MAY 25-31, 2026
NDWOMI 135 Gyehova Yɩ Dɩyɛzianlɛ Yɛ Lɛ Kɛɛ: “Mɩ Ɣa, Yɛ Nɣɛlɛbɛvʋlɔ”
Da Dɩyɛnunwʋnlɛ Ali Na ‘Ikezi Wʋ Bʋwɔ’
“Abiye mɔɔ ɩda dɩyɛnunwʋnlɛ ali wɔ odwokɔ nu nɩ, ikezi yi bʋwɔ.”—ƐƔƐ. 16:20.
BƲTAYƖ
Yɛkɔnwʋ kezimɔ dɩyɛnunwʋnlɛ kɔwʋwa yɛ ma yekeli bʋwabɩlɛ bela mɔɔ ɩyɛ sɩ nwʋ egyima bʋwɔ.
1-2. Mɩnla yɛ lɛ dɩyɛnunwʋnlɛ a, na kɛ ɩbʋwa yɛ ise a?
ASƲ̃ ɛdɩ nɣanlɩ kyɩ̃ kɛɛ abiye ɩáda annidi mɔɔ ɩfata wʋ nɩ ali ikile wʋ a? Asʋ̃ abiye iwuwa wʋ ndɛnɩ anzɛnyɩɩ ɩyɛ debe idiyia wʋ a? Asʋ̃ eyiyia bʋwabɩlɛ be mɔɔ ɩma wu kunlu du kyɩ̃ a? Sɛ ɔzɔ a, ebiye a, ɩlɛ́yɛ mɛlɛkɛ kɛɛ ekegyina yi munwa anzɛnyɩɩ ɛkɛyɛ wʋ dɩyɛ wɔ ɔhʋanɩ mɔɔ ɩfata zʋ. Anyɩnlɩlelɛ odwokɔ yɛ lɛ kɛɛ, Bayɩbʋlʋ yɩ bʋwa yɛ ma yɛnwʋ subanɩ be mɔɔ ɩkɔhʋla ɩkɔwʋwa yɛ wɔ bʋwabɩlɛ eyimmɔ nɩɩ mvʋlɔ nu. Mɛyɩ yɛ lɛ dɩyɛnunwʋnlɛ.
2 Sɛ yɛwɔ dɩyɛnunwʋnlɛ a, yɛáva yɛ pɔkɔzilɛ yekyina mɔɔ yɛnwʋ yɩ yɩzayɩ nkʋ̃ zʋ, mfomi ɩma yɛpɩbɛlɩ bʋwabɩlɛ be nu yɛkɔ aɣinzi. Ɩma yɛnwʋ sianti mɔɔ debe zili anzɛnyɩɩ sianti mɔɔ abiye yɛlɩ yɩ dɩyɛ wɔ ɔhʋanɩ be zʋ nɩ. Meti, dɩyɛnunwʋnlɛ kɔhʋla kɔwʋwa yɛ ma yɛkɛyɛ yɛ dɩyɛ wɔ nɣɛlɛbɛ nu. Kɛ ndianwʋ nɩ, ɩbʋwa yɛ ma yekila ye munwa ndwokɔ bʋwɔ na ɩma yɛnwʋ mmɩlɩ mɔ ɩsɛ kɛɛ ‘yɛyɛ dinyii.’ (Ɛɣɛ. 10:19; Ndw. 4:4) Ɩkɔhʋla kɔwʋwa yɛ ma yɛkɛhyɛ yɛ ɛya zʋ na yɛawu yɛ anyɩ yeagua mmenii mvʋlɔ bɔ mfʋmɩ zʋ. Akʋ̃ sʋ̃, ɩkɔhʋla kɔwʋwa yɛ ma yekele fʋlɔdulɛ anzɛnyɩɩ ɛdɩnɣɛlɛ be yekediã nu. (Ɛɣɛ. 19:20) Sɛ yɛda dɩyɛnunwʋnlɛ ali a, ɩma Gyehova yɩ anyɩ de. Akʋ̃ sʋ̃, ɩbʋwa bɛzabɛ mɔɔ ye odwokɔ yɩ anzɛnyɩɩ yɛ nyɛlɩyɛ yɩ kã bɛ nɩ, na ɩma yɛzayɛ sʋ̃ yɛ anyɩ de. Na sɛ bʋwabɩlɛ be ma yɛfa ɛya a, ɩlɛ́ma yɛkɛyɛ yɛ dɩyɛ wɔ ɔhʋanɩ mɔɔ ɩávata zʋ. Bɛmá yezunzu Bayɩbʋlʋ nu ndianwʋ asã be mɔɔ ɩma yɛnwʋ kezimɔ dɩyɛnunwʋnlɛ bʋwa yɛ ma yɛkã yɛ nwʋ azɩ, yɛda odwolɛ ali, na yɛfa yɛ nwʋ yetiã Gyehova zʋ kʋlakʋla nɩ nwʋ.
