JULY 6-12, 2026
LA 98 Ngmami ɔ Je Mawu Mumi Mi
Baiblo Sisi Tomi Mlaahi—Mɛni He Je Nɛ A He Hia?
‘Nyɛɛ ngɔ nyɛ nɔmlɔ tso ɔmɛ kɛ ha ngɛ blɔ klɔuu nɔ, lɔ ɔ ji sɔmɔmi nɛ́ nyɛɛ kɛ nyɛ juɛmi toɔ he ɔ nɛ.’—ROM. 12:1.
OTI NƐ NGƐ NÍ KASEMI Ɔ MI
Ní kasemi nɛ ɔ maa ye bua wɔ nɛ waa le nɔ́ nɛ sisi tomi mlaahi ji, kɛ bɔ nɛ wa maa pee kɛ yɔse mɛ ke wa ngɛ Baiblo ɔ kanee.
1-2. (a) Mɛni be nɛ a ngma Baiblo ɔ? (b) Mɛni he je nɛ e he ngɛ se nami mwɔnɛ ɔ?
A NGMA Baiblo ɔ jehahi babauu ji nɛ ɔ. A je e ngmami sisi maa pee jeha 3,500 ji nɛ ɔ, nɛ a gbe nya maa pee jeha 2,000 ji nɛ ɔ. Se loloolo ɔ, “Mawu munyu ɔ” hɛ ngɛ, nɛ se nami ngɛ he mwɔnɛ ɔ. (Heb. 4:12; 2 Tim. 3:16, 17) Nimli ayɔhi abɔ yeɔ odase kaa Baiblo ɔ yeɔ buaa mɛ kɛ daa nyagbahi nɛ a kɛ kpeɔ mwɔnɛ ɔ nya.
2 A ngma Baiblo ɔ jehahi babauu ji nɛ ɔ, se mɛni he je nɛ e he ngɛ se nami mwɔnɛ ɔ? E he ngɛ se nami ngɛ yi mi tomi enyɔ he je. Kekleekle ɔ, sɛ gbi nɛ ngɛ Baiblo ɔ mi ɔ je “Mawu hɛ kalɔ,” nɛ ji Bɔlɔ ɔ ngɔ, lɛ nɔ kake too pɛ ji juɛmitsɛ. (1 Tim. 4:10; Rom. 16:26, 27) Enyɔne, bɔ nɛ a ngma Baiblo ɔ ha a ha nɛ sisi tomi mlaahi nɛ a ngɛ mi ɔ a be bi. Lɔ ɔ he je nɛ sisi tomi mlaahi nɛ ngɛ Baiblo ɔ mi ɔ yeɔ buaa nihi mwɔnɛ ɔ kaa bɔ nɛ e ye bua nihi nɛ a hi si blema a kɛ tsu a nyagbahi a he ní ɔ.
3. Mɛni sane bimihi a he wa ma susu ngɛ ní kasemi nɛ ɔ mi?
3 Mɛni ji Baiblo sisi tomi mlaahi? Mɛni he je nɛ Baiblo sisi tomi mlaa nɛ ɔmɛ a he hia wɔ wawɛɛ mwɔnɛ ɔ? Ke wa ngɛ Baiblo ɔ kanee ɔ, kɛ wa ma plɛ kɛ na sisi tomi mlaa nɛ ɔmɛ ha kɛɛ? Wa maa na sane bimi nɛ ɔmɛ a heto ngɛ ní kasemi nɛ ɔ mi. Jehanɛ hu ɔ, wa maa na bɔ nɛ Yesu ye bua nihi konɛ a na Yehowa susumi ngɛ níhi a he ha saminya.
MƐNI JI BAIBLO SISI TOMI MLAAHI?
