MAY 18-24, 2026
NDWOMI 35 “Bɛbɩbɛ́ Nninyeni Mɔɔ Nwʋmɔ Hyinyia Nɩ”
Áma Wʋ Ɛɣɛɛlɛ Fi Nninyeni Mɔɔ Nwʋmɔ Hyinyia Paa Nɩ
“Bɔwɔ́ mmɔdɩnɩ kɛɛ bɔkɔnwʋ mɔɔ Niibenyia ɩpɛ kɛɛ mʋnlʋmmɔ bɛyɛ nɩ.”—ƐFƖ. 5:17.
BƲTAYƖ
Kezimɔ yɛkɛva yɛ adwɩnɩ yekeziye sunzuma ɔfʋã nu nninyeni zʋ ɩávalɩ nwʋmɔ kɛɛ nninyeni be kɔhʋla kɔhwɩnhwɩ̃ yɛ adwɩnɩ nɩ.
1-2. Kɛ ɩkɛyɛ na debe mɔɔ nwʋmɔ hyinyia nɩ ɩaɣa ɩayɛ debe mɔɔ ɩtwɩnhwɩ̃ adwɩnɩ a?
FA YƖ kɛɛ, ɛkãã kaalɩ yɛ enyianlɩ foonu kɔɔlʋ a. Ebiye a, enii ɔkʋ̃ nɩ hyinyia wʋ mmʋwalɩyɛ, naasʋ̃ ezi kɛɛ ɔzɔ mmɩlɩ yɩ nu mɛyɩ ɩsɛ kɛɛ ɛma wʋ adwɩnɩ kɔ kaalɩ mɔɔ ɛkãã yɩ zʋ. Wɔ yɛ ɛbɩlawɔlɛ nu sʋ̃ nɩ, yeyiyia bʋwabɩlɛ azʋlɔtʋ mɔɔ ihyinyia kɛɛ yesi mɔɔ nwʋmɔ hyinyia paa kɛɛ yɛkɛyɛ wɔ ɔzɔ mmɩlɩ nɩ nu nwʋ pɔkɔ.
2 Ye nu bela wɔ nninyeni mɔɔ nwʋmɔ hyinyia mɔɔ ɩsɛ kɛɛ idi nwʋmɔ egyima. Na yezi kɛɛ nninyeni mɔɔ nwʋmɔ hyinyia paa yɛ lɛ nninyeni mɔɔ yɛyɛ wɔ Gyehova yɩ ɔzʋ̃mɩnlɛ nu nɩ.a (Mt. 6:33) Meti mɔɔ yɛbɔ mmɔdɩnɩ yesunzu dɩyɛ bela mɔɔ ɩkɔhʋla ɩkɔhwɩnhwɩ̃ yɛ adwɩnɩ wɔ nninyeni mɔɔ nwʋmɔ hyinyia paa nɩ nwʋ bʋwɔ yɩ a.—Ɛɣɛ. 4:25; Mt. 6:22.
3. Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ dɩyɛzumanlɛ eyi kɔwʋwa yɛ a?
3 Ye munwala ye kunlu a, ankɩ yɛfa sunzuma ɔfʋã nu nninyeni yedi bɔmʋnlɩ wɔ yɛ ɛbɩlawɔlɛ nu. Naasʋ̃ nninyeni sʋ̃maa kʋla twɩnhwɩ̃ yɛ adwɩnɩ. (Lk. 21:34-36) Meti, mɔɔ ɩkɔwʋwa yɛ na yɛava sunzuma ɔfʋã nu nninyeni yɛali bɔmʋnlɩ wɔ yɛ ɛbɩlawɔlɛ nu nɩ, yekehila (1) nninyeni mɔɔ ɩkʋla ɩtwɩnhwɩ̃ yɛ adwɩnɩ, (2) kezimɔ Gyisɛsɩ lili nninyeni mɔɔ nɩ ɩkɔhʋla ɩkɔhwɩnhwɩ̃ yɩ adwɩnɩ nɩ zʋ, nɩɩ (3) kezimɔ nnɛ yɛkɔhʋla keli nninyeni mɔɔ ɩtwɩnhwɩ̃ yɛ adwɩnɩ nɩ zʋ.
NNINYENI MƆƆ ƖKƲLA ƖTWƖNHWƖ̃ YƐ ADWƖNƖ
4-6. Mɩnla nninyeni be zɛyɩ yɛ ɩkɔhʋla ɩkɔhwɩnhwɩ̃ yɛ adwɩnɩ a?