ÁMA EPIGYIAPIGYIA WƲ NWƲ SƲLƆ, MFOMI KÃ WƲ NWƲ AZƖ
3. Nɩ aninyia yɛ lɛ Naamanɩ a?
3 Sɛ yɛkɔhʋla kɛyɛ mɔɔ ɩfata a, mɛyɩ nɩ ihyinyia kɛɛ yɛda kãnwʋazɩ ali. (1 Pit. 5:5) Dɩyɛnunwʋnlɛ kɔhʋla kɔwʋwa yɛ ma yɛkɛyɛ zɔ. Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ a? Sunzu Naamanɩ yi ndianwʋ yɩ nwʋ kila. Nɩ ɩda Siliyia, manlɩ be mɔɔ nɩ ibike Yizilaya. Nɩ Naamanɩ dɩ Siliyia azogyiamaa be ebani, nɩ eyi dɩ dibilɛ kezile. Naasʋ̃, kokobe yɛlɩ yɩ. Nɩ adimakɛlɛ eyi yɛ ɛyɛlɛ paa.—2 Aw. 5:1.
4. Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ kezimɔ Naamanɩ yɛlɩ yɩ dɩyɛ wɔ kuakula baalɛ yɩ yi odwokɔ yɩ nwʋ nɩ da yɩ ali kɛɛ nɩ ɩwɔ dɩyɛnunwʋnlɛ a?
4 Nɩ Naamanɩ yɩ yɩ lɛ Yizilayanii kuakula baalɛ be mɔɔ ɩdɩ yɩ abaawa. Na Yizilayanii kuakula baalɛ yɩ hã hileli Naamanɩ yɩ yɩ kɛɛ nkɔmɩhyɛnii be wɔ Yizilaya mɔɔ ɩkɔhʋla ɩkɛza yi hũ yɩ adimakɛlɛ yɩ. (2 Aw. 5:2, 3) Ankɩ Naamanɩ kɔhʋla kɛhã kɛɛ, ‘Asʋ̃ kuakula eyi mɔɔ ɩdɩ abaawa na ɩzʋ̃ mɩ adamvʋlɔ bɛ manlɩ zʋ nɩ kɔhʋla kɛhã debe mɔɔ ɩkɔwʋwa mɩ a?’ Naasʋ̃ Naamanɩ dwɩnɩndwɩnɩnlɩ mɔɔ ɩhanlɩ nɩ nwʋ. Apigyiabigyiabɔnwʋ ɩáma ɩbɔ kuakula baalɛ yɩ yi odwokɔ yɩ ikua, mfomi kãnwʋazɩ wʋwalɩ yɩ ma ɩvalɩ yi odwokɔ yɩ anyɩnlɩbʋlʋ. Naamanɩ zianlɩ nwʋmɔ ɔhʋanɩ wɔ Siliyia bulombunli yi kɛnɩ kɛɛ ɩkɛbɩbɛɛ abiye ma ɩkɛza yɩ adimakɛlɛ wɔ Yizilaya.—2 Aw. 5:4, 5.
