Watchtower INTANƐTƖ ZƲ AWUUKUZIYELƐDƖKA
Watchtower
INTANƐTƖ ZƲ AWUUKUZIYELƐDƖKA
Aɣɩnda
  • BAYƖBƲLƲ
  • AWUUKU NƖƖ NNINYENI MVƲLƆ
  • DƖYƐZUMANLƐ
  • ijwyp odwo. 23
  • Na Sɛ Mmenii Bedii Mʋ Nwʋ Kɔkɔnsa Sʋ̃ ɛ?

Vidiyo bela íni ɔfʋã ɛkɩhyɩ.

Yɛpakyɛbɛ wʋ, dɩyɛ be ɩákɔ bʋwɔ wɔ vidiyo mɔɔ ɔtwɩ̃ɩ̃ yɩ nu.

  • Na Sɛ Mmenii Bedii Mʋ Nwʋ Kɔkɔnsa Sʋ̃ ɛ?
  • Ndwokɔ Mɔɔ Mmɩlantɩyɛ Nɩɩ Nɣɛdɛkɛ Bebizia
  • Odwokɔtile ngyɩkɩ̃ɩ̃ngyɩkɩ̃ɩ̃
  • Sianti mɔɔ ɩyɛ ɛyɛkɛ
  • Nwʋmɔ odwokɔ tanɩ​—kɛ mmɩlɩ munwatĩĩ yɛ ɔkɔhʋla kezi yi ɔhʋanɩ a
  • Nwʋmɔ odwokɔba​—íni kɛɛ ɛma ibubu wʋ kʋlaa
Ndwokɔ Mɔɔ Mmɩlantɩyɛ Nɩɩ Nɣɛdɛkɛ Bebizia
ijwyp odwo. 23

NDWOKƆ MƆƆ MMƖLANTƖYƐ NƖƖ NƔƐDƐKƐ BEBIZIA

Na Sɛ Mmenii Bedii Mʋ Nwʋ Kɔkɔnsa Sʋ̃ ɛ?

  • Kɔkɔnsa nwʋ twekila

  • Sianti mɔɔ ɩyɛ ɛyɛkɛ

  • Nwʋmɔ odwokɔ tanɩ​—kɛ mmɩlɩ munwatĩĩ yɛ ɔkɔhʋla kezi yi ɔhʋanɩ a

  • Nwʋmɔ odwokɔba​—íni kɛɛ ɛma ibubu wu kʋlaa

Kɔkɔnsa nwʋ twekila

  1. Ɛdɩ kɛɛ wʋ ɔhɔnwʋ be li wʋ nwʋ kɔkɔnsa ma odwokɔ yɩ po dɛlɛ. Asʋ̃ ɔkɔhʋla kowu wʋ anyɩ kogua zʋ a?

    • Sa mʋkʋla

    • Ɩkɛyɛ sɩ

    • Ɩlɛ́yɛ bʋwɔ kʋlaa

  2. Ɛdɩ kɛɛ wʋ ɔhɔnwʋ be li wʋ nwʋ kɔkɔnsa. Asʋ̃ ɔkɔhʋla kɔhɔ wʋ ɔhɔnwʋ yɩ kɛnɩ (wɔ abʋtalɩ nu) na ɛ nɩɩ yɩ ɩahã nwʋmɔ odwokɔ a?

    • Sa mʋkʋla

    • Ɩkɛyɛ sɩ

    • Ɩlɛ́yɛ bʋwɔ kʋlaa

  3. Ɛdɩ kɛɛ wʋ ɔhɔnwʋ be li wʋ nwʋ kɔkɔnsa na wʋzawʋ sʋ̃ ezi yɩ nwʋ ndwokɔ tanɩ be. Asʋ̃ ɔkɔhʋla kɛhyɛ wʋ zʋ mɔɔ ɛlɛ́tɛlɛ yɩzayɩ sʋ̃ yɩ dɩyɛ yɩ nu a?

    • Sa mʋkʋla

    • Ɩkɛyɛ sɩ

    • Ɩlɛ́yɛ bʋwɔ kʋlaa

Sɛ ɛyɩlɩ ndwokɔɣizialɛ yɩ be munwa kɛɛ “ɩkɛyɛ sɩ” anzɛnyɩɩ “ɩlɛ́yɛ bʋwɔ kʋlaa” a, mɛyɩ nɩ odwokɔ eyi kɔwʋwa wʋ ma ɔkɔnwʋ ahʋanɩ ngɩnlɩma mɔɔ okoluwa zʋ kɛyɛ wʋ dɩyɛ mmɩlɩ mɔ beli wʋ nwʋ kɔkɔnsa nɩ.

