Kijeen̄ Ulibi Me Lek Ntumu-Mfieek Ebi Ofifi Ife

1-2. Keke orọ ntumu-mfieek kiji okikup esese me lek eyi ebi bọn nte kiji usini mgbọ?

IRE ene iwuuk lek itumu ijo usem ofolek kwun̄ bak me lek ntumu-mfieek orọbe ni? Ire owuuk lek itumu ijo mkpọ ofolek ntumu-mfieek ene ge orọbe ni? Kpunu cheche ibe ke ufọọk-otu ogbogbo kiji inyi idodo chi ibore iin̄.

² Ikake eji chieen̄ ibe ke usini mgbọ, ntumu-mfieek kiji mokọt ikup esese me lek echi ebi bọn Nte kiji. Bak me lek keke? Bak me lek ibe ke otutuuk kiji ekup esese esese. Eji ge ge mikaan̄ nkeek eyi kiji. Ubọk irọ-mkpọ me ere eji enan̄abe, ototun̄ ukan̄ kiji, mè inu eji ejebe itibi me ugwem ikikaan̄ mgbaan̄ me lek ubọk eji ekisa ikeek mkpọ. Ire, eji ekachieek ibe esese nkeek eji ekaan̄be irọ ibe esuuk mè mgbaan̄-mbọp ikayaka ikup me ntitiin̄.​—Efes 4:3.

3. Keke ke eji ebekọt irọ mè ire eji kpema ntumu-mfieek gwun̄ ute ge orọbe?

³ Ogwu eyi Karais ogbo kiji isirọ ntumu-mfieek eyi eji ekachieekge me lek, eji mekọt ikeek ibe ke igbe ibe eji etumu enyi ọmọ ibe inwene ejit kan̄ mè iyaka ire, eji mekọt ikpa inyi ebi ofifi ife ibe ke ntumu-mfieek gwun̄ ute ya orọbe ilọ. Mokọt ire bak me lek eji ekaan̄be ata nkeek ofolek ene ya. Eji mima ebi bọn Nte kiji mè iweek inu onwọnwọn ichit inyi ema. (Urọk 17:17) Eya orọ, eji kpeweek ibe ema erọ ntumu-mfieek eyi obosa ubọnọ-lek inu mè iyaka ire ijijaka mgbaan̄je kiban̄ melek Jioba.

4-5. Keke ogbe ibe eji erọ mè ire gwun̄ ute ge itumu ifieek irọrọ mkpọ eyi okup esese me lek nkeek kiji?

⁴ Ire igbe ibe eji egọọk ebi bọn ute ekpa usem bak me lek ntumu-mfieek ema erọbe eyi eji ekachieekge me lek ni? Irọrọ eyi iboyaka imaan̄ me lek esese esese inu. Kubọk inu njeen̄, ire eji iweek iriọọn̄ ibe ke ema ekikeek irọrọ inu eyi ojeje ikeme Baibul, bak me lek ima eji ekaan̄be me lek kiban̄, eji mesa itatap ubọk inyi ema ekọt enen̄e nkeek kiban̄ esun̄. (Urọk 27:​5, 6) Ire, keke ke eji eberọ mè ire gwun̄ ute ge itumu ifieek irọrọ inu eyi ikajege ikeme ikan Awaji geege ikerere ibe ke inu ya ikatat eji me lek? Baibul ifọọk idodo yi, sa me idodo ibe “Ìre owu òjeje ikifieek gwun̄ Nte kwun̄ ikọ?”​—Rom 14:10.

⁵ Ire, mokọt iyọt si ibọbọkọ ntumu-mfieek ebi bọn nte kiji itap usini mgbọ. Me emen ibot usem yi, eji mekpa inu orọrọ eji ebekijeen̄ ulibi me lek ntumu-mfieek ebi ofifi ife mè ubọk eji ebekọt ikirọ eyi. Keke obokọt irọ ibe eji eketumu ijo ikọ ofolek ntumu-mfieek ebi bọn Nte kiji erọbe? Kè eji ekpọ-nu usini inu njeen̄.

