Watchtower INTANƐTƖ ZƲ AWUUKUZIYELƐDƖKA
Watchtower
INTANƐTƖ ZƲ AWUUKUZIYELƐDƖKA
Aɣɩnda
  • BAYƖBƲLƲ
  • AWUUKU NƖƖ NNINYENI MVƲLƆ
  • DƖYƐZUMANLƐ
  • w23 November owu. azʋ. 2-7
  • Gyehova Bɔ Anʋhʋba Kɛɛ Ɩkɛma Azɩlɛ Yɩ Kɛlanɩ Paladayɩsɩ

Vidiyo bela íni ɔfʋã ɛkɩhyɩ.

Yɛpakyɛbɛ wʋ, dɩyɛ be ɩákɔ bʋwɔ wɔ vidiyo mɔɔ ɔtwɩ̃ɩ̃ yɩ nu.

  • Gyehova Bɔ Anʋhʋba Kɛɛ Ɩkɛma Azɩlɛ Yɩ Kɛlanɩ Paladayɩsɩ
  • Ɔwɩɛnɩlɛ Aɣanɩ Ɩbɔ Gyehova Yɩ Bulombunlililɛ Nwʋ Ɛlawulo (Mɔɔ Yesuma)—2023
  • Odwokɔtile ngyɩkɩ̃ɩ̃ngyɩkɩ̃ɩ̃
  • MƖNLA ANƲHƲBA YƐ GYEHOVA ƖWƆ A?
  • GYEHOVA ƖMA YENYIA ANWƲLAZƲ KƐƐ YƖ ANƲHƲBA MUNWALA KƐƔA NU
  • “KILA! MƖYƐƐ NNINYENI MUNWATĨĨ MVƲLƆ”
  • ‘NDWOKƆ EYIMMƆ DƖ NƆHƲANLƐ NA BƆKƲLA BƐFA BƆ NWƲ BETIÃ ZƲLƆ. ƖƔA NUMƆ IWIE!’
  • “MAMƖ YƐ LƐ ALƖFA NƖƖ OMEGA”
  • KEZIMƆ YƐKƐHYƐ ANWƲLAZƲ MƆƆ YƐWƆ WƆ GYEHOVA YƖ ANƲHƲBA MƆƆ ƖFALƖ PALADAYƖSƖ NWƲ NƖ NU ƐZƖZƖBƐ
Ɔwɩɛnɩlɛ Aɣanɩ Ɩbɔ Gyehova Yɩ Bulombunlililɛ Nwʋ Ɛlawulo (Mɔɔ Yesuma)—2023
w23 November owu. azʋ. 2-7

DIYƐZUMANLƐ 46

Gyehova Bɔ Anʋhʋba Kɛɛ Ɩkɛma Azɩlɛ Yɩ Kɛlanɩ Paladayɩsɩ

“Abiyela mɔɔ ɩpɩbɛ nyilalɛ wɔ azɩlɛ yɩ zʋ nɩ, nɔhʋanlɛ Nyamɩnlɩ yɩ keyila yɩ.”—AYƖ. 65:16.

NDWOMI 3 Yɛ Anwʋzɩzɩbɛ, Yɛ Anyɩnlɩlazʋ Nɩɩ Yɛ Anwʋlazʋ

MƆƆ YƐBAZUMAa

1. Mɩnla yɛ Nkɔmɩhyɛnii Ayɩzaya hanlɩ hileli yɩ ɔhɔnwʋmmɔ Yizilayamaa nɩ a?

NKƆMƖHYƐNII Ayɩzaya hanlɩ Gyehova nwʋ odwokɔ kɛɛ ɩdɩ “nɔhʋanlɛ Nyamɩnlɩ.” Bekile odwokɔpɔkɔ “nɔhʋanlɛ” tʋ kɛɛ “amɩnɩ.” (Ayɩ. 65:​16, ad.) “Amɩnɩ” sʋ̃ kile kɛɛ “ɩyɛlɩ kɛ,” anzɛnyɩɩ “ɔhʋanɩ bela zʋ sa ɩba numɔ.” Sɛ bɛkãã Gyehova nɩɩ Gyisɛsɩ nwʋ odwokɔ wɔ Bayɩbʋlʋ yɩ nu na bɛfa odwokɔpɔkɔ “amɩnɩ” bedi egyima a, ikile kɛɛ mɔɔ bɛkãã nɩ ɩdɩ nɔhʋanlɛ. Meti, nɩ mɔɔ Ayɩzaya ɩkãã ikehile yɩ ɔhɔnwʋmmɔ Yizilayamaa nɩ yɛ lɛ kɛɛ: Mɔɔ Gyehova hã bela nɩ, ɩkɛɣa numɔ. Eyi dɩ nɔhʋanlɛ iluwakɛɛ Gyehova ɩma yɩ anʋhʋba bela ba numɔ.

2. Mɩnla ti mɔɔ yɛkɔhʋla yekele Gyehova yɩ anʋhʋba mɔɔ ɩfalɩ eɣile be nwʋ nɩ yekeli a, na mɩnla ndwokɔɣizialɛ yɛ yɛbazunzu nwʋmɔ a?