4 Ye munwala yɛwɔ yɛ ahyinyiadɩ azʋlɔtʋ mɔɔ ɩsɛ kɛɛ yedi nwʋmɔ egyima. Kɛ ndianwʋ nɩ, ebiye a, adimakɛlɛ be ididee yɛ anzɛnyɩɩ nninyeni azʋlɔtʋ be wɔ kɛnɩ mɔɔ ɩsɛ kɛɛ yɛyɛ yɛma ye mmusunwamaa anzɛnyɩɩ yɛzayɛ yɛ nwʋ po. Amba, nninyeni eyimmɔ munwala nwʋ hyinyia, na ɩsɛ kɛɛ yedi nwʋmɔ egyima sʋ̃. Naasʋ̃, asʋ̃ ɔzɔ nninyeni yi kɔhʋla kele yɛ mmɩlɩ munwala a? Nyɛ. Eyi kɔhʋla kezi mmɩlɩ mɔ yɛdwɩnɩndwɩnɩɩ ɔzɔ nninyeni yi nwʋ eɣile bela na yɛsɩkɛɛ mmɩlɩ sʋ̃maa wɔ nwʋmɔ mɔɔ yɛányia mmɩlɩ yɛyɛ dɩyɛ fʋlɔ bela nɩ.
5 Akʋ̃ sʋ̃, ye nu sʋ̃maa da nnɩka mɔɔ kʋnɛ nɩɩ basabasayɛlɛ isizii, ozukuasɛmɩ nwʋ yɛ sɩ, anzɛnyɩɩ adimakɛlɛ mɔɔ ɩyɛ nsanɩ wuli zʋlɔ wɔ kɛnɩ. (2 Tim. 3:1) Sɛ yeyiyia bʋwabɩlɛ mɔɔ ɩdɩ zɔ a, ɩfa adwɩnɩndwɩnɩ ɩba itiã yɛ zʋ na yɛbɔ yɩ tʋ kɛɛ yɛdwɩnɩndwɩnɩɩ nwʋmɔ eɣile bela.
6 Ebiye a, yezi mmenii be mɔɔ ɔzɔ nninyeni yi ma bɛ ɛbɩlawɔlɛ yɛ basaa. Meti sɛ adwɩnɩndwɩnɩ hyɛ yɛ zʋ a, ntɩyasɩ wɔ nu. Gyehova ɩábɔ enii kɛɛ ɩdɩ́ ɛyɛkɛ anzɛnyɩɩ adwɩnɩndwɩnɩ hyɛ yɩ zʋ. Meti ɩáyɛ nnwʋánlɩ kɛɛ iluwa atɩɩtɩɩ mɔɔ mbiyemmɔ beyiyiaa nɩ ti, bɛtɩ nɣanlɩ kɛɛ bɛáhʋla bɔbɔ bɛ ɛbɩla kɛmɔ bɛpɛ yɩ! Iluwa eyi ti, mbiyemmɔ yɛ́ nninyeni sʋ̃maa fa dide bɛ anyɩ ama bɛ ɛɣɛɛlɛ iavi bɛ ɔhawʋ. Sɛ yɛyɛ yɩ ndwɩ̃ kɛɛ ɔzɔ yɛ yɛdɩ a, mɩnla yɛ yɛkɔhʋla yɛkɛyɛ a? Bɛmá yehila mɔɔ yɛkɔhʋla yekozuma wɔ Gyisɛsɩ kɛnɩ mɔɔ ɩkɔwʋwa yɛ ma yekeli nninyeni mɔɔ ɩkɔhʋla kɔhwɩnhwɩ̃ yɛ adwɩnɩ wɔ yɛ ɔzʋ̃mɩnlɛ nu nɩ zʋ.
KEZIMƆ GYISƐSƖ LILI NNINYENI MƆƆ NƖ ƖKƆHƲLA ƖKƆHWƖNHWƖ̃ YƖ ADWƖNƖ NƖ ZƲ
7. Mɩnla nninyeni yɛ ankɩ ɩkɔhʋla ɩkɔhwɩnhwɩ̃ Gyisɛsɩ yɩ adwɩnɩ a?
7 Ankɩ nninyeni be dɩkɛɛ manlɩwulɛndwokɔ kɔhʋla kɔhwɩnhwɩ̃ Gyisɛsɩ yɩ adwɩnɩ. Wɔ Gyisɛsɩ yɩ mmɩlɩ zʋ nɩ, nɩ mmenii sʋ̃maa dɩ ahyinyiamaa na nɩ bo nu be sʋ̃ bɛádɩ pɔkɔ. (Mt. 14:14; Mk. 14:7) Na Wulomimaa nɩɩ Dwuumaa mbiyemmɔ sʋ̃ manlɩ ɛbɩlawɔlɛ nu yɛlɩ sɩ manlɩ bɛ. Meti, mmɩlɩ mɔ mmenii yi nwʋnlɩ yɩ kɛɛ Gyisɛsɩ lɛ tumi mɔɔ ɩkʋla ɩfa ɩyɛ nnwʋánlɩ nninyeni nɩ, bɛbɛlɩ yɩ kɛɛ bɛkɛyɛ yɩ bo bulombunli. (Dwɔ. 6:14, 15) Akʋ̃ sʋ̃, Setanɩ valɩ oyuwadɩ bulombunlililɛ munwala hileli Gyisɛsɩ, nɩ eyi dɩ odwohilalɛ kezile paa. (Mt. 4:8, 9) Nɩ ankɩ Gyisɛsɩ kɔhʋla kɛma yɩ ɛbɩlawɔlɛ kɛyɛ mɛlɛkɛ mmɩlɩ mɔ Pita hã hileli yi kɛɛ: “Niibenyia, kã odwokɔba ma wʋ nwʋ” nɩ.—Mt. 16:21, 22.