5. Mmɩlɩ mɔ Naamanɩ hɔ dwuli Yizilaya nɩ, mɩnla yɛ ɩdʋlɩ yɩ a?
5 Naamanɩ hɔlɩ Bulombunli Gyeholamɩ yɩ ahɩmfiye wɔ Yizilaya mɔɔ nɩ ikilaa ɔhʋanɩ kɛɛ ɩkɛza yɩ adimakɛlɛ. Naasʋ̃ Gyeholamɩ mɛyɩ, nɩ yɩ adwɩnɩ yɛ yɩ kɛɛ Siliyia bulombunli yi pɛ kɛɛ ɩ nɩɩ yɩ ba kʋ̃. Mmɩlɩ nkɔmɩhyɛnii Ilayɩhya dɩlɩ eyi nwʋ odwokɔ nɩ, ɩhã ihileli Gyeholamɩ kɛɛ ɩmá Naamanɩ ɩɣɩla yɩ kɛnɩ. (2 Aw. 5:6-9) Naasʋ̃ Ilayɩhya ɩáyɛ mɔɔ nɩ Naamanɩ ikilaa ɔhʋanɩ kɛɛ ankɩ ɩkɛyɛ ɩkɛma yɩ nɩ. Ilayɩhya ɩzʋ̃ yɩ awudo ɩába iyiyia Naamanɩ na ɩahã kɛɛ ɩ nɩɩ yɩ tɩndɛɛ po. Mfomi, Ilayɩhya zʋ̃manlɩ yɩ sʋ̃mɩvʋlɔ yɩ ma ɩhɔ ɩhã ihile Naamanɩ mɔɔ ɩsɛ kɛɛ ɩyɛ na ama yɩ nwʋ ɩaza.—2 Aw. 5:10.
6. (a) Mɩnla ti mɔɔ nɩ Naamanɩ ɩábɛ kɛɛ ɩyɛ mɔɔ Ilayɩhya yɩ sʋ̃mɩvʋlɔ yɩ se ɩyɛ́ nɩ a? (b) Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ Naamanɩ yɩ azʋ̃mɩvʋlɔ yɩ lalɩ dɩyɛnunwʋnlɛ ali a, na mɩnla yɛ ɩzʋ̃ numɔ ɩɣalɩ a? (2 Awulombunli 5:13, 14)
6 Ahyɛasɩ yɩ, Naamanɩ yɩ anyɩ iádeli Ilayɩhya yɩ sʋ̃mɩvʋlɔ yɩ nwʋ, na mɔɔ ɩhã ihileli yi nɩ sʋ̃ ɩákɔ yɩ bʋwɔ kʋlaa. Naamanɩ “valɩ ɛya ɛzɩzɩbɛ ɛzɩzɩbɛ” na “ɩvalɩ ɛya izili numɔ kɛɛ ɩkɔɔ.” (2 Aw. 5:11, 12) Mɩnla ti a? Ebiye a, ɩdɩlɩ nɣanlɩ kɛɛ ɩdɩ Siliyia azogyiamaa be ebani nɩ ti, ɩsɛ kɛɛ Ilayɩhya da annidi kezile ali kile yi. Akʋ̃ sʋ̃, ebiye a, Naamanɩ dɩlɩ nɣanlɩ kɛɛ ɔhʋanɩhilelɛ mɔɔ Ilayɩhya va manlɩ yɩ nɩ da yɩ ali kɛɛ iáwu Siliyiamaa. Meti Naamanɩ zili pɔkɔ kɛɛ ɩlɛ yɩ adimakɛlɛ yɩ isiaa ɩkɔhɔ yɩ awudo. Naasʋ̃ yɩ azʋ̃mɩvʋlɔ yɩ lalɩ dɩyɛnunwʋnlɛ ali na bɛhã behileli Naamanɩ kɛɛ iziá izunzu yɩ pɔkɔzilɛ yɩ nwʋ dɔkʋ̃. Aɣinzi yi, Naamanɩ hanlɩ yɩ nwʋ azɩ na ɩyɛlɩ mɔɔ Ilayɩhya hanlɩ kɛɛ ɩyɛ́ nɩ. Na yi kokobe yi hɔlɩ!—Kɩnga 2 Awulombunli 5:13, 14.
