, 13).
14. Taiñ chillcatuquelu cüme yeucülenole quiñe che engu, ¿chumngechi quelluafuiñ?
14 Ngülam 2: quelluafimi ti chillcatuquelu ñi quimtucual chem raquiduamquei Jehová pu peñi ca lamngen mu, femngechi inayai chem tañi quimürpuel Jehová mu. Quiñe ejemplo, tami chillcatuquelu amui trahun mu, huelu cüme yeucülelai quiñe peñi cam lamngen. Huesa duamelpelaeyu. Huelu ramtuafiyiñ: “Chau Jehová, ¿chumi fente tañi piuqueyefiel taiñ pu peñi ca lamngen?” (Juan 3:16). ¿Tunte falintuquefi taiñ quiñeucülen? (Sal. 133:1). Quelluntuculiyiñ ñi quiñeucüleal ti trahunche, ¿chum duamquei Jehová? (2 Cor. 13:11). Quelluafimi ti chillcatuquelu ñi ngüneduamal tüfa: Jehová ayüuquei ngüneduamliyiñ cümeque dungu ñi femqueel pu peñi ca pu lamngen.
15, 16. 1) Ñi cüme femal, ¿chumngechi inayentuafui Jesús quiñe che? (Juan 8:29). 2) Marianne, ¿chumngechi quellufi quiñe domo ñi cüme dullial ñi chumal? (Ca inaduamnge ti adentun).
15 Ngülam 3: quelluafimi tami chillcatuquelu ñi inayal chem tañi quimürpuel Jehová mu tañi cüme dullial chem chumal. Pengelelafuimi ti lifru ¡Rumel ayüucüleaimi! quimeltun 35 feipilelu: “¿Chumafuiñ taiñ cüme dullial?”. Quiñeque mu ti chillcatuquelu estudiayafui ca llellipuafui Jehová, huelu quimlayafui chem chumal, fei ¿chum duamcüleafui? Fill raquiduamafui ngüneduamle ñi mülen fentren ngülam Biblia mu nütramcalu feichi dungu. Eimi feipiafuimi ñi raquiduamal Jesús tañi femün. ¿Chumi Jesús ñi cüme dullial tañi chumal? Fei feipi ñi rumel femquen tañi Chau ñi ayünieel (papeltunge Juan 8:29). Feipiafimi tami chillcatuquelu ñi ramtuhual: “Chem tañi ngüneduamel ca chem tañi quimürpuel Chau Dios mu, ¿chem chumafun ñi doi ayühulafiel Jehová?”. Caquerumeafui chem ñi chumal ti estudiante, huelu ayühulfile Jehová, fei ta cüme dungu tati.
16 Inaduamaiñ ñi rupan quiñe domo chillcatuquelu Biblia Chile mu. Tañi familia fentren rupa feipieyu tañi llohual quiñe cüdau tañi huehual fentren plata, huelu catrütuafeyu amual trahun mu. ¿Chumi? Marianne, tañi quimeltueteu Biblia, feipi: “Iñche feipifiñ: ‘Petu raquiduamcülelmi tami chumal, ramtuunge: “¿Hueñancülafiñ Jehová cam ayühulafiñ?”’. Cafei feipifiñ ñi llellipuafiel Jehová feichi dungu mu ca tañi ngüneduamal chumngechi tañi quelluaeteu. Ti domo lloulai ti cüdau ca pichin antü mu nierpui quiñe cüdau ñi eluqueteu amual com trahun mu”. Marianne feipilafi ti domo chem chumal, doi mai quellufi ñi quisutu raquiduamal chem tañi quimürpuel Jehová mu. Tüfachi 2 domo doi hueniyehuingu, huelu feica müten no, ti domo chillcatulu doi hueniyefi ta Chau Jehová. Marianne feipi: “Ti domo quimürpui, hunentucufiliyiñ Chau Jehová, fei cuidanieaiñmu”.
Quelluafimi tami chillcatuquelu tañi cüme dullial chem chumal, fei ñi ayühulafiel Chau Jehová. (Inaduamnge parrafo 15, 16).b
PU CÜME QUIMFILU CHAU JEHOVÁ CÜMELCANGEAI
17. ¿Chem dungu doi fali ñi quimal pu chillcatuquelu Biblia?
17 Taiñ pu chillcatuquelu fentren falinque dungu quimürpuqueingün taiñ quimelelfiel Biblia. Quimürpuaingün chem rupaquei lan mu quiñe che, chumngelu lai Jesús ca chumai Chau Dios ngünenietule mapu. Ca quimürpuaingün chumngechi adniengei taiñ troquiñche, chem rupaquei trahun mu, ñi chumquen pu loncolelu ca ineingen ti Troquiñ Adniechequelu. Ayünieiñ pu chillcatuquelu ñi quimal tüfachi dungu, huelu feica müten no, ayünieiñ ñi doi cüme quimafiel ta Chau Jehová.
18. Pu cüme quimürpufilu Jehová, ¿chem cümeque dungu llouquei?
18 ¡Rume ayühulqueiñmu quelluafiel pu che ñi quimafiel ta Jehová! Fachantü, rume ayüucülequei pu che quimfilu ta Jehová ca serfifilu (Sal. 25:12-15). Ca cüpalechi antü, com pu che cüme quimfilu “taiñ rüfngechi Ngünechen” rumel mongeleaingün (1 Juan 5:20). Huelu feica müten no, Biblia feipi tuchi quimfilu ca “piuqueyefilu ta Chau Dios, fei ca quimnieyu” (1 Cor. 8:3). Felei llemai, taiñ Fütra Chau Dios lelinieiñmu ca hueni piqueiñmu. ¡Rume cümei taiñ quimürpufiel ta Chau Jehová!
ÜLCANTUN 84 Cheu duamngele, quelluaiñ
a Ti lifru ¡Rumel ayüucüleaimi! quimeltun 5 feipilei: “Eluunge tami papeltuafiel Biblia fill antü. Inange ñi feipin ti troquiñ ‘Eluunge tami papeltuafiel Biblia’”.
b ¿CHEM PENGELI TI ADENTUN? Ti domo Marianne ñi quimeltulelfiel Biblia famentumequefi quiñe cüdau.