8. Mɩnla yɛ ɩwʋwalɩ Gyisɛsɩ ma ilili nninyeni mɔɔ ankɩ ɩkɔhʋla ɩkɔhwɩnhwɩ̃ yɩ adwɩnɩ nɩ zʋ a?
8 Mɩnla yɛ ɩwʋwalɩ Gyisɛsɩ ma ilili nninyeni mɔɔ ankɩ ɩkɔhʋla ɩkɔhwɩnhwɩ̃ yɩ adwɩnɩ nɩ zʋ a? Nninyeni asã yɛ ɩwʋwalɩ yɩ a. Mɔɔ ili bɔmʋnlɩ, inyianlɩ Gyehova yɩ adwɩnɩ wɔ nninyeni nwʋ nɩ be. (Dwɔ. 8:28; 14:9) Mɔɔ ɩtɔ zʋlɔ anwɩ̃, ɩvalɩ yɩ nwʋ iwulalɩ sunzuma ɔfʋã nu nninyeni nu. (Mt. 9:35) Nɩɩ mɔɔ ɩtɔ zʋlɔ asã, nɩ izi nninyeni mɔɔ nwʋmɔ hyinyia paa nɩ. (Dwɔ. 4:34) Gyisɛsɩ bʋlɩ nninyeni mɔɔ Setanɩ va dweli yi hilalɩ nɩ. Akʋ̃ sʋ̃, nɩ izi kɛɛ Pita lɛ yɩ nwʋ adwɩnɩba na ɩbɔɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ ɩkɔwʋwa yɩ, naasʋ̃ nɩ mɔɔ ɩkãã nɩ ɩ nɩɩ Gyehova yɩ apɛdɩ iáyiyia. (Mt. 4:10; 16:23) Gyisɛsɩ ɩáma kezimɔ mmenii dwɩ̃, mɔɔ bɛkã, anzɛnyɩɩ bɛ nyɛlɩyɛ twɩnhwɩ̃ yɩ adwɩnɩ wɔ Nyamɩnlɩ yɩ apɛdɩ mɔɔ ɩkɛyɛ nɩ zʋ. Nɔhʋanlɛ nu nɩ, nninyeni mɔɔ ɩtwɩnhwɩ̃ yɛ adwɩnɩ wɔ nnɛ nɩ dɩ sʋnʋnkʋ̃ wɔ Gyisɛsɩ dɩyɛ yɩ nwʋ. Naasʋ̃ sɛ yɛyɛ nninyeni asã mɔɔ Gyisɛsɩ yɛlɩ nɩ be a, ɩkɔwʋwa yɛ ma yɛkɛva Gyehova yekeli bɔmʋnlɩ wɔ yɛ ɛbɩlawɔlɛ nu.
KEZIMƆ YƐKƆHƲLA KELI NNINYENI MƆƆ ƖTWƖNHWƖ̃ YƐ ADWƖNƖ NƖ ZƲ
9. Mɩnla yɛ Ɛfɩsɛsɩmaa 5:17 hyɛ yɛ ɛzɩzɩbɛ kɛɛ yɛyɛ a?
9 Bɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ ekenyia Gyehova yɩ adwɩnɩ wɔ nninyeni nwʋ nɩ be. Ɔzɔ mɔɔ yɛkɛyɛ nɩ kɔwʋwa yɛ ma ‘yɛkɔnwʋ mɔɔ Niibenyia pɛ kɛɛ yɛyɛ nɩ.’ (Kɩnga Ɛfɩsɛsɩmaa 5:17.) Sɛ yɛkɩnga Bayɩbʋlʋ yɩ na yɛdwɩnɩndwɩnɩ nwʋ a, ɩkɛma yɛkɔnwʋ mɔɔ ɩsɔ Gyehova anyɩ. Sɛ Bayɩbʋlʋ yɩ ɩáhã yɛ bʋwabɩlɛ yɩ nwʋ odwokɔ pɔkyɩɩ po a, yɛkɔhʋla yɛkɔnwʋ mɔɔ Gyehova pɛ kɛɛ yɛyɛ. Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ a? Mɛyɩ yɛ lɛ kɛɛ yekozuma Bayɩbʋlʋ yɩ bʋwɔ na yɛanwʋ Gyehova yɩ adwɩnɩ wɔ nninyeni nwʋ na yeanyia ɛpɛ kɛɛ yɛkɛva kɛyɛ egyima.