7. Mɩnla yɛ yɛkɔhʋla kozuma wɔ Naamanɩ yi odwokɔ yɩ nu a? (Ɛɣɛlɛwulɛ 22:4) (Kila yi mfonyini yi sʋ̃.)
7 Mɩnla yɛ yɛkɔhʋla kozuma wɔ Naamanɩ yi odwokɔ yɩ nu a? Sɛ yɛdwɩnɩ debe nwʋ bʋwɔ yɛkɔ aɣinzi ansaana yeazi nwʋmɔ pɔkɔ a, ɩkɛma yɛkɛla dɩyɛnunwʋnlɛ ali. Akʋ̃ sʋ̃, yɛáma ɔhʋanɩ ma kezimɔ yɛtɩ nɣanlɩ wɔ debe nwʋ nɩ kile pɔkɔ mɔɔ ɩsɛ kɛɛ yesi. Dɩyɛnunwʋnlɛ kɔhʋla kɛma yɛkɛla kãnwʋazɩ ali. Nɔhʋanlɛ odwokɔ yɛ lɛ kɛɛ enii mɔɔ ɩkã yɩ nwʋ azɩ nɩ de tiã numɔ kɛɛ, kɛ dɩyɛ bela yɛ izi a. Itwu mmɩlɩ be a, yehyinyia mmenii mvʋlɔ bɔ mmʋwalɩyɛ, titili Gyehova. Ɩwɔ numɔ kɛɛ nɩ Naamanɩ ɩázʋ̃mɩ Gyehova dɩyɛ, naasʋ̃ ɩlalɩ yɩ ali kɛɛ ɩwɔ dɩyɛnunwʋnlɛ iluwa kezimɔ ɩhanlɩ yɩ nwʋ azɩ na idiyeli mmenii mvʋlɔ dɩkɛɛ, Yizilayanii kuakula baalɛ mɔɔ ɩdɩ yɩ yɩ abaawa yɩ, yɩ azʋ̃mɩvʋlɔ yɩ nɩɩ mɔɔ ihyinyia paa nɩ Ilayɩhya mɔɔ ɩdɩ Gyehova iagyianugyinanlɛvʋlɔ nɩ. Naamanɩ yiakili apigyiabigyiabɔnwʋ subanɩ yɩ, na awielɩyɛ kʋlaa nɩ, izili pɔkɔba mɔɔ ɩmanlɩ inyianlɩ adimakɛlɛzalɛ. Meti ansaana yɛkɛyɛ debe anzɛnyɩɩ yɛkɛhã odwokɔ be nɩ, ɩsɛ kɛɛ yɛbʋwa azɩ yɛdwɩnɩ nwʋmɔ bʋwɔ. Kɛ ndianwʋ nɩ, abiye kɔhʋla kegyina Bayɩbʋlʋ yɩ zʋ kɛma fʋlɔdulɛ be yɛ mɔɔ ebiye a, yɛ anyɩ ilédeli nwʋmɔ. Sɛ ɩba yɩ zɔ a, mɛyɩ nɩ ɩsɛ kɛɛ yesunzu nwʋmɔ yekila kɛɛ kezimɔ yɛyɛlɩ yɛ dɩyɛ wɔ nwʋmɔ nɩ da yɩ ali kɛɛ yepigyiabigyia yɛ nwʋ sʋlɔ anzɛnyɩɩ yɛkã yɛ nwʋ azɩ a.—Kɩnga Ɛɣɛlɛwulɛ 22:4.
Kɛmɔ Naamanɩ zʋ̃ kãnwʋazɩ nu diyeli mmenii mvʋlɔ nɩ, amɩyɛ sʋ̃, sɛ abiye tu yɛ fʋlɔ, ɩfa odwokɔ be itiã yɛ anyunu, anzɛnyɩɩ yenyia ɔhʋanɩhilelɛ be mɔɔ ɩzʋ̃ Gyehova yɩ ahyɩhyɛdɩ yɩ kɛnɩ a, ɩsɛ kɛɛ yetiye (Kila nkyɩkyɛmi 7)
ÁMA ƐFA ƐYA, MFOMI DA ODWOLƐ ALI
8. Mɩnla mmɩlɩ yɛ ɩkɔhʋla ɩkɛyɛ sɩ kɛɛ yɛkɛla odwolɛ ali a?
8 Dɩyɛnunwʋnlɛ kɔhʋla kɔwʋwa yɛ ma yɛkɔhɔlɩ zʋlɔ yɛkɛla odwolɛ ali mmɩlɩ mɔ abiye hã debe ma yɛva ɛya nɩ. Nɔhʋanlɛ nu nɩ, kɛ eɣile bela yɛ eyi ɩyɛlɛ yɛ mɛlɛkɛ a, titili mmɩlɩ mɔ abiye yɛ debe anzɛnyɩɩ ɩhã ndwokɔ be mɔɔ ɩáhɔ bʋwɔ ihile yɛ nɩ. (Ɛfɩ. 4:26) Bɛmá yehila kezimɔ Devidi nɩɩ Abigɛlɩ lalɩ dɩyɛnunwʋnlɛ ali mmɩlɩ mɔ beyiyialɩ bʋwabɩlɛ be mɔɔ nɩ numɔ yɛ sɩ nɩ.