4. Mɛni ji Baiblo sisi tomi mlaahi?
4 Baiblo sisi tomi mlaahi ji anɔkualehi nɛ a ngɔ Mawu mlaa amɛ kɛ da nɔ. Be komɛ ɔ, wa ma nyɛ maa na sisi tomi mlaa ngɛ mlaa ko mi. (Mat. 22:37) Se kɛ̃ ɔ, sisi tomi mlaa nɔ kuɔ kulaa pe mlaa pɔtɛɛ ko nɛ a wo. A kɛ mlaa pɔtɛɛ ko be nyɛe ma tsu ní ngɛ si fɔfɔɛ slɔɔtohi a mi. A woɔ mlaa ngɛ si fɔfɔɛ ko aloo ngɛ be pɔtɛɛ ko mi. Se Baiblo sisi tomi mlaahi lɛɛ, a haa nɛ wa naa Yehowa susumi ngɛ níhi a he kɛ yaa tsitsaa. Sisi tomi mlaahi haa nɛ wa naa yi mi tomi he je nɛ a woɔ mlaa ko. Mlaa fɛɛ mlaa nɛ Yehowa wo wɔ ɔ, yi mi tomi kpakpa ko he je nɛ e wo wɔ. Se a kɛ sisi tomi mlaahi nɛ a da nɔ kɛ wo mlaa ko ɔ ma nyɛ ma tsu ní ngɛ si fɔfɔɛ slɔɔtohi kɛ be slɔɔtohi a mi. (La 119:111) A ma nyɛ ma tsake mlaa ko ke si fɔfɔɛ ɔ tsake, se sisi tomi mlaahi lɛɛ a tsakee we, nɛ a be bi.—Yes. 40:8.
5. Mɛni slɔɔto lɛ ngɛ mlaahi kɛ sisi tomi mlaahi a kpɛti? Ngɔɔ nɔ́ he tomi nɔ́ ko kɛ tsɔɔ nya. (Hyɛ foni ɔmɛ hulɔ.)
5 Bɔ nɛ pee nɛ waa na slɔɔto nɛ ngɛ mlaa kɛ sisi tomi mlaa a kpɛti ɔ, nyɛ ha nɛ wa susu nɔ́ he tomi nɔ́ nɛ ɔ he. Binyɛ ko ma nyɛ ma de e bi wayo ko kaa e ko ta klopɔtu ɔ he. Fami nɛ ɔ ji mlaa. Mɛni he je nɛ binyɛ ɔ wo e bi ɔ mlaa nɛ ɔ? Ejakaa e le kaa ke e bi ɔ pɛtɛ nɔ́ ko nɛ dɔ la he ɔ, e maa sã lɛ, nɛ e maa plaa. Sisi tomi mlaa nɛ ɔ kɔ we klopɔtu pɛ he. E ma nyɛ ma kɔ iron nɛ a kɛ toɔ níhi a nɔ, aloo nɔ́ fɛɛ nɔ́ ko nɛ e dɔɔ la nɛ ma nyɛ maa sã nɔ ɔ he. Waa kɛ sisi tomi mlaa nɛ ɔ tsu we ní ngɛ we mi pɛ, mohu ɔ, waa kɛ ma nyɛ ma tsu ní ngɛ he fɛɛ he ko. Ngɛ anɔkuale mi ɔ, ke jokuɛ ɔ ngɛ wae ɔ, e kɛ klopɔtu maa hoo ní kokooko. Se kɛ̃ ɔ, e sa nɛ e ya nɔ nɛ e hyɛ e he nɔ saminya nɛ e ko sã lɛ ke e kɛ ngɛ ní tsue. Lɔ ɔ he ɔ, mlaa ma nyɛ ma tsake, se nɔ́ he je nɛ a wo mlaa ko ɔ lɛɛ e tsakee we.
Mlaa ko ma nyɛ ma tsake, se sisi tomi mlaa nɛ kɔɔ mlaa a he ɔ lɛɛ e tsakee we (Hyɛ kuku 5)
MƐNI HE JE NƐ BAIBLO SISI TOMI MLAAHI A HE HIA?
6. (a) Mɛni Yehowa ha wɔ ngɛ Baiblo ɔ mi? (b) Mɛni Yehowa pee kɛ tsɔɔ kaa e ngɛ bumi kɛ ha wɔ?
