DƖYƐZUMANLƐ ODWOKƆ 38
NDWOMI 120 Sumazuma Kezimɔ Kɩlayɩsɩ Itwe Nɩ
Bu Mmenii Mvʋlɔ
“Sɛ mmenii bu wu a, ɩdɩ baaba ɩtɛla dwɛtɛ nɩɩ goodu.”—ƐƔƐ. 22:1.
BƲTAYƖ
Yekozuma sianti mɔɔ ihyinyia kɛɛ yebu mmenii mvʋlɔ nɩɩ kezimɔ yɛkɛyɛ zɔ wɔ mmɩlɩ mɔ ɩyɛ sɩ kɛɛ yɛkɛyɛ zɔ nɩ.
1. Mɩnla ti mɔɔ yebu mmenii mvʋlɔ a, bɛ anyɩ de a? (Ɛɣɛlɛwulɛ 22:1)
SƐ ABIYE da yi ali kɛɛ ibu wʋ a, asʋ̃ wʋ anyɩ de a? Ɩáyɛ nnwʋánlɩ kɛɛ ɛkɛdɩ nɣanlɩ zɔ. Ihyinyia kɛɛ bobu enii bela. Meti, sɛ mmenii mvʋlɔ bu yɛ a, yɛ anyɩ de. Na ɩáyɛ nnwʋánlɩ kɛɛ Bayɩbʋlʋ yɩ kã kɛɛ “sɛ mmenii mvʋlɔ bu wu a, ɩdɩ baaba ɩtɛla dwɛtɛ nɩɩ goodu”!—Kɩnga Ɛɣɛlɛwulɛ 22:1.
2-3. Mɩnla bʋwabɩlɛ azʋlɔtʋ nu yɛ ihyinyia kɛɛ yɛda yɩ ali kɛɛ yebu mmenii mvʋlɔ a?
2 Kɛ mmɩlɩ munwala yɛ ɩyɛ mɛlɛkɛ kɛɛ yɛkɛla yi ali kɛɛ yebu mmenii mvʋlɔ a. Sianti ɔkʋ̃ yɛ lɛ kɛɛ, yɛnwʋ mmenii mvʋlɔ bɛ mɛlɛkɛyɛlɛ. Akʋ̃ sʋ̃, yɛda mmɩlɩ be nu mɔɔ mmenii iáwu dɩyɛ. Naasʋ̃ ɩsɛ kɛɛ yɛyɛ sʋnʋnkʋ̃. Mɩnla ti a? Iluwakɛɛ Gyehova pɛ kɛɛ yɛda annidi ali anzɛnyɩɩ yebu “mmenii munwala.”—1 Pit. 2:17.
3 Wɔ dɩyɛzumanlɛ eyi nu nɩ, yekehila kezimɔ yekehile kɛɛ yebu mmenii nɩɩ kezimɔ yɛkɛla yɩ ali kehile (1) ye mmusunwamaa, (2) ye mmeliyema, nɩɩ (3) bɛzabɛ mɔɔ béni asafʋ yi nu nɩ. Yɛkɛva yɛ adwɩnɩ keziye kezimɔ yɛkɔhʋla kehile kɛɛ yebu mmenii wɔ bʋwabɩlɛ po mɔɔ ɩyɛ sɩ kɛɛ yɛkɛyɛ zɔ nu nɩ.
KƐ YƐKƐLA ANNIDI ALI KEHILE MMENII NƖ, KƐ YƖ TƲ KILE A?
4. Kɛ yɛkɛla annidi ali kehile mmenii nɩ, kɛ yɩ tʋ kile a?
4 Annidi kile mɔɔ yɛdwɩ̃ yɛfalɩ mmenii nwʋ nɩɩ kezimɔ yɛ nɩɩ bɛ di. Sɛ yɛnwʋ kɛɛ abiye wɔ subanɩ ngɩnlɩma, ɩyɛ dɩyɛ baaba be, anzɛnyɩɩ ɩwɔ tumi be wɔ yɛ zʋ a, yɛ nɩɩ yi di wɔ ɔhʋanɩ be zʋ mɔɔ ikile kɛɛ yɛwɔ annidi yɛma yɩ. Na ihyinyia kɛɛ yɛzʋ̃ yɛ ahʋnlɩnɩ yɛyɛ zɔ.—Mt. 15:8.