9. Kɛ Nabalɩ ɩ nɩɩ Devidi lili zeli a?
9 Tua Devidi nɩɩ yɩ mmenyia yɩ mɔɔ bɔwɔ kʋ mɔɔ bogua Pelanɩ ɛsɛlɛ yɩ zʋ nwʋ mfonyini kila. (1 Sa. 25:1) Mmɩlɩ mɔ bɔwɔ ɛkɛnɩ nɩ, bɔwɔlɩ ozukuavʋlɔ Nabalɩ yɩ mmuwuanɩzʋhilalɛmaa nɩɩ yi mmuwuanɩ nwʋ banɩ. (1 Sa. 25:15, 16) Mmɩlɩ dwuli kɛɛ botudua mmuwuanɩ nwʋ eɣinli, na Devidi zʋ̃manlɩ yi mmenyia yɩ kɛɛ bɔhɔ́ beziã alɩyɛ wɔ Nabalɩ kɛnɩ, na bɔzʋ̃ annidi nu bɛyɛlɩ zɔ. (1 Sa. 25:6-8) Naasʋ̃ Nabalɩ iákile mɔɔ Devidi nɩɩ yi mmenyia yɩ yɛlɩ manlɩ yɩ nwʋ anyɩnlɩzɔlɛ. Mfomi ɩlalɩ aninyiamɔnwʋ ali hileli bɛ na ɩwʋdʋlɩwʋdʋlɩ bɛ sʋ̃.—1 Sa. 25:10, 11.
10. Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ Devidi nɩɩ Abigɛlɩ munwala lalɩ dɩyɛnunwʋnlɛ ali a? (1 Samʋwɛlɩ 25:32, 33) (Kila mfonyini yi sʋ̃.)
10 Sɛ mɔwʋ yɛ lɛ Devidi a, ankɩ kɛ ɛkɛdɩ nɣanlɩ keze a? Ɩáyɛ sɩ kɛɛ ɔkɔnwʋ sianti mɔɔ Devidi nyianlɩ ɛya nɩ. Nɔhʋanlɛ odwokɔ yɛ lɛ kɛɛ, Devidi valɩ ɛya nkʋ̃ʋ̃ ma ɩbɛlɩ kɛɛ ikohũ Nabalɩ iluwakɛɛ ilili ɛyɛkɛ paa wɔ odwokɔ eyi nwʋ. (1 Sa. 25:13, 21, 22) Abigɛlɩ mɔɔ ɩdɩ Nabalɩ yɩ yɩ mɔɔ izi nɣɛlɛbɛ nɩ zili Devidi nɩɩ yi mmenyia yɩ ɔhʋanɩ mmɩlɩ mɔ boluwa ɔhʋanɩ zʋ kɛɛ bokohũũ Nabalɩ nɩ. Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ Abigɛlɩ lalɩ dɩyɛnunwʋnlɛ ali a? Na nɩ izi kɛɛ Devidi dɩ enii baaba na ɩdɩlɩ sianti mɔɔ inyianlɩ ɛya nɩ tʋ. Meti ɩbɛlɩ kɛɛ ɩkɛyɛ mɔɔ ɩkɔhʋla bela ɩkɛhã yɩ ɛya nɩ azɩ na ama Devidi ɩayɛ yɩ dɩyɛ nɣɛlɛbɛ nu. Ɩvalɩ akyɛdɩ ɩɣɩlɛlɩ yɩ na ɩmanlɩ fʋlɔdulɛba yɩ sʋ̃. (1 Sa. 25:18, 23-31) Devidi lalɩ dɩyɛnunwʋnlɛ ali wɔ odwokɔ mɔɔ Abigɛlɩ hã hileli yi nɩ nwʋ, na ɩnwʋnlɩ kɛɛ ɔzɔ la yɛ Gyehova tɩ nɣanlɩ wɔ mɔɔ izi nɩ nwʋ a. Eyi manlɩ Devidi yɩ ahʋnlɩnɩ ɣalɩ azɩ na ɩákɔ idi mfʋmɩ kezile mɔɔ ɩdɩ zɔ.—Kɩnga 1 Samʋwɛlɩ 25:32, 33.