10. Kɛ yɛkɛyɛ na yeanyia adwɩnɩ mɔɔ Gyehova lɛ yɩ wɔ nninyeni nwʋ nɩ be a?
10 Sɛ yesuma kezimɔ Gyehova nɩɩ mmenii lili wɔ ɔwɔkɩ mmɩlɩ nu nwʋ dɩyɛ wɔ Bayɩbʋlʋ yɩ nu a, ɩkɛma yekenyia Gyehova yɩ adwɩnɩ wɔ nninyeni nwʋ nɩ be. (Gyɛ. 45:5) Mmɩlɩ mɔ yɛkɩngaa ɔzɔ ndwokɔ yɩ nɩ, yɛkɔhʋla yekeɣizia yɛ nwʋ ndwokɔɣizialɛ be dɩkɛɛ: ‘Mɩnla yɛ eyi ma mʋnwʋ mɩfalɩ Gyehova nwʋ a? Kɛ ɩkɛyɛ na ɩawʋwa mɩ ma mɩanwʋ nninyeni kɛmɔ Gyehova nwʋ yɩ nɩ a?’ Mɔɔ ɩdɩ yɛ lɛ kɛɛ enii yɩ nyɛlɛbɛ mɛyɩ, iádwu Gyehova yɩ dɩyɛ yɩ nwʋ kʋlaa. (Ayɩ. 55:9) Meti yɛzʋ̃ yɛ ahʋnlɩnɩ nu yesiã yɩ wɔ mpayɩwɔlɛ nu kɛɛ ɩwʋwá yɛ ma yɛnwʋ kezimɔ yɛkɛyɛ yɩ apɛdɩ. (Ndw. 143:10) Yesia sʋ̃ yesiã yɩ wɔ mpayɩwɔlɛ nu kɛɛ ɩwʋwá yɛ ma yenyia adwɩnɩ mɔɔ ɩlɛ yɩ wɔ nninyeni nwʋ nɩ be.—1 Dwɔ. 5:14.
11. Mɩnla yɛ Gyehova pɛ kɛɛ yɛyɛ a?
11 Gyehova pɛ kɛɛ yesiyeziye yɛ nwʋ yɛma oyuwadɩ yɩ awielɩyɛ yɩ. Meti mɔɔ ɩábɛ kɛɛ debela twɩnhwɩ̃ yɛ adwɩnɩ ma yɛ ɛɣɛɛlɛ fi nninyeni mɔɔ nwʋmɔ hyinyia paa nɩ a. (Mt. 24:44) Gyehova ɩábɛ kɛɛ adwɩnɩndwɩnɩ hyɛ yɛ zʋ nkʋ̃ʋ̃ ma yɛ ɛɣɛɛlɛ bɔ. (Mt. 6:31, 32) Meti, ɩfa fʋlɔdulɛba ɩma yɛ ama yɛanwʋ mɔɔ yɛkɛyɛ mmɩlɩ mɔ yɛ pɔkɔdɩlɛ, ye egyima anzɛnyɩɩ debe fʋlɔ be nwʋ adwɩnɩndwɩnɩ hyɛ yɛ zʋ nɩ. Gyehova hyɛ yɛ ɛzɩzɩbɛ kɛɛ yeziã yɩ kɛnɩ nɣɛlɛbɛ nɩɩ anwʋzɩzɩbɛ mɔɔ yɛkɛva keli ɔzɔ ndwokɔzɩzɩbɛ yɩ nwʋ egyima.—Ndw. 55:22; Ɛɣɛ. 3:5-7.
12. Ɩwɔ numɔ kɛɛ nninyeni tanɩ isizii wɔ oyuwadɩ yɩ nu dɩyɛ, naasʋ̃ mɩnla yɛ ɩkɔwʋwa yɛ ma yɛkɔhɔ zʋlɔ yekenyia anyɩnlɩlelɛ a? (Matiyu 5:3)
12 Yɛ sʋ̃maa wɔ Gyehova yɩ ɔzʋ̃mɩnlɛ nu. Nninyeni tanɩ mɔɔ isizii wɔ oyuwadɩ yɩ nu nɩ dide yɛ paa, naasʋ̃ nɔhʋanlɛ odwokɔ yɛ lɛ kɛɛ yɛlɔ́kʋla yɛkɛyɛ nwʋmɔ hwɩɩ. Meti mɔɔ ɩkɛyɛ na ɔzɔ nninyeni yi ɩáhwɩ̃hwɩnlɩ yɛ adwɩnɩ nɩ, yɛfa yɛ adwɩnɩ yesiye sunzuma ɔfʋã nu nninyeni zʋ mfomi. Sɛ yɛkɔ zʋlɔ yɛyɛ mɔɔ yɛkɔhʋla bela yɛ nɩɩ Gyehova nyia abusunwawɔlɛ baaba a, yɛ anyɩ kele iluwakɛɛ ɔzɔ yɛ Gyehova pɛ kɛɛ yɛyɛ a. (Kɩnga Matiyu 5:3.) Sɛ yesuma Bayɩbʋlʋ yɩ na yɛyɛ mɔɔ yɛkɔhʋla bela wɔ Gyehova yɩ ɔzʋ̃mɩnlɛ nu a, ɩkɛma abusunwawɔlɛ mɔɔ ɩwɔ yɛ nɩɩ Gyehova avinli nɩ kɛyɛ baaba. Eyi sʋ̃ ma yɛsɔ Gyehova anyɩ, iluwakɛɛ ɩma yɛfa yɛ mmɩlɩ yedi egyima bʋwɔ.—Ɛɣɛ. 23:15.