6 Akɛnɛ Yehowa suɔ wɔ he je ɔ, e woɔ wɔ mlaa pɔtɛɛ komɛ konɛ waa ye nɔ nɛ a po waa kɛ ni kpahi wa he piɛ. (Yak. 2:11) Jehanɛ hu ɔ, e yeɔ buaa wɔ konɛ waa nu sisi tomi mlaahi a sisi, kɛ nɔ́ he je nɛ e wo jamɛ a mlaa amɛ. Yehowa guɔ e Munyu ɔ nɔ kɛ haa wɔ blɔ tsɔɔmi ngɛ níhi fuu nɛ a wui mlaa pɔtɛɛ ko ngɛ he ɔ he. Baiblo sisi tomi mlaahi yeɔ buaa wɔ nɛ wa mwɔɔ yi mi kpɔhi nɛ da, nɛ wa peeɔ nɔ́ nɛ da. Akɛnɛ Yehowa he wɔ ye he je ɔ, e wui wɔ mlaa ngɛ nɔ́ fɛɛ nɔ́ ko he. Mohu ɔ, e ha wɔ he blɔ konɛ wɔ nitsɛmɛ waa mwɔ yi mi kpɔhi kɛ tsɔɔ kaa wa suɔ lɛ, nɛ wa bua jɔ he kaa wa maa pee e suɔmi nya ní.—Gal. 5:13.
7. Ngɔɔ nɔ́ he tomi nɔ́ ko kɛ tsɔɔ bɔ nɛ wa ma plɛ kɛ ná Baiblo sisi tomi mlaahi a he se ha. (Hyɛ foni ɔ hulɔ.)
7 Bɔ nɛ pee nɛ waa le bɔ nɛ Baiblo sisi tomi mlaahi ma nyɛ maa ye bua wɔ ha a, nyɛ ha nɛ wa susu nɔ hyɛmi nɔ́ nɛ ɔ he nɛ waa hyɛ. Okadihi fuu nɛ a pee ngɛ lɔle blɔ ɔmɛ a he ɔ yeɔ buaa dlɛɛvahi nɛ a leɔ nɔ́ nɛ e sa kaa pee kɛ nɔ́ nɛ e sɛ kaa a pee. A gblaa nihi nɛ a kɛ tsu we ní ɔ a tue. Okadi nɛ ɔmɛ tsɔɔ bɔ nɛ e sa nɛ dlɛɛva a nɛ tu fo ha, aloo he nɛ e sa nɛ e da si ngɛ. Se o kadi ɔmɛ ekomɛ haa nɛ dlɛɛva amɛ leɔ oslaa nɛ ma nyɛ maa ba. Kaa nɔ hyɛmi nɔ́ ɔ, okadi ko ma nyɛ maa tsɔɔ kaa blɔ ɔ nɔ ngɛ sanee aloo lohwehi pɔɔ blɔ mi pomi ngɛ lejɛ ɔ. Dlɛɛva nɛ e ngɛ níhi a si kpami ɔ hyɛɔ saminya ke e na okadi ko kaa jã bɔ nɛ pee nɛ e kɛ oslaa ko nɛ ko kpe. Kaa nɔ hyɛmi nɔ́ ɔ, ke hiɔmi ngɛ nɛe ɔ, dlɛɛva nɛ e ngɛ níhi a si kpami ɔ wui fo. Jã kɛ̃ nɛ Kristofohi hu yuɔ a he ngɛ níhi nɛ Baiblo ɔ tu munyu kɛ si ɔ he. Se a hyɛɔ saminya konɛ a ko pee nɔ́ ko nɛ Yehowa bua be he jɔe. Bɔ nɛ pee nɛ a nyɛ nɛ a mwɔ yi mi kpɔhi nɛ da a, e sa nɛ a le Yehowa susumi ngɛ níhi a he.
Kaa bɔ nɛ okadihi nɛ a pee ngɛ blɔhi a he ɔ bɔɔ dlɛɛvahi kɔkɔ ngɛ oslaahi a he ɔ, jã nɔuu kɛ̃ nɛ Baiblo sisi tomi mlaahi hu ma nyɛ maa ye bua wɔ (Hyɛ kuku 7)