Iluwakɛɛ Abigɛlɩ yɛlɩ yɩ dɩyɛ wɔ nɣɛlɛbɛ nu na Devidi sʋ̃ diyeli yi nɩ ti, ɩmanlɩ bɔbʋlɩ asianɩ kezile be mɔɔ ankɩ ibazi nɩ (Kila nkyɩkyɛmi 10)
11. Mmɩlɩ mɔ yɛva ɛya nɩ, kɛ dɩyɛnunwʋnlɛ kɔwʋwa yɛ keze a? (Ɛɣɛlɛwulɛ 19:11)
11 Mɩnla yɛ yɛkɔhʋla kozuma wɔ Devidi nɩɩ Abigɛlɩ bo odwokɔ yɩ nu a? Sɛ yɛwɔ sianti be ti mɔɔ ɩsɛ kɛɛ yenyia ɛya wɔ odwokɔ be nwʋ po a, dɩyɛnunwʋnlɛ kɔwʋwa yɛ ma yekozunzu odwokɔ yɩ nwʋ bʋwɔ na yɛanwʋ mɔɔ ɩsɛ kɛɛ yɛyɛ wɔ odwolɛ ɔhʋanɩ zʋ na ama yɛávalɩ ɛya. Dɩyɛnunwʋnlɛ kɔhʋla kɔwʋwa yɛ ma yekozunzu mɔɔ ɩzʋ̃ yɛ nyɛlɩyɛ nu ɩkɛɣa mmɩlɩ mɔ yɛva ɛya nɩ nwʋ. (Kɩnga Ɛɣɛlɛwulɛ 19:11.) Mmɩlɩ mɔ Abigɛlɩ hakɛlɩ Devidi kezimɔ ankɩ yɩ nyɛlɩyɛ kɔhʋla kɛma Gyehova keli ɛyɛkɛ nɩ, ɩhanlɩ yɩ ɛya nɩ azɩ. Sɛ abiye yɛ debe anzɛnyɩɩ ɩkã odwokɔ be ma ɛfa ɛya a, áma ekyina wʋ ɛya yɩ zʋ ɛyɛ debe mɔɔ ɩkɛma okonlu wʋ nwʋ. (Gye. 1:19) Bɔ mpayɩ na pɩbɛ Gyehova yɩ adwɩnɩ wɔ odwokɔ mɔɔ izi nɩ nwʋ, na ɩkɔwʋwa wʋ ma wʋ ɛya nɩ kɛhã azɩ.
12. Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ mmenii mvʋlɔ kɔhʋla kɔwʋwa yɛ ma yɛkɛla dɩyɛnunwʋnlɛ ali na ama yɛazizi abɔkɔba a?
12 Kɛmɔ Gyehova luwalɩ Abigɛlɩ zʋ wʋwalɩ Devidi ma ɩnwʋnlɩ yɩ adwɩnɩ wɔ mɔɔ izili yi nwʋ nɩ, nnɛ sʋ̃ iduwa ye mmeliyema zʋ ɩbʋwa yɛ ma yɛnwʋ yɩ adwɩnɩ wɔ odwokɔ be nwʋ. Sɛ abiye yɛ debe ma ɛfa ɛya a, sa ɔkʋla bizia abiye mɔɔ ɩnwʋ nninyeni kezimɔ Gyehova nwʋ yɩ nɩ ma ɩbʋwa wʋ ma esi pɔkɔba. (Ɛɣɛ. 12:15; 20:18) Sɛ enyia nwʋmɔ ɔhʋanɩ kɛɛ ɔkɔwʋwa wʋ ɔhɔnwʋ mɔɔ ɩwɔ ɔzɔ bʋwabɩlɛ yɩ nu a, sa ɔkʋla sumazuma Abigɛlɩ a? Sa ɔkʋla bʋwa yɩ ma ɩnwʋ mɔɔ Gyehova pɛ kɛ ɩyɛ a? Gyehova keyila mmɔdɩnɩ mɔɔ ɔbɔɔ kɛɛ ɔkɔwʋwa mmenii mvʋlɔ ma bekenyia dɩyɛnunwʋnlɛ nɩ zʋ.
FA WƲ NWƲ TIÃ GYEHOVA ZƲ MMƖLƖ MƆ WU KUNLU DU NƖ
13. Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ dɩyɛnunwʋnlɛ kɔwʋwa yɛ ma yekeli bɔlɔ zʋ a?
13 Ɩyɛ a, yɛkʋla yeyiyia bʋwabɩlɛ be mɔɔ ɩma ye kunlu tu. Dɩyɛnunwʋnlɛ kɔwʋwa yɛ ma yɛkɔnwʋ kezimɔ Gyehova lɛ tumi tɛla abiyela nɩɩ dɩyɛ bela nɩ, na eyi kɛma yɛkɛva yɛ nwʋ yekediã yɩ zʋ mmɩlɩ mɔ ye kunlu du nɩ. (Ndw. 27:1) Gyehova kɔhʋla kɔwʋwa yɛ wɔ bʋwabɩlɛ bela nu, mmɩlɩ po mɔ yɛtɩ nɣanlɩ kɛɛ anyɩnlɩlazʋ zã nɩ. Eyi be dʋlɩ nkɔmɩhyɛnii Dwona. Nɩ ɩdɔ Gyehova paa naasʋ̃ yi kunlu duli mmɩlɩ mɔ Gyehova valɩ egyimalilɛ be mɔɔ ɩyɛ sɩ wulalɩ yɩ sa nɩ.