13. Kɛ ɩkɛyɛ na ‘yɛava yɛ mmɩlɩ yɛali egyima bʋwɔ’ a?
13 Bayɩbʋlʋ yɩ hyɛ Kilisinyiamaa ɛzɩzɩbɛ kɛɛ “bɛvá bɛ mmɩlɩ beli egyima bʋwɔ.” Na ɔzɔ pɛpɛɛpɛ yɛ yezi yɛ kɛnɣa kɛɛ yɛkɛyɛ a. (Ɛfɩ. 5:15, 16) Naasʋ̃ mɔɔ Bayɩbʋlʋ yɩ ɩkãã yɩ nɩ ɩávalɩ kezimɔ yɛfa yɛ mmɩlɩ yedi egyima wɔ yɛ ɛbɩlawɔlɛ nu nɩ nwʋ. Mfomi ɩmaa yɛkɔnwʋ kezimɔ yɛkɛva yɛ mmɩlɩ yekeli egyima bʋwɔ ansaana oyuwadɩ yɩ awielɩyɛ yɩ ɩaɣa. Kɛ ɩkɛyɛ na yɛava yɛ mmɩlɩ yɛali egyima bʋwɔ a? Sɛ yɛsɩkɛ mmɩlɩ sʋ̃maa wɔ amanɩyɛwɔlɛ fʋlɔ bela mɔɔ ɩkɛɣa mɔɔ ɩfalɩ ndwokɔ tanɩ mɔɔ izizi wɔ nnɩka nnɩka nwʋ a, ɩkɔhʋla ikogolɔ yɛ abɔkɔ na ɛhyɩmɛ mɔɔ yɛlɛ yɛsʋ̃mɩɩ Gyehova nɩ sʋ̃ kɛhã azɩ kʋlaa. Meti ɩkɛyɛ baaba paa kɛɛ yɛkɛdɩ mmɩlɩ dʋdʋ mɔɔ yɛfa yekila, yɛkɩnga, anzɛnyɩɩ yetiye amanɩyɛwɔlɛ eyimmɔ nɩ zʋ. Eyi kɛma yɛkɛva ɛhyɩmɛ yɛkɔzʋ̃mɩ Gyehova na yekenyia mmɩlɩ sʋ̃maa sʋ̃ yɛkɛyɛ sunzuma ɔfʋã nu nninyeni. Akʋ̃ sʋ̃, yɛbɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ yɛkɛdɛlɛ yɛ dasɩlɛlilɛ egyima yɩ nu, dɩkɛɛ siakehila sʋ̃maa mɔɔ yɛkɛyɛ nɩ. Yezi kɛɛ nwʋmɔ hyinyia paa kɛɛ yɛkɛva nwʋmɔ ɔhʋanɩ bela mɔɔ yekenyia nɩ yɛkɔwʋwa mmenii ma ‘bɔkɔnwʋ ehilehilelɛ mɔɔ idi munli nɩ na bɛanyia nnwʋanlɩ.’—1 Tim. 2:4.
14. Sɛ yɛfa yɛ mmɩlɩ sʋ̃maa yɛyɛ sunzuma ɔfʋã nu nninyeni a, mɩnla ɔhʋanɩ fʋlɔ zʋ yɛ ɩkɔwʋwa yɛ a? (Kila mfonyini yi sʋ̃.)
14 Sɛ yɛfa yɛ mmɩlɩ sʋ̃maa yɛyɛ sunzuma ɔfʋã nu nninyeni a, ɩkɛma yɛkɔnwʋ sianti mɔɔ nninyeni tanɩ isizii wɔ oyuwadɩ yɩ nu nɩ. Na ɩlɛ́ma basabasayɛlɛ, ehyinyia, anzɛnyɩɩ adimakɛlɛ azʋlɔtʋ mɔɔ iwulu zʋlɔ wɔ oyuwadɩ yɩ nu nɩ kelile yɛ sʋ̃maa, iluwakɛɛ yezi kɛɛ Bayɩbʋlʋ yɩ hã nwʋmɔ odwokɔ daada. Kɛ ankɩ yɛkɛma ɔzɔ nninyeni yi kɛma bɔlɔ kɛhyɛ yɛ zʋ nɩ, yɛfa anwʋlazʋ yekila Gyehova yɩ anʋhʋba azʋlɔtʋ yɩ ɔhʋanɩ mfomi. Yezi kɛɛ Gyehova kɔhɔ zʋlɔ kɔwʋwa yɛ nkʋ̃ʋ̃ kɔbʋmɩ kɛɛ ɔzɔ mmɩlɩ nɩ kɛɣa, na eyi ma yɛ ahʋnlɩnɩ tɔ ye kunlu paa.—Ndw. 16:8; 112:1, 6-8.