KEKE OBOKỌT IRỌ IBE EJI EKEFIEEK EBI OFIFI IFE IKỌ BAK ME LEK NTUMU-MFIEEK KIBAN̄?

6-7. Kpa-nu usini irek echi eji ebekọt ikikeek ibe ke ebi ofifi ife mirọ ntumu-mfieek olọlọ.

⁶ Kubọk eji ewuukbe lek ikpa, eji mekọt ikaan̄ nkeek onyenye ofolek usini mkpọ bak me lek ubọk esabe ikpukpo eji mè iyaka ire inu eji ejebe itibi me ugwem. Eji mekọt ikikeek ibe ke usini ene mikaan̄ nkeek yaage me lek kiji, ire, mokọt ire ibe ke ikare ikeya. Kpọ-nu inu njeen̄ chi. Inu njeen̄ 1: Sabum ikween̄be atikọ, gwun̄ ute ge igọọk ogwu ute ogwu okinwọ miin̄ isa iluk. Usen ge, mgbọ ikigọọk ebi bọn ute inwọọn̄ lek, imumun̄ usini me lek kiban̄ ebi ikinwọ miin̄ okisa ene. Inu yi iyọt ọmọ me lek enenen, ibebene ikitumu inyi ema ibe ke mkpọ ema ekirọ ilọ. Inu njeen̄ 2: Gwun̄ ute enenwaan̄ ge ofafiak orukan̄ okup unye unye iyaka ikaan̄ unye-akpalek. Ike mgbọ ojebe, inenimun̄ ofifi gwun̄ ute okifiak orukan̄ eyi ọmọ owuukbe lek ifiak. Ichubọk iweek itatap ubọk inyi gwun̄ ute ya, eya orọ, ibebene ikisisaak gwun̄ ute ya ibe igwa lek me oniin̄ yaage eyi ọmọ ogwabe lek kan̄. Mokọt ire ibe ikitumu inyi ogọt ibe ikirie inorie, ikinwọ ugwun̄, mè iyaka ire ibọkọ igwagwa yaage. Inu njeen̄ 3: Gwun̄ ute enerieen̄ ge iwuuk lek ikisi ataak uwu uriaak ge. Ichubọk icha mbet lek ugwem iwuukbe lek iluk. Mgbọ iweekbe iriọọn̄ ibe ke ikaan̄ gwun̄ ute ge osisi orirọ ifuun̄-ene me emen uwu uriaak ge, inanaan̄ ejit enenen.a

⁷ Kpọ-nu usini inu njeen̄ chi gbaalek. Inu njeen̄ 4: Gwun̄ ute ge imin isibi me mgbọ ogbogbo ebi ene ekikeek ibe ke ikatat ibe ene ijuuk ifet itele me otu mè iyaka ire ebibaan̄ eketap ekwut edim ikabọpbe ema esa esi nkween̄mkpọ, chinichini, mè uko. Ikerere ibe ke gwun̄ ute ya iriọọn̄ ayaya unwene erọbe ofolek inu chi, ikpọkpọk ikup inye ikitumu inyi ebi bọn ute irieen̄ mè ibaan̄ ibe ekatele ifet me otu kiban̄ mè ekatap si ekwut edim isi ntitiin̄ mè uko. Inu njeen̄ 5: Ogwu ugane ntitiin̄ ge iriọọn̄ gwun̄ ute ge osisi uwu ikpa ilile mè itele itọtọbọ ebum inyi Jioba me mgburudun̄. Mgbọ keyi, ikaan̄ gwun̄ ute ijija ge ogwu okup me ntitiin̄ kan̄, ogwu otutumu ifieek ibe ke ọmọ mosi uwu ikpa ilile. Ogwu ugane ntitiin̄ ya ikaan̄ sasaak mè ikisa irọrọ ibe gwun̄ ute ogwu ijija ya melek nte kan̄ mè nga kan̄ enwene ejit kiban̄.