14. Mɩnla ti mɔɔ nɩ Dwona yi kunlu du kɛɛ ɩkɛyɛ egyimalilɛ mɔɔ Gyehova va wula yɩ sa nɩ a?
14 Gyehova valɩ egyimalilɛ be mɔɔ ɩyɛ sɩ iwulalɩ Dwona yɩ sa. Ɩhanlɩ kɛɛ ɩhɔ́ Nɩnɩvɛ na ɩhɔ ɩhã yɩ ndɛnɩwuwalɛ odwokɔ ihile bɛ. (Dwn. 1:1, 2) Sɛ wʋzawʋ yɛ Gyehova valɩ egyimalilɛ eyi wulalɩ wʋ sa a, ankɩ kɛ ɛkɛdɩ nɣanlɩ keze a? Nɩ ɩsɛ kɛɛ Dwona fa eziyianɩ ɔkʋ̃ itiyia ɩzʋ̃ Yizilaya ɩkɔ Nɩnɩvɛ. Nɩ ɩsɛ kɛɛ Dwona tɩndɛ kile Asiliyiamaa mɔɔ be ti nu yɛ sɩ na bedi awukasɛmɩ nɩ. Nɩ besiã bɔfʋlɛ Nɩnɩvɛ kɛɛ “twonwa mɔɔ itwonwɔ mmegyia ikua.” (Na. 3:1, 7) Kɛ ankɩ Dwona kɛyɛ mɔɔ Gyehova se ɩyɛ nɩ, iɣiandinli mfomi.—Dwn. 1:3.
15. Mɩnla yɛ ɩwʋwalɩ Dwona ma inyianlɩ Gyehova nu dedi kezile a? (Dwona 2:6-9)
15 Mmɩlɩ mɔ Dwona iɣiandii nɩ, Gyehova luwalɩ nnwʋánlɩ ɔhʋanɩ zʋ leli yɩ nnwʋanlɩ. Eyi manlɩ ɩhakɛlɩ kezimɔ Gyehova yi tumi dɩ kezi nɩ. (Dwn. 1:15, 17) Dwona zumanlɩ debe na ɩɣa ɩnwʋnlɩ kɛɛ íni kɛɛ ɩma yi kunlu tuli egyimalilɛ mɔɔ iwula yɩ sa nɩ nwʋ, iluwakɛɛ Gyehova kɔwɔ yɩ nwʋ banɩ wɔ asianɩ bela nu. (Kɩnga Dwona 2:6-9.) Mmɩlɩ mɔ Gyehova valɩ nwʋmɔ ɔhʋanɩ manlɩ Dwona dɔkʋ̃ nɩ, iáɣiandi na mfomi ɩhɔlɩ. Mmɩlɩ mɔ ɩhɔlɩ Nɩnɩvɛ nɩ, mmenii yi diyeli yi na benyianlɩ nnwʋanlɩ.—Dwn. 3:5.
16. Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ dɩyɛnunwʋnlɛ kɔhʋla kɔwʋwa yɛ mmɩlɩ mɔ ye kunlu du nɩ a? (Ɛɣɛlɛwulɛ 29:25) (Kila mfonyini yi sʋ̃.)