Nninyeni tanɩ sʋ̃maa dua yɛ nwʋ yiyia wɔ oyuwadɩ eyi nu dɩyɛ, naasʋ̃ fa wʋ mmɩlɩ sʋ̃maa yɛ sunzuma ɔfʋã nu nninyeni (Kila nkyɩkyɛmi 14))b
15. Mɩnla yɛ 1 Pita 4:7 hyɛ yɛ ɛzɩzɩbɛ kɛɛ yɛyɛ a, na mɩnla ti a?
15 Áma wʋ ɛɣɛɛlɛ fi nninyeni mɔɔ nwʋmɔ hyinyia paa nɩ. Mɔɔ mmenii sʋ̃maa bɛ anyɩ deli nwʋmɔ yɛ lɛ kɛɛ bekele bɛ anyɩ na bɛádwɩnɩ kezimɔ oyuwadɩ eyi yɩ awielɩyɛ ibikee nɩ nwʋ. Ɩ́dɩ tanɩ kɛɛ yekele yɛ anyɩ, naasʋ̃ íni kɛɛ yɛyɛ yɛ dɩyɛ kɛɛ bɛzabɛ mɔɔ bɔwɔ oyuwadɩ yɩ nu nɩ, mfomi ɩsɛ kɛɛ yɛma yɛ adwɩnɩ nu da kɛnɩ. (Kɩnga 1 Pita 4:7.) Eyi kɔwʋwa yɛ, na ama yɛázɩkɛlɩ mmɩlɩ sʋ̃maa wɔ anyɩnlɩlelɛdɩyɛ nwʋ, mfomi yɛazizi abɔkɔba. Sɛ yɛfa yɛ mmɩlɩ yedi egyima bʋwɔ a, ikile kɛɛ yɛlɛ Gyehova yɩ adwɩnɩ wɔ nninyeni nwʋ na yezi nninyeni mɔɔ nwʋmɔ hyinyia paa nɩ.—2 Tim. 1:7.
16. Ɩka ɛgyɩkɩ̃ɩ̃ ma Gyisɛsɩ wu nɩ, mɩnla yɛ ɩvalɩ yɩ adwɩnɩ iziyeli zʋlɔ paa a?
16 Gyisɛsɩ ɩáma yɩ ɛɣɛɛlɛ fi nninyeni mɔɔ nwʋmɔ hyinyia paa nɩ kyɩ. Ɩka ɛgyɩkɩ̃ɩ̃ po ma iwu nɩ, nɩ izi kɛɛ ɩsɛ kɛɛ ɩkɔ zʋlɔ idi Gyehova nɔhʋanlɛ na ɩyɛ yɩ apɛdɩ. Eyi ti, ɩwɔlɩ mpayɩ ɛzɩzɩbɛ ɛzɩzɩbɛ mbɔmɩ sʋ̃maa. Naasʋ̃ yɩ adʋwavʋlɔ yɩ mɛyɩ, kɛ ankɩ bɔkɔwɔ mpayɩ nɩ, bɛlalɩ iluwakɛɛ nɩ alɔbɔ ma ɛvɛlɩyɛ hã bɛ.—Lk. 22:39-46; Dwɔ. 19:30.
