DƖYƐZUMANLƐ ODWOKƆ 51
NDWOMI 132 Yɛyɛ Ɔkʋ̃
Kezimɔ Ɛkɛma Wʋ Ayɩfʋlɔ Kɛhyɛ Gyehova Animinyiamɩ
“Boluwá ɔhʋanɩ baaba zʋ bɛyɛ dɩyɛ bela pɛpɛɛpɛ.”—1 KƆL. 14:40.
BƲTAYƖ
Yekehila kezimɔ Kilisinyiamaa kɔhʋla kɛhyɛ Gyehova animinyiamɩ wɔ bɛ ayɩfʋlɔ eɣile.
1-2. Kɛ Gyehova pɛ kɛɛ wʋ ayɩfʋlɔ ɩkɔ ise a?
ASƲ̃ ɛbagyia a? Sɛ zɔ a, mɛyɩ nɩ yɛma wʋ ayikoo! Ebiye a, ɛyɛɛ nwʋmɔ nhyɩhyɛlɩyɛ ma meti éni alagyɩ kʋlaa. Gyehova pɛ kɛɛ wʋ anyɩ de wɔ wʋ ayɩfʋlɔa eɣile yi na ɛ nɩɩ wʋ nwʋkãvʋlɔ yɩ bɛ anyɩ de wɔ eɣile be sʋ̃.—Ɛɣɛ. 5:18; Sn. 3:11.
2 Nwʋmɔ hyinyia kɛɛ ɛkɛma wʋ ayɩfʋlɔ yɩ kɛhyɛ Gyehova animinyiamɩ. Mɩnla ti mɔɔ yɛkãã zɔ a? Na mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ ɔkɔhʋla kɛyɛ zɔ a? Ɩwɔ numɔ kɛɛ dɩyɛzumanlɛ eyi falɩ bɛzabɛ mɔɔ bɛyɛɛ bɛ ayɩfʋlɔ nwʋ nhyɩhyɛlɩyɛ nwʋ dɩyɛ, naasʋ̃ egyinalɛzʋ-ndwokɔ mɔɔ ɩwɔ numɔ nɩ kɔhʋla kɔwʋwa yɛzayɛ munwatĩĩ mɔɔ yɛkɔhɔ ayɩfʋlɔ yɩ be anzɛnyɩɩ bekeɣizia yɛ adwɩnɩhilelɛ wɔ nhyɩhyɛlɩyɛ yɩ nwʋ ma yɛkɛhyɛ Gyehova animinyiamɩ.
MƖNLA TI MƆƆ ƖSƐ KƐƐ WƲ AYƖFƲLƆ YƖ HYƐ GYEHOVA ANIMINYIAMƖ A?
3. Sɛ Kilisinyiamaa bɛyɛɛ bɛ ayɩfʋlɔ nwʋ nhyɩhyɛlɩyɛ a, mɩnla yɛ ɩsɛ kɛɛ bɛma ɩbʋwa bɛ adwɩnɩ nu a, na mɩnla ti a?
3 Ɩsɛ kɛɛ bɛzabɛ mɔɔ bɛyɛɛ bɛ ayɩfʋlɔ nhyɩhyɛlɩyɛ nɩ ma ɩ nɩɩ egyinalɛzʋ-ndwokɔ mɔɔ ɩwɔ Gyehova yi Odwokɔ yɩ nu nɩ yiyia. Mɩnla ti a? Iluwakɛɛ Gyehova yɛ ɩhyɩhyɛlɩ agyiahʋnlɩ a. Mɛyɩ yɛ ɩhyɩhyɛlɩ agyiahʋnlɩ mɔɔ ili bɔmʋnlɩ nɩ ɩmanlɩ Adamɩ nɩɩ Yifi a. (Gyn. 1:28; 2:24) Meti sɛ Kilisinyiamaa be bɛyɛɛ bɛ ayɩfʋlɔ nwʋ nhyɩhyɛlɩyɛ a, mɔɔ ɩsɛ kɛɛ idi bɔmʋnlɩ ɩbʋwa bɛ adwɩnɩ nu yɛ lɛ kezimɔ bɛkɛma ɩkɛhyɛ Gyehova animinyiamɩ nɩ.
4. Mɩnla ti mɔɔ ɩsɛ kɛɛ bɛzabɛ mɔɔ bɛbagyia nɩ ma mɔɔ bɛkɛyɛ wɔ bɛ ayɩfʋlɔ eɣile yi hyɛ Gyehova animinyiamɩ a?
4 Ɔwɔ sianti baaba ti mɔɔ ɩsɛ kɛɛ osunzu kezimɔ Gyehova tɩ nɣanlɩ wɔ mɔɔ ɩkɔhɔlɩ zʋlɔ wɔ wʋ ayɩfʋlɔ eɣile yi nɩ nwʋ, iluwakɛɛ Gyehova dɩ wʋ sʋlɔ Ɛzɩlɛ nɩɩ wʋ Ɔhɔnwʋ. (Hib. 12:9) Na pɩlazunɛ bela íni nwʋmɔ kɛɛ ɛpɛ kɛɛ ɔkɔ zʋlɔ fa yɩ Ɔhɔnwʋ. Ɛlɛ́pɛ yɩ kɛɛ ɛkɛyɛ dɩyɛ bela wɔ wʋ ayɩfʋlɔ eɣile yi anzɛnyɩɩ mmɩlɩ fʋlɔ bela mɔɔ ɩkɛma wʋ Ɔhɔnwʋ yɩ keli ɛyɛkɛ. (Ndw. 25:14) Sɛ ekila mɔɔ Gyehova ɩyɛ ɩma wʋ nɩɩ mɔɔ ɩkɛyɛ kɛma wʋ nɩ munwatĩĩ a, asʋ̃ wʋále tiã numɔ kɛɛ ɩsɛ kɛɛ ɛma wʋ ayɩfʋlɔ yɩ hyɛ yɩ animinyiamɩ a?—Ndw. 116:12.
