PU CHE ÑI MONGEN
Cuba mu serfiniefiñ ta Jehová 70 tripantu
CHOYÜNGEN 1947 tripantu Cuba mu, quiñe ayüfal huapi. Tüfa mu trahuquei Mar Caribe ca Océano Atlántico. Fei hula, tañi chau ca tañi ñuque nierpuingu tañi 2 lamngen. Tañi familia iñchiñ mülefuiñ Esmeralda huaria mu.
Feichi huaria mu com pu che cüme felefui. Püllelefuiñ quiñeque pariente mu, quiñeque tio ca tañi pu fütaqueche. Faltaquelafui iyael ca rumeñma ayüucülefuiñ.
Nielu iñche 5 tripantu, tañi chau ca tañi ñuque quimelelngei Biblia, fei Walton Jones quellueyu. Tüfachi peñi com nehuen mu amuldunguchequefui, trecaquefui 10 hora ñi puhual taiñ huaria mu. Fei acun mu Walton, fentren pariente trahuquefui tañi pu fütaqueche ñi ruca mu. Fentren hora nütramcaquefuingün Biblia tañi feipin. Tañi chau, tañi ñuque, tañi tio Pedro ca tañi tia Ela rume ayüfingün chem tañi quimürpuel, fei pichin antü mu fautizahuingün, fei poyefingün Chau Jehová. Fachantü, Ela niei epe 100 tripantu ca petu precursorangei Cuba mu.
Feichi mu, pu Dunguquelu Ineingen Jehová catrütungelafuiñ taiñ poyeafiel Jehová. Cüme quimniengequefuiñ taiñ amuldunguchequen fill ruca mu ca taiñ yenien fentren publicacion. ¡Rume trecaquefuiñ! Ayühun mu acordaquen ñi poyefiel Jehová petu pichicalu iñche. Feichi mu cümelcalefuiñ, huelu cüpalefui cüdaungechi dungu (2 Tim. 4:2).
ACUI CÜDAUNGECHI DUNGU
Nielu iñche 5 tripantu, tañi chau ca tañi tio amuingu quiñe fütra trahun mu cañpüle huapi mu. Miyaulu engu, pütocoingu podngechi co, fei rume cutraningu. ¡Müna huesa! Huiñotulu engu, tañi tio llancünagi com tañi cal lonco, huelu lalai. Huelu tañi chau lai, 32 tripantu müten niefui.
Lalu tañi chau, tañi ñuque feipi taiñ huiñamtuhual tañi lamngen ñi ruca mu, tüfa mülefui Lombillo pichi huaria mu. Elcünuiñ taiñ pu pariente ca taiñ saquin fütaqueche. Huelu tañi ñuque, tañi lamngen ca iñche, fentecünulaiñ taiñ serfifiel ta Jehová.
Feichi 26 agosto 1957 tripantu mu, fautizangen cheu ngülümngequei co, tüfa püllelefui cheu tañi mülen. Niefun 10 tripantu müten. Huelu petu ñi puunon 2 tripantu, Cuba mu calefemtuquei chumngechi ñi poyengequen Jehová. ¡Raquiduamquelafun rume! Fei 1959 tripantu, entungei pu ngünenielu ti pais, fei hueluconi quiñe gobierno comunista.
Ti hue gobierno rume falintuquefui ñi femngeal ti servicio militar. Tüfa huesalcaeiñmu iñchiñ pu Dunguquelu Ineingen Jehová. Iñchiñ, com huall mapu mu, coneltuquelaiñ hueichan ca politica dungu mu. Ñochiquechi elungehuelaiñ taiñ poyeafiel Jehová chumngechi ñi felequefel fentren tripantu. Fei hula, ti gobierno catrütufi taiñ cüdau ca fentren manelfal peñi ca lamngen carceltucungei. Quiñeque fentren rupa hulelcangei ca müte elungequelafui iyael. Cafei quiñeque mu, feichi iyael niefui mollfüñ, huelu Biblia huercüeiñmu taiñ inoafiel mollfüñ.