17. Mɩnla ti mɔɔ mmenii sʋ̃maa fa sohyiya midiya di egyima a, na mɩnla yɛ ɩkɔhʋla ɩkɔdʋ bɛ a? (Kila mfonyini yi sʋ̃.)
17 Dɩkɛɛ Gyisɛsɩ yɩ adʋwavʋlɔ yɩ nɩ, yɛzayɛ sʋ̃ itwu mmɩlɩ be a, ɛvɛlɩyɛ nɩɩ alɔbɔ kʋla hyɛ yɛ zʋ. Nninyeni mɔɔ isizii wɔ oyuwadɩ yɩ nu sikalɛyɩ nɩ va adwɩnɩndwɩnɩ sʋ̃maa ɣa diã yɛ zʋ. Iluwa eyi ti, mmenii sʋ̃maa sɩkɛ mmɩlɩ sʋ̃maa wɔ sohyiya midiya nɩɩ intanɛtɩ zʋ na ama bɛ ɛɣɛɛlɛ iavi bɛ ɔhawʋ. Kɛ ndianwʋ nɩ, bɛfa bo mfonyini bɛsɛndɩ bɔ ɔhɔnwʋmmɔ nɩɩ bo mmusunwamaa wɔ sohyiya midiya nɩɩ intanɛtɩ zʋ na bɛkã mɔɔ ɩkɔlɩɩ zʋlɔ wɔ bɛ ɛbɩlawɔlɛ nu nɩ bekile bɛ. Akʋ̃ sʋ̃, bɛfa bekila vidiyo nɩɩ anyɩnlɩlelɛdɩyɛ azʋlɔtʋ. Na eɣile bela sʋ̃ bɛfa nninyeni mvʋlɔ bokua sohyiya midiya nɩɩ intanɛtɩ zʋ, na mmenii eyimmɔ sɩkɛ bɛ mmɩlɩ nɩɩ bɛ anwʋzɩzɩbɛ sʋ̃maa wɔ nwʋmɔ. Mɔɔ ɩkɛyɛ na eyi be ɩádʋlɩ yɛ nɩ, sa yɛkʋla yebizia yɛ nwʋ kɛɛ, ‘Asʋ̃ nninyeni mɔɔ mikila anzɛnyɩɩ mɩyɛ wɔ sohyiya midiya zʋ nɩ bʋwa mɩ a, anzɛnyɩɩ ɩtwɩnhwɩ̃ mɩ adwɩnɩ wɔ nninyeni mɔɔ nwʋmɔ hyinyia paa nɩ nwʋ?’
Kila bʋwɔ na wʋámanlɩ sohyiya midiya, nɩɩ nninyeni mɔɔ yɛyɛ yɛfa yedide yɛ anyɩ nɩ iáleli wʋ mmɩlɩ sʋ̃maa (Kila nkyɩkyɛmi 17)
18. Mɩnla ti mɔɔ nwʋmɔ hyinyia paa kɛɛ yesizi abɔkɔba wɔ nninyeni mɔɔ yɛfa yedide yɛ anyɩ nɩ nwʋ a?
18 Itwu mmɩlɩ be a, ɩdɩ baaba paa kɛɛ yekele yɛ mʋnlɩ na yɛava nninyeni be yɛalile yɛ anyɩ. Naasʋ̃ ɩsɛ kɛɛ yekila bʋwɔ paa wɔ nninyeni mɔɔ yɛfa yedide yɛ anyɩ nɩ nwʋ. Kɛ ndianwʋ nɩ, sɛ yekilaa vidiyo be wɔ sohyiya midiya anzɛnyɩɩ intanɛtɩ zʋ a, vidiyo fʋlɔ sia ba kɛɛ yehilá, na eyi kɔhʋla kɛma yekehila basabasayɛlɛ nɩɩ ɛbɩlazɩkɛlɛ nwʋ vidiyo po. Eyi yɛ ɩdʋlɩ yɛ anlima benyia be mɔɔ ɩwɔ Asia nɩ a. Ɩwɔlɩ yɩ tʋ kɛɛ ikilaa vidiyo nzikalɛ nzikalɛ wɔ intanɛtɩ zʋ. Igua zʋlɔ ikilaa nɩ, nɩ bɛlɛ mvʋlɔ bɛbɩlɛ yɩ, na yɩ anyɩ ɣalɩ yɩ nwʋ zʋ nɩ ikilaa ɛbɩlazɩkɛlɛ nwʋ vidiyo azʋlɔtʋ. Anyɩnlɩlelɛ odwokɔ yɛ lɛ kɛɛ, asafʋ nu mbanimbani nɩɩ yɩ ɔhɔnwʋmmɔ wʋwalɩ yɩ ma ɩhʋla iyiakili. Kɛ ndianwʋ nɩ, ɩyɩyɩlɩ app azʋlɔtʋ mɔɔ ɩma ikila ɔzɔ nninyeni yi nɩ wɔ yɩ foonu yi zʋ, na ɩhyɩhyɛlɩ mmɩlɩ ɩmanlɩ yɩ nwʋ wɔ kezimɔ ɩkɛva yi foonu ikeli egyima nɩ nwʋ. Ozumanlɛnwʋnlɛ eyi ma yɛnwʋ sianti mɔɔ nwʋmɔ hyinyia paa kɛɛ yesizi abɔkɔba wɔ nninyeni mɔɔ yɛfa yedide yɛ anyɩ nɩ nwʋ.