MƖNLA ƆHƲANƖ ZƲ YƐ YƐKƆHƲLA KƐHYƐ GYEHOVA ANIMINYIAMƖ A?
5. Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ Bayɩbʋlʋ yɩ kɔhʋla kɔwʋwa bɛzabɛ mɔɔ bɛyɛɛ bɛ ayɩfʋlɔ nwʋ nhyɩhyɛlɩyɛ nɩ a?
5 Bayɩbʋlʋ ɩáhyɛ mmɛla falɩ kezimɔ ɩsɛ kɛɛ Kilisinyiamaa bɛ ayɩfʋlɔ anzɛnyɩɩ paati mɔɔ bɛkɛyɛ yɩ wɔ yɩ mɛda nɩ yɛ. Meti ɩsɛ kɛɛ bekila bɔ bʋwabɩlɛ, bɛ amamɩlɛ, nɩɩ mɔɔ bɛ anyɩ deli nwʋmɔ mmɩlɩ mɔ bɛyɛɛ bɛ ayɩfʋlɔ nwʋ nhyɩhyɛlɩyɛ nɩ. Ɩsɛ kɛɛ nɔhʋanlɛ Kilisinyiamaa fa agyiahʋnlɩ nwʋ mmɛla mɔɔ aɣanɩ hyɩhyɛ nɩ sʋ̃ yɛ egyima. (Mt. 22:21) Naasʋ̃, ayɩfʋlɔ mɔɔ bekyina Bayɩbʋlʋ egyinalɛzʋ-ndwokɔ zʋ bɛyɛ nɩ hyɛ Gyehova animinyiamɩ na ɩma yɩ anyɩ de. Meti, mɩnla Bayɩbʋlʋ egyinalɛzʋ-ndwokɔ yɛ ɩsɛ kɛɛ ɛma ɩbʋwa wʋ adwɩnɩ nu a?
6. Mɩnla ti mɔɔ ɩsɛ kɛɛ bɛzabɛ mɔɔ bɛbagyia nɩ fa aɣanɩ mmɛla mɔɔ ɩfalɩ agyiahʋnlɩ nwʋ nɩ bɛyɛ egyima a?
6 Fa aɣanɩ mmɛla di egyima. (Wul. 13:1, 2) Wɔ amanlɩ sʋ̃maa zʋ nɩ, aɣanɩ wɔ agyiahʋnlɩ nwʋ mmɛla be mɔɔ ɩsɛ kɛɛ bɛzabɛ mɔɔ bɛbagyia nɩ fa yɛ egyima ansaana bɛagyia. Ɩsɛ kɛɛ bɛzabɛ mɔɔ bɛbagyia nɩ pɩbɛ kezimɔ bɛ kɛnɩ dɩyɛ yɩ dɩ. Sɛ behyinyia mmʋwalɩyɛ wɔ kezimɔ bɛkɛyɛ yɩ nɩ nwʋ a, beɣiziá bɛ asafʋ nu mbanimbani.b
7. Kɛ ɩsɛ kɛɛ wʋ ayɩfʋlɔ yɩ tʋ ɩyɛ ise a?
7 Ma annidi ɩɣɩlá ayɩfʋlɔ yɩ nwʋ. (1 Kɔl. 10:31, 32) Bɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ ɛkɛma Nyamɩnlɩ yi sunzuma yɩ mma yɩ kɛla ali wɔ wʋ ayɩfʋlɔ yɩ tʋ, na kɛ oyuwadɩ sunzuma yɩ a. (Gal. 5:19-26) Iluwakɛɛ benyia yɩ yɛ ɩkɛyɛ abusunwa yɩ ti nɩ ti, ɩdɩ yɩ asɛdɩ kɛɛ ikehila ma ayɩfʋlɔ yɩ tʋ kɛyɛ anyɩnlɩlelɛ na annidi ɩaɣa nwʋmɔ. Mɩnla yɛ ɩbʋwa ma ayɩfʋlɔ be yɛ zɔ a? Bayɩbʋlʋ nu ndɛnɩ mɔɔ bɛma wɔ bɛ ayɩfʋlɔ yɩ tʋ nɩ kɔhʋla kɔwʋwa paa. Sɛ eliyema yɩ ma ndɛnɩ yɩ wɔ annidi nɩɩ ɔlɔlɛ ɔhʋanɩ zʋ a, ɩkɛma bɛzabɛ mɔɔ betiyee nɩ kɛdɩ yɩ tʋ kɛɛ agyiahʋnlɩ dɩ akyɛdɩ mɔɔ ɩzʋ̃ Nyamɩnlɩ kɛnɩ. Akʋ̃ sʋ̃, ɩkɔwʋwa bɛzabɛ mɔɔ bɛɣa ayɩfʋlɔ yɩ tʋ nɩ ma bɔkɔnwʋ kɛɛ ayɩfʋlɔ eɣile yi nwʋ hyinyia paa. Abiyemmɔ sʋ̃ si pɔkɔ kɛɛ sɛ ɩkɛyɛ bʋwɔ a, bɛkɛyɛ ayɩfʋlɔ yɩ wɔ Kɩndɔm Hɔɔlʋ. Sɛ bɛpɛ kɛɛ bɛyɛ yɩ wɔ Kɩndɔm Hɔɔlʋ a, ɩsɛ kɛɛ bɛkɛlɛ kɛlɛta bɛma ɛkɛnɩ asafʋ nu mbanimbani fa bizia ɔnwʋmɔ ɔhʋanɩ ndɛ.