2 Asʋ̃ sa yɛkʋla yenyia anwʋlazʋ kʋ̃ yɩ la kɛɛ anʋhʋba mɔɔ Gyehova wɔ valɩ ye eɣile be nwʋ nɩ kɛɣa nu a? Ayɩzaya yi owulo mɛda kɛyɛ alʋbɔ 800 nɩ, sʋ̃mavʋlɔ Pɔɔlʋ hilehileli sianti mɔɔ sa yɛkʋla yede Nyamɩnlɩ yɩ anʋhʋba yedi mmɩlɩ munwala nɩ nu. Pɔɔlʋ hanlɩ kɛɛ: “Nyamɩnlɩ ɩáhʋla idi awohwi.” (Hib. 6:18) Kɛmɔ mango ɩáhʋla iso akutu nɩ, ɔzɔ la yɛ Gyehova mɔɔ ɩdɩ nɔhʋanlɛ Nyamɩnlɩ nɩ ɩlɔ́kʋla ikeli awohwi kyɩ̃ a. Eyi ti, odwokɔ bela mɔɔ Gyehova kɛhã, mɔɔ eɣile be nwʋ anʋhʋba yɩ kɩnla nwʋmɔ nɩ, sa yɛkʋla yede yedi. Wɔ dɩyɛzumanlɛ eyi nu nɩ, yekozunzu ndwokɔɣizialɛ eyimmɔ nwʋ: Mɩnla yɛ Gyehova wɔ anʋhʋba kɛɛ ɩkɛyɛ ɩkɛma yɛ wɔ eɣile be a? Na mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ Gyehova ɩma yenyia anwʋlazʋ kɛɛ, yɩ anʋhʋba munwala kɛɣa numɔ a?

MƖNLA ANƲHƲBA YƐ GYEHOVA ƖWƆ A?

3. (a) Mɩnla anʋhʋba yɛ ɩla Nyamɩnlɩ yɩ azʋ̃mɩvʋlɔ munwala bɛ ahʋnlɩnɩ zʋ a? (Yikile 21:​3, 4) (b) Sɛ yɛkã anʋhʋba eyi nwʋ odwokɔ yekile abiyemmɔ a, kɛ bɛyɛ bɛ dɩyɛ bese a?

3 Anʋhʋba mɔɔ yɛbazunzu nwʋmɔ nɩ, ɩla Nyamɩnlɩ yɩ azʋ̃mɩvʋlɔ mɔɔ bɔwɔ oyuwadɩ munwala bɛ ahʋnlɩnɩ zʋ. (Kɩnga Yikile 21:​3, 4.) Gyehova bɔ anʋhʋba kɛɛ mmɩlɩ be kɛɣa mɔ “owulo íni kɛnɩ ebiyekʋ̃, ɛyɛkɛ nɩɩ mʋnlɩ béni kɛnɩ ebiyekʋ̃, ozunɛ íni ɛkɛnɩ ebiyekʋ̃.” Ye nu sʋ̃maa yɛta yɛkɩnga Ɛhɛlɛlɛ Odwokɔ eyi yɛfa yɛkyɩkyɩ mmenii bɛ ɛɣɛɛlɛ wɔ dasɩlɛlilɛ nu. Sɛ abiyemmɔ tɩ anʋhʋba eyi nwʋ odwokɔ a, kɛ bɛyɛ bɛ dɩyɛ bese a? Abiyemmɔ kã kɛɛ, “Eyi mɛyɩ ɩlɔ́kʋla ɩkɛyɛ nɔhʋanlɛ.”

4. (a) Mmɩlɩ mɔ Gyehova wɔlɩ Paladayɩsɩ azɩlɛ yɩ nwʋ anʋhʋba nɩ, nɩ izi kɛɛ mɩnla yɛ ɩkɔhɔlɩ zʋlɔ wɔ nnɛ a? (b) Gyehova wɔlɩ anʋhʋba eyi nɩ, mɩnla yɛ ɩyɛlɩ ɩhɩnlanlɩ nwʋmɔ a?

4 Mmɩlɩ mɔ Gyehova yi sunzuma hanlɩ Dwɔɔnʋ ma ɩhɛlɛlɩ Paladayɩsɩ anʋhʋba yɩ nwʋ odwokɔ nɩ, nɩ Gyehova zi kɛɛ sɛ yɛkãã Bulombunlililɛ yɩ nwʋ odwokɔba yɩ a, yɛkɛhã anyɩnlɩlazʋ eyi nwʋ odwokɔ yekehile mmenii. Akʋ̃ sʋ̃, nɩ Gyehova zi kɛɛ ɩkɛyɛ sɩ ɩkɛma mmenii sʋ̃maa kɛɛ bekele anʋhʋba eyi mɔɔ ɩfalɩ eɣile be nwʋ nɩ bekeli. (Ayɩ. 42:9; 60:2; 2 Kɔl. 4:​3, 4) Meti, kɛ ɩkɛyɛ na yeanyia anwʋlazʋ kɛɛ anʋhʋba eyi mɔɔ bɛhã nwʋmɔ odwokɔ wɔ Yikile 21:​3, 4 nɩ kɛɣa numɔ, na yɛawʋwa mmenii mvʋlɔ sʋ̃ ma bɛale beali a? Gyehova ɩábɔ anʋhʋba eyimmɔ kɛkɛ, mfomi ɩma yenyia dasɩlɛ mɔɔ ikile kɛɛ ɩkɛɣa numɔ wɔ ɔhʋanɩ bela zʋ. Bɛmá yehila dasɩlɛ azʋlɔtʋ yɩ be?

GYEHOVA ƖMA YENYIA ANWƲLAZƲ KƐƐ YƖ ANƲHƲBA MUNWALA KƐƔA NU

5. Mɩnla ti mɔɔ yɛkɔhʋla kele Nyamɩnlɩ yɩ anʋhʋba mɔɔ ɩfalɩ Paladayɩsɩ nwʋ nɩ yekeli a, na mɩnla ti mɔɔ Ɛhɛlɛlɛ Odwokɔ eyi hyɛ anwʋlazʋ mɔɔ yɛwɔ wɔ Gyehova yɩ anʋhʋba nu nɩ ɛzɩzɩbɛ a?