5. Mɩnla yɛ ɩkɔwʋwa yɛ ma yɛkɛla annidi ali kehile mmenii mvʋlɔ a?
5 Gyehova pɛ kɛɛ yɛda annidi ali yekile mmenii munwala. Kɛ ndianwʋ nɩ, ɩkã ikile yɛ kɛɛ yɛla annidi ali yehile “mbanimbani nɩ mɔɔ bobuu manlɩ yɩ.” (Wul. 13:1, 7) Naasʋ̃ ebiye a, abiyemmɔ kɛhã kɛɛ, “sɛ abiye yɛ mɔɔ ɩfata a, mɩkɛla annidi ali mikehile yi.” Asʋ̃ eyi dɩ adwɩnɩba a? Anhã. Kɛ Gyehova yɩ azʋ̃mɩvʋlɔ nɩ, yezi kɛɛ annidi mɔɔ yɛkɛla yɩ ali kehile mmenii nɩ, ígyĩ bɛ nyɛlɩyɛ yɩzayɩ nkʋ̃ zʋ. Gyehova yɛ ɩpɛ kɛɛ yɛda annidi ali yekile mmenii mvʋlɔ a, na yɛpɛ kɛɛ yɛma Gyehova anyɩ de.—Dwh. 4:14; 1 Pit. 3:15.
6. Asʋ̃ sa ɔkʋla da annidi ali kile abiye mɔɔ iáwu wʋ nɩ a? Kilehile nu. (Kila mfonyini yi sʋ̃.)
6 Ebiye a, abiye keɣizia kɛɛ, ‘Asʋ̃ sa yɛkʋla yɛda annidi ali yekile abiye mɔɔ iáwu yɛ nɩ a?’ Nyɛ. Bɛmá yehila ndianwʋ azʋlɔtʋ be. Bulombunli Sɔɔlʋ gualɩ yɩ ɣa benyia Dwonatanɩ yɩ anyunu azɩ wɔ mmenii mvʋlɔ anyunu. (1 Sa. 20:30-34) Naasʋ̃, Dwonatanɩ lalɩ annidi ali hileli yi papa na ɩwʋwalɩ yɩ wɔ kʋnɛ nu kɔbʋmɩ kɛɛ Sɔɔlʋ wuli. (Ɛkɩ. 20:12; 2 Sa. 1:23) Ɔsɔfʋ ebani Ilayɩ hã hileli Hana kɛɛ ɩnlʋ nzã inyia. (1 Sa. 1:12-14) Naasʋ̃, Hana zʋ̃ annidi nu ɩ nɩɩ Ilayɩ dɩndɛlɩ ɩávalɩ nwʋmɔ kɛɛ nɩ abiyela mɔɔ ɩwɔ Yizilaya zi kɛɛ ɩ́dɩ ɛzɩlɛ nɩɩ ɔsɔfʋ ebani baaba nɩ. (1 Sa. 1:15-18; 2:22-24) Na Atɛnsɩ mmenyia yɩ sʋ̃ wʋdʋlɩ sʋ̃mavʋlɔ Pɔɔlʋ, na bɛhanlɩ kɛɛ “ɩyɛ yɩ nwʋ kɛɛ izi ebiye.” (Egy. 17:18) Naasʋ̃ Pɔɔlʋ ɩ nɩɩ bɛ dɩndɛlɩ wɔ annidi nu. (Egy. 17:22) Eyi ma yɛnwʋ kɛɛ, ɔlɔlɛ mɔɔ yɛwɔ yɛma Gyehova nɩɩ ɛpɛ mɔɔ yɛlɛ kɛɛ yɛkɛyɛ mɔɔ ɩsɔ yɩ anyɩ nɩ, kɔhʋla kɛhã yɛ ma yɛkɛla annidi ali kehile mmenii wɔ mmɩlɩ po mɔ ɩyɛ sɩ kɛɛ yɛkɛyɛ ɔzɔ nɩ. Bɛmá yehila enii mɔɔ ɩsɛ kɛɛ yɛda annidi ali yekile yi nɩɩ sianti mɔɔ ɩsɛ kɛɛ yɛyɛ zɔ.