8. (a) Keke obokọt irọ ibe ebi irere ute mè uga ekefieek ofifi ebi ute mè uga ikọ? (b) Kpasi mgbaan̄ ke ikekifieek ebi ofifi ife ikọ obokọt ikaan̄ me lek ebi ikup me ntitiin̄?

⁸ Kpọ-nu irek yi eyi obokọt ikaan̄ mgbaan̄ me lek ebi irere ute mè uga. Inu njeen̄ 6: Kubọk ute mè iyaka ire uga, okitatap efuuk imumun̄ ibe ke okpukpo nsabọn kwun̄ ibe ema Jioba mè eketọbọ ebum enyi ọmọ. (Efes 6:4) Ọmọ orọ, onyi ema usini ikan ebegọọk. Ire, usini uga mè ute me ntitiin̄ kwun̄ mikitele ibe nsabọn kiban̄ ekerọ usini mkpọ echi okpochieek ibe nsabọn kwun̄ erọ. Kubọk inu njeen̄, ema mikitele ibe nsabọn kiban̄ ekefit usini ifit echi ikarege eyi afa, ekekup efiin̄ me oyet esisibi, mè iyaka ire, milep fun inyi nsabọn kiban̄ ebi kpemimin isoon̄ ikakaan̄ fun. Bak me lek ebi uga mè ute chi ekitele ibe nsabọn kiban̄ ekerọ inu chi mè ofifi ofifi inu si, nsabọn kwun̄ mekọt ikikeek ibe ke okitet mkpọ gban̄. Ema mekọt ido owu ibe: “Keke orọ okakup kubọk nte mè iyaka ire nga ebi unene kiji?” Mbet lek irek okup ikeyi mokọt irọ ibe okofieek ebi uga mè ute cha ikọ. Me atikọ, ntumu-mfieek ebi bọn Nte kiji isikup esese me lek eyi kiji, eya mokọt irọ inyi eji ekefieek ema ikọ. Kubọk inu njeen̄, eji mekọt ikifieek ema ikọ me lek ubọk ema ekisa ikpoko kiban̄ irọ mkpọ, bak me lek ekimalek ikọp uran̄ isi ofifi ere, mè iyaka ire, bak me lek inu ema ekigobo isasa inwọọn̄ lek. Ire, kè eji ekatele ibe ubọk inu okikup eji me lek ikup ufiak igak mgbaan̄-mbọp okup me ntitiin̄.

9. Keke ke eji kpewuuk? (Kpọ si ogugo.)

⁹ Ntumu-mfieek ogwu eyi Karais ge mokọt ikup esese me lek eyi ofifi ene, ire, eya ikasibi ibe ke ntumu-mfieek ge otat me mgbọ eyi keyilọ olọ. (Rom 14:5) Baibul iteme ebi eyi Karais ibe ekeluk me ejit ge, orere, ekeluk egọọk onineen̄ Jioba, ire, eyi ikasibi ibe ke eji ebekikeek mkpọ me oniin̄ yaage me irek geelek. (2 Kọr 13:11) Eji mekọt isa ntumu-mfieek kiji chi itọt me lek inu eji ekigobo me mgbọ eji ebekọp uran̄ isi ofifi ere. Owuwa mgbọ, mikikaan̄ esese esese oniin̄ obosa ene isi ere yaage. Eji ekigobo eyi otatat eji me lek mè igbe irek kiji. Ubọk yaage si, ebi eyi Karais mekọt irọ esese ntumu-mfieek ofolek inu eyi akpalek kiban̄, ire, inu yaage ke ema ekaan̄ me nkeek, orere, irọrọ inu obobele Jioba ejit. Eya orọ, eji kpebefieek ebi ofifi ife ikọ me lek mkpọ ema egobobe inyi lek kiban̄ mè iyaka ire ntumu-mfieek ema erọbe.​—Mat 7:1; 1 Tes 4:11.