5 Ɛhɛlɛlɛ Odwokɔ eyi mɔɔ yɛbazunzu nwʋmɔ nɩ, ɩkɛma yɛkɔnwʋ kɛɛ yɛkɔhʋla yekele Gyehova yɩ anʋhʋba mɔɔ ɩfalɩ Paladayɩsɩ nwʋ nɩ yekeli. Ɩkã kɛɛ: “Na Mɔɔ ɩda abulongua nɩ zʋ nɩ ɩhanlɩ kɛɛ: ‘Kila! Mɩyɛɛ nninyeni munwatĩĩ mvʋlɔ.’ Izia ɩhanlɩ kɛɛ: ‘Kɛlɛ, iluwakɛɛ ndwokɔ eyimmɔ dɩ nɔhʋanlɛ na bɔkʋla bɛfa bɔ nwʋ betiã zʋlɔ.’ Akʋ̃ izeli mɩ kɛɛ: ‘Ɩɣa numɔ iwie! Mamɩ yɛ lɛ Alɩfa nɩɩ Omega yɩ a, ahyɛasɩ nɩɩ awielɩyɛ.’”—Yik. 21:​5, 6a, NWT.

6. Mɩnla ti mɔɔ odwokɔ mɔɔ ɩwɔ Yikile 21:​5, 6 nɩ, ɩhyɛ anwʋlazʋ mɔɔ yɛwɔ wɔ Nyamɩnlɩ yɩ anʋhʋba nu nɩ ɛzɩzɩbɛ a?

6 Mɩnla ti mɔɔ Ɛhɛlɛlɛ Odwokɔ eyi hyɛ anwʋlazʋ mɔɔ yɛwɔ wɔ Nyamɩnlɩ yɩ anʋhʋba nu ɛzɩzɩbɛ a? Yikile Yɩ Awielɩyɛ buuku yi kã eyi falɩ Ɛhɛlɛlɛ Odwokɔ yɩ nwʋ: “Wɔ Ɛhɛlɛlɛ Odwokɔ eyi nu nɩ, mɔɔ Gyehova ɩyɛ nɩ ɩdɩ kɛɛ mɔɔ ɩzãyɩnɩ kɛlɛta be mɔɔ ɩlɛ ikile kɛɛ mɔɔ ɩdɩ bela nɩ, yɩ anʋhʋba yɩ kɛɣa numɔ.”b Mɔɔ Nyamɩnlɩ wɔ anʋhʋba kɛɛ ɩkɛyɛ nɩ, ɩwɔ Yikile 21:​3, 4. Naasʋ̃, wɔ nkyɩkyɛmi 5 nɩɩ 6 yɩ nu nɩ, ɩkã odwokɔ be mɔɔ ɩma yɛnwʋ kɛɛ mɔɔ ɩdɩ bela nɩ yɩ anʋhʋba munwatĩĩ kɛɣa numɔ. Sikalɛyɩ, bɛmá yehila kezimɔ ndwokɔ abɔkɔ mɔɔ Gyehova va lili egyima nɩ, ɩma yenyia anwʋlazʋ kɛɛ yɩ anʋhʋba munwatĩĩ kɛɣa nu.

7. Aninyia yɛ nɩ ɩtɩndɛɛ wɔ nkyɩkyɛmi 5 yi nu a, na mɩnla ti mɔɔ eyi nwʋ hyinyia a?

7 Wɔ nkyɩkyɛmi anlu yi nu nɩ, Nyamɩnlɩ wɔlɩ yi odwokɔ yɩ tʋ kɛɛ: “Na Mɔɔ ɩda abulongua nɩ zʋ nɩ ɩhanlɩ kɛɛ.” (Yik. 21:5a ) Ndwokɔ eyi nwʋ hyinyia iluwakɛɛ bʋwabɩlɛ asã mɔɔ Gyehova yɩzayɩ ɩdɩndɛnlɩ wɔ anyɩnlɩzʋdɩyɛnwʋnlɛ nu wɔ Yikile buuku yi nu nɩ, eyi dɩ numɔ ɔkʋ̃. Meti ndwokɔ eyi, bɛáfa bɔsʋ̃ma bɔvʋlɔ anzɛnyɩɩ Gyisɛsɩ po, mfomi ɩzʋ̃ Gyehova yɩzayɩ munli yi kɛ! Eyi ɩma yɛnwʋ yɩ petee kɛɛ, sa yɛkʋla yɛfa yɛ nwʋ yetiã odwokɔ mɔɔ ɩhanlɩ ɩzɔlɩ zʋlɔ nɩ zʋ. Mɩnla ti a? Iluwakɛɛ Gyehova “iáli awohwi kyɩ̃.” (Tay. 1:2) Meti, mɔɔ ɩdɩ bela nɩ odwokɔ mɔɔ ɩwɔ Yikile 21:​5, 6 nɩ kɛɣa numɔ.

“KILA! MƖYƐƐ NNINYENI MUNWATĨĨ MVƲLƆ”

8. Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ Gyehova zili zʋlɔ wudo kɛɛ mɔɔ ɩdɩ bela nɩ yɩ anʋhʋba kɛɣa numɔ a? (Ayɩzaya 46:10)

8 Kakɩ yɩ, bɛmá yezunzu odwokɔpɔkɔ “Kila!” yɩ nwʋ. (Yik. 21:5) Giliki odwokɔpɔkɔ mɔɔ bekile yɩ tʋ kɛɛ “kila!” nɩ, bɛva beli egyima mbɔmɩ sʋ̃maa wɔ Yikile buuku yi nu. Buuku be kile numɔ kɛɛ, odwokɔpɔkɔ “kila” mɔɔ bɛva belili egyima nɩ ikile kɛɛ, “enii mɔɔ ɩkɩngaa nɩ ɩyɛ́ odwokɔ mɔɔ ɩdʋwa zʋlɔ mɔɔ bɛbahã nɩ ndwɩ.” Mɩnla yɛ Gyehova hanlɩ dʋwalɩ zʋlɔ a? Ɩhanlɩ kɛɛ: “Mɩyɛɛ nninyeni munwatĩĩ mvʋlɔ.” Ɩdɩ nɔhʋanlɛ, Gyehova kɛyɛ nzɩnzanlɩyɛ eyimmɔ wɔ eɣile be, naasʋ̃ iluwakɛɛ izi kɛɛ mɔɔ ɩdɩ bela nɩ ɩkɛyɛ mɔɔ ɩhã nɩ ti, ɩhanlɩ yɩ dɩkɛɛ mɔɔ igua zʋlɔ ɩyɛɛ.—Kɩnga Ayɩzaya 46:10.