Ɩávalɩ nwʋmɔ kɛɛ Sɔɔlʋ gualɩ Dwonatanɩ yɩ anyunu azɩ nɩ, ɩhɔlɩ zʋlɔ ɩlalɩ annidi ali hileli yi papa na ɩwʋwalɩ yɩ kɛɛ bulombunli (Kila nkyɩkyɛmi 6)
DA ANNIDI ALI KILE WU MMUSUNWAMAA
7. Mɩnla yɛ ɩkɔhʋla kɛma ɩkɛyɛ sɩ kɛma yɛ kɛɛ yɛkɛla annidi ali kehile ye mmusunwamaa a?
7 Mɔɔ ɩma ɩyɛ sɩ. Yɛ nɩɩ ye mmusunwamaa bɔ mbɔmɩ sʋ̃maa, meti yezi bo subanɩ ngɩnlɩma nɩɩ bɛ mɛlɛkɛyɛlɛ munwala. Bo nu be wɔ kɛnɩ a, bɔwɔ adimakɛlɛ be mɔɔ ɩma ɩyɛ sɩ kɛɛ yekehila bɛ anzɛnyɩɩ adwɩnɩndwɩnɩ hyɛ bɔzʋ. Ebiye a, bo nu be sʋ̃ kã ndwokɔ anzɛnyɩɩ bɛyɛ nninyeni be mɔɔ ɩma yedi ɛyɛkɛ. Kɛ ankɩ bɛkɛma bɛ awudo kɛyɛ dɩka mɔɔ azʋ̃nudwolɩyɛ wɔ nɩ, iluwa annidi mɔɔ bɛála yi ali bekile bɔ nwʋ nɩ ti, bɛfa bɔ nwʋ bɔ nwʋ ɛya. Eyi ti, ɔkʋ̃yɛlɛ íni bɛ avinli. Kɛmɔ adimakɛlɛ be kɔhʋla kɛma eniiwudo yi ɩlɛ́yɛ egyima bʋwɔ nɩ, ɔzɔ sʋ̃ la yɛ sɛ bɛáda annidi ali bekile bɔ nwʋ wɔ abusunwa yi nu a, ɩlɛ́ma ɔkʋ̃yɛlɛ kɔwʋwa bɛ avinli. Naasʋ̃ kɛmɔ bɔkʋla bɛsa adimakɛlɛ sʋ̃maa nɩ, abusunwa yi nu maa sʋ̃ kɔhʋla kozuma kɛɛ bɛkɛla annidi ali kehile bɔ nwʋ bɔ nwʋ.
8. Mɩnla ti mɔɔ ihyinyia kɛɛ yɛda annidi ali yekile ye mmusunwamaa a? (1 Timoti 5:4, 8)
8 Mɩnla ti mɔɔ ɩsɛ kɛɛ yɛda annidi ali a? (Kɩnga 1 Timoti 5:4, 8.) Wɔ Pɔɔlʋ yɩ kɛlɛta mɔɔ ili bɔmʋnlɩ mɔɔ ɩhɛlɛlɩ ɩmanlɩ Timoti yi nu nɩ, Pɔɔlʋ hanlɩ kezimɔ ɩsɛ kɛɛ abusunwa yi nu maa nɩ bɔ nwʋ di nɩ nwʋ odwokɔ. Ɩhanlɩ kɛɛ sianti mɔɔ ɩsɛ kɛɛ yɛda annidi ali yɛ lɛ kɛɛ ɩdɩ yɛ “Nyamɩnlɩzʋ̃mɩnlɛ egyima,” na kɛ ebiye a nɩ yɛyɛɛ yɩ zʋzɔ a. Eyi kile kɛɛ yɛdɔ Nyamɩnlɩ na yɛnwʋ yɩ kɛɛ ɩdɩ yɛ ɔzʋ̃mɩnlɛ yɩ ɔfʋã. Gyehova yɛ ɩhyɩhyɛlɩ abusunwa a. (Ɛfɩ. 3:14, 15) Meti sɛ yɛda annidi ali yekile ye mmusunwamaa a, nɩ yɛdaa annidi ali kehile Gyehova mɔɔ ɩhyɩhyɛlɩ abusunwa nɩ. (1 Tim. 5:4.) Eyi dɩ sianti mɔɔ ihyinyia paa ti mɔɔ ɩsɛ kɛɛ yɛda annidi ali yekile ye mmusunwamaa!