KEKE ORỌ EJI EBEJEEN̄ ULIBI ME LEK NTUMU-MFIEEK EBI OFIFI IFE?

10. Igọọk me lek inu okup me ikpa Jemis 4:​12, keke ke eji kpekaan̄ unen irọrọ, bak me lek keke?

¹⁰ Baibul ikpa inyi eji owuwa mkpọ orọrọ igbebe ibe eji ekejeen̄ ulibi me lek ntumu-mfieek ebi ofifi ife. Kpọ-nu usini me lek inu cha. Eji kpekaan̄ unen ikekifieek ebi ofifi ife ikọ bak me lek ntumu-mfieek ema erọbe ofolek akpalek kiban̄. (Fuk Jemis 4:12.) Jioba ire ata ogwu okinyi ikan mè ogwu oyerebet. Ọmọ gaalek okaan̄ unen inyinyi eji onineen̄ mè ikan echi eji ebekigọọk. Eya oro, ire Jioba obosibi otutuuk ene oyerebet me ibot, ikare eji. (Rom 14:10) Eji kpekaan̄ unen ifefieek ebi ofifi ife ikọ mè iyaka ire itumu ijo ikọ ofolek kiban̄ bak me lek ema erọbe ntumu-mfieek okup esese me lek eyi kiji.b

11. Keke ke eji ebekọt irọ inyi mgbaan̄-mbọp ikup me emen ntitiin̄? (Kpọ si ogugo.)

¹¹ Jioba ikiweek ibe ebi ikitọbọ ebum inyi ọmọ ekup me obọp ge, ikare chieen̄ yaage. Me atikọ, Awaji ima esese esese chieen̄ inu! Eji mekọt imun̄ eyi me lek inu irombe. Kubọk inu njeen̄, kpunu inwan̄ iba onan̄a me uti yaage okire chieen̄ yaage. Ikeya si ke ikup me lek ebilene. Me mkpọ oraraka ego ene jeeta ikukup me inyọn̄ ijọn̄ yi, kpunu ene iba irere chieen̄ yaage isan̄a bene me lek akpalek kiban̄ sire eru kiban̄. Jioba irom eji esese esese. Ikaweek ibe eji ere chieen̄ yaage. Ire, ikiweek ibe eji ekup me obọp ge. Eya orọ, eji kpebetele ibe nche-lek ikup me etete kiji bak me lek eji ekupbe esese, kpan̄asi ikeya, eji mekup inye ikirọ ibe esuuk ikup. Isa inyi eji, esuuk mè mgbaan̄-mbọp okup me ntitiin̄ kiji ikup ufiak igak nkeek kiji mè iyaka ire inu eji eweekbe ibe ebi ofifi ife ekerọ.​—Rom 14:19.

UBỌK EJI EBESA IKIJEEN̄ ULIBI ME LEK NKEEK EBI OFIFI IFE

12-13. Keke ke eji ebekaan̄ me ejit ire eji ekikeek ibe ke ene ge ikirọ ijo inu? (Ebi Galesia 6:1; kpọ si okop obe “Me Mgbọ Okachieekge Me Lek Ntumu-Mfieek Ebi Ofifi Ife.”)