9. (a) Odwokɔ mɔɔ ise “mɩyɛɛ nninyeni munwatĩĩ mvʋlɔ” nɩ, ikile mɩnla a? (b) Mɩnla yɛ ɩkɔdʋ “sʋlɔ dadampɔ” nɩɩ “azɩlɛ dadampɔ” yɩ a?

9 Bɛmá yehila odwokɔ fʋlɔ mɔɔ ɩwɔ Yikile 21:5. Gyehova hanlɩ kɛɛ: “Mɩyɛɛ nninyeni munwatĩĩ mvʋlɔ.” Kɛ eyi tʋ kile a? Wɔ ɛkɩ nɩ, ikile nninyeni anwɩ̃ mɔɔ Gyehova kɛyɛ. Mɔɔ ili bɔmʋnlɩ, Gyehova kɛzɩkɛ oyuwadɩ nhyɩhyɛlɩyɛ eyi. Mɔɔ ɩtɔ zʋlɔ anwɩ̃, ɩkɛva nhyɩhyɛlɩyɛ fʋlɔ ɩkɛɣa. Yɛkɩnga wɔ Yikile 21:1 kɛɛ: “Sʋlɔ dadampɔ nɩ nɩɩ azɩlɛ dadampɔ nɩ bɛzɩ̃ bɔhɔ.” “Sʋlɔ dadampɔ nɩ” gyĩ kɛnɩ ma aɣanɩ mɔɔ Setanɩ nɩɩ yɩ azunzuma evinli bɛda bɛ mɛda nɩ. (Mt. 4:​8, 9; 1 Dwɔ. 5:19) Sɛ bɛfa “azɩlɛ” bedi egyima wɔ Bayɩbʋlʋ yɩ nu a, ɩyɛ a igyĩ kɛnɩ ɩma adasamaa. (1 Mm. 16:31; Ndw. 96:1) Meti “azɩlɛ dadampɔ” nɩ igyĩ kɛnɩ ɩma tanɩyɛlɛmaa mɔɔ bɔwɔ azɩlɛ yɩ zʋ nɩ. Gyehova kɛzɩkɛ “sʋlɔ dadampɔ” nɩɩ “azɩlɛ dadampɔ” nɩ wɔ kɛnɩ kʋlakʋla. Akʋ̃ ɩkɛva “sʋlɔ fʋlɔ nɩɩ azɩlɛ fʋlɔ” mɔɔ igyĩ kɛnɩ ɩma aɣanɩ fʋlɔ mɔɔ ikeli ɛdɩnɣɛlɛmaa bɔ zʋ nɩ ikeziye yɩ agyia nu.

10. Mɩnla nninyeni yɛ Gyehova kɛma ɩkɛyɛ mvʋlɔ a?

10 Wɔ Yikile 21:5 nɩ, yesia yɛnwʋ odwokɔ fʋlɔ mɔɔ Gyehova hanlɩ valɩlɩ nninyeni mɔɔ ɩbayɛ yɩ mvʋlɔ nɩ nwʋ. Gyehova ɩákã kɛɛ: “Mʋbɔɔ nninyeni munwatĩĩ fʋlɔ.” Mfomi, ɩhanlɩ kɛɛ: “Mɩyɛɛ nninyeni munwatĩĩ mvʋlɔ.” Gyehova kɛma azɩlɛ yɩ kɛyɛ fʋlɔ na adasamaa bɛali munli. Kɛmɔ Ayɩzaya hanlɩ nɩ, Gyehova kɛma azɩlɛ yɩ munwatĩĩ kɛyɛ kɩnlɩma dɩkɛɛ Ɛdɩnɩ toolo yi. Na ɩkɛza yɛ adimakɛlɛ kʋlakʋla mɔɔ yɛ nwʋ ɩlɛ́pa yɛ dɔkʋ̃. Ɔzɔ mmɩlɩ yɩ, mmubuwa, anyɩnlɩsunliɣamaa nɩɩ omumunlo nwʋ kɛza na bokodunwo awuvʋlɔ po.—Ayɩ. 25:8; 35:​1-7.

‘NDWOKƆ EYIMMƆ DƖ NƆHƲANLƐ NA BƆKƲLA BƐFA BƆ NWƲ BETIÃ ZƲLƆ. ƖƔA NUMƆ IWIE!’