8. Sɛ bɛkɛyɛ paati kɛhɩnla ayɩfʋlɔ yɩ nwʋ a, mɩnla yɛ ɩkɔwʋwa ma annidi kɛɣa nwʋmɔ a? (Wulomimaa 13:13)
8 Kɩnga Wulomimaa 13:13. Sɛ besi pɔkɔ kɛɛ bɛkɛyɛ paati kɛhɩnla ayɩfʋlɔ yɩ nwʋ a, mɩnla yɛ ɩkɔwʋwa na nyɛlɩyɛ mɔɔ ɩda oyuwadɩ sunzuma yɩ ali ɩákɔlɩ zʋlɔ wɔ yɩ tʋ a? Giliki odwokɔ mɔɔ bekile yɩ tʋ “ɔbʋnlɩdʋlɛ mbʋanlɩ mbʋanlɩ” mɔɔ bɛhã nwʋmɔ odwokɔ nɩ kile dɩka mɔɔ mmenii yiyia numɔ nʋ̃ nzã sʋ̃maa na ndwomizilɛ kɔlɩ zʋlɔ nkʋ̃ʋ̃ kɔbʋmɩ dasuwonu. Sɛ ɛkɛhyɛ nzã mɔɔ inyia wɔ yɩ tʋ a, ɩsɛ kɛɛ ekila kɛɛ abiyela lɔ́nʋ̃ ma ɩkɛdɛla zʋ.c Sɛ ɔkɔwɔ ndwomi wɔ yɩ tʋ a, kila kɛɛ ɛkɛhã yɩ azɩ na ama wʋ ngyɛvʋlɔ yɩ bɛahʋla bɛawɔ nkɔmmɔ. Kila ndwomi kʋ̃ mɔɔ ɔkɔwɔ nɩɩ numɔ ndwokɔ yɩ bʋwɔ na iálileli mmenii mvʋlɔ.
9. Mɩnla yɛ ɩsɛ kɛɛ bɛzabɛ mɔɔ bɛbagyia nɩ ma ɩbʋwa bɛ adwɩnɩ nu falɩ ndwokɔ mɔɔ mmenii kɛhã nɩɩ nninyeni mvʋlɔ mɔɔ bɛkɛva kelile bɛ anyɩ wɔ paati yɩ tʋ nɩ nwʋ a?
9 Sɛ paati yi ɩkɔlɩɩ zʋ a, asʋ̃ ɛkɛma ɔhʋanɩ ma abiyemmɔ kɛhã ɛ nɩɩ wʋ nwʋkãvʋlɔ yɩ nwʋ ndwokɔ be, bɛkɛyɩ mfonyini, vidiyo, anzɛnyɩɩ bɛkɛyɛ debe fʋlɔ be kɛva kelile bɛ anyɩ wɔ yɩ tʋ a? Nninyeni eyimmɔ kɔhʋla kɛva debe sʋnʋnkʋ̃ be kɛhɩnla bɛ ayɩfʋlɔ eɣile yi nwʋ. Naasʋ̃, kila kɛɛ mɔɔ bɛkɛyɛ yɩ wɔ kɛnɩ munwatĩĩ kɛyɛ mɔɔ ɩhyɛ ɛzɩzɩbɛ. (Fɩl. 4:8) Bizia wʋ nwʋ kɛɛ: ‘Asʋ̃ ikehile kɛɛ obu mmenii mvʋlɔ a? Asʋ̃ ɩkɛma annidi kɛɣa agyiahʋnlɩ nhyɩhyɛlɩyɛ yɩ nwʋ a?’ Na mɔɔ ihyinyia paa nɩ, bizia wʋ nwʋ kɛɛ: ‘Asʋ̃ ɩkɛhyɛ Gyehova animinyiamɩ a?’ Ɩwɔ numɔ kɛɛ mfʋmɩ íni nwʋmɔ kɛɛ abiyemmɔ kɛhã ndwokɔ mɔɔ ɩyɛ ɛzɩlɩkɛ dɩyɛ, naasʋ̃ íni kɛɛ bɛkã ndwokɔ mɔɔ ɩávata, dɩkɛɛ ndwokɔ mɔɔ ɩtwɩ̃ adwɩnɩ ɩkɔ nna zʋ. (Ɛfɩ. 5:3) Sɛ wʋ wu mmusunwamaa nɩɩ wʋ ɔhɔnwʋmmɔ kɛbɛ kɛɛ bɛkɛhã ndwokɔ be a, di bɔmʋnlɩ ma bɔnwʋ́ ndwokɔ mɔɔ wʋ anyɩ lédeli nwʋmɔ kɛɛ bɛkɛhã wɔ kɛ.