9. Kɛ ɩkɛyɛ na ohunɛ nɩɩ ɛyɩlɛ bɛala annidi ali bɛahile bɔ nwʋ a? (Kila mfonyini yi sʋ̃.)
9 Kezimɔ ɛkɛla annidi ali. Sɛ ohunɛ be da yi ali kɛɛ ɩpɛ yɩ yɩ odwokɔ paa wɔ mmenii nu nɩɩ mmɩlɩ mɔ ɩha bɛzabɛ nkʋ̃tɩnyɩɩ a, nɩ ikile kɛɛ ibu yi. (Ɛɣɛ. 31:28; 1 Pit. 3:7) Iáhyĩ yi, iágua yɩ anyunu azɩ wɔ mmenii nu anzɛnyɩɩ ɩáma ɩtɩ nɣanlɩ kɛɛ yɩ nwʋ iáhyinyia. Ariela mɔɔ ɩda Argentina nɩ kã kɛɛ: “Iluwa mɩ yɩ yɩ adimakɛlɛ yɩ ti, ɩyɛ a ɩkã ndwokɔ be mɔɔ ɩyɛ ɛyɛkɛ mɩ. Sɛ ɩba yɩ zɔ a, mɩkakɛ mʋ nwʋ kɛɛ, mɔɔ ɩkã nɩ, kɛ ɔzɔ ankasa yɛ ɩtɩ nɣanlɩ a. Na mʋbɔ mmɔdɩnɩ kɛɛ mɩkɛhakɛ 1 Kɔlɛntɩmaa 13:5 nɩ, ɩbʋwa mɩ ma mɩ nɩɩ yɩ tɩndɛ wɔ annidi nu na mɩáva ɛya.” (Ɛɣɛ. 19:11) Sɛ ɛyɩlɛ be kã yi hũ nwʋ odwokɔ baaba kile mmenii mvʋlɔ a, nɩ ikile kɛɛ ɩwɔ annidi ɩma yɩ. (Ɛfɩ. 5:33) Ɩáwʋdʋwʋdʋ yi hũ anzɛnyɩɩ iáli yɩ nwʋ nwɔwɩ. Izi kɛɛ sɛ ɩyɛ ɔzɔ a, ɩkɛzɩkɛ yɩ awudo. (Ɛɣɛ. 14:1) Eliyema baalɛ be mɔɔ ɩwɔ Italy mɔɔ adwɩnɩndwɩnɩ hyɛ yi hũ zʋ kã kɛɛ: “Ɩyɛ a, mɩtɩ nɣanlɩ kɛɛ mu hũ fa nninyeni dide yɩ nwʋ sʋ̃maa. Bɔmʋnlɩ yɩ, nɩ mʋ ndwokɔ nɩɩ kezimɔ mɔɔ mɩ nɩɩ yɩ tɩndɛɛ a mɩyɛ mɩ anyunu nɩ kile kɛɛ mɩáwu yi. Naasʋ̃ mɩɣa mʋnwʋ yɩ kɛɛ sɛ mɩ nɩɩ bɛzabɛ mɔɔ bɛkã mmenii mvʋlɔ nwʋ odwokɔba bɔ a, ɩkã mɩ ma mɩda annidi ali mikile mu hũ.”
Sɛ yɛda annidi ali yekile ye mmusunwamaa a, nɩ yɛdaa annidi ali kehile Gyehova mɔɔ ɩdɩ yɛ abusunwa ti nɩ (Kila nkyɩkyɛmi 9)