¹² Ebi ene esirọ ntumu-mfieek ofolek akpalek kiban̄. Do lek kwun̄ ibe, ‘Ire ene yi ikirọ inu olọlọ me chieen̄ Jioba ike Baibul ojeen̄be sa ire ikirọ inu okup esese me lek mkpọ emi marọ ni?’ Ire ene ya ichubọk ikirọ inu eyi ojeje ikeme ikan Awaji, do lek kwun̄ ibe, ‘Ire emi makọt isa Baibul inen̄e ọmọ isun̄, sa ire igbe ibe ofifi ene kubọk ogwu ugane ntitiin̄ ge irọ ikeya ni?’ Ire omin isoon̄ me irek emen ekwukwu inenen̄e ọmọ isun̄, sa me ata ejit rọ. (Fuk Ebi Galesia 6:1.) Ire, owuwa mgbọ, mokọt ire ibe ke ikpọkpọk ire esese nkeek ke ene ya okaan̄​—eyi ikajege ikike me lek nkeek eyi kwun̄. Ire ikeya, kabene ikikaan̄ cheche ofolek ene ya mè iyaka ire ikitumu ijo ikọ ofolek ntumu-mfieek kan̄. Jeen̄ ulibi me lek unen ene ya okaan̄be irọrọ ntumu-mfieek inyi lek kan̄, mè kafieek ọmọ ikọ.​—Rom 14:​2-4.

¹³ Keek-nu inu njeen̄ yi: Ire owu melek ogwu unene kwun̄ esi ere ekirie inorie, ire omotet ọmọ me ubọk unye ibe ilep chieen̄ inorie yaage olepbe ni? In̄-in̄. Ikerere ibe ke okama inorie igobobe ilelep, omojeen̄ ulibi me lek unen ikaan̄be igogobo inorie imabe mije, ikare owu oborie inorie ya. Owu si okpoma ibe ogwu unene kwun̄ igobo inorie eyi okaweekge irerie inyi owu. Ubọk yaage si, eji mekijeen̄ ulibi me lek ebi ofifi ife sa me ikekitele ibe ema ekerọ ntumu-mfieek eyi kiban̄ kpan̄asi eji ebekibieen̄ ema mè iyaka ire ikitet ema me ubọk unye ibe ekerọ inu eji eweekbe.

14. Ike owa ke obokọt isa irọ inyi mgbaan̄-mbọp okup me etete bọn ute inye me mgbọ okirọ ntumu-mfieek? (Ebi Kọrint Eyi Adasi 8:​12, 13)

¹⁴ Osikirọ ntumu-mfieek ofolek akpalek kwun̄. Omokọt itap ubọk irọ mè ntitiin̄ ikup me obọp ge sa me itatap efuuk ikijit irọrọ mkpọ echi obokinaan̄ ebi ofifi ife ejit. (Fuk Ebi Kọrint Eyi Adasi 8:​12, 13.) Usini mgbọ, mokọt ire ibe ke ntumu-mfieek oborọ ikalọ, ire, ire ntumu-mfieek ya mosisaak gwun̄ Nte kwun̄, ire inwọn ibe orọ ni?c (1 Kọr 10:​23, 24) Me mbet lek irek okup ikeya, kpan̄asi obokikeek ibe ke okaan̄ unen irọrọ mkpọ geelek omabe, monwọn ibe okeek si mgbaan̄ ntumu-mfieek kwun̄ obokaan̄ me lek ebi ofifi ife. (Rom 15:1) Eji mikween̄ ibe ke ikup ufiak ibe eji ekejeen̄ ulibi me lek ntumu-mfieek ebi ofifi ife. Igbe si ibe ebi ofifi ife ekejeen̄ ulibi me lek ntumu-mfieek kiji. Ire, eji ekawuuk nteme okup me Ikpa Ebi Rom 12:18 eyi obe: “Ìkiluk me esuuk melek otutuuk ene, ire ifet, mè ikup enyi me ubọk ikọkọt irọ.” Iin̄, kè eji etap efuuk ekesa me iriọọn̄-inu erọ mkpọ inyi eji ekọt ekeluk me esuuk melek ebi ofifi ife mè ejit ikekirọ inu obokinaan̄ ema ejit mè iyaka ire isisaak ema.