16 Mɩnla yɛ yɛkɔhʋla kozuma wɔ Dwona yi odwokɔ yɩ nu a? Yɛábɛ kɛɛ dɩyɛ bela, titili enii nwʋ bɔlɔ kã yɛ ma yeyiaki Gyehova ɔzʋ̃mɩnlɛ. (Kɩnga Ɛɣɛlɛwulɛ 29:25.) Dɩyɛnunwʋnlɛ wʋwalɩ Dwona ma ɩvalɩ yɩ adwɩnɩ iziyeli Gyehova zʋ mfomi ɩdɛlalɩ ndwokɔzɩzɩbɛ mɔɔ nɩ ikeyiyia wɔ yi egyimalilɛ yɩ nu nɩ. Yɛzayɛ sʋ̃, dɩyɛnunwʋnlɛ kɔhʋla kɔwʋwa yɛ ma yɛkɛva yɛ adwɩnɩ yekeziye kezimɔ Gyehova wʋwalɩ yɛ na ɩwɔlɩ yɛ nwʋ banɩ wɔ mmɩlɩ be mɔ idua numɔ nɩ zʋ. Na eyi kɔwʋwa yɛ ma yekeli yɛ bɔlɔ zʋ. Sa yɛkʋla yesunzu ndianwʋba mɔɔ ye mmeliyema mmenyia nɩɩ mmaalɛ yɛlɩ mmɩlɩ mɔ beyiyialɩ ndwokɔzɩzɩbɛ wɔ be egyimalilɛ nu naasʋ̃ bɔhɔlɩ zʋ bɛvalɩ bɔ nwʋ bedianlɩ Gyehova zʋ nɩ nwʋ. (Hib. 13:6) Bɛmá yɛla dɩyɛnunwʋnlɛ ali iluwa yɛ nwʋ mɔɔ yɛkɛva kediã Gyehova zʋ na yɛawʋwa mmenii mvʋlɔ ma bɛayɛ zɔ nɩ zʋ.
Iluwakɛɛ Dwona nyianlɩ Gyehova nu anwʋlazʋ nɩ ti, ɩhʋlalɩ ɩyɛlɩ mɔɔ Gyehova hanlɩ kɛɛ ɩyɛ́ nɩ (Kila nkyɩkyɛmi 16)
KƆ ZƲLƆ NYIA DƖYƐNUNWƲNLƐ NA AMA IFI WƲ SA KYƖ̃
17. Mɩnla yɛ ɩkɔwʋwa yɛ ma yekenyia dɩyɛnunwʋnlɛ sʋ̃maa a?
17 Kɛmɔ yezunzu nwʋmɔ nɩ, sɛ yɛda dɩyɛnunwʋnlɛ ali a, ɩbʋwa yɛ ma yedi ndwokɔzɩzɩbɛ nwʋ egyima bʋwɔ. Mɩnla yɛ ɩkɔwʋwa yɛ ma yekenyia dɩyɛnunwʋnlɛ sʋ̃maa a? Gyehova yɩzayɩ nkʋ̃tɩnyɩɩ yɛ ɩkɔhʋla ɩkɔwʋwa yɛ ma yekenyia dɩyɛnunwʋnlɛ a. Meti mɔɔ ɩva yi Odwokɔ Bayɩbʋlʋ yɩ nɩɩ yi sunzuma nwanzanwanza yɩ ɩma yɛ yɩ a. (Ne. 9:20; Ndw. 32:8) Ɩfa fʋlɔdulɛba ɩma yɛ, mɔɔ ɩbʋwa yɛ ma yesizi abɔkɔba na ɩma yɛhyɛ yɛ nwʋ zʋ. (Ndw. 119:97-101) Sɛ yekenyia dɩyɛnunwʋnlɛ a, ɩsɛ kɛɛ yede mmɩlɩ yesuma Bayɩbʋlʋ yɩ na yɛbɔ mpayɩ yesiã Gyehova kɛnɩ sunzuma nwanzanwanza yɩ. Eyi bʋwa yɛ ma yɛnwʋ nninyeni kezimɔ Gyehova nwʋ yɩ nɩ la na ɩma yɛyɛ mɔɔ Gyehova pɛ yɩ.—Ɛɣɛ. 21:11, ad.
18. Mɩnla yɛ ezi wʋ kɛnɣa kɛɛ ɛkɛyɛ a?
18 Bɛmá ye munwala yɛhɔ ɔzʋlɔ yeziã Gyehova kɛnɩ nɣɛlɛbɛ. (Ndw. 14:2) Sɛ yɛyɛ ɔzɔ a, yɛlɔ́twɩ̃ yɛ nwʋ “wɔ dɩyɛnunwʋnlɛ ɔhʋanɩ yɩ zʋ.” (Ɛɣɛ. 21:16) Na mfomi yekezi yɛ kɛnɣa kɛɛ yɛkɔhɔ zʋlɔ yɛkɛla dɩyɛnunwʋnlɛ ali mmɩlɩ munwala wɔ bʋwabɩlɛ bela nu. Ɔzɔ mɔɔ yɛkɛyɛ nɩ kɛma ‘ikezi yɛ bʋwɔ.’
NDWOMI 42 Nyamɩnlɩ Yɩ Sʋ̃mɩvʋlɔ Mpayɩ