Sianti mɔɔ ɩyɛ ɛyɛkɛ

Kɔkɔnsa be wɔ kɛnɩ a, sa ɩkʋla ipila wʋ. Ebiye yɛ lɛ awohwi ndwokɔ mɔɔ abiye hyɛda hã diã wʋ zʋ kɛɛ ɩlɛ ɩsɩkɛɛ wu dima. Sɛ kɔkɔnsa yɩ ɩáhyɛda yɛ atɩɩtɩɩ bela po a, sa ɩkʋla ɩha wʋ paa, titili mmɩlɩ mɔ abiye mɔɔ osunzu kɛɛ ibike wʋ paa nɩ yɛ ɩbɩndɩnlɩ odwokɔ yɩ nɩ!​—Ndwomi 55:12-14.

“Mʋ ɔhɔnwʋ be lili mʋ nwʋ ndwokɔ kɛɛ, mɩádwɩnɩ mmenii nwʋ. Mɩdɩlɩ nɩ, ilileli mɩ paa! Ɩyɛlɩ mɩ ɛyɛlɛ kɛɛ ɩhanlɩ ɔzɔ odwokɔ yɩ.”​—Ashley.

Nɔhʋanlɛ odwokɔ: Sɛ enii mɔɔ ilili wʋ nwʋ kɔkɔnsa nɩ dɩ wʋ ɔhɔnwʋ mɔɔ ibike wʋ o, sɛ ɩ́dɩ zɔ o, ɩáyɛ fɛ kɛɛ ɛkɛdɩ kɛɛ mmenii mvʋlɔ bɛkãã wʋ nwʋ odwokɔ tanɩ.

Nwʋmɔ odwokɔ tanɩ​—kɛ mmɩlɩ munwatĩĩ yɛ ɔkɔhʋla kezi yi ɔhʋanɩ a

Iluwa sianti azʋlɔtʋ be ti yɛ abiyemmɔ di kɔkɔnsa a. Ebiye yɛ lɛ kɛɛ:

Enii dwɩnɩ yɩ ɔhɔnwʋ enii nwʋ paa. Bɔwɔlɩ mmenii kɛɛ bɔwɔ́ numɔ bɛyɛ nninyeni. Meti sɛ yɛ nɩɩ yɛ nwʋ bɔ nkɔmmɔ (na yɛkã mmenii mvʋlɔ nwʋ odwokɔ) a ɩáyɛ nnwʋánlɩ. Ɔzɔ yɛ bɔwɔlɩ yɛ a. Bayɩbʋlʋ yɩ po hyɛ yɛ ɛzɩzɩbɛ kɛɛ, ‘yɛdwɩnɩ́ yɛ ɔhɔnwʋmmɔ sʋ̃ bɔ bʋwɔyɛlɛ nwʋ.’​—Fɩlɩpɩmaa 2:4.

“Sɛ ɛkãã mmenii mvʋlɔ nwʋ odwokɔ a, mbɔmɩ sʋ̃maa nɩ, ɩyɛ anyɩnlɩlelɛ paa!”​—Bianca.

“Nɔhʋanlɛ, mɩ anyɩ deli nwʋmɔ kɛɛ mʋkɔnwʋ mɔɔ ɩkɔlɩɩ zʋlɔ wɔ mmenii mvʋlɔ bɛ ɛbɩlawɔlɛ nu na mɩ nɩɩ abiyemmɔ yɛawɔ nwʋmɔ nkɔmmɔ. Mízi sianti mɔɔ mɩyɛ zɔ dɩyɛ, naasʋ̃ ɩma mɩ anyɩ de la.”​—Katie.

Mmɩlɩ mɔ béni debela yɛ nɩ. Wɔ Bayɩbʋlʋ mmɩlɩ nu nɩ, nɩ mmenii be wɔ kɛnɩ mɔɔ nɩ “eɣile bela bɛpɛɛ kɛɛ bekenyia mmɩlɩ bɛkɛhã, anzɛnyɩɩ bekediye odwokɔ fʋlɔ bela mɔɔ ɩwɔ manlɩ nɩ nu nɩ.” (Egyima 17:21) Nnɛ sʋ̃ ɔzɔ la yɛ ɩdɩ a!