11. Mɩnla yɛ Gyehova hanlɩ hileli Dwɔɔnʋ kɛɛ ɩyɛ a, na mɩnla ti a?

11 Mɩnla dɔkʋ̃ yɛ Nyamɩnlɩ hanlɩ mɔɔ ɩma yenyia anwʋlazʋ wɔ yɩ anʋhʋba nu a? Gyehova zeli Dwɔɔnʋ kɛɛ: “Kɛlɛ, iluwakɛɛ ndwokɔ eyimmɔ dɩ nɔhʋanlɛ na bɔkʋla bɛfa bɔ nwʋ betiã zʋlɔ.” (Yik. 21:​5, NWT) Mmɩlɩ mɔ Gyehova hanlɩ kɛɛ “kɛlɛ” nɩ, ɩhanlɩ odwokɔ fʋlɔ sʋ̃ ɩhɩnlanlɩ nwʋmɔ. Ɩhanlɩ kɛɛ: “Iluwakɛɛ ndwokɔ eyimmɔ dɩ nɔhʋanlɛ na bɔkʋla bɛfa bɔ nwʋ betiã zʋlɔ,” kile kɛɛ, sa yɛkʋla yede Nyamɩnlɩ odwokɔ yedi. Ɩyɛ yɛ fɛ kɛɛ Dwɔɔnʋ diyeli Gyehova yi odwokɔ na ‘ɩhɛlɛlɩ.’ Eyi ti yɛkʋla yɛkɩnga Nyamɩnlɩ yɩ anʋhʋba mɔɔ ɩfalɩ Paladayɩsɩ nɩɩ nyilalɛ mɔɔ ɩlɛ́kyɛ yɛ sa kɛhã nɩ nwʋ odwokɔ.

12. Mɩnla ti mɔɔ Gyehova hanlɩ kɛɛ: “Ɩɣa numɔ iwie!” a?

12 Mɩnla dɔkʋ̃ yɛ Nyamɩnlɩ hanlɩ a? Ɩhanlɩ kɛɛ: “Ɩɣa numɔ iwie!” (Yik. 21:6) Kezimɔ Gyehova hanlɩ odwokɔ yɩ nɩ, nɩ ɩdɩ kɛɛ Paladayɩsɩ nwʋ anʋhʋba eyi ɣa numɔ daada. Na ɩwɔ nwʋmɔ ɔhʋanɩ kɛɛ ɩkã yɩ zɔ, iluwakɛɛ dɩyɛ bela íni kɛnɩ mɔɔ ɩkɔhʋla ikezi yɩ anʋhʋba yɩ ɔhʋanɩ kɛɛ ɩkɛɣa nu. Akʋ̃ Gyehova hanlɩ odwokɔ fʋlɔ mɔɔ ɩma yenyia anwʋlazʋ kɛɛ mɔɔ ɩdɩ bela nɩ yɩ anʋhʋba munwatĩĩ kɛɣa numɔ. Ɩdɩ mɩnla a?

“MAMƖ YƐ LƐ ALƖFA NƖƖ OMEGA”

13. Mɩnla ti mɔɔ Gyehova hanlɩ kɛɛ: “Mamɩ yɛ lɛ Alɩfa nɩɩ Omega” yɩ a?

13 Kɛmɔ yeli bɔmʋnlɩ yɛhã nɩ, Gyehova yɩzayɩ ɩdɩndɛnlɩ mbɔmɩ asã wɔ anyɩnlɩzʋdɩyɛnwʋnlɛ nu ihileli Dwɔɔnʋ. (Yik. 1:8; 21:​5, 6; 22:13) Wɔ anyɩnlɩzʋdɩyɛnwʋnlɛ asã yɩ munwala nu nɩ, Gyehova hanlɩ kɛɛ: “Mamɩ yɛ lɛ Alɩfa nɩɩ Omega.” Wɔ Giliki odwokɔ mma nu nɩ, alɩfa yɛ ɩbɔ yɩ tʋ a na omega yɛ iwie yi a. Meti odwokɔpɔkɔ “Alɩfa nɩɩ Omega” mɔɔ Gyehova va lili egyima nɩ, ikile kɛɛ sɛ ɩbɔ debe tʋ a, mɔɔ ɩdɩ bela nɩ ikowie.

Mfonyini: Kezimɔ Gyehova yi tile nu pɔkɔ ɩbaa numɔ. 1. “Alɩfa.” Adamɩ nɩɩ Yifi mɔɔ bɔwɔ Ɛdɩnɩ toolo yi nu. 2. Mɔɔ ɩzʋ̃ atunwadɩlɛ yi nu ɩɣa: Setanɩ ɩɣa ɩyɛ bɔvʋlɔ tanɩ, Adamɩ nɩɩ Yifi mɔɔ bɛyɛ mmɩlɩɣa, Babɛlɩ bɔlɔnsanɩ, eziyelɩyɛ, azogyiamaa, kʋnɛ kaalɩ, kʋnɛ pileeni, egyima nɣezile mɔɔ bɛlɛ bɛsɩkɛɛ azɩlɛ yɩ, nɩɩ atunwadɩlɛmaa. Naasʋ̃ mfonyini anwɩ̃ mɔɔ bɔwɔ azɩ kɛnɩ nɩ kile nhyɩhyɛlɩyɛ mɔɔ Gyehova ɩyɛ na ama yi tile nu pɔkɔ ɩaɣa numɔ: Gyisɛsɩ mɔɔ bɔwɔ yɩ owudo nu mɔɔ igyĩ kɛnɩ ɩma elelɛdɩyɛ afɔlɩ nwʋ nhyɩhyɛlɩyɛ yɩ, yɛɛ Gyehova azʋ̃mɩvʋlɔ mɔɔ bɔwʋwalɩ azɩ wɔ ɔwɔkɩ nɩɩ nnɛ mmɩlɩ yi nu mɔɔ begyĩ kɛnɩ bɛma Adamɩ nɩɩ Yifi bɔ tʋmaa mɔɔ bɛtɩnɣɛ nɩ. 3. “Omega.” Mmenii mɔɔ bɛlɛ anyɩnlɩlelɛ bɛyɛɛ egyima bɔbɔ nu wɔ Paladayɩsɩ.