Cüdaungelu rume, trahuluuquefuiñ taiñ poyeafiel ta Chau Jehová (Heb. 10:25). Com Cuba mu femngequefui fütraque trahun. Trahuquefuiñ granja ca cheu rume. Quiñe rupa, quiñe peñi elueiñmu taiñ trahuluhual quiñe fütra galpon mu, cheu ñi mülen ufisa. Nielafuiñ tiempo taiñ liftuafiel ca entuafiel pu ufisa, huelu femngei ti fütra trahun. Com pu ufisa ca tati pu che ufisa reque felelu, ¡com quiñentrür mülequefuiñ! (Miq. 2:12).
Rume mañumquefuiñ pu peñi nehuentu cüdaulu taiñ quimeltueteu Chau Dios ñi dungu. Quiñeque mu, grabangequefui ti fütra trahun casete mu, fei hula huercüngequefui com Cuba mu. Quiñeque mu epu peñi müten pepicaingu, hueupingu ca grabaingu com ti hueupin. Huelu ellca grabangequefui, feimu allcüngequefui ñi cacarün alca cam caquelu dungu taiñ ayelcaeteu. Quiñeque mu, ngenon mu electricidad ti fütra trahun mu, quiñe peñi pürai cicleta mu nengümuunolu, fei huaichüfelfi ti pedal tañi hulal electricidad. Femngechi allcüngequefui ti grabacion ca ti fütra trahun. Cüdaungechi dungu rupaquefuiñ ca müte niequelafuiñ fentren publicacion, chumngechi ñi felen caquelu mapu mu, huelu rumel niequefuiñ com taiñ duamnieel taiñ doi hueniyeafiel Jehová. ¡Com quiñentrür serfiquefuiñ Jehová ayühun mu! (Neh. 8:10).
CHAU CA PRECURSORNGERPUYU
Nielu 18 tripantu, precursor regularngerpun Florida huaria mu. Rupalu 1 tripantu, precursor especialngerpun Camagüey huaria mu, tüfa quiñe falin huaria. Üyeu quimfiñ ta Emilia, quiñe lamngen rume cüme adngelu, Santiago de Cuba mu tuulu. Noviohuiyu, fei petu ñi puunon 1 tripantu, niehuiyu.
(Huele püle) Escuela ñi Pepicangeam pu Loncolelu 1966 tripantu, Camagüey huaria mu.
(Man püle) Tayu mafün 1967 tripantu.
Eluhun ñi cüdahual fill antü cheu tañi deumangequen azucar, tüfa quiñe empresa nielu ti gobierno. Emilia iñchiu pepi precursorngehuelayu, huelu ayüquefuyu doi cüdahuelafiel Jehová. Elungen tañi cüdahual pun mu, ti 3 hora puulu 11 hora pulihuen mu. Cüdaungefui ñi pun mu huitrayal, huelu niefun tiempo tañi amuldungucheal ca tañi amual com trahun mu Emilia iñchiu.
Fei 1969 tripantu nierpuyu tayu hunen fotüm, Gustavo pingei. Feichi mu, ca feipingen tañi huitran-ngepaquechi loncolelungeal, fei ñi huiño cüdahuelafiel Jehová fill antü. Feichi mu, Cuba mu quiñeque huitran-ngepaquechi loncolelu niequefui familia. Fentren cüdau niequefuyu, huelu rume ayüucülequefuiñ. Emilia iñchiu feipingeyu tayu huitranmeafiel pu trahunche, ¡rume falintuquefiyu feichi cüdau! Petu tayu femquen tüfachi cüdau, ca nierpuyu 2 fotüm, Obed ca Abner, cafei tañi ñahue Mahely.
Raquiduamquen feichi tripantu ñi huitranmefiel pu trahunche, fei rume ayühueleneu ngüneduamal chumngechi Jehová cümelcafi tañi pu che Cuba mu. Cafei cümelcaeyumu Emilia iñchiu tayu quimelelafiel tayu pichiqueche ñi piuqueyeafiel ta Jehová. Huelu feula feipihuaiñ tayu femquefel, fei ñi huitranmeafiel pu trahunche.