“Itwu mmɩlɩ be na dɩyɛ bela íni kɛnɩ mɔɔ mmenii kɛhã nwʋmɔ odwokɔ a, bɛzabɛ bɛyɛ debe na ama bɛanyia debe bɛawɔ nwʋmɔ nkɔmmɔ.”​—Joanna.

Bɛtɩ nɣanlɩ kɛɛ mfasʋ íni bɔ zʋ. Sianti baaba be ti, Bayɩbʋlʋ yɩ bɔ yɛ kɔkɔ kɛɛ, íni kɛɛ yɛfa yɛ nwʋ yetindiã mmenii mvʋlɔ nwʋ. (Galatiyiamaa 6:4) Naasʋ̃ alɔbɔ odwokɔ yɛ lɛ kɛɛ, abiyemmɔ di kɔkɔnsa, kile kɛɛ, bɛkã mmenii mvʋlɔ nwʋ odwokɔ tanɩ bɛfa bɔbɔ bɛzabɛ bɔ nwʋ banɩ.

“Kɔkɔnsa ngyɛpɛlɛ mɛyɩ, ɩkã debe ɩfalɩ mmenii mɔɔ bedii ɔzɔ kɔkɔnsa yɩ nwʋ. Mbɔmɩ sʋ̃maa nɩ, ikile kɛɛ bɛ anyɩ bʋlʋ enii mɔɔ bedii yɩ nwʋ kɔkɔnsa nɩ wɔ bɛ ahʋnlɩnɩ nu tɔnwʋʋ. Meti sɛ bɛpɩndɩ enii ɔkʋ̃ nɩ nwʋ awohwi ndwokɔ zɔ a, nɩ bɔ nwʋ dɔ bɛ, iluwakɛɛ ɩma bɛtɩ nɣanlɩ kɛɛ bɛdɩ baaba bɛtɛla ɔzɔ enii nɩ.”​—Phil.

Nɔhʋanlɛ odwokɔ: Sɛ ɛpɛ yɩ o, wʋábɛ yɩ o, mmenii kɛhã wʋzawʋ nɩɩ mmenii mvʋlɔ nwʋ odwokɔ.

Nwʋmɔ odwokɔba​—íni kɛɛ ɛma ibubu wʋ kʋlaa

Ebiye a, ɔlɔ́kʋla kezi mmenii ɔhʋanɩ kɛɛ áma bedi wʋ nwʋ kɔkɔnsa kʋlaa, naasʋ̃ kezimɔ ɛkɛyɛ wʋ dɩyɛ wɔ nwʋmɔ mɛyɩ, sa ɔkʋla si nwʋmɔ pɔkɔ. Sɛ ɛtɩ kɛɛ mmenii bɛkɩnhãã wʋ nwʋ odwokɔ tanɩ a, ɩáyɛ bʋwɔ kʋlaa nɩ, sa ɔkʋla yɛ nninyeni anwɩ̃ eyimmɔ numɔ ɔkʋ̃.

MƆƆ ILI BƆMƲNLƖ: Bu wʋ anyɩ kua zʋ. Mbɔmɩ sʋ̃maa nɩ, kɔkɔnsa yi munwa awudo paa yɛ lɛ kɛɛ, okowu wʋ anyɩ kogua zʋ, titili mmɩlɩ mɔ ɩáhyɛda ɩyɛ atɩɩtɩɩ bela nɩ. Fa Bayɩbʋlʋ nu fʋlɔdulɛ eyi yɛ egyima: “Máfa ɛya ndɛndɛ.”​—Odwokɔhanlɛvʋlɔ 7:9.

“Nɩ bɛkɩnhãã kɛɛ mideeti abɩlantɩyɛ be. Naasʋ̃ mɩtɩndɛɛ yɩ, nɩ miléyiyialɩ ɔzɔ abɩlantɩyɛ yɩ po kyɩ̃! Nɩ ɩyɛ mɩ ɛzɩlɩkɛ po iluwakɛɛ nɩ nɣɛlɛbɛ bela íni nu, meti mʋdʋlɩ mɩ adwɩnɩ nu.”​—Elise.

“Sɛ enyia dimaba na sɛ bedi wʋ nwʋ kɔkɔnsa kɛ mɩnla la po a, ɩáyɛ egyima. Sɛ bɛkɩnhã wʋ nwʋ odwokɔ tanɩ po a, mmenii ɛgyɩkɩ̃ɩ̃ be la yɛ bekele keli a iluwa dimaba mɔɔ ɛlɛ nɩ ti. Nɔhʋanlɛ odwokɔ mɔɔ bezi bɛfalɩ wʋ nwʋ nɩ keli kɔkɔnsa yɩ zʋ nkunimi.”​—Allison.

Adwɩnɩhilelɛ: Kɛlɛ ndwokɔ eyimmɔ tiã kɛ: (1) Mɔɔ bɛhanlɩ bɛvalɩlɩ wʋ nwʋ, nɩɩ (2) kezimɔ ɩmanlɩ ɛdɩlɩ nɣanlɩ. Sɛ ɛkã ‘wu odwokɔ wɔ wʋ ahʋnlɩnɩ’ nu owie a, sa ɩkʋla ɩyɛ mɛlɛkɛ kɛɛ ekeyiaki odwokɔ yɩ nu.​—Ndwomi 4:4.

MƆƆ ƖTƆ ZƲLƆ ANWƖ: Ɛ nɩɩ enii mɔɔ ɩwɔlɩ kɔkɔnsa yɩ tʋ nɩ hɔ́ dɩndɛ. Itwu mmɩlɩ be a, wʋ nwʋ ndwokɔ mɔɔ bɛkɩnhã nɩ, anyɩnlɩbʋlʋ wɔ numɔ nkʋ̃ʋ̃ ma meti ɩsɛ kɛɛ ɛ nɩɩ enii mɔɔ ɩwɔlɩ yɩ tʋ nɩ kɔ tɩndɛ.

“Sɛ ɛ nɩɩ bɛzabɛ mɔɔ beli wʋ nwʋ kɔkɔnsa nɩ kɔ tɩndɛ a, bɔkɔnwʋ kɛɛ sɛ bɛkɩnhã abiye nwʋ ndwokɔ a, ngyɩkɩ̃ɩ̃ ngyɩkɩ̃ɩ̃ la sa ɩtɩ. Akʋ̃ sʋ̃, sa ɔkʋla kã nɔhʋanlɛ mɔ ɩwɔ nu nɩ, na ebiye a bɛaziyeziye odwokɔ yɩ.”​—Elise.

Ansaana ɛ nɩɩ abiye mɔɔ ili wʋ nwʋ kɔkɔnsa kɔhɔ kɛdɩndɛ nɩ, sunzu Bayɩbʋlʋ nu egyinalɛzʋ-ndwokɔ eyimmɔ nwʋ na bizia wʋ nwʋ ndwokɔ mɔɔ ɩdʋwa yɩ nɩ.

  • “Sɛ abiye buwa odwokɔ ansaana ɩadɩ numɔ nɔhʋanlɛ a, ɩdɩ nkwasɩyasɛmɩ.” (Ɛɣɛlɛwulɛ 18:13) ‘Asʋ̃ mizi odwokɔ yɩ nu bʋwɔ a? Asʋ̃ ɩkɔhʋla ɩkɛɣa kɛɛ enii mɔɔ ɩɣa ɩhã ihileli mɩ nɩ, ɩátɩ mɔɔ ɩdɩlɩ yɩ tʋ bʋwɔ a?’

  • “Abiyela ɩyɛ́ ndɛndɛ idiye odwokɔ, áma ɩpɩlɩ yɩ nwʋ ɩtɩndɛ anzɛnyɩɩ ɩpɩlɩ yɩ nwʋ ɩfa ɛya.” (Gyemisi 1:19, New World Translation) ‘Asʋ̃ ɩdɩ baaba kɛɛ mɩ nɩɩ enii mɔɔ ili mʋ nwʋ kɔkɔnsa nɩ kɛdɩndɛ ɔzɔ mmɩlɩ eyi a? Asʋ̃ mide midi paa kɛ midii bʋwabɩlɛ yɩ nwʋ egyima wɔ ɔhʋanɩba zʋ a? Anzɛnyɩɩ ɩkɛyɛ baaba kɛɛ mɩkɛlɩkɛ ma nninyeni kɛhã azɩ na mɩ ahʋnlɩnɩ iadwe ɛgyɩkɩ̃ɩ̃ ansaana a?’

  • “Kezimɔ ɛpɛ kɛɛ mmenii bɛ nɩɩ wʋ di nɩ, ɛ nɩɩ bɛ lí yi zɔ la.” (Matiyu 7:12, NET Bible) ‘Sɛ mamɩ yɛ milili abiye nwʋ kɔkɔnsa a, ankɩ kɛ mɩkɛbɛ yɩ kɛɛ ɩ nɩɩ mɩ kɛdɩndɛ keze a? Ɛhɩnla dɩka yɛ ankɩ mɩkɛbɛ yɩ kɛɛ ɩ nɩɩ mɩ kɛdɩndɛ a? Mɩnla ndwokɔ abɔkɔ nɩɩ subanɩ yɛ ankɩ mikehila yɩ ɔhʋanɩ a?’

Adwɩnɩhilelɛ: Ansaana ɛ nɩɩ abiye mɔɔ ili wʋ nwʋ kɔkɔnsa kɔhɔ kɛdɩndɛ nɩ, di bɔmʋnlɩ kɛlɛ mɔɔ ɛpɛ kɛɛ ɛ nɩɩ yɩ kã nwʋmɔ odwokɔ nɩ. Akʋ̃ dɩkɛ dapɛnɩ ɔkʋ̃ anzɛnyɩɩ anwɩ̃ be, na sia kɩnga nu kila kɛɛ ɩsɛ kɛɛ ɛyɛ nzɩnzanlɩyɛ be wɔ nu a. Sa ɔkʋla sʋ̃ ɛ nɩɩ wʋ awʋvʋlɔ anzɛnyɩɩ wʋ ɔhɔnwʋ be mɔɔ yɩ nwʋ wʋkwa kã nwʋmɔ odwokɔ na wʋava wʋabɩbɛ mmʋwalɩyɛ.

Nɔhʋanlɛ odwokɔ: Kɛmɔ yɛáhʋla yesi nninyeni sʋ̃maa ɔhʋanɩ wɔ yɛ ɛbɩlawɔlɛ nu nɩ, ɔzɔ la yɛ kɔkɔnsa sʋ̃ dɩ a. Naasʋ̃ eyi iáhile kɛɛ ɩsɛ kɛɛ ɛma ɩhyɛ wʋ zʋ!

MƆƆ WƲ ATIPƐNƖMAA BƐKÃ

“Kɔkɔnsa be yɛ ɛzɩlɩkɛ, na ebiye sʋ̃ wɔ kɛnɩ a anyɩnlɩbʋlʋ wɔ numɔ paa. Sɛ ekila na ɩáhyɛda ɩha adwɩnɩ a, tualɩ zʋ. Naasʋ̃ sɛ anyɩnlɩbʋlʋ wɔ nu mɔɔ ɩkɔhʋla ɩkɛzɩkɛ wu dima a, ebiye a ikehyinyia kɛɛ ɛ nɩɩ enii mɔɔ ɩwɔlɩ yɩ tʋ nɩ kɔ tɩndɛ.”​—Brianna.

“Sɛ ɛtɩ kɛɛ abiyemmɔ beli wʋ nwʋ kɔkɔnsa a, áma wʋzawʋ sʋ̃ edi bɔ nwʋ kɔkɔnsa anzɛnyɩɩ ɛkɩnhã ndwokɔ tanɩ falɩ bɔ nwʋ. Sɛ ɛyɛ zɔ a, dɩyɛ mɔɔ wʋábɛ yɩ nɩ yɛ ɛyɛɛ biye yi a, nɩ wʋzawʋ sʋ̃ wʋ ɛɣa yɛ kɔkɔnsanii.”​—Olivia.

    Ahanta Buuku (2015-2026)
    Numá Yɩ
    Kɔ́ Numɔ
    • Aɣɩnda
    • Kyɛ́
    • Yɛ́ nzɩnzanlɩyɛ mɔɔ ɛpɛ yɩ wɔ ɛkɩhyɩ
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mmɛla Mɔɔ Ɩwɔ Nwʋmɔ
    • Nwʋmɔ Nhyɩhyɛlɩyɛ
    • Nwʋmɔ Nninyeni
    • JW.ORG
    • Kɔ́ Numɔ
    Kyɛ́