15. Ike owa ke ebi ugane ntitiin̄ ebekọt irọ ibe mgbaan̄-mbọp ikup me ntitiin̄? (Ebi Kọrint Eyi Adasi 4:6)

¹⁵ Ebi ugane ntitiin̄ ekijeen̄ ulibi me lek ntumu-mfieek ebi ofifi ife. Ebi ugane ntitiin̄ ekitap ubọk irọ ibe ntitiin̄ ikup me obọp ge me mgbọ kpekitap ikan me lek inu echi ebi bọn ute eberọ ntumu-mfieek inyi lek kiban̄ gaalek, mè ikijit ikekirọ inu isaba “ìraka inu egebe” me emen Baibul. (Fuk Ebi Kọrint Eyi Adasi 4:6.) Eyi isibi si ibe ke ema kpebekitumu inu echi ikajege ikike me lek inu egebe me emen ikpa kiji. Isọkọ me lek si, ebi bọn ute esiweek ntap-ubọk, ebi ugane ntitiin̄ megbala chieen̄ imun̄ ibe ke ema kpenyi ema nteme inan̄a me lek inu ema ejebe itibi me ugwem. Kpan̄asi ikeya, ema ekisa Baibul iteme ene.​—Asaya 48:​17, 18.

16. Ike owa ke ogwu ugane ntitiin̄ obosa ijeen̄ ulibi me lek ntumu-mfieek urum ebi ugane ntitiin̄ egbaan̄be irọ?

¹⁶ Ogwu ugane ntitiin̄ mojeen̄ si ulibi me lek ntumu-mfieek urum ebi ugane ntitiin̄ egbaan̄be irọ. Me mgbọ urum ebi ugane ntitiin̄ ebeekbe ntap-ubọk ekwukwu mbuban, iwọlọ ntọ-ubọk okup me Baibul mè ntọ-ubọk ntitiin̄ onyibe ikpọ, mè irọ ntumu-mfieek, ge ge me lek ebi ugane cha megọọk ibieen̄ ntumu-mfieek ya inye. Ikerere ibe ke ema ge ge mikaan̄ nkeek eyi kiban̄ ofolek ntumu-mfieek ya, megọọk eyi owuwa ene ebieen̄be inye. (Efes 5:17) Isọkọ me lek, ebi ugane ntitiin̄ mekup me ugwọk-chieen̄ inyi egọọk ntọ-ubọk okup me emen Baibul mè ikpa ntitiin̄ ejaan̄, ema mesa inyi ekanyi nteme igọọk me lek nkeek kiban̄. Kubọk inu njeen̄, ikponwọn ire ogwu ugane ntitiin̄ ge ifuk okpọkọ ere ge me ibot usem ge me emen ikpa kiji mè isa ere ya ibieen̄ nkeek eyi kan̄ inye kpan̄asi ibofuk otutuuk inu egebe me ibot usem ya mè isa irọ mkpọ ijaan̄.

17. Ike owa ke eji ebesa ikaan̄ oruru me mgbọ eji ekijeen̄ ulibi me lek ntumu-mfieek ebi ofifi ife?

¹⁷ Kubọk eji ekween̄be, ebi usun̄ Jioba ge ge ekup esese esese. Eji ge ge si mikaan̄ nkeek eyi kiji mè inu eji emabe. Ikerere ibe ke eji enan̄a me esese esese ere mè ikaan̄ si esese esese eru, eji ekinwọọn̄ igbagbaan̄ ikup me ntitiin̄ Jioba ere eji ekikaan̄ utelelek. Eya orọ, kpan̄asi eji ebetele ibe nche-lek ikup, eji mekirọ inu oborọ ibe esuuk ikup. Eji megbala chieen̄ inyi eji ekakirọ inu obokirọ ibe ebi ofifi ife ekenaan̄ ejit. Eji mejeen̄ ulibi me lek ntumu-mfieek ebi ofifi ife ikerere ibe ke ikup esese me lek eyi kiji. Eji esikirọ ikeya, eji mekaan̄ ugbana Jioba, eji mekikaan̄ ubelejit mè ikikup me obọp ge me ntitiin̄.​—Itọn̄ 133:1; Mat 5:9.