HUITRANCONTUQUEFIYU PU TRAHUNCHE CATRÜTUNGELU TAIÑ CÜDAU
Feichi 1960 puulu 1979 tripantu püle doi quimfaluhui tañi catrütungequen taiñ cüdau. Cerrangei taiñ Trahunhue Ruca. Pu misionero quechanentungei Cuba mu. Fentren huechequeche carceltucungei ca presuntucungei tañi feyentun mu. Ca cerrangei ti Betel ruca mülelu La Habana mu.
Petu tayu connon Betel mu, huitranmefilu trahunche.
Catrütungelu taiñ cüdau, huitranmefiyu pu trahunche sabado ca domingo müten 2 semana mu. Pichin fillem müten yequefuiñ ca cicleta mu amuquefuiñ, femngechi taiñ penoaeteu pu policia ca caquelu che. Ellcanquechi huitranmefiyu pu trahunche, pemeafilu pariente femfaluuqueiñ. Huelu tüfa cüdaungelafui. Familia reque troquiquefiyiñ taiñ pu peñi ca lamngen, huelu doi hunentucuiñ taiñ yafültucuafiel engün ñi doi hueniyeafiel Jehová (Mar. 10:29, 30). Duamfalngefui cüme cuñiutucuhual. Quiñeque mu pu policia inanieiñmu ca ramtucadungueiñmu. Cafei pu peñi ca lamngen taiñ llohueteu ruca mu carceltucungeafui quimngefule taiñ femquen (Rom. 16:4).
Feichi mu pefiyiñ fente tañi poyechequen pu peñi ca lamngen pichin plata nielu rume. Quiñeque lof mu fentren pichique pülü mülefui, huelu pu peñi ca lamngen elcünuleiñmu tañi nieelchi mosquitero, fei taiñ cüme umayal pun mu. Caquelu, pichin iyael nielu rume, cüpamün tañi ruca mu pieiñmu. Cafei, quiñeque mu, iñchiñ yelelquefiyiñ iyael taiñ misahual.
Huitranmefilu pu trahunche, pepi yequelafuiñ com tayu pichiqueche. Yequefuyu quiñe müten, fei tañi ñuque ca tañi lamngen cuidaquefui caquelu pichiqueche. Yefiel mu quiñe pichiche ca quellueyumu. Ellcacünuyu publicacion podcülechi pañal mu. Feimu pu policia ngüneduamfilu taiñ fillem, turpu ngüneduamlafui ti carpa nielu podcülechi pañal.
Saquiquefiñ ta Emilia tañi femün mu. Iñchiu cüdahuelfilu Jehová fill antü, fei ca cuidaquefi pu pichiqueche ca quellueneu. Iñche cüdauquefun cheu tañi deumangequen azucar, huelu ca huitranmefiñ pu trahunche. Quiñeque mu, doi hora cüdauquefun 1 cam 2 rupa semana mu, femngechi tañi lifreleal sabado ca domingo antü. Rupachi antü, loncocünungen pu cüdaufe mu ca obligangen ñi cüdahual 7 antü semana mu. Huelu ngüneduamün, cüme adcünufili com ti cüdau ñi femal pu cüdaufe sabado ca domingo, iñche huitranmayafun pu trahunche fin de semana. Tañi pu jefe quimlai tañi mülenon fin de semana.
AYÜUCÜLEIÑ CAMBIARUMEFULU TA MONGEN
Feichi 1994 tripantu aflu taiñ caiñetungen, nieiñ taiñ hunen fütra trahun.
Fei 1994 tripantu mu, pu peñi adniequelu ti cüdau Cuba mu pepicaingün quiñe falin trahun La Habana huaria mu. Trahuluhuiyiñ com pu 80 huitran-ngepaquechi loncolelu. Fentren tripantu rupai taiñ quimuunon, feimu ¡rume ayühuiyiñ taiñ quimuhun! Feichi trahun mu quimelelngeiñ ñi cambialetun quiñeque dungu Jehová tañi troquiñche mu. Feipingeiñ quiñe afmatun dungu: ñi quimelelngeal tati autoridad iñchiñ taiñ üi. Huelu, ¿chemu?