Sɛ Gyehova bɔ yɩ tʋ kɛɛ ɩyɛɛ debe a, ɔhʋanɩ bela zʋ ikowie (Kila nkyɩkyɛmi 14, 17)

14. (a) Ma ndianwʋ fa kile mmɩlɩ mɔ ɩdɩ kɛɛ Gyehova hanlɩ kɛɛ “Alɩfa” nɩɩ mmɩlɩ mɔ ɩkɛhã kɛɛ “Omega.” (b) Mɩnla anwʋlazʋ yɛ odwokɔ mɔɔ ɩwɔ Gyɛnɛsɩsɩ 2:​1-3 nɩ, ɩma yenyia a?

14 Mmɩlɩ mɔ Gyehova wɔlɩ Adamɩ nɩɩ Yifi nɩ, ɩmanlɩ bɔnwʋnlɩ yi tile nu pɔkɔ ma adasamaa nɩɩ azɩlɛ yɩ. Bayɩbʋlʋ kã kɛɛ: “Nyamɩnlɩ yilalɩ bɛ, na Nyamɩnlɩ zeli bɛ kɛɛ: ‘Bɔwʋ́ na bɔ nwʋ ɩzʋnɩ na bɛhyɛ azɩlɛ yɩ zʋ manlɩ, na beli zʋlɔ.’” (Gyn. 1:28) Mmɩlɩ mɔ Gyehova lalɩ yi tile nu pɔkɔ ali nɩ, nɩ ɩdɩ kɛɛ ɩkãã kɛɛ “Alɩfa.” Nɩ izi kɛɛ mmɩlɩ be kɛɣa mɔ Adamɩ yɩ tʋmaa mɔɔ bedi munli na bɛyɛ sutiye kɛhyɛ azɩlɛ yɩ zʋ manlɩ na bɛalanɩ azɩlɛ yɩ Paladayɩsɩ. Na sɛ yi tile nu pɔkɔ ba numɔ kʋlakʋla a, nɩ ɩdɩ kɛɛ mɔɔ ɩkãã kɛɛ “Omega.” Mmɩlɩ mɔ Gyehova wɔlɩ “sʋlɔ nɩɩ azɩlɛ yɩ nɩɩ dɩyɛ bela mɔɔ ɩwɔ numɔ iwieli” nɩ, ɩhanlɩ debe mɔɔ ikile kɛɛ mɔɔ ɩdɩ bela nɩ yi tile nu pɔkɔ kɛɣa numɔ. Eyi nwʋ odwokɔ wɔ Gyɛnɛsɩsɩ 2:​1-3. (Kɩnga.) Gyehova hanlɩ kɛɛ eɣile mɔɔ ɩtɔ zʋlɔ asunwa nɩ ɩdɩ nwanzanwanza. Kɛ eyi yɩ tʋ kile a? Ikile kɛɛ tile nu pɔkɔ mɔɔ Gyehova wɔ ma adasamaa nɩɩ azɩlɛ yɩ nɩ, ɩkɛɣa numɔ kʋlakʋla wɔ aɣile asunwa nɩ yɩ awielɩyɛ.

15. Mɩnla ti mɔɔ ebiye a, Setanɩ nyianlɩ adwɩnɩ kɛɛ ɩzɩkɛ Gyehova yi tile nu pɔkɔ yɩ a?

15 Mmɩlɩ mɔ Adamɩ nɩɩ Yifi bɛyɛlɩ azʋ̃nzɩzɩbɛ nɩ, bɛvalɩ tanɩ nɩɩ owulo bɔwʋlɩ bɔ tʋmaa. (Wul. 5:12) Ɩɣalɩ yɩ zɔ nɩ, nɩ ɩdɩ kɛɛ mɔɔ Nyamɩnlɩ yi tile nu pɔkɔ mɔɔ mɛyɩ yɛ lɛ kɛɛ, adasamaa mɔɔ bedi munli kɛhyɛ azɩlɛ yɩ zʋ manlɩ nɩ, Abɔnsamɩ diyia nu. Asʋ̃ Setanɩ ɩhʋla izi Gyehova ɔhʋanɩ kɛɛ yi tile nu pɔkɔ kɛɣa nu a? Ebiye a, Setanɩ nyianlɩ adwɩnɩ kɛɛ Gyehova íni dɩyɛ bela mɔɔ ɩkɛyɛ ma yi tile nu pɔkɔ eyi kɛɣa nu. Ebiye a nɩ ɩyɛ yɩ kɛɛ, Gyehova kohũ Adamɩ nɩɩ Yifi na ɩawɔ agyiahʋnlɩmaa mvʋlɔ na ialuwa bɔ zʋ ɩama yi tile nu pɔkɔ ɩaɣa numɔ. Naasʋ̃ sɛ Nyamɩnlɩ yɛlɩ zɔ a ankɩ Setanɩ kɛhã kɛɛ ɩdɩ awohwinii. Mɩnla ti a? Iluwakɛɛ, kɛmɔ Gyɛnɛsɩsɩ 1:28 kile nɩ, Gyehova hã hileli Adamɩ nɩɩ Yifi kɛɛ bɔ tʋmaa yɛ bɛkɛhyɛ azɩlɛ yɩ zʋ manlɩ a.

16. Mɩnla ti mɔɔ ebiye a, Setanɩ nyianlɩ adwɩnɩ kɛɛ Gyehova ɩlɔ́kʋla ikeli yɩ anʋhʋba zʋ a?

16 Mɩnla dɔkʋ̃ yɛ Setanɩ zunzunli kɛɛ ebiye a Nyamɩnlɩ kɛyɛ a? Ebiye a, inyianlɩ adwɩnɩ kɛɛ Gyehova kɛma ɔhʋanɩ ma Adamɩ nɩɩ Yifi kɔwʋ nnwuakula naasʋ̃ ɩ́dɩ dɩyɛ mɔɔ bekeli munli kyɩ̃. (Odw. 7:20; Wul. 3:23) Sɛ ɩɣalɩ yɩ zɔ a, ankɩ Abɔnsamɩ kɛhã kɛɛ, Gyehova yi tile nu pɔkɔ mɔɔ mɛyɩ yɛ lɛ kɛɛ adasamaa mɔɔ bedi munli kɛhyɛ azɩlɛ yɩ zʋ nɩ, ɩákʋla ɩba numɔ.