10. Kɛ ɩkɛyɛ na nnwuakula bɛahile kɛɛ bobu bɛ awʋvʋlɔ a?
10 Nnwuakula, belilí mmɛla mɔɔ bɛ awʋvʋlɔ va ma bɛ nɩ zʋ. (Ɛfɩ. 6:1-3) Ɛ nɩɩ wʋ awʋvʋlɔ dɩndɛ́ wɔ annidi nu. (Ɛkɩ. 21:17) Mmɩlɩ mɔ wʋ awʋvʋlɔ bɛyɛɛ mbanimbani nɩ, bekehyinyia wʋ mmʋwalɩyɛ. Yɛ mɔɔ ɔkɔhʋla bela na kila bɛ fa kile kɛɛ ɔwɔ annidi ma bɛ. Kila María mɔɔ yɩ papa ɩ́dɩ Gyehova Dasɩvʋlɔ yi ndianwʋ yɩ. Mmɩlɩ mɔ yɩ papa nwʋ baalɩ yɩ nɩ, ɩyɛlɩ nninyeni be mɔɔ ɩmanlɩ ɩyɛlɩ sɩ manlɩ María kɛɛ ikehila yɩ. Ɩkã kɛɛ: “Mʋwɔlɩ mpayɩ kɛɛ Gyehova ɩwʋwa mɩ ma minyia annidi mɩma mɩ papa na mɩla yi ali sʋ̃ mihile yi. Mɩhã mihileli mʋ nwʋ kɛɛ, sɛ Gyehova yɩzayɩ ise mɩlá annidi ali mihile mɩ awʋvʋlɔ a, mɛyɩ nɩ ɩkɔwʋwa mɩ ma mɩkɛyɛ ɔzɔ. Mɩɣa mʋnwʋnlɩ kɛɛ, sɛ mɩ papa ɩásɩnza yɩ nyɛlɩyɛ po a, ɩsɛ kɛɛ mʋkɔ zʋ mɩda annidi ali mikile yi.” Sɛ yɛkɔ zʋ yɛda annidi ali yekile ye mmusunwamaa wɔ mmɩlɩ po mɔ ɩyɛ sɩ a, nɩ yekilee kɛɛ yebu Gyehova mɔɔ ɩhyɩhyɛlɩ abusunwa nɩ.
DA ANNIDI ALI KILE WU MMELIYEMA
11. Mɩnla ti mɔɔ ɩkɔhʋla kɛyɛ sɩ kɛɛ yɛkɛla annidi ali kehile ye mmeliyema a?
11 Mɔɔ ɩma ɩyɛ sɩ. Ye mmeliyema bɔ mmɔdɩnɩ fa Bayɩbʋlʋ yɩ bɔ bɛ ɛbɩla; naasʋ̃ ɩyɛ a, bo nu be bɛ nɩɩ yɛ iáli yi bʋwɔ, benyia yɛ nwʋ adwɩnɩ mɔɔ ɩáyɛ baaba anzɛnyɩɩ bɛma yɛfa ɛya. Sɛ yenyia yɛ ɔhɔnwʋ dedinii be “ nwʋ ɛya a,” ɩkɛma ɩkɛyɛ sɩ kɛɛ yɛkɔhɔ zʋ kɛla annidi ali kehile yi. (Kol. 3:13) Mɩnla yɛ ɩkɔwʋwa yɛ ma yɛkɔhɔ zʋ kɛla annidi ali kehile yi a?
12. Mɩnla ti mɔɔ ihyinyia kɛɛ yɛda annidi ali yekile ye mmeliyema a? (2 Pita 2:9-12)
12 Mɩnla ti mɔɔ ɩsɛ kɛɛ yɛda annidi ali a? (Kɩnga 2 Pita 2:9-12, NWT) Wɔ Pita yɩ kɛlɛta mɔɔ ɩtɔ zʋlɔ anwɩ̃ yɩ nu nɩ, ɩhanlɩ kɛɛ Kilisinyiamaa mɔɔ beli bɔmʋnlɩ nɩ ɩáda annidi ali kile “animinyiamɩmaa” mɔɔ ɩdɩ asafʋ nu mbanimbani nɩ na bɛhanlɩ bɔ nwʋ ndwokɔ tanɩ. Mmɩlɩ mɔ awɔvʋlɔ nɔhʋanlɛmaa yɩ nwʋnlɩ mɔɔ bɛyɛɛ nɩ, mɩnla yɛ bɛyɛlɩ a? Iluwakɛɛ “bɔwɔ annidi bɛma Gyehova ni ti,” bɛákã odwokɔ tanɩ betiyia bɛzabɛ mɔɔ nɩ bɛyɛɛ zɔ nɩ. Eyi kã ahʋnlɩnɩ baaba! Awɔvʋlɔ mɔɔ bedi munli nɩ ɩátɩndɛ tiyia mmenyia aninyiamɔnwʋmaa nɩ. Mfomi, beyiakili bɛmanlɩ Gyehova kɛɛ iwuwa bɛ ndɛnɩ na ɩdɩnɣɛ bɛ. (Wul. 14:10-12; fa tindiã Dwuudu 9 nwʋ.) Sa yɛkʋla yesuma debe wɔ awɔvʋlɔ yɩ bɛ kɛnɩ. Mɛyɩ yɛ lɛ kɛɛ, sɛ Gyehova ɩábɛ kɛɛ yɛtɩndɛ yetiyia bɛzabɛ mɔɔ bodwodwu betiyia yɛ nɩ a, mɛyɩ nɩ íni kɛɛ yɛ nɩɩ ye mmeliyema di wɔ ɔhʋanɩ be zʋ mɔɔ ikehile kɛɛ yɛáwu bɛ. Mfomi ɩsɛ kɛɛ ‘yɛbɔ mmɔdɩnɩ yɛpɩ’ yebu bɛ. (Wul. 12:10) Yɛyɛ ɔzɔ a, ikile kɛɛ yɛwɔ annidi yɛma Gyehova.