Pu peñi adniequelu ti cüdau feipingün ñi trahuluhun fentren rupa pu autoridad engün, fei taiñ doi füreneaeteu ti gobierno. Fei ti autoridad feipieyu engün ñi elungeal quiñe lista huirintuculelu com pu huitran-ngepaquechi loncolelu tañi üi. Com feipiyiñ ñi elungeal ti autoridad iñchiñ taiñ üi. Feichi mu hula, ti gobierno doi cümelcaeiñmu.
Ñochiquechi elungeiñ taiñ lifrelen mu trahuluhual ca amuldungual, huelu petu huirintucungelai ley dungu mu pu Dunguquelu Ineingen Jehová. Rupachi antü mu, quimürpuiñ tati autoridad deu quimniefi quiñeque huitran-ngepaquechi loncolelu ñi üi. Femlu rume, ayüfuingün tañi feipilelngeal iñchiñ taiñ üi.
Septiembre cüyen 1994 tripantu mu, elungeiñ ñi huiño nietual quiñe Betel ruca Cuba mu. Cheu ñi mülequefel 20 tripantu cuifi, ca huiño mületui.
Rupachi antü, 1996 tripantu mu, feipingeyu Emilia iñchiu tayu cüdahual Betel mu. Rumeñma afmatulehueyu, huelu quimelelfiñ pu peñi tayu petu cuidaniefiel quiñe fotüm ca quiñe ñahue mülelu iñchiu mu. Pu peñi cüme ngüneduamingün tüfachi dungu, fei feipingeyu tayu conal müten Betel mu. Feimu amuaiñ pifiyiñ, fei pepicahuiyiñ taiñ huiñamtuhual La Habana mu.
(Huele püle) Emilia cüdaumequei Betel mu.
(Man püle) Hultucungei Jehová mu quiñe fütra Trahunhue Ruca, 2012.
Huelu feipihuaiñ, ellaca mu ayüquelafun cüdahual Betel mu. Fentren tripantu rupan tañi huitranmefiel pu trahunche, ca petu loncontucuquefun ca piuquentucuquefun con pu peñi, pu lamngen trahunche mu. Ayüquelafun müleal quiñe escritorio mu. Huelu caquelu betelita ca tañi domo quellueneu ñi cüme elcünutual tañi raquiduam. Rupachi antü ayüucületun. Feula rume ayühun ñi cüdahual Betel mu.
(Huele püle) Chillcatuhue ñi Amual pu Curehuen ñi Chillcatuafiel Biblia, 2013.
(Man püle) Ti Troquiñche Adcünuquelu Betel ruca Cuba mu, 2013 tripantu.
Quiñe fütra trahun mu tayu ñahue ca tañi füta engu.
Deu huechengehuelayu. Huelu Emilia iñchiu rumeñma ayüucüleyu tayu raquiduamtucunieal com pu peñi ca lamngen. Quiñentrür cüdahuiyiñ rupachi tripantu mu. Cafei rumeñma ayüucüleyu pefiel mu tayu familia ca tayu nieto ñi serfiniefiel Jehová. Ti apostol Juan reque duamcülequeyu. Fei ti fücha huentru feipi: “Rume ayühueleneu quimfiel tañi pu yall ñi miyahun ti rüf dungu meu” (3 Juan 4).
Epe 30 tripantu cüdaucüleyu Betel mu. Quiñeque mu huesa rupaqueyu tayu füchan mu ca cutran mu, huelu com nehuen mu cüdaucüleyu cüme entual tayu cüdau. Rüfcünu, petu tayu serfiniefiel Jehová rupayu cüdaungechi dungu. Huelu rumeñma ayüucüleyu tayu serfiniefiel “taiñ Ayühun-ngechi Chau Ngünechen” 70 tripantu Cuba mu (1 Tim. 1:11; Sal. 97:1).