17. Mɩnla ɔhʋanɩ zʋ yɛ Gyehova lili atunwadɩlɛ yɩ nwʋ egyima a, na mɩnla yɛ ɩzʋ̃ numɔ ɩkɛɣa a? (Kila mfonyini yi sʋ̃.)

17 Kezimɔ Gyehova lili atunwadɩlɛ eyi nwʋ egyima nɩ, ɩmanlɩ adwɩnɩ mɔɔ Setanɩ nyianlɩ nɩ yɛlɩ mbʋanlɩ. (Ndw. 92:5) Gyehova hileli kɛɛ ɩdɩ nɔhʋanlɛvʋlɔ, ɩmanlɩ ɔhʋanɩ ma Adamɩ nɩɩ Yifi bɔwʋlɩ nnwuakula na ɩmanlɩ yi odwokɔ yɩ ɣalɩ nu. Gyehova hileli kɛɛ sɛ ɩbɔ yi tile nu kɛɛ ɩkɛyɛ debe a, dɩyɛ bela ɩlɔ́kʋla ikezi yɩ ɔhʋanɩ. Ɩyɛlɩ debe mɔɔ ɩkɛma yi tile nu pɔkɔ kɛɣa numɔ, ɩmanlɩ “yɩ tʋnii” be ɣalɩ mɔɔ ikele Adamɩ nɩɩ Yifi bɔ tʋmaa mɔɔ bɛyɛ sutiye nɩ. (Gyn. 3:15; 22:18) Nɩ Setanɩ ízi kɛɛ “yɩ tʋnii” be kɛɣa mɔɔ ɩkɛva yɩ nnwʋanlɩ ɩkɛyɛ elelɛdɩyɛ ɩkɛma adasamaa. Nɩ iáhila yɩ ɔhʋanɩ kʋlaa. Mɩnla ti a? Iluwakɛɛ elelɛdɩyɛ nhyɩhyɛlɩyɛ nɩ dɩ ɔlɔlɛ mɔɔ angʋmidi íni numɔ. (Mt. 20:28; Dwɔ. 3:16) Setanɩ mɛyɩ íni ɔzɔ ɔlɔlɛ yɩ be kʋlaa mfomi ɩdɩ angʋmidi. Mɩnla yɛ elelɛdɩyɛ nhyɩhyɛlɩyɛ yɩ kɛyɛ kɛma adasamaa a? Wɔ Kɩlayɩsɩ yɩ Ɔlʋbɔ Abʋmɩ Tumililɛ yɩ awielɩyɛ nɩ, Adamɩ nɩɩ Yifi bɔ tʋmaa mɔɔ bedi munli na bɛyɛ sutiye nɩ bɛkɛhyɛ Paladayɩsɩ azɩlɛ yɩ zʋ manlɩ kɛmɔ nɩ ɩdɩ Gyehova yi tile nu pɔkɔ ɔzʋmɩ ahyɛasɩ nɩ. Ɔzɔ mmɩlɩ yɩ, Gyehova kɛhã kɛɛ “Omega,” kile kɛɛ, yi tile nu pɔkɔ munwala ɣa numɔ.

KEZIMƆ YƐKƐHYƐ ANWƲLAZƲ MƆƆ YƐWƆ WƆ GYEHOVA YƖ ANƲHƲBA MƆƆ ƖFALƖ PALADAYƖSƖ NWƲ NƖ NU ƐZƖZƖBƐ

18. Mɩnla nninyeni asã yɛ Gyehova yɛ mɔɔ ɩma yenyia anwʋlazʋ kɛɛ yi tile nu pɔkɔ kɛɣa nu a? (Kila alɩka mɔɔ ise “Sianti Asã Ti Mɔɔ Ɩsɛ Kɛɛ Yenyia Gyehova Yɩ Anʋhʋba Nu Dedi.”)

18 Wɔ dɩyɛzumanlɛ eyi nu nɩ, yezunzu sianti mɔɔ yɛkɔhʋla yekele Paladayɩsɩ nwʋ anʋhʋba yɩ yekeli nɩ nwʋ. Na kɛ ɩkɛyɛ na yɛawʋwa mmenii mvʋlɔ sʋ̃ ma bɛale beali a? Mɔɔ ili bɔmʋnlɩ, Gyehova yɩzayɩ yɛ ɩwɔlɩ anʋhʋba yɩ a. Yikile buuku yi kã kɛɛ: “Na Mɔɔ ɩda abulongua nɩ zʋ nɩ ɩhanlɩ kɛɛ: ‘Kila! Mɩyɛɛ nninyeni munwatĩĩ mvʋlɔ.’” Gyehova wɔ nɣɛlɛbɛ, tumi, nɩɩ ɛpɛ mɔɔ ɩkɛva ɩkɛma yɩ anʋhʋba munwala kɛɣa nu. Mɔɔ ɩtɔ zʋlɔ anwɩ̃, Gyehova zi kɛɛ mɔɔ ɩhã nɩ, mɔɔ ɩdɩ bela sa ɩba nu. Eyi ti mɔɔ ɩhanlɩ kɛɛ: ‘Ndwokɔ eyimmɔ dɩ nɔhʋanlɛ na bɔkʋla bɛfa bɔ nwʋ betiã zʋlɔ. Ɩɣa numɔ iwie!’ Mɔɔ ɩtɔ zʋlɔ asã, sɛ Gyehova bɔ debe tʋ a, dɩyɛ bela ɩlɔ́kʋla ikezi yɩ ɔhʋanɩ kɛɛ ikowie. Eyi ti mɔɔ ɩhanlɩ kɛɛ: “Mamɩ yɛ lɛ Alɩfa nɩɩ Omega” yɩ a. Gyehova kɛma Setanɩ kɔnwʋ kɛɛ ɩdɩ awohwinii na yɩ sa zi azɩ.

Sianti Asã Ti Mɔɔ Ɩsɛ Kɛɛ Yenyia Gyehova Yɩ Anʋhʋba Nu Dedi

Abulongua mɔɔ itwee kezile nɩ gyĩ kɛnɩ ma Gyehova.
  • “Na Mɔɔ ɩda abulongua nɩ zʋ nɩ ɩhanlɩ kɛɛ: ‘Kila! Mɩyɛɛ nninyeni munwatĩĩ mvʋlɔ.’”—Yik. 21:5

Sʋ̃mavʋlɔ Dwɔɔnʋ ɩkɛlɛɛ wɔ ɔnwʋma mɔɔ bɛyɩnya zʋ.
  • “Izia ɩhanlɩ kɛɛ: ‘Kɛlɛ, iluwakɛɛ ndwokɔ eyimmɔ dɩ nɔhʋanlɛ na bɔkʋla bɛfa bɔ nwʋ betiã zʋlɔ. Ɩɣa numɔ iwie!’”—Yik. 21:​5, 6

Giliki ɛhɛlɛlɛ mma alɩfa nɩɩ omega.
  • “Mamɩ yɛ lɛ Alɩfa nɩɩ Omega.”—Yik. 21:6

19. Sɛ ɩyɛ sɩ ɩma abiyemmɔ kɛɛ bekele Paladayɩsɩ nwʋ anʋhʋba yɩ bekeli a, mɩnla yɛ ɔkɔhʋla kɛyɛ a?

19 Kakɛ kɛɛ, mɔɔ Nyamɩnlɩ ɩfa ɩhyɛ anwʋlazʋ mɔɔ yɛwɔ wɔ yɩ anʋhʋba nu ɛzɩzɩbɛ nɩ, sɛ yɛkã nwʋmɔ odwokɔ yekile mmenii mvʋlɔ a, ɩma dedi mɔɔ yɛwɔ wɔ yɩ anʋhʋba nu nɩ yɛ kezi. Meti sɛ ɛkã Paladayɩsɩ nwʋ anʋhʋba eyi mɔɔ ɩkyɩkyɩ ɛɣɛɛlɛ mɔɔ bɛhã nwʋmɔ odwokɔ wɔ Yikile 21:4 nɩ nwʋ odwokɔ ekile abiye, na ɩkã kɛɛ, “Eyi mɛyɩ ɩlɔ́kʋla ɩkɛɣa numɔ a,” mɩnla yɛ ɛkɛyɛ a? Sa ɔkʋla ɛ nɩɩ yɩ sunzu nkyɩkyɛmi 5 nɩɩ 6 yɩ nwʋ. Bʋwá yɩ ma ɩnwʋ kezimɔ Gyehova ɩwɔ yi ti nu kɛɛ ɩkɛma yɩ anʋhʋba kɛɣa numɔ wɔ ɔhʋanɩ bela zʋ dɩkɛɛ mɔɔ yɩzayɩ ɩzãyɩnɩ yɩ tʋ nɩ.—Ayɩ. 65:16.

KƐ OKOWUWA EKEZE A?

  • Mɩnla ti mɔɔ Paladayɩsɩ nwʋ anʋhʋba mɔɔ Gyehova yɩzayɩ ɩwɔ nɩ, ɩkyɩkyɩ yɛ ɛɣɛɛlɛ a?

  • Mɩnla ndwokɔ yɛ Nyamɩnlɩ hã mɔɔ ɩma yenyia anwʋlazʋ kɛɛ yɩ anʋhʋba munwala kɛɣa nu a?

  • Kɛ ɩkɛyɛ na yɛahyɛ dedi mɔɔ yɛwɔ wɔ Nyamɩnlɩ yɩ anʋhʋba nu nɩ ɛzɩzɩbɛ a?

NDWOMI 145 Nyamɩnlɩ Wɔ Paladayɩsɩ Nwʋ Anʋhʋba

a Wɔ dɩyɛzumanlɛ eyi nu nɩ, yekehila kezimɔ Gyehova ɩma yenyia anwʋlazʋ kɛɛ Paladayɩsɩ mɔɔ ɩwɔ nwʋmɔ anʋhʋba nɩ kɛɣa numɔ. Mmɩlɩ bela mɔ yɛkɛhã anʋhʋba eyi nwʋ odwokɔ yekehile mmenii mvʋlɔ nɩ, ɩhyɛ anwʋlazʋ mɔɔ yɛwɔ wɔ Gyehova yɩ anʋhʋba nu nɩ ɛzɩzɩbɛ.

b Kila Adiyisɛm—N’awiei Koraa Abɛn! buuku yi, owu. 303-304, nky. 8-9.

    Ahanta Buuku (2015-2026)
    Numá Yɩ
    Kɔ́ Numɔ
    • Aɣɩnda
    • Kyɛ́
    • Yɛ́ nzɩnzanlɩyɛ mɔɔ ɛpɛ yɩ wɔ ɛkɩhyɩ
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mmɛla Mɔɔ Ɩwɔ Nwʋmɔ
    • Nwʋmɔ Nhyɩhyɛlɩyɛ
    • Nwʋmɔ Nninyeni
    • JW.ORG
    • Kɔ́ Numɔ
    Kyɛ́