13-14. Kɛ ɩkɛyɛ na yɛahile kɛɛ yɛwɔ annidi yɛma bɛzabɛ mɔɔ bɔwɔ asafʋ yi nu nɩ a? Ma nwʋmɔ ndianwʋ. (Kila mfonyini yi sʋ̃.)
13 Kezimɔ ɛkɛla annidi ali. Asafʋ nu mbanimbani, bɔwɔ́ mmɔdɩnɩ bɔzʋ̃ ɔlɔlɛ nu behilehile mmenii mvʋlɔ. (Flm. 8, 9) Sɛ ɩsɛ kɛɛ ɛma fʋlɔdulɛ wɔ abiye a, yɛ zɔ wɔ kunlumiba nu na kɛ mmɩlɩ mɔ ɛva ɛya nɩ a. Mmeliyema mmaalɛ, sɛ bɛákã mmenii nwʋ ndwokɔ tanɩ anzɛnyɩɩ bɛásɩkɛ bɛ dima a, sa bɔbʋwa ma asafʋ yi nu maa nyia annidi ma bɔ nwʋ bɔ nwʋ. (Tay. 2:3-5) Ye munwala sa yɛkʋla yɛda annidi ali yekile asafʋ nu mbanimbani iluwa ɔhʋanɩhilelɛ mɔɔ yekediye na yɛahamvʋ bɛ wɔ bɛ egyimazɩzɩbɛ nwʋ. Dɩkɛ dɩyɛzumanlɛ mɔɔ bɛyɛ, dasɩlɛlilɛ egyima mɔɔ bedi yɩ anyunu nɩɩ mmʋwalɩyɛ mɔɔ bɛfa bɛma bɛzabɛ mɔɔ ‘bɛyɛ tanɩ nɩ.’—Gal. 6:1; 1 Tim. 5:17.
14 Nɩ ɩyɛ sɩ ɩma eliyema baalɛ be mɔɔ bɔfʋlɔ yɩ Rocío kɛɛ ɩkɛla annidi ali kehile asafʋ nu ebani be mɔɔ ɩmanlɩ fʋlɔdulɛ yɩ nɩ. Ɩkã kɛɛ, “Mɩvalɩ ɛya iluwakɛɛ mɩdɩlɩ nɣanlɩ kɛɛ ɩ nɩɩ mɩ ɩátɩndɛ wɔ ɔlɔlɛ nu. Mɩhanlɩ yɩ nwʋ ndwokɔ tanɩ wɔ awudo. Mʋwɔlɩ mmɔdɩnɩ kɛɛ mɩlɛ́ma ɩkɔnwʋ yɩ, naasʋ̃ wɔ mʋ nu mɛyɩ nɩ mɩtɩ nɣanlɩ kɛɛ ɩádwɩnɩ mʋ nwʋ, meti miátiye yi fʋlɔdulɛ yɩ.” Mɩnla yɛ ɩwʋwalɩ Rocío a? Ɩkã kɛɛ: “Mmɩlɩ mɔ mɩyɛɛ mɩ Bayɩbʋlʋ ɛɣɩngalɛ nɩ, mʋhɔ mivindenli 1 Tɛsalonikamaa 5:12, 13 zʋ. Na mɩɣa mʋnwʋnlɩ kɛɛ mɩlɛ́da annidi ali mikehile asafʋ nu ebani yi nɩ, mi tiwʋwaba wɔlɩ yɩ tʋ kɛɛ ididee mɩ. Mʋwɔlɩ Gyehova mpayɩ na mɩyɛlɩ ɛbɩbɛlɛnu wɔ yɛ awuuku azʋlɔtʋ nɩ nu mɩbɩbɛlɩ ndwokɔ pɔkyɩɩ mɔɔ ɩkɔwʋwa mɩ ma mɩkɛzɩnza mʋ subanɩ. Mɩɣa mʋnwʋnlɩ kɛɛ asafʋ nu ebani yi lɛ́yɛlɩ dɩyɛ bela mfomi ɩzʋ̃ mɩzamɩ. Sikalɛyɩ mɩɣa mɩdɩ yɩ tʋ kɛɛ sɛ mɩákã mʋ nwʋ azɩ a, ɩkɛyɛ sɩ kɛɛ mɩkɛla annidi ali mikehile mmenii mvʋlɔ. Mugua zʋ mɩyɛɛ nwʋmɔ egyima na mizi kɛɛ Gyehova anyɩ sɔ mmɔdɩnɩ mɔɔ mʋbɔɔ yɩ.”