10. Mɩnla ti mɔɔ íni kɛɛ bɛzabɛ mɔɔ bɛyɛɛ bɛ ayɩfʋlɔ nhyɩhyɛlɩyɛ nɩ ma ɩyɛ kuntanyɩɩ a? (1 Dwɔɔnʋ 2:15-17)
10 Máma ɩyɛ kuntanyɩɩ. (Kɩnga 1 Dwɔɔnʋ 2:15-17.) Sɛ Gyehova yɩ asʋ̃mɩvʋlɔ hyɛ yɩ animinyiamɩ tɛla kɛɛ bɔkɔhwɩnhwɩ̃ adwɩnɩ mɔɔ ɩávata kɛɣa bɔ nwʋ zʋ a, yɩ anyɩ sɔ yɩ paa. Meti Kilisinyiamaa mɔɔ bɛkã bɔ nwʋ azɩ nɩ lɛ́sɩkɛ ozukua sʋ̃maa wɔ ayɩfʋlɔ yɩ nwʋ kɛva kehile mmenii kɛɛ bɛzabɛ sʋ̃ bɔwɔ kɛ. Sɛ bɛáma bɛ ayɩfʋlɔ yɩ yɛ kuntanyɩɩ a, mɩnla mfasʋ yɛ bekenyia yɩ wɔ zʋ a? Mike dɩ eliyema be mɔɔ ɩzʋ̃ Norway, bɛmá yehila yi ndianwʋ yɩ. Ɩkã kɛɛ: “Yɛyɛlɩ mɔɔ yɛkɔhʋla bela kɛɛ yɛlɔ́bɔ kakɛ na ɩwʋwalɩ yɛ ma yɛhɔlɩ zʋlɔ yɛyɛlɩ ɔhʋanɩbukolɛ egyima yɩ. Yɛ ayɩfʋlɔ yɩ ɩáyɛ kuntanyɩɩ, naasʋ̃ ɩyɛlɩ pɩkɛ na ɩyɛlɩ anyɩnlɩlelɛ sʋ̃.” Eliyema baalɛ Tabitha mɔɔ ɩzʋ̃ India nɩ kã kɛɛ: “Yɛáma adwɩnɩndwɩnɩ sʋ̃maa hyɛ yɛ zʋ. Iluwakɛɛ yɛáma yɛ ayɩfʋlɔ yɩ yɛ kuntanyɩɩ nɩ ti, nninyeni ɛgyɩkɩ̃ɩ̃ bela yɛ nɩ ɩsɛ kɛɛ mɩ nɩɩ mʋ nwʋkãvʋlɔ nɩɩ yɩ abusunwamaa si nwʋmɔ pɔkɔ anzɛnyɩɩ nɩ yɛ adwɩnɩ iáyiyia wɔ nwʋ a.”
Ɩávalɩ nwʋmɔ dɩka bela mɔɔ yɛda nɩ, Kilisinyiamaa bɛ ayɩfʋlɔ kɔhʋla kɛyɛ mɔɔ ɩáyɛ kuntanyɩɩ, ɩyɛ pɩkɛ, na ɩyɛ anyɩnlɩlelɛ (Kila nkyɩkyɛmi 10-11)
11. Kɛ ɩkɛyɛ na ayɩfʋlɔ baalɛ nɩɩ benyia yɩ bɛaluwa bɛ anwʋziyeziyelɛ zʋ bɛahile kɛɛ bɛkã bɔ nwʋ azɩ a? (Kila mfonyini yi sʋ̃.)
11 Asʋ̃ bezi ntalɩ mɔɔ bokowula nwʋ pɔkɔ a? Pɩlazunɛ bela íni nwʋmɔ kɛɛ bɛpɛ kɛɛ bɔ nwʋ yɛ pɩkɛ paa wɔ ɔzɔ eɣile yi. Wɔ Bayɩbʋlʋ mmɩlɩ nu po nɩ, nɩ ayɩfʋlɔ baalɛ yɩ nɩɩ benyia yɩ bɛ anwʋziyeziyelɛ nwʋ hyinyia bɛ paa. (Ayɩ. 61:10) Ɩwɔ numɔ, ntalɩ mɔɔ bokowula yɩ wɔ bɛ ayɩfʋlɔ eɣile yi kɛyɛ sʋnʋnkʋ̃ wɔ mɔɔ bowula bɔkɔ nnɩka mvʋlɔ nɩ nwʋ dɩyɛ, naasʋ̃ íni kɛɛ ɩyɛ mɔɔ ɩávata anzɛnyɩɩ ɩkɔdʋndʋnlɩ abiyemmɔ bɛ agyia nu. (1 Tim. 2:9) Máma bɛma bɛ anwʋziyeziyelɛ ba yɛ dɩyɛ mɔɔ nwʋmɔ hyinyia paa wɔ bɛ ayɩfʋlɔ eɣile yi.—1 Pit. 3:3, 4.
12. Mɩnla ti mɔɔ ɩsɛ kɛɛ bɛzabɛ mɔɔ bɛbagyia nɩ pʋ ayɩfʋlɔ nwʋ amanɩ mɔɔ ígyĩ Bayɩbʋlʋ zʋ mɔɔ bɛyɛ yɩ wɔ bɛ apaa yi nu nɩ a?
12 Pʋ́ amanɩ azʋlɔtʋ mɔɔ ɩ nɩɩ Bayɩbʋlʋ iáyiyia nɩ. (Yik. 18:4) Nnɛ, ayɩfʋlɔ sʋ̃maa wɔ kɛnɩ a, nninyeni mɔɔ bɛyɛ yɩ wɔ yɩ tʋ nɩ gyĩ awohwizʋ̃mɩnlɛ, azunzuma ndwokɔ, nɩɩ dedi mbʋanlɩ zʋ. Gyehova bɔ yɛ kɔkɔ kɛɛ yɛhwɩ̃ yɛ nwʋ wɔ nyɛlɩyɛ evinli mɔɔ ɩdɩ zɔ nɩ nwʋ. (2 Kɔl. 6:14-17) Sɛ bɛyɛ amanɩ azʋlɔtʋ be wɔ dɩka mɔɔ ɛda nɩ na wʋ adwɩnɩ iázi wʋ pi wɔ nwʋ a, pɩbɛ dɩka mɔɔ ɩzʋ̃ nɩɩ Bayɩbʋlʋ egyinalɛzʋ-odwokɔ mɔɔ ɩkɔwʋwa wʋ ma ekezi pɔkɔ kɛɛ ɛkɛva kɛhɩnla wʋ ayɩfʋlɔ yɩ nwʋ anzɛnyɩɩ ɛlɛ́yɛ zɔ.
13. Kɛ ɩkɛyɛ na bɛzabɛ mɔɔ bɛbagyia nɩ bɛanyia adwɩnɩ mɔɔ Gyehova lɛ yɩ wɔ dɩyɛhyɛlɛ nwʋ nɩ be a?
13 Asʋ̃ dɩka mɔɔ ɛda nɩ, sɛ bɛyɛɛ ayɩfʋlɔ a mmenii ta fa akyɛdɩ bɩlɛ agyiahʋnlɩmaa yɩ a? Ɔsʋnɩ abiyela yi ozukuasɛmɩ, meti akyɛdɩ mɔɔ bɛkɛva kɛɣɩlɛ bɛ nɩ lɛ́yɛ kʋ̃. Nɔhʋanlɛ, bɛhyɛ Kilisinyiamaa ɛzɩzɩbɛ kɛɛ bɛhyɛ́ dɩyɛ, iluwakɛɛ bɛyɛ zɔ a ɩma bɛ anyɩ de. (Ɛɣɛ. 11:25; Egy. 20:35) Naasʋ̃, yɛábɛ kɛɛ mmenii mɔɔ bɛkɛɣa yɛ ayɩfʋlɔ yɩ tʋ nɩ tɩ nɣanlɩ kɛɛ ɩdɩ nhyɛ kɛɛ bɛkɛva akyɛdɩ bɛkɛɣa, anzɛnyɩɩ yɛ anyɩ ɩázɔ akyɛdɩ mɔɔ yɩ bʋlɔ ɩáyɛ sɩ. Yɛpɛ kɛɛ yesumazuma Gyehova, meti yɛbɔ mmɔdɩnɩ yenyia adwɩnɩ mɔɔ ɩlɛ yɩ wɔ dɩyɛhyɛlɛ nwʋ nɩ be na yɛma mmenii zʋ̃ bɛ ahʋnlɩnɩ nu kyɛ dɩyɛ kɛmɔ bɛ anwʋzɩzɩbɛ kɔhʋla.—2 Kɔl. 9:7.
KEZIMƆ ƆKƆBƲ NDWOKƆZƖZƖBƐ NƖƖ KEZIMƆ ƆKƆHƲLA KELI ZƲLƆ
14. Mɩnla ndwokɔzɩzɩbɛ yɛ bɛzabɛ mɔɔ bɛyɛɛ bɛ ayɩfʋlɔ nhyɩhyɛlɩyɛ nɩ beyiyia a?
14 Mmɩlɩ mɔ ɔbɔɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ ɛkɛyɛ wʋ ayɩfʋlɔ nhyɩhyɛlɩyɛ yɩ ma ɩkɛhyɛ Gyehova animinyiamɩ nɩ, ekeyiyia ndwokɔzɩzɩbɛ. Kɛ ndianwʋ nɩ, ebiye a ɩkɔhʋla kɛyɛ sɩ kɛɛ ɛkɛyɛ nhyɩhyɛlɩyɛ mɔɔ ɩlɛ́ma ayɩfʋlɔ yɩ kɛyɛ kuntanyɩɩ. Charlie mɔɔ ɩzʋ̃ Solomon Islands nɩ kã kɛɛ: “Nɩ ɩ́la azɩ kɛɛ yekezi pɔkɔ wɔ mmenii dʋdʋ mɔɔ ɩsɛ kɛɛ yɛtʋ salɛ yɛfʋlɔ bɛ nɩ nwʋ. Yɛwɔ ɔhɔnwʋmmɔ sʋ̃maa, na wɔ yɛ ammamu nu nɩ, abiyela kila ɔhʋanɩ kɛɛ ɔkɔdʋ salɛ kɔvʋlɔ yɩ!” Tabitha mɔɔ yɛhã yi odwokɔ daada nɩ kã kɛɛ: “Dɩka mɔɔ mɩda nɩ, bɛta bɛyɛ ayɩfʋlɔ nwʋ paati nɣezile. Meti mmɩlɩ mɔ yezili pɔkɔ kɛɛ yɛkɔdʋ salɛ kɔvʋlɔ mmenii kɛyɛ 100 pɛ nɩ, ɩhyɛlɩ ansaana yɛ awʋvʋlɔ bɛtɩ yɩ tʋ.” Sarah mɔɔ ɩzʋ̃ India kã kɛɛ: “Abiyemmɔ fa bɛ adwɩnɩ siye ozukua mɔɔ bɔwɔ nɩɩ kezimɔ mmenii bu bɛ nɩ zʋ sʋ̃maa. Mu mmusunwamaa yɩ be yɛlɩ bɛ ayɩfʋlɔ yɩ kuntanyɩɩ, meti mɩdɩlɩ nɣanlɩ kɛɛ ɩsɛ kɛɛ mɩyɛ mɩ dɩyɛ yɩ ma ɩtɛla bɛ dɩyɛ yɩ.” Mɩnla yɛ ɩkɔwʋwa wʋ ma ekeli ndwokɔzɩzɩbɛ eyimmɔ nɩ mvʋlɔ zʋ a?
15. Mɩnla ti mɔɔ mpayɩwɔlɛ nwʋ hyinyia mmɩlɩ mɔ yɛyɛɛ yɛ ayɩfʋlɔ nwʋ nhyɩhyɛlɩyɛ nɩ a?
15 Ta bɔ wʋ ayɩfʋlɔ nhyɩhyɛlɩyɛ yɩ nwʋ mpayɩ. Sa ɔkʋla kã ndwokɔzɩzɩbɛ bela mɔɔ eyiyiaa nɩɩ kezimɔ ɛtɩ nɣanlɩ nɩ kile Gyehova. (Fɩl. 4:6, 7) Sa ɔkʋla siã yɩ kɛɛ ɩwʋwá ma ezi pɔkɔba, ɩhã wʋ ahʋnlɩnɩ idiã wu kunlu, na enyia akɛnɣazɩzɩbɛ. (1 Pit. 5:7) Sɛ ɔnwʋ kɛɛ Gyehova ɩbʋwaa wʋ a, ɩkɛma anwʋlazʋ mɔɔ ɔwɔ wɔ yi nu nɩ kɛyɛ kezi. Tabitha mɔɔ yɛhã yi odwokɔ daada nɩ kã kɛɛ: “Nɩ mɩ nɩɩ mu hũ yɛábɛ kɛɛ iluwa ayɩfʋlɔ nhyɩhyɛlɩyɛ yɩ ti akasakasa kɛɣa yɛ avinli anzɛnyɩɩ yɛ nɩɩ ye mmusunwamaa bɛ avinli. Meti mmɩlɩ bela mɔɔ yɛbazunzu yɛ ayɩfʋlɔ nhyɩhyɛlɩyɛ yɩ nwʋ nɩ, nɩ yedi bɔmʋnlɩ yɛbɔ mpayɩ. Yɛdɩlɩ nɣanlɩ kɛɛ Gyehova ɩbʋwaa yɛ na ɩmanlɩ azʋ̃nudwolɩyɛ wʋwalɩ yɛ nɩɩ ye mmusunwamaa bɛ avinli.”
16-17. Sɛ bɛyɛɛ ayɩfʋlɔ nhyɩhyɛlɩyɛ na bɔzʋ̃ annidi nu bɔbɔ nninyeni nwʋ nkɔmmɔ petee a, kɛ ɩbʋwa ise a?
16 Bɔzʋ̃ annidi nu bɔwɔ́ nninyeni nwʋ nkɔmmɔ petee. (Ɛɣɛ. 15:22) Nwʋmɔ kehyinyia kɛɛ bɛzabɛ anwɩ̃ yɩ kezizi abɔkɔ sʋ̃maa kɛvalɩ bɛ ayɩfʋlɔ yɩ nwʋ. Ebiye yɛ lɛ deeti mɔɔ bɛkɛyɛ ayɩfʋlɔ yɩ, ozukua mɔɔ bekehyinyia, bɛzabɛ mɔɔ bɔkɔdʋ salɛ kɔvʋlɔ bɛ, nɩɩ nninyeni sʋ̃maa. Ansaana bekezi pɔkɔ be nɩ, bɔwɔ́ numɔ bozunzu nwʋmɔ na behilá Bayɩbʋlʋ egyinalɛzʋ-ndwokɔ mɔɔ ɩfalɩ nwʋmɔ, na akʋ̃ bɛbɛ́ fʋlɔdulɛ wɔ Kilisinyianii be mɔɔ ɩyɛ ndianwʋba na yɩ nwʋ wʋkwa kɛnɩ. Sɛ bɛkãã nninyeni mɔɔ bɛ anyɩ deli nwʋmɔ kɛɛ bɛkɛyɛ nɩ nwʋ odwokɔ bekehile bɔ nwʋ anzɛnyɩɩ bo mmusunwamaa a, bɛlá kunlumiba nɩɩ ntɩyasɩ ali, na máma bɛyɛ kyɩngyɩ̃ɩ̃. Sɛ bo mmusunwamaa mɔɔ bebike bɛ, dɩkɛɛ bɛ awʋvʋlɔ fa adwɩnɩhilelɛ be mɔɔ mfʋmɩ íni nwʋmɔ ma bɛ a, bɔwɔ́ mmɔdɩnɩ kɛɛ bɛkɛva kɛyɛ egyima. Ayɩfʋlɔ yɩ dɩ eɣile titili ma bɔnlʋmmɔ sʋ̃. Sɛ bɔlɔ́kʋla kɛyɛ mɔɔ bɛkãã nɩ a, bɔzʋ̃ annidi nu behilehile numɔ behile bɛ. (Kol. 4:6) Kile numɔ kile wu mmusunwamaa petee kɛɛ, mɔɔ bɛpɛɛ yɩ yɛ lɛ kɛɛ ayɩfʋlɔ nɩ kɛyɛ anyɩnlɩlelɛ na ɩahyɛ Gyehova animinyiamɩ.
17 Sɛ bekilehilee bɔ pɔkɔzilɛ nu kehile bɛ awʋvʋlɔ a sa ɩkʋla ɩyɛ sɩ, titili sɛ béni nɔhʋanlɛ yɩ nu a, naasʋ̃ sa bɔkʋla boduwa annidi ɔhʋanɩ zʋ bɔbʋwa bɛ ma bɛtɩ bɔ tʋ. Eliyema Santhosh mɔɔ ɩzʋ̃ India nɩ kã kɛɛ: “Nɩ ye mmusunwamaa pɛ kɛɛ yɛfa Hindu amanɩ azʋlɔtʋ be yewula nu. Mɩ nɩɩ mʋ nwʋkãvʋlɔ yɩ hilehileli yɛ pɔkɔzilɛ yi nu hileli bɛ mbɔmɩ sʋ̃maa ansaana bɛtɩ yɛ tʋ. Amɩyɛ sʋ̃ yɛyɛlɩ nzɩnzanlɩyɛ yeleli nninyeni be mɔɔ yesunzu kɛɛ iádiyia Gyehova yɩ ɔhʋanɩhilelɛ yedianlɩ nu. Kɛ ndianwʋ nɩ, yɛzɩnzanlɩ alɩyɛ mɔɔ nɩ yekeli yi wɔ paati yɩ tʋ nɩ na yɛvalɩ alɩyɛ mɔɔ bɛpɛ yɩ yewulalɩ kɛ. Akʋ̃ yezili pɔkɔ kɛɛ yɛlɛ́fa ndwomidʋlɛ nɩɩ ndwomizilɛ kɛhɩnla nwʋmɔ iluwakɛɛ nɩ bɛ anyɩ iáleli nwʋmɔ.”
18. Mɩnla yɛ ɩkɔhʋla kɔwʋwa bɛ ma nninyeni kɔhɔlɩ zʋlɔ kɩnlɩma wɔ bɛ ayɩfʋlɔ eɣile yi a? (1 Kɔlɛntɩmaa 14:40) (Kila mfonyini yi sʋ̃.)
18 Bɛyɛ́ nhyɩhyɛlɩyɛ yɩ bʋwɔ. Sɛ bɛyɛ nhyɩhyɛlɩyɛ yɩ bʋwɔ a, bɛlɛ́fɛ sʋ̃maa wɔ bɛ ayɩfʋlɔ eɣile yi. (Kɩnga 1 Kɔlɛntɩmaa 14:40.) Wayne mɔɔ ɩzʋ̃ Taiwan kã kɛɛ: “Ɩka aɣile ɛgyɩkɩ̃ɩ̃ ma yɛyɛ yɛ ayɩfʋlɔ yɩ nɩ, yɛ nɩɩ bɛzabɛ mɔɔ nɩ bodu bɔ nwʋ bɛma kɛɛ bɔkɔwʋwa yɛ nɩ yiyialɩ. Yɛ nɩɩ bɛ zunzunli kezimɔ yɛpɛ kɛɛ egyimalilɛ yɩ kɔ wɔ ɔzɔ eɣile yi nɩ nwʋ na yɛwʋwɔlɩ ɔfʋã azʋlɔtʋ be zʋ na ama nninyeni ɩahɔlɩ zʋlɔ kɩnlɩma.” Iluwa annidi mɔɔ bɔwɔ bɛma bɛ ngyɛvʋlɔ yɩ ti, bɛyɛ́ mɔɔ bɔkɔhʋla bela belí bɛ mmɩlɩ zʋ.
Sɛ bedi bɔmʋnlɩ bɛyɛ nhyɩhyɛlɩyɛ baaba a, sa ɩbʋwa ma nninyeni kɔlɩ zʋlɔ pɛpɛɛpɛ wɔ ayɩfʋlɔ eɣile yi ( Kila nkyɩkyɛmi 18)
19. Kɛ ɩkɛyɛ na bɛahila ma dɩyɛ bela ɩahɔlɩ zʋlɔ pɛpɛɛpɛ wɔ bɛ ayɩfʋlɔ paati yɩ tʋ a?
19 Sɛ bedi bɔmʋnlɩ bosunzu ndwokɔzɩzɩbɛ mɔɔ bɔkɔhʋla keyiyia wɔ ayɩfʋlɔ yɩ tʋ nɩ nwʋ a, sa ɩbʋwa ma besi sʋ̃maa nwʋ ɔhʋanɩ. (Ɛɣɛ. 22:3) Kɛ ndianwʋ nɩ, sɛ ɩáyɛ sɩ wɔ dɩka mɔɔ bɔwɔ nɩ kɛɛ mmenii mɔɔ bɔlɔ́tʋlɩ salɛ lɔ́fʋlɔlɩ bɛ kɛɣa bɛ ayɩfʋlɔ paati yi tʋ a, bozunzú mɔɔ bɔkɔhʋla kɛyɛ kɛva kezi eyi nwʋ ɔhʋanɩ nɩ nwʋ. Bɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ ɛkɛma wʋ mmusunwamaa mɔɔ béni nɔhʋanlɛ yɩ nu nɩ kɔnwʋ mɔɔ ɩkɔhɔlɩ zʋlɔ nɩ na kilehile sianti mɔɔ wʋále ayɩfʋlɔ nwʋ amanɩ be tiã numɔ nɩ nu kile bɛ. Ɔkɔhʋla sʋ̃ ɛ nɩɩ bokozunzu odwokɔtile be mɔɔ ɩwɔ jw.org zʋ̃ mɔɔ ɩse “Sɛn Na Yehowa Adansefo Yɛ Ayeforo?” nɩ nwʋ. Mɔɔ ɩkɔwʋwa ma dɩyɛ bela kɔhɔlɩ zʋlɔ pɛpɛɛpɛ wɔ paati yi tʋ nɩ, sa bɔkʋla bɛfa bowula eliyema be mɔɔ yɩ nwʋ wʋkwa yɩ sa kɛɛ ɩvá yɩ anyɩ ili mɔɔ ɩkɔhɔlɩ zʋlɔ wɔ paati yi tʋ nɩ mɛda. (Dwɔ. 2:8) Sɛ bɛ nɩɩ yɩ sunzu kezimɔ bɛpɛ kɛɛ nninyeni kɔ nɩ nwʋ bʋwɔ a, sa ɩkʋla ɩbʋwa ma ayɩfʋlɔ yɩ yɛ mɔɔ annidi wɔ nwʋmɔ na nninyeni ɩahɔ bʋwɔ kɛmɔ bɛpɛ yɩ.
20. Mɩnla yɛ ɩsɛ kɛɛ bɛzabɛ mɔɔ bɛbagyia nɩ kakɛ wɔ bɛ ayɩfʋlɔ yɩ nwʋ a?
20 Sɛ bɛva bɛ adwɩnɩ besiye nninyeni sʋ̃maa mɔɔ ɩsɛ kɛɛ bɛyɛ nwʋmɔ nhyɩhyɛlɩyɛ na ama bɛ ayɩfʋlɔ nɩ ɩahɔ bʋwɔ nɩ zʋ a, sa ɩkʋla ɩma adwɩnɩndwɩnɩ hyɛ bɔ zʋ. Naasʋ̃, bɛhakɛ́ kɛɛ bɛ ayɩfʋlɔ yɩ dɩ eɣile ɔkʋ̃ pɛ. Ɛbɩlawɔlɛ mɔɔ ɩyɛ anyɩnlɩlelɛ mɔɔ ɩkɛma bɔkɔwɔ numɔ kɔzʋ̃mɩ Gyehova nɩ, ɔzɔ eɣile yi yɛ ɩbɔ yɩ tʋ a. Bɛyɛ́ mɔɔ bɔkɔhʋla bela kɛɛ bɛlɛ́ma bɛ ayɩfʋlɔ kɛyɛ kuntanyɩɩ, na mfomi ɩkɛhyɛ Gyehova animinyiamɩ. Bɛvá bɔ nwʋ bediã Gyehova zʋ. Iluwa yɩ mmʋwalɩyɛ zʋ nɩ, sa bɔkʋla bɛyɛ ayɩfʋlɔ mɔɔ sɛ aɣinzi yi bɛkakɛ a, bɛ anyɩ kele na bolónu bɔ nwʋ.—Ndw. 37:3, 4.
NDWOMI 107 Ɔlɔlɛ Nwʋ Ndianwʋ
a ODWOKƆ BE MƆƆ BEHILEHILE NU: Wɔ nnɩka sʋ̃maa nɩ, sɛ bɛyɛɛ ayɩfʋlɔ a, bɛzabɛ mɔɔ bekyiaa nɩ kã bɔ nwʋ ndamɩ wɔ Nyamɩnlɩ anyunu. Na ebiye a mɛyɩ mɛda nɩ, bɛava paati bɛadʋwa zʋ. Wɔ nnɩka po mɔɔ bɛágyia wɔ ɔzɔ ɔhʋanɩ yɩ zʋ anzɛnyɩɩ bɛayɛ paati nɩ, nwʋmɔ hyinyia kɛɛ bɛzabɛ mɔɔ bɛbagyia nɩ kɛva Bayɩbʋlʋ egyinalɛzʋ-ndwokɔ kɛyɛ egyima wɔ eɣile mɔ bekegyia nɩ.
b Sɛ ɛpɛɛ ndwokɔ sʋ̃maa kɛvalɩ adwɩnɩ mɔɔ Kilisinyiamaa lɛ yɩ wɔ aɣanɩ mmɛla mɔɔ ɩfalɩ agyiahʋnlɩ nwʋ nɩ nwʋ a, kila odwokɔ mɔɔ ise “Aware A Nidi Wom Wɔ Onyankopɔn Ne Nnipa Anim” wɔ October 15, 2006 Ɔwɩɛnɩlɛ Aɣanɩ yɩ nu.
c Kila vidiyo mɔɔ ɩwɔ jw.org zʋ mɔɔ ise Ɩsɛ Kɛɛ Mɩfa Nzã Mɩba Yɩ Tʋ a?