8. Kaa bɔ nɛ Romabi 12:1, 2 ɔ tsɔɔ ɔ, ke wa hlaa Baiblo sisi tomi mlaahi ɔ, kɛ e maa ye bua wɔ ha kɛɛ?
8 Se kɛ̃ ɔ, ke wa hlaa Baiblo sisi tomi mlaahi nɛ waa kɛ tsuɔ ní ɔ, wa náa he se ngɛ blɔ kpa komɛ hu a nɔ. Kaa nɔ hyɛmi nɔ́ ɔ, e yeɔ buaa wɔ nɛ wa leɔ Yehowa susumi ngɛ níhi a he. Ke wa kane sane ko ngɛ Baiblo ɔ mi ɔ, wa bɔɔ mɔde kaa wa maa na níhi nɛ wa ma nyɛ maa kase ngɛ jamɛ a sane ɔ mi. Wa biɔ wa he nɔ́ he je nɛ Yehowa ha nɛ a ngma sane nɛ ɔ kɛ wo Baiblo ɔ mi, kɛ bɔ nɛ wa ma ná he se ha. Jã nɛ wa peeɔ ɔ haa nɛ waa kɛ wa ‘juɛmi toɔ’ níhi a he ngɛ Yehowa sɔmɔmi mi. Jehanɛ hu ɔ, lɔ ɔ haa nɛ wa ‘naa Mawu suɔmi nya ní nɛ e ye mluku, nɛ e hi, nɛ e sa e hɛ mi ɔ.’—Kane Romabi 12:1, 2.a
9. Mɛni se nami kpa lɛ ngɛ Baiblo sisi tomi mlaahi nɛ waa kɛ ma tsu ní ɔ he? (Hebribi 5:13, 14)
9 Ke waa kɛ Baiblo sisi tomi mlaahi tsuɔ ní ɔ, wa maa pee Kristofohi nɛ a nane pi si. Enɛ ɔ ma ha nɛ waa mwɔ yi mi kpɔhi nɛ da, nɛ huɛ bɔmi nɛ ngɛ waa kɛ Yehowa wa kpɛti ɔ mi maa wa. (Kane Hebribi 5:13, 14.) Fɔli woɔ a bimɛ mlaahi fuu konɛ e ye bua a bimɛ ɔmɛ nɛ a le nɔ́ nɛ a maa pee ngɛ si fɔfɔɛ saisaa nɛ a kɛ maa kpe ɔ mi. Eko ɔ, bimɛ yeɔ mlaa nɛ ɔmɛ a nɔ konɛ a fɔli nɛ ko gbla a tue. Se Yehowa nɛ ji wa Tsɛ ɔ lɛɛ e wui wɔ mlaahi fuu. E ngɛ nɔ mi mami kaa wa maa mwɔ yi mi kpɔhi nɛ maa sa e hɛ mi, nɛ ke wa pee jã a, e bua maa jɔ wawɛɛ.—La 147:11; Abɛ 23:15, 26; 27:11.
KƐ WA MA PLƐ KƐ NA BAIBLO SISI TOMI MLAAHI HA KƐƐ?
10. Kɛ wa ma plɛ kɛ yɔse Baiblo sisi tomi mlaahi ha kɛɛ?
10 Ke wa ngɛ Baiblo ɔ kanee ɔ, e maa hi kaa wa ma hla sisi tomi mlaahi nɛ maa ye bua wɔ nɛ waa le Yehowa susumi ngɛ níhi a he. Jehanɛ hu ɔ, ke wa le yi mi tomi he je nɛ Yehowa wo mlaa pɔtɛɛ komɛ ɔ, lɔ ɔ maa ye bua wɔ konɛ wa yɔse Baiblo sisi tomi mlaahi. Ke wa le yi mi tomi he je nɛ Yehowa wo mlaa ko ɔ, wa maa nu lɛ sisi saminya. Se loko wa maa le Mawu susumi ɔ, e he hia nɛ waa sɔle nɛ wa de Mawu nɛ e ye bua wɔ nɛ wa ná nyɛmi nɛ a kɛ susuɔ nɔ́ he. (Abɛ 2:10-12) Wa ma nyɛ ma bi wa he sane nɛ ɔmɛ: ‘Mɛni he je nɛ Mawu wo mlaa nɛ ɔ? Ke Yehowa bua jɔɛ su ko he, se i jeɔ suhi nɛ ngɛ kaa jã kpo ɔ, kɛ e maa nu he ha kɛɛ? Mɛni i kase ngɛ Baiblo mi sane nɛ ɔ mi, nɛ ngɛ mɛni blɔ nɔ ma ngɔ nɔ́ nɛ kase ɔ tsu ní?’ Ke wa le yi mi tomi he je nɛ Mawu wo mlaa ko ngɛ Baiblo ɔ mi, kɛ nɔ́ nɛ wa ma nyɛ maa kase ngɛ jamɛ a mlaa a mi ɔ, lɔ ɔ maa ye bua wɔ nɛ waa mwɔ yi mi kpɔhi nɛ da, nɛ e kɛ Yehowa suɔmi nya ní kɔ.
11. Ngɛ Yesu Yoku ɔ Nɔ Fiɛɛmi ɔ mi ɔ, mɛni blɔ nɔ e gu kɛ ye bua wɔ konɛ wa yɔse Baiblo sisi tomi mlaahi? (Hyɛ foni hulɔ.)
11 Ngɛ Yesu Yoku ɔ Nɔ Fiɛɛmi ɔ mi ɔ, e tsɔɔ wɔ blɔ nɔ nɛ wa maa gu kɛ na Baiblo sisi tomi mlaahi. Nyɛ ha nɛ wa susu nɔ hyɛmi ní etɛ komɛ a he. Ngɛ eko fɛɛ eko mi ɔ, Yesu ha nɛ wa le mlaa a, nɛ lɔ ɔ se ɔ, e ha nɛ wa na sisi tomi mlaahi nɛ ngɛ jamɛ a mlaa a mi. Ke wa pue wa yi mi tɛ ngɛ nɔ́ nɛ Yesu tsɔɔ ɔ he ɔ, wa maa na bɔ nɛ waa kɛ sisi tomi mlaa nɛ ɔmɛ ma tsu ní ha mwɔnɛ ɔ. Jehanɛ hu ɔ, ní kasemi nɛ ngɛ mi ɔ maa ye bua wɔ nɛ waa mwɔ yi mi kpɔhi nɛ da ngɛ wa si himi mi.
Ngɛ Yesu Yoku ɔ Nɔ Fiɛɛmi ɔ mi ɔ, e tsɔɔ wɔ blɔ nɔ nɛ wa maa gu kɛ na sisi tomi mlaahi nɛ ngɛ mlaahi nɛ Mawu wo ɔ mi (Hyɛ kuku 11)
12. Mɛni sisi tomi mlaa lɛ ngɛ Mateo 5:21, 22 ɔ mi? (Hyɛ foni ɔ hulɔ.)
12 Kane Mateo 5:21, 22. “Koo gbe nɔmlɔ.” Mɛni sisi tomi mlaa lɛ ngɛ mlaa nɛ ɔ mi? Yehowa sume nɛ wa ná ni kpahi a he ninyɛ, waa pee wa nyɛmimɛ nɔ́ nɛ sɛ, loo waa tu munyu yaya kɛ si mɛ. E sume nɛ wa ná a he juɛmi yaya hulɔ. Yesu tsɔɔ kaa ke nɔ ko gbi nɔmlɔ se e náa e nyɛmi he ninyɛ aloo e tuɔ munyu yaya kɛ siɔ e nyɛmi ɔ, lɔ ɔ tsɔɔ kaa e yi jamɛ a mlaa a nɔ. Ke nɔ ko “ngɔɔ e nyɛmi he abofu kɛ woɔ e mi,” loo e jɛɔ lɛ ɔ, nɔ nɛ ngɔ abofu ɔ kɛ wo e mi ɔ “ma ya je e nya.” Ngɛ anɔkuale mi ɔ, ní peepeehi kɛ suhi kaa jã a ma nyɛ ma ha nɛ nɔ ko maa gbe nɔmlɔ.—1 Yoh. 3:15.
13. Kɛ waa kɛ sisi tomi mlaa nɛ ngɛ Mateo 5:21, 22 ɔ ma nyɛ ma tsu ní ngɛ wa si himi mi ha kɛɛ? (Hyɛ foni hulɔ.)
13 Kɛ waa kɛ sisi tomi mlaa nɛ ngɛ Mateo 5:21, 22 ɔ ma tsu ní ha kɛɛ mwɔnɛ ɔ? Ke nɔ ko pee wɔ nɔ́ dɔ nɔ́ ko ɔ, e sa nɛ waa bɔ mɔde nɛ waa ngmɛɛ abofu ɔ he. (3 Mose 19:18; Hiob 36:13) Mɛni he je? Ejakaa e ma nyɛ ma ha nɛ wa ná nɔ ɔ he ninyɛ ngɛ wa tsui mi, nɛ lɔ ɔ ma ha nɛ waa tu munyu ko aloo waa pee nɔ́ ko nɛ maa ye lɛ awi. (Abɛ 10:12) Ní nɛ ɔmɛ ekomɛ ji, sieku yemi kɛ nɔ biɛ puɛmi. (Abɛ 20:19; 25:23) E ngɛ mi kaa benɛ Yesu tu munyu nɛ ɔ, social media kɛ Intanɛti be mohu lɛɛ, se sisi tomi mlaa nɛ ngɛ e munyu ɔ mi ɔ ma nyɛ maa ye bua Kristofohi nɛ a ngɛ mwɔnɛ ɔ, konɛ a le oslaa nɛ ngɛ ní nɛ ɔmɛ kɛ ní kpahi kaa jã a kɛ ní tsumi he. Enɛ ɔ he ɔ, ngɛ si fɔfɔɛ fɛɛ ko mi ɔ, e sɛ nɛ waa tu munyu ko nɛ ma nyɛ ma puɛ nɔ ko biɛ.
(Hyɛ kuku 12-13)
14. Mɛni sisi tomi mlaa lɛ ngɛ mlaa nɛ ngɛ Mateo 5:27, 28 ɔ mi? (Hyɛ foni ɔ hulɔ.)
14 Kane Mateo 5:27, 28. “Ko puɛ gba.” Mɛni ji sisi tomi mlaa nɛ ngɛ mlaa nɛ ɔ mi? Yehowa hiɔ ajuama bɔmi, nɛ e hiɔ susumihi nɛ haa nɛ nɔ ko kɛ e he woɔ je mi bami yaya mi ɔ hulɔ. Yesu tsɔɔ kaa ke nyumu ko yaa nɔ nɛ e hyɛɛ yo ko (nɛ tsa pi e yo ji lɛ) nɛ e náa e he akɔnɔ ɔ, e pee yayami. Enɛ ɔ he ɔ, e sa nɛ wa kua susumi nɛ ma nyɛ ma ha nɛ wa ná akɔnɔ yaya ke jã peemi he maa wa ha wɔ po. (Mateo 5:29, 30) Sisi tomi mlaa nɛ ɔ hu kɔɔ Kristofohi nɛ a sɛ we gba si himi mi ɔ a he.
15. Kɛ waa kɛ sisi tomi mlaa nɛ ngɛ Mateo 5:27, 28 ɔ ma nyɛ ma tsu ní ha kɛɛ mwɔnɛ ɔ? (Hyɛ foni hulɔ.)
15 Kɛ waa kɛ sisi tomi mlaa nɛ ngɛ Mateo 5:27, 28 ɔ ma nyɛ ma tsu ní ha kɛɛ mwɔnɛ ɔ? E sɛ nɛ waa ya nɔ nɛ wa susu ní yayahi he. (2 Sam. 11:2-4; Hiob 31:1-3) Kristofono nɛ e nane pi si ɔ hyɛ we bɔmi nami he fonihi kɛ videohi. E susuu we hu kaa ke e ngɛ videohi aloo fonihi kaa jã hyɛe nɛ pi nɛ e kɛ e he wo bɔmi nami mi ɔ, tɔmi ko be he. E ma we e hɛ kɛ fɔɛ bɔmi nami he videohi loo fonihi nɛ nihi naa lɛ kaa a yi nɔ awi ɔ a nɔ. Ngɛ Yesu be ɔ mi ɔ, kɔmpiuta klamahi, sinihi, aloo fonihi be. Se kɛ̃ ɔ, sisi tomi mlaa nɛ Yesu tu he munyu ɔ haa nɛ wa naa bɔ nɛ Yehowa naa fonihi kɛ videohi nɛ e sɛ nɛ a kɛ fɔɔ kɔmpiuta klamahi a nɔ ɔ. Enɛ ɔ ye bua wɔ nɛ wa na kaa ke wa ngɔɔ bɔmi nami he fonihi kɛ videohi kɛ maneɔ nihi, aloo waa kɛ nihi tuɔ he munyu ɔ, Yehowa bua be wa he jɔɛ. Ke nihi nɛ a sɛ gba si himi mi ɔ kɛ sisi tomi mlaa nