DƖYƐZUMANLƐ ODWOKƆ 50
NDWOMI 48 Yɛ Nɩɩ Gyehova Koluwa Daabaa
Sumazuma Gyehova Yɩ Kãnwʋazɩ
“Kɛmɔ mʋnlʋmmɔ bɛdɩ Nyamɩnlɩ yɩ mma mɔɔ ɩdɔ bɛ nɩ ti, mʋnlʋmmɔ bɔwɔ́ mmɔdɩnɩ kɛɛ bɛkɛyɛ be nninyeni kɛɛ yɩzayɩ la.”—ƐFƖ. 5:1.
BƲTAYƖ
Yekehila ɔhʋanɩ anla mɔɔ yekoluwa zʋ kozumazuma Gyehova yɩ kãnwʋazɩ.
1. Mɩnla yɛ ɩma wʋ anyɩ deli Gyehova yɩ kãnwʋazɩ nwʋ a?
SƐ EKILA mmenii mɔɔ bɔwɔ tumi wɔ nnɛ nɩ a, asʋ̃ ɔnwʋ kɛɛ bɔwɔ kãnwʋazɩ a? Ebiye a ɛkɛhã kɛɛ anhã. Naasʋ̃ Gyehova mɔɔ ɩdɩ dɩyɛ munwala zʋ tumivʋlɔ nɩ, ɩkã yɩ nwʋ azɩ. (Ndw. 113:5-8) Abiyela íni kɛnɩ mɔɔ ɩkã yɩ nwʋ azɩ ɩtɛla Gyehova. Iápigyiabigyia yɩ nwʋ sʋlɔ. Wɔ dɩyɛzumanlɛ eyi nu nɩ, yekehila Gyehova yi subanɩ ngɩnlɩma anla be nɩɩ kezimɔ numɔ ɔkʋ̃ bela da Gyehova yɩ kãnwʋazɩ ali. Akʋ̃ sʋ̃, yekehila kezimɔ Gyisɛsɩ zumazumanlɩ yɩ Zɩ yɩ kãnwʋazɩ yɩ. Eyi mɔɔ yekozunzu nwʋmɔ nɩ kɔwʋwa yɛ ma yɛkɔhwɩ̃ keɣike Gyehova na yɛazumazuma yɩ kãnwʋazɩ yɩ.
YƐKƲLA YEBIKE GYEHOVA
2. Mɩnla yɛ Ndwomi 62:8 kã falɩ Gyehova nwʋ a? (Kila mfonyini yi sʋ̃.)
2 Bɛzabɛ mɔɔ bepigyiabigyia bɔ nwʋ sʋlɔ nɩ, mbɔmɩ sʋ̃maa nɩ mmenii ɩáhʋla bike bɛ. Ɔzɔ subanɩ eyi ma bɛtɩ nɣanlɩ kɛɛ bɛdɩ baaba bɛtɛla mmenii mvʋlɔ, meti ɩma mmenii bɛáɣike bɛ anzɛnyɩɩ bɔtwɩ̃ bɔ nwʋ wɔ bɔ nwʋ. Naasʋ̃, Gyehova mɛyɩ ɩ́dɩ zɔ kʋlaa! Iluwakɛɛ yɛ sʋlɔ Ɛzɩlɛ nɩ kã yɩ nwʋ azɩ nɩ ti, ɩtʋ salɛ ɩfʋlɔ yɛ kɛɛ yɛɣɩlá yɩ anyunu na yɛhã mɔɔ ɩhawʋ yɛ nɩ yehile yi. (Kɩnga Ndwomi 62:8.) Kɛmɔ ɛzɩlɛ bela mɔɔ ɩdɔ yi nnwuakula ziyeziye yɩ nwʋ mmɩlɩ munwala kɛɛ ikediye bɛ nɩ, ɔzɔ la sʋ̃ yɛ Gyehova ziyeziye yɩ nwʋ kɛɛ ikediye yɩ azʋ̃mɩvʋlɔ bɛ mpayɩwɔlɛ a. Nɔhʋanlɛ nu nɩ, ɩma bɛhɛlɛ mpayɩ eyimmɔ be sʋ̃maa wɔ Bayɩbʋlʋ yɩ nu. Eyi da yɩ ali kɛɛ ɩpɛ kɛɛ yebike yi. (Dwh. 10:12-14; 1 Sa. 1:10-18) Naasʋ̃ sɛ ɩba yɩ kɛɛ iluwa sianti be ti, yɛtɩ nɣanlɩ kɛɛ yɛávata kɛɛ yɛkɔwɔ mpayɩ sʋ̃ ɛ?
Ɛzɩlɛ be ɩyɛ azʋnlɩ itiyee yɩ ɣa benyia mɔɔ ibuko pulo be mɔɔ fɩlawɛsɩ wɔ numɔ mmɩlɩ mɔ idii ɛɣɛlɛ nɩ kɛva kozumazuma Gyehova (Kila nkyɩkyɛmi 2)
3. Mɩnla yɛ ɩma enyia anwʋlazʋ kɛɛ Gyehova pɛ kɛɛ ɔbɔ yɩ mpayɩ eɣile bela a?
3 Sɛ yɛtɩ nɣanlɩ kɛɛ Gyehova ɩálɔ yɛ dɔkʋ̃ po a, sa yɛkʋla yɛbɔ yɩ mpayɩ. Mɩnla ti mɔɔ yɛkãã zɔ a? Wɔ Gyisɛsɩ yi ɛɣɛlɛ mɔɔ ɩfalɩ kuakula benyia mɔɔ ɩzʋ̃ awudo ɩyɩlɩ yɩ nwʋ nu nɩ, ɩvalɩ Gyehova idindianlɩ ɛzɩlɛ be mɔɔ ɩwɔ kunlumiba mɔɔ yɩ ɣa mɔɔ inlunli yɩ nwʋ nɩ dɩlɩ nɣanlɩ kɛɛ ɩávata tanɩfakyɛ nɩ nwʋ. Mmɩlɩ mɔ yɩ ɣa benyia yɩ zia ɣalɩ awudo nɩ, mɩnla yɛ ɛzɩlɛ nɩ yɛlɩ a? Gyisɛsɩ hanlɩ kɛɛ mmɩlɩ mɔ ɛzɩlɛ yɩ nwʋnlɩ yɩ ɣa yɩ la pɛ yɛ ɛzɩlɛ nɩ “iduli tɔlɔnwa ɩhɔlɩ ɩdɔlɩ yɩ ɣa benyia nɩ nwʋ, na ivoli yi munwa nwʋ.” (Lk. 15:17-20) Gyehova dɩ kɛɛ ɔzɔ ɛzɩlɛ yɩ. Sɛ bɛzabɛ mɔɔ bɛ ahʋnlɩnɩ wuwu na bedii ɛyɛkɛ iluwa tanɩ be mɔɔ bɛyɛ anzɛnyɩɩ adwɩnɩndwɩnɩ hyɛ bɔ zʋ nɩ bɔ yɩ mpayɩ a, kãnwʋazɩ kã yɩ ma ɩyɛ azʋnlɩ itiye bɛ. (An. 3:19, 20) Iluwa Gyehova yi kunlumiyɩbalɛ ti, itu tɔlɔnwa ɩba yɛ pɛ ɩba ɩkyɩkyɩ yɛ ɛɣɛɛlɛ na ɩama yɛanwʋ yɩ kɛɛ ɩdɔ yɛ. (Ayɩ. 57:15) Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ Gyehova “tu tɔlɔnwa ba yɛ pɛ” wɔ nnɛ a? Iduwa asafʋ nu mbanimbani, ye mmusunwamaa dedimaa, nɩɩ yɛ ɔhɔnwʋmmɔ dedimaa zʋ ɩyɛ zɔ. (Gye. 5:14, 15) Gyehova fa mmʋwalɩyɛ eyi ma yɛ iluwakɛɛ ɩpɛ kɛɛ yebike yi.
4. Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ Gyisɛsɩ hileli kɛɛ ɩdɩ abiye mɔɔ bɔkʋla bebike yi a?
4 Kezimɔ Gyisɛsɩ zumazumanlɩ yɩ Zɩ. Gyisɛsɩ kã yɩ nwʋ azɩ dɩkɛɛ yɩ Zɩ. Iluwa eyi ti, mmɩlɩ mɔ nɩ ɩwɔ azɩlɛ yɩ zʋ nɩ, nɩ ɩáyɛ sɩ ma mmenii kɛɛ bɔkɔhɔ yɩ pɛ. Nɩ bo kunlu iádu kɛɛ bekeɣizia ndwokɔ yɩ. (Mk. 4:10, 11) Meti, sɛ nɩ ibizia bɛ adwɩnɩ wɔ debe nwʋ a, nɩ bɛkã kezimɔ bɛtɩ nɣanlɩ ankasa bekile yi. (Mt. 16:13-16) Akʋ̃ sʋ̃, sɛ nɩ bedi mfʋmɩ be a, nɩ bezi kɛɛ Gyisɛsɩ ɩlɛ́fa bɔ nwʋ ɛya, iluwakɛɛ nɩ bezi Gyisɛsɩ kɛɛ abiye mɔɔ ɩwɔ kunlumiba na ɩda nwɔkɛnwʋnlɛ nɩɩ abʋtalɩ ali. (Mt. 17:24-27) Iluwakɛɛ Gyisɛsɩ zumazumanlɩ yɩ Zɩ bʋwɔ nɩ ti, ɩmanlɩ yɩ mɛdalilɛmaa nɩ sʋ̃ ɣa nwʋnlɩ Gyehova bʋwɔ. (Dwɔ. 14:9) Bɔnwʋnlɩ kɛɛ Gyehova dwɩnɩ mmenii nwʋ, ɩkã yɩ nwʋ azɩ, bɔkʋla bebike yi, na iábigyiabigyia yɩ nwʋ sʋlɔ dɩkɛɛ nyamɩnlɩzʋ̃mɩnlɛ nu mbanimbani mɔɔ nɩ bɔwɔ bɛ mmɩlɩ zʋ nɩ.
5. Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ kãnwʋazɩ bʋwa ma mmenii mvʋlɔ bike yɛ a?
5 Kɛ ɩkɛyɛ na yɛazumazuma Gyehova a? Sɛ yɛda kãnwʋazɩ ali a, ɩkɛma ɩkɛyɛ mɛlɛkɛ kɛɛ mmenii keɣike yɛ. Sɛ yɛáhã yɛ nwʋ azɩ a, ɩkɔhʋla kɛma yɩ anyɩ kɔwʋlʋ mmenii mvʋlɔ, yɛkɛdɩ nɣanlɩ kɛɛ yɛtɛla bɛ, na sɛ bɛyɛ tanɩ yɛ a yɛlɛ́fa kɛhyɛ bɛ, na eyi ɩlɛ́ma mmenii keɣike yɛ. Naasʋ̃ sɛ yɛwɔ kãnwʋazɩ a, ɩkɔwʋwa yɛ ma yekenyia subanɩ be dɩkɛɛ kunlumiba nɩɩ abʋtalɩ, na yɛkɛva tanɩ yɛkɛhyɛ sʋ̃. Eyi kɛma mmenii keɣike yɛ. (Kol. 3:12-14) Asafʋ nu mbanimbani paa yɛ ɩsɛ kɛɛ bɔbɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ bɛkɛma mmenii keɣike bɛ a. Sɛ bɔkɔhʋla kɛyɛ zɔ a, nɩ ɩsɛ kɛɛ bɛ nɩɩ mmeliyema mmenyia nɩɩ mmaalɛ mɔɔ bɔwɔ asafʋ yɩ nu nɩ ta bɔ. Eyi kile kɛɛ ɩsɛ kɛɛ bɔbɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ bɔkɔhɔ dɩyɛzumanlɛ wɔ Kɩndɔm Hɔɔlʋ tɛla kɛɛ bɛkɛda kediye wɔ foonu zʋ. Na sɛ bɔ bʋwabɩlɛ kɛma ɔhʋanɩ a, ɩsɛ kɛɛ bɔbɔ mmɔdɩnɩ bɛ nɩɩ mmeliyema yɩ bɔ numɔ yɛ abika-abika nu dasɩlɛlilɛ egyima yɩ. Eyi kɛma asafʋ yɩ nu maa yɩ kɔnwʋ mbanimbani yi bʋwɔ na ɩkɛma bɔkɔhwɩ̃ bekeɣike bɛ wɔ mmɩlɩ bela mɔɔ behyinyia bɔ munwalɩyɛ nɩ.
GYEHOVA DA NTƖYASƖ ALI
6-7. Ma ndianwʋ fa kile kezimɔ Gyehova da ntɩyasɩ ali mmɩlɩ mɔ ɩ nɩɩ yɩ azʋ̃mɩvʋlɔ di nɩ.
6 Bɛzabɛ mɔɔ bepigyiabigyia bɔ nwʋ sʋlɔ nɩ, bo nu sʋ̃maa bɛála ntɩyasɩ ali mmɩlɩ mɔ bɛ nɩɩ mmenii mvʋlɔ di nɩ. Naasʋ̃ Gyehova mɛyɩ, iluwakɛɛ ɩkã yɩ nwʋ azɩ ti ɩda ntɩyasɩ ali anzɛnyɩɩ ɩáyɛ kyɩngyɩ̃ɩ̃ ɩávalɩ nwʋmɔ kɛɛ ɩwɔ tumi ɩtɛla abiyela nɩ. Sunzu kezimɔ ɩ nɩɩ Mosisi yi anlima baalɛ Miliyiamɩ lili nɩ nwʋ kila. Ɩ nɩɩ Elɔnʋ dɩndɛlɩ diyialɩ Mosisi mɔɔ nɩ ɩdɩ Gyehova iagyianugyinanlɛvʋlɔ nɩ. Meti, nɩ Miliyiamɩ ɩtɩndɛɛ kediyia Gyehova ankasa. Eyi ti, Gyehova valɩ Miliyiamɩ nwʋ ɛya na ɩmanlɩ kwata yɛlɩ yɩ. Naasʋ̃ mmɩlɩ mɔ Elɔnʋ nɩɩ Mosisi zianlɩ Gyehova kɛɛ ɩzá bɛ anlima baalɛ yɩ adimakɛlɛ nɩ, kɛ Gyehova yɛlɩ yɩ dɩyɛ zeli a? Nyamɩnlɩ ɩáyɛ kyɩngyɩ̃ɩ̃ ɩkã kɛɛ ɩlɛ́sɩnza yɩ adwɩnɩ wɔ yɩ ndɛnɩwuwalɛ yɩ nwʋ. Iluwakɛɛ Gyehova kã yɩ nwʋ azɩ ti, ɩzalɩ Miliyiamɩ adimakɛlɛ ɩva ihileli kɛɛ ɩda ntɩyasɩ ali.—Ndɛ. 12:1-15.
7 Akʋ̃ sʋ̃, Gyehova lalɩ kãnwʋazɩ ali mmɩlɩ mɔ ɩ nɩɩ Bulombunli Hɛzɩkaya di nɩ. Iluwalɩ yɩ nkɔmɩhyɛnii yɩ zʋ ɩhã ihileli bulombunli yi kɛɛ ikowu. Hɛzɩkaya valɩ ozunɛ zianlɩ Gyehova kɛɛ ɩzá yɩ adimakɛlɛ. Na Gyehova nwʋnlɩ yɩ nwɔkɛ na ɩvalɩ alʋbɔ 15 ɩhɩnlanlɩ bulombunli yɩ nnwʋanlɩ eɣile nwʋ. (2 Aw. 20:1, 5, 6) Amba, kãnwʋazɩ kã Gyehova ma ɩda kunlumiyɩbalɛ ali na ɩáyɛ kyɩngyɩ̃ɩ̃.
8. Mɩnla ndianwʋ azʋlɔtʋ yɛ ikile kɛɛ Gyisɛsɩ da ntɩyasɩ ali a? (Maakɩ 3:1-6)
8 Kezimɔ Gyisɛsɩ zumazumanlɩ yɩ Zɩ. Mmɩlɩ mɔ Gyisɛsɩ wɔ azɩlɛ yɩ zʋ nɩ, ɩyɛlɩ baaba ɩmanlɩ mmenii mvʋlɔ wɔ mmɩlɩ bela mɔ nwʋmɔ kehyinyia nɩ. Kɛ ndianwʋ nɩ, ɩzalɩ mmenii adimakɛlɛ wɔ mmʋnlɩlelɛ eɣile ɩávalɩ nwʋmɔ kɛɛ nɩ nyamɩnlɩzʋ̃mɩnlɛ nu mbanimbani yi bɛ nɩɩ ɩáyɛ adwɩnɩ nɩ. (Kɩnga Maakɩ 3:1-6.) Kɛ Kilisinyianɩ asafʋ yi ti nɩ, Gyisɛsɩ kɔ zʋlɔ da ntɩyasɩ ali. Kɛ ndianwʋ nɩ, sɛ abiye mɔɔ ɩwɔ asafʋ yɩ nu nɩ yɛ tanɩ mɔɔ numɔ yɛ ɔnlʋmɔ a, inyia yɩ nwʋ abʋtalɩ na ɩma ɔhʋanɩ yɩ ma ɩsɩnza.—Yik. 2:2-5.
9. Kɛ ɩkɛyɛ na yɛahile kɛɛ yɛwɔ ntɩyasɩ a? (Kila mfonyini yi sʋ̃.)
9 Kɛ ɩkɛyɛ na yɛazumazuma Gyehova a? Ɩsɛ kɛɛ yɛbɔ mmɔdɩnɩ yesumazuma kezimɔ Gyehova da ntɩyasɩ ali na ɩyɛ yɩ dɩyɛ nɩ. (Gye. 3:17) Kɛ ndianwʋ nɩ, awʋvʋlɔ mɔɔ bɛda ntɩyasɩ ali nɩ bɛáhila ɔhʋanɩ kɛɛ bo nnwuakula kɛyɛ sʋ̃maa kɛdɛla mɔɔ bɛ anwʋzɩzɩbɛ kɔhʋla kɛyɛ. Gyekɔpʋ yɛlɩ eyi nwʋ ndianwʋba, na nwʋmɔ odwokɔ wɔ Gyɛnɛsɩsɩ 33:12-14. Ɩsɛ kɛɛ awʋvʋlɔ mɔɔ bɛkã bɔ nwʋ azɩ na bɛda ntɩyasɩ ali nɩ kila kɛɛ bɛlɛ́fa bo nnwuakula yɩ nu bela kedindiã fʋlɔ nwʋ. Ɩsɛ kɛɛ asafʋ nu ebani sʋ̃ da ntɩyasɩ ali. Ɔhʋanɩ ɔkʋ̃ mɔɔ ikoluwa zʋ kɛyɛ zɔ yɛ lɛ kɛɛ, sɛ mbanimbani okuwu yi besii pɔkɔ be mɔɔ iádiyia Bayɩbʋlʋ egyinalɛzʋ-odwokɔ bela na ɩ nɩɩ bɛ ɩáyɛ adwɩnɩ po a, ikele kediã numɔ. (1 Tim. 3:2, 3) Na ɩsɛ kɛɛ ye munwatĩĩ yɛbɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ yɛkɛdɩ mmenii mvʋlɔ tʋ mmɩlɩ mɔ yɛ nɩɩ bɛ adwɩnɩ iáyiyia po nɩ. (Wul. 14:1) Ɩsɛ kɛɛ ye munwatĩĩ mɔɔ yɛwɔ asafʋ yɩ nu nɩ bɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ ‘yekenyia abiyela yɩ nwʋ abʋtalɩ baaba.’—Fɩl. 4:5.
Ɛzɩlɛ mɔɔ ɩda ntɩyasɩ ali nɩ, iáhila ɔhʋanɩ kɛɛ yi nnwuakula kɛyɛ mɔɔ ɩbʋlʋ bɛ anwʋzɩzɩbɛ zʋ wɔ dasɩlɛlilɛ nu (Kila nkyɩkyɛmi 9)
GYEHOVA WƆ ABƲTALƖ
10. Mɩnla ɔhʋanɩ azʋlɔtʋ zʋ yɛ Gyehova hile kɛɛ ɩwɔ abʋtalɩ a?
10 Ebiye a ɛyɛ yɩ ndwɩ kɛɛ bɛzabɛ mɔɔ bepigyiabigyia bɔ nwʋ sʋlɔ nɩ béni abʋtalɩ kʋlaa. Naasʋ̃ Gyehova mɛyɩ ɩ́dɩ zɔ kʋlaa, ɩwɔ abʋtalɩ ɩtɛla abiyela! Kɛ ndianwʋ nɩ, wɔ Nowa yɩ mmɩlɩ zʋ nɩ Gyehova hanlɩ kɛɛ ɩkɛlɩkɛ alʋbɔ 120 ansaana ɩazɩkɛ tanɩyɛlɛmaa. (Gyn. 6:3) Nowa nyianlɩ mmɩlɩ dɩdɩlɩ yi nnwuakula yɩ, na yɩ abusunwa yɩ wʋwalɩ yɩ ma ɩwʋwɔlɩ alɩka yɩ. Aɣinzi yi, Gyehova yɩ bɔvʋlɔ be valɩ abʋtalɩ diyeli Abilehamɩ mmɩlɩ mɔ nɩ ibiziabiziaa Sɔdɔmɩ nɩɩ Gomola ɩzɩkɛlɛ nwʋ odwokɔ nɩ. Sɛ ɩdɩ abiye mɔɔ ipigyiabigyia yɩ nwʋ sʋlɔ a, ankɩ ɩkɔhʋla kɛhã kɛɛ, ‘Mɔwʋ yɛ lɛ aninyia mɔɔ ebiziaa odwokɔ eyi mɩ a!’ Naasʋ̃ iluwakɛɛ nɩ bɔvʋlɔ yɩ isumazumaa Gyehova nɩ ti, inyianlɩ Abilehamɩ nwʋ abʋtalɩ.—Gyn. 18:20-33.
11. Kɛmɔ 2 Pita 3:9 kã nɩ, mɩnla ti mɔɔ Gyehova ɩdaa abʋtalɩ ali wɔ yɛ mmɩlɩ eyi nu a?
11 Gyehova lanwʋ la da abʋtalɩ ali wɔ yɛ mmɩlɩ eyi nu sʋ̃. Ɩdɩkɛɛ mmɩlɩ mɔ ɩhyɛ kɛɛ ɩkɛva oyuwadɩ eyi kɛɣa awielɩyɛ nɩ. Mɩnla ti mɔɔ inyia abʋtalɩ a? “Sianti yɛ lɛ kɛɛ, ɩábɛ kɛɛ ɩsɩkɛ abiyela. Ɩpɛ kɛɛ abiyela inu yɩ nwʋ, na ɩtwɩ̃ yɩ nwʋ wɔ yɩ tanɩ nɩ mmɔ nwʋ.” (Kɩnga 2 Pita 3:9.) Asʋ̃ Gyehova yɩ abʋtalɩ yɩ yɛ mbʋanlɩ a? Anhã! Mmenii abʋmɩ abʋmɩ sʋ̃maa mɔɔ bɔwɔ ahʋnlɩnɩba nɩ ɣa yɛ yɩ ɔhɔnwʋmmɔ. Na yekilaa ɔhʋanɩ kɛɛ mmenii sʋ̃maa sʋ̃ kɛɣa kɛyɛ zɔ. Naasʋ̃ Gyehova yɩ abʋtalɩ wɔ dɩka mɔɔ ɩkɔ itwu. Gyehova dɔ adasamaa naasʋ̃ ɩlɛ́ma ɔhʋanɩ ma bɛkɛyɛ mɔɔ bɛzabɛ bɛpɛ bela. Ɩlɛ́ma tanɩyɛlɛ kɔhɔlɩ zʋlɔ eɣile bela.—Hab. 2:3.
12. Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ Gyisɛsɩ isumazumaa Gyehova yɩ abʋtalɩ yɩ a?
12 Kezimɔ Gyisɛsɩ zumazumanlɩ yɩ Zɩ. Alʋbɔ abʋmɩ sʋ̃maa ɛdɩ yɛ Gyisɛsɩ zumazuma Gyehova yɩ abʋtalɩ a. Gyisɛsɩ zi awohwi mɔɔ Setanɩ li diã Gyehova nɩɩ adasamaa nɔhʋanlɛmaa bɔ zʋ. (Gyn. 3:4, 5; Dwb. 1:11; Yik. 12:10) Akʋ̃ sʋ̃, Gyisɛsɩ nwʋ kɛɛ mmenii sʋ̃maa bɔnwʋʋ amanɩyɛ. Mɔwʋ kila kezimɔ yɩ nwʋ pɩlɩ yɩ kɛɛ ‘ɩkɛzɩkɛ Abɔnsamɩ yi egyima’! (1 Dwɔ. 3:8) Mɩnla yɛ ɩwʋwa Gyisɛsɩ ma ɩva abʋtalɩ ɩlɩkɛ Gyehova kɛɛ ɩkɛma ɔhʋanɩ yɩ ma ɩkɛzɩkɛ Abɔnsamɩ yi egyima munwatĩĩ a? Dɩyɛ ɔkʋ̃ yɛ lɛ kɛɛ, iluwa Gyisɛsɩ yɩ kãnwʋazɩ ti, iyiaki dɩyɛ bela nu ɩma Gyehova yɩzayɩ munli yi.—Egy. 1:7.
13. Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ Gyisɛsɩ nyianlɩ yɩ asʋ̃mavʋlɔ yɩ nwʋ abʋtalɩ a, na mɩnla ti a?
13 Mmɩlɩ mɔ Gyisɛsɩ wɔ azɩlɛ yɩ zʋ nɩ, inyianlɩ yɩ asʋ̃mavʋlɔ yɩ sʋ̃ nwʋ abʋtalɩ. Kɛ ndianwʋ nɩ, mmɩlɩ mɔ asʋ̃mavʋlɔ yɩ zunli pɩla mbɔmɩ sʋ̃maa wɔ enii mɔɔ ɩdɩ kezi wɔ bo nu nwʋ nɩ, Gyisɛsɩ ɩáma yi padi kolɔ wɔ bɔ nwʋ. Mfomi ɩhɔlɩ zʋlɔ inyianlɩ bɔ nwʋ abʋtalɩ. (Lk. 9:46; 22:24-27) Nɩ ide idi kɛɛ, mmɩlɩ kɔlɩ zʋlɔ nɩ bɛkɛzɩnza. Asʋ̃ eli mfʋmɩ pɔkyɩɩ be mbɔmɩ sʋ̃maa a? Sɛ ɔzɔ a, asʋ̃ ɩáyɛ wʋ fɛ kɛɛ Bulombunli mɔɔ ɩwɔ kãnwʋazɩ nɩɩ abʋtalɩ zɔ yɛ idii wʋ zʋ a?
14. Kɛ ɩkɛyɛ na yɛanyia abʋtalɩ a?
14 Kɛ ɩkɛyɛ na yɛazumazuma Gyehova a? Sɛ yenyia “Kɩlayɩsɩ yɩ adwɩnɩ” nɩ be a, sa ɩbʋwa yɛ ma yɛdwɩ̃ na yɛayɛ yɛ dɩyɛ kɛɛ Gyehova. (1 Kɔl. 2:16) Kɛ ɩkɛyɛ na yɛanyia Kɩlayɩsɩ yɩ adwɩnɩ yɩ be a? Mɛyɩ yɛ lɛ kɛɛ, yɛkɛɣɩnga Odwokɔba anla yɩ. Akʋ̃, ɩsɛ kɛɛ yede mmɩlɩ yɛdwɩnɩndwɩnɩ kezimɔ ndwokɔ mɔɔ yɛɣɩnga nɩ ma yɛnwʋ Gyisɛsɩ yɩ adwɩnɩ wɔ bʋwabɩlɛ azʋlɔtʋ nwʋ. Na ihyinyia kɛɛ yɛbɔ Gyehova mpayɩ kɛɛ, ɩwʋwá yɛ ma yenyia kãnwʋazɩ nɩɩ abʋtalɩ dɩkɛɛ Gyisɛsɩ. Mbɔmɩ sʋ̃maa mɔɔ yenyiaa Kɩlayɩsɩ yɩ adwɩnɩ yɩ be nɩ, nɩ yesumazumaa Gyehova, na ɩma yenyia mmenii mvʋlɔ nɩɩ yɛzayɛ yɛ nwʋ abʋtalɩ.—Mt. 18:26-30, 35.
GYEHOVA DI BƐZABƐ MƆƆ BƐKÃ BƆ NWƲ AZƖ NƖ NNI
15. Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ Gyehova hile kɛɛ ɩdɔ bɛzabɛ mɔɔ bɛkã bɔ nwʋ azɩ nɩ a? (Ndwomi 138:6)
15 Kɩnga Ndwomi 138:6. Amansɔnɩ Munwatĩĩ Niibenyia nɩ di bɛzabɛ mɔɔ bɛkã bɔ nwʋ azɩ nɩ nni, na eyi dɩ ɔnwʋmɔ ɔhʋanɩ kezile paa! Ma yezunzú bɛzabɛ mɔɔ bɛkã bɔ nwʋ azɩ mɔɔ bɔwʋwalɩ azɩ wɔ tɩɩtɩɩ mmɩlɩ yɩ nu nɩ be nwʋ na yehilá kezimɔ Gyehova lili bɛ nni. Bo nu be wɔ kɛnɩ a, yɛáda yɛtɩ bɔ nwʋ ndwokɔ, naasʋ̃ bɔ nwʋ ndwokɔ wɔ Bayɩbʋlʋ yɩ nu. Gyehova manlɩ Mosisi hɛlɛlɩ Dɛbola mɔɔ nɩ ɩdɩ abaawa nɔhʋanlɛvʋlɔ mɔɔ ɩvalɩ kɛyɛ alʋbɔ 125 ɩzʋ̃mɩnlɩ wɔ Ayɩzɩkɩ nɩɩ Gyekɔpʋ bɛ awudo nɩ nwʋ odwokɔ. Ɩwɔ numɔ kɛɛ yézi sʋ̃maa falɩ baalɛ nɔhʋanlɛvʋlɔ eyi nwʋ dɩyɛ, naasʋ̃ Gyehova manlɩ bɛhanlɩ yɩ nwʋ odwokɔ wɔ Bayɩbʋlʋ nu va hileli kɛɛ nɩ bɛpɛ yi odwokɔ paa. (Gyn. 24:59; 35:8, ad.) Alʋbɔ sʋ̃maa be mɛda nɩ, Gyehova yɩlɩ Devidi mɔɔ nɩ ɩdɩ mmuwuanɩzʋhilalɛvʋlɔ nɩ kɛɛ ɩyɛ́ Yizilaya manlɩ yɩ zʋ bulombunli. (2 Sa. 22:1, 36) Bɔwʋlɩ Gyisɛsɩ nɩ, ɩákyɛ yɛ Nyamɩnlɩ zʋ̃manlɩ yɩ awɔvʋlɔ ma bɔhɔ belili mmuwuanɩzʋhilalɛmaa be mɔɔ bɛkã bɔ nwʋ azɩ nni a, iluwakɛɛ bɔnlʋmmɔ yɛ ɩmanlɩ belili bɔmʋnlɩ bɛdɩlɩ kɛɛ bɔwʋ Mɛzaya nɩ wɔ Bɛtɩlɛhamɩ a. (Lk. 2:8-11) Na mmɩlɩ mɔ Dwosefi nɩɩ Mɛɛlɩ valɩ Gyisɛsɩ hɔlɩ asɔlɩ pika yi nu nɩ, Gyehova manlɩ Simɩyɔnʋ nɩɩ Anna mɔɔ bɛ alʋbɔ hɔ anyunumi nɩ nwʋnlɩ yɩ Ɣa nɩ. Ɩyɛlɩ zɔ ɩva ilili bɛ nni. (Lk. 2:25-30, 36-38) Amba, “ɩwɔ numɔ kɛɛ Gyehova dɩ kezi dɩyɛ, naasʋ̃ yɩ anyɩ wɔ bɛzabɛ mɔɔ bɛkã bɔ nwʋ azɩ nɩ zʋ”!
16. Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ Gyisɛsɩ zumazumanlɩ kezimɔ yɩ Zɩ nɩɩ mmenii di nɩ a?
16 Kezimɔ Gyisɛsɩ zumazumanlɩ yɩ Zɩ. Gyisɛsɩ lili bɛzabɛ mɔɔ bɛkã bɔ nwʋ azɩ nɩ nni kɛmɔ yɩ Zɩ yɛlɩ nɩ. Ihilehileli mmenii mɔɔ nɩ “bézi ɔnwʋma na bɛdɩ ahwahyʋwabanɩ” nɔhʋanlɛ mɔɔ ɩfalɩ Nyamɩnlɩ Bulombunlililɛ yɩ nwʋ. (Egy. 4:13; Mt. 11:25) Akʋ̃ sʋ̃, Gyisɛsɩ zalɩ mmenii adimakɛlɛ, na ɩ nɩɩ bɛ lili wɔ ɔhʋanɩ be zʋ mɔɔ ɩmanlɩ bɛdɩlɩ nɣanlɩ kɛɛ ɩdɔ bɛ na ibu bɛ. (Lk. 5:13) Ohunluma mɔɔ ansaana Gyisɛsɩ kowu nɩ, ɩyɛlɩ nkɛlɛ egyima ɩwʋwʋlɩ yɩ asʋ̃mavʋlɔ yɩ bɛ agyia nwʋ. (Dwɔ. 13:5) Na ansaana ɩkɔhɔ sʋlɔ nɩ, ɩvalɩ egyima be mɔɔ annidi wɔ numɔ iwulalɩ yɩ adʋwavʋlɔ mɔɔ amɩyɛ sʋ̃ yɛkɩnla nwʋmɔ nɩ yɛ sa kɛɛ yɛwʋwá mmenii ma benyia nnwʋanlɩ mɔɔ íni awielɩyɛ.—Mt. 28:19, 20.
17. Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ sa yɛkʋla yedi mmenii mvʋlɔ nni a? (Kila mfonyini yi sʋ̃.)
17 Kɛ ɩkɛyɛ na yɛazumazuma Gyehova a? Yedi mmenii nni iluwa odwokɔba yɩ mɔɔ yɛkã yekile abiyela ɩávalɩ nwʋmɔ dɩka mɔɔ bɔzʋ̃, bɔ nnwʋnlamɩ kɔla, anzɛnyɩɩ dɩka mɔɔ bɔhɔ sukuulu bodwu. Ɩávalɩ nwʋmɔ mɔɔ yɛkʋla yɛyɛ anzɛnyɩɩ ɔnwʋmɔ ɔhʋanɩ azʋlɔtʋ mɔɔ yɛwɔ nɩ, sɛ yebu ye mmeliyema kɛɛ bɛtɛla yɛ a, nɩ ikile kɛɛ yedii bɛ nni. (Fɩl. 2:3) Sɛ yɛkã yɛ nwʋ azɩ na yeduwa ahʋanɩ eyimmɔ nɩɩ mvʋlɔ zʋ yɛda ɔlɔlɛ nɩɩ annidi ali yekile mmenii mvʋlɔ a, ɩma Gyehova anyɩ de paa.—Wul. 12:10; Zɛf. 3:12.
Yesumazuma Gyehova yɩ kãnwʋazɩ iluwa odwokɔba yɩ mɔɔ yɛkã yekile mmenii azʋlɔtʋ munwatĩĩ nɩ (Kila nkyɩkyɛmi 17)a
18. Mɩnla ti mɔɔ ɛpɛ kɛɛ osumazuma Gyehova yɩ kãnwʋazɩ a?
18 Mmɩlɩ mɔ yɛbɔɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ yekozumazuma yɛ sʋlɔ Ɛzɩlɛ mɔɔ ɩwɔ ɔlɔlɛ yɩ kãnwʋazɩ nɩ, yɛkɛɣa kɛyɛ mmenii mɔɔ bɔkʋla bebike yɛ, yɛda ntɩyasɩ ali, na yɛwɔ abʋtalɩ sʋ̃maa. Na yekeli mmenii mvʋlɔ nni kɛmɔ Gyehova yɛ nɩ. Kakɛ kɛɛ, mmɩlɩ mɔ yɛbɔɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ yekeɣike yɛ Nyamɩnlɩ mɔɔ ɩkã yɩ nwʋ azɩ nɩ, ɩkɛma ye nu ɔkʋ̃ bela kɔdʋ bʋlɔ wɔ yɩ anyɩ zʋ paa!—Ayɩ. 43:4.
NDWOMI 159 Yɩ́ Gyehova Ayɛlɛ
a MFONYINI NWƲ NDWOKƆ: Mmeliyema mmaalɛ bosumazumaa kezimɔ Gyehova kã yɩ nwʋ azɩ mmɩlɩ mɔ bekilehilee abiliziamaa be nɩ.