19. Sɛ yɛfa yɛ adwɩnɩ yesiye nninyeni mɔɔ yɛkɛyɛ kelile yɛ anyɩ nɩ zʋ sʋ̃maa a, mɩnla yɛ ɩkɔhʋla ikezi a?
19 Akʋ̃ sʋ̃, ɩsɛ kɛɛ yesizi abɔkɔba wɔ nninyeni mɔɔ yɛfa yedide yɛ anyɩ mmɩlɩ mɔ yekelee yɛ mʋnlɩ wɔ dɩka be nɩ nwʋ. Ihyinyia kɛɛ ye munwala yede yɛ mʋnlɩ wɔ ye egyima azʋlɔtʋ nwʋ. Iluwakɛɛ eyi bʋwa ma yenyia pɔkɔdɩlɛba. Naasʋ̃ sɛ yɛsɩkɛ mmɩlɩ sʋ̃maa wɔ nninyeni eyimmɔ nwʋ a, sa ɩkʋla ɩma yɛ ɛɣɛɛlɛ fi nninyeni mɔɔ nwʋmɔ hyinyia paa nɩ. (Fɩl. 1:10) Ɩsɛ kɛɛ ye munwala yesizi abɔkɔ wɔ mɔɔ yɛyɛ nɩɩ mmɩlɩ dʋdʋ mɔɔ yɛfa yɛyɛ nɩ nwʋ. Sɛ esizii ɔzɔ abɔkɔ yɩ a, bizia wʋ nwʋ kɛɛ: ‘Asʋ̃ mmɩlɩ dʋdʋ mɔɔ mɩfa mʋkɔ mide mɩ anyɩ anzɛnyɩɩ mʋ mʋnlɩ nɩ kile kɛɛ mɩlɛ mɩ mmɩlɩ midii egyima bʋwɔ a? Asʋ̃ mʋbɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ mɩkɛva nninyeni mɔɔ nwʋmɔ hyinyia paa nɩ mikeli bɔmʋnlɩ wɔ mɩ ɛbɩlawɔlɛ nu a? Asʋ̃ misiyeziyee mʋ nwʋ mɩkɛma “nninyeni munwala yɩ awielɩyɛ” nɩ a?’
20. Mɩnla ti mɔɔ íni kɛɛ yɛma debela twɩnhwɩ̃ yɛ adwɩnɩ a?
20 Sɛ yɛáma debela twɩnhwɩ̃ yɛ adwɩnɩ wɔ sunzuma ɔfʋã nu nninyeni nwʋ a, yekenyia zʋlɔ mfasʋ. (Ayɩ. 48:17) Wɔ Gyehova yɩ mmʋwalɩyɛ zʋ nɩ, yɛkɔhʋla keli ndwokɔzɩzɩbɛ mɔɔ yeyiyia wɔ yɛ ɛbɩlawɔlɛ nu nɩ zʋ. Yɛlɛ́ma nninyeni mɔɔ isizii wɔ oyuwadɩ yɩ nu nɩ kelile yɛ sʋ̃maa. Na yɛlɛ́sɩkɛ yɛ mmɩlɩ sʋ̃maa wɔ nninyeni mɔɔ yɛfa yedide yɛ anyɩ nɩ nwʋ. Meti bɛmá yɛhɔ zʋlɔ yezi yɛ kɛnɣa kɛɛ yekenyia Gyehova yɩ adwɩnɩ wɔ nninyeni nwʋ nɩ be, yɛkɛva yɛ mmɩlɩ sʋ̃maa yɛkɛyɛ sunzuma ɔfʋã nu nninyeni, na yɛanwʋ nninyeni mɔɔ nwʋmɔ hyinyia paa nɩ. Sɛ yɛyɛ zɔ a, ɩkɛma yɛkɛva Gyehova yekeli bɔmʋnlɩ wɔ yɛ ɛbɩlawɔlɛ nu, na ɩkɔwʋwa yɛ sʋ̃ ma yɛkɔzɔ nnwʋanlɩ mɔɔ íni awielɩyɛ nɩ nu ɛzɩzɩbɛ ɛzɩzɩbɛ.—1 Tim. 6:19.
NDWOMI 129 Yɛkɔhɔ Zʋ Yekegyina Pindinyii
a NDWOKƆ BE MƆƆ BEHILEHILE NU: Nninyeni mɔɔ yɛyɛ wɔ Gyehova yɩ ɔzʋ̃mɩnlɛ nu nɩ be yɛ lɛ dɩyɛzumanlɛhɔlɛ, abusunwazʋ̃mɩnlɛ, nɩɩ dasɩlɛlilɛhɔlɛ. Akʋ̃ sʋ̃, Kɩndɔm Hɔɔlʋ eziyeziyelɛ nɩɩ igyinanlɛ, asianɩ mmɩlɩ nu mmʋwalɩyɛ egyimayɛlɛ, yɛ nwʋ mɔɔ yekodu yɛkɛma wɔ ayiyialɩyɛ tʋ, nɩɩ Bɛtɩlɩ mɔɔ yɛkɔhɔ kɔzʋ̃mɩ nɩ sʋ̃ kɩnla nwʋ.
b MFONYINI NWƲ ODWOKƆ: Agyiahʋnlɩmaa be bɛlɛ bɛ mmɩlɩ sʋ̃maa bɛyɛɛ dasɩlɛlilɛ egyima yɩ tɛla kɛɛ bɛkɛva bɛ adwɩnɩ bekeziye nninyeni tanɩ mɔɔ isizii wɔ oyuwadɩ yɩ nu nɩ zʋ.