Ye munwala sa yɛkʋla yɛda annidi ali yekile asafʋ nu mbanimbani iluwa ɔhʋanɩhilelɛ mɔɔ yekediye na yɛahamvʋ bɛ wɔ bɛ egyimazɩzɩbɛ nwʋ (Kila nkyɩkyɛmi 13-14)
DA ANNIDI ALI KILE BƐZABƐ MƆƆ BÉNI ASAFƲ YI NU
15. Mɩnla ti mɔɔ ɩkɔhʋla kɛyɛ sɩ kɛɛ yɛkɛla annidi ali kehile bɛzabɛ mɔɔ béni asafʋ yi nu nɩ a?
15 Mɔɔ ɩma ɩyɛ sɩ. Yɛta yeyiyia mmenii mɔɔ bɛ anyɩ iáleli Bayɩbʋlʋ nu nɔhʋanlɛ nwʋ wɔ dasɩlɛlilɛ nu. (Ɛfɩ. 4:18) Abiyemmɔ sʋ̃ iádiye odwokɔ yɩ iluwa mɔɔ bɛva behilehileli bɛ wɔ bo nnwuakula nu nɩ ti. Na abiyemmɔ sʋ̃ dɩ ye ɔhɔnwʋmmɔ egyimayɛlɛmaa, ye sukuulumaa, yɛ tikyiamaa anzɛnyɩɩ ye egyima nu mbanimbani mɔɔ bɛáwu yɛ na bɛ anyɩ iáleli yɛ egyima nwʋ. Eyi ti, annidi mɔɔ yɛ wɔ yɛma bɛ nɩ zʋ kɔhʋla kɛdɩ na yɛ nɩɩ bɛ lédi wɔ ɔlɔlɛ nu.
16. Mɩnla ti mɔɔ ihyinyia kɛɛ yɛda annidi ali yekile bɛzabɛ mɔɔ bɛázʋ̃mɩ Gyehova nɩ a? (1 Pita 2:12; 3:15)
16 Mɩnla ti mɔɔ ɩsɛ kɛɛ yɛda annidi ali a? Kakɛ kɛɛ Gyehova nwʋ kezimɔ yɛ nɩɩ bɛzabɛ mɔɔ bɛázʋ̃mɩ yɩ nɩ di. Sʋ̃mavʋlɔ Pita hakɛlɩ Kilisinyiamaa yɩ kɛɛ bo subanɩba kɔhʋla kɛhã abiyemmɔ ma bɛkɛyɩ “Nyamɩnlɩ ayɛlɛ.” Eyi ti, ɩhã ihileli bɛ kɛɛ sɛ bɛkãã be dedi nwʋ odwokɔ a, bɛyɛ́ wɔ annidi nu. (Kɩnga 1 Pita 2:12; 3:15.) Sɛ ɩsɛ kɛɛ Kilisinyiamaa kilehile be dedi nu wɔ aɣanɩ mbanimbani anzɛnyɩɩ enii fʋlɔ bela anyunu a, ɩsɛ kɛɛ bɛyɛ zɔ wɔ annidi nu dɩkɛɛ mɔɔ begyĩ Nyamɩnlɩ yɩ anyunu. Iluwakɛɛ Gyehova ikilaa na itiyee dɩyɛ bela mɔɔ yɛkã nɩɩ kezimɔ yɛkã yɩ nɩ. Kila kezimɔ ntɩyasɩ wɔ numɔ kɛɛ yɛkɛla annidi ali kehile bɛzabɛ mɔɔ béni asafʋ yi nu nɩ!
17. Kɛ ɩkɛyɛ na yɛala annidi ali yɛahile bɛzabɛ mɔɔ béni asafʋ yi nu nɩ a?
17 Kezimɔ ɛkɛla annidi ali. Sɛ yeluwa dasɩlɛlilɛ nu a, bɛzabɛ mɔɔ bɛlɛ nnimidi ɛgyɩkɩ̃ɩ̃ wɔ Bayɩbʋlʋ yi nu anzɛnyɩɩ béni biye nɩ, yɛábɛ kɛɛ yɛkɛyɛ debe mɔɔ ikowu bɛ animitiyia. Mfomi, yɛpɛ kɛɛ yɛnwʋ bɛ kɛɛ bɔ nwʋ hyinyia Nyamɩnlɩ na bɛtɛla yɛ. (Heg. 2:7; Fɩl. 2:3) Sɛ abiye wʋdʋ wʋ iluwa wu dedi ti a, áma ɛkã ndwokɔ be mɔɔ ɩkɛma ɩkɛva ɛya anzɛnyɩɩ ɩkɛdɩ nɣanlɩ kɛɛ wʋzawʋ sʋ̃ ɔwʋdʋ yɩ. (1 Pit. 2:23) Sɛ ɛkã odwokɔ be na onu wʋ nwʋ a, ndɛndɛ la pakyɛbɛ yɩ. Kɛ ɩkɛyɛ na wʋala annidi ali wʋahile wu egyima nu maa a? Yɛ́ abiye mɔɔ ɛpɛ egyima na bɔ mmɔdɩnɩ da subanɩba ali kile bɛzabɛ mɔɔ ɛ nɩɩ bɛ yɛ egyima nɩɩ bɛzabɛ mɔɔ ɛyɛ egyima ma bɛ nɩ. (Tay. 2:9, 10) Sɛ edi nɔhʋanlɛ, ɔbɔ mmɔdɩnɩ na ɔzʋ̃ wʋ ahʋnlɩnɩ munwala nu ɛyɛ egyima a, kɛ mmɩlɩ munwala yɛ ebiye a mmenii kɛbɛ wʋ odwokɔ anzɛnyɩɩ bɛlɛ́pɛ wʋ odwokɔ, naasʋ̃ Nyamɩnlɩ mɛyɩ, yɩ anyɩ keleli wʋ nwʋ.—Kol. 3:22, 23.
18. Mɩnla ti mɔɔ ɩdɩ baaba kɛɛ yɛkɛla annidi ali kehile mmenii mvʋlɔ a?
18 Yɛwɔ sianti baaba sʋ̃maa ti mɔɔ ɩsɛ kɛɛ yɛda annidi ali yekile mmenii mvʋlɔ! Yɛnwʋ kɛɛ, sɛ yɛda annidi ali yekile ye mmusunwamaa a, nɩ yɛdaa annidi ali kehile Gyehova mɔɔ ɩdɩ yɛ abusunwa ti nɩ. Ɔzɔ la sʋ̃ yɛ sɛ yɛda annidi ali yekile ye mmeliyema a, nɩ yɛdaa annidi ali kehile yɛ sʋlɔ Ɛzɩlɛ yɩ. Na sɛ yɛda annidi ali yekile bɛzabɛ mɔɔ béni asafʋ yi nu a, yɛma benyia ɔnwʋmɔ ɔhʋanɩ bɛhyɛ yɛ Nyamɩnlɩ kezile yi animinyiamɩ. Sɛ mmenii be bɛáda annidi ali bekile yɛ po a, ihyinyia kɛɛ yɛda annidi ali yekile bɛ. Mɩnla ti a? Iluwakɛɛ Gyehova keyila yɛ. Ɩbɔ anʋhʋba kɛɛ: “Bɛzabɛ mɔɔ bedi mi nni nɩ, mikeli be nni.”—1 Sa. 2:30.
NDWOMI 129 Yɛkɔhɔ Zʋ Yekegyina Pindinyii
a Bɛzɩnza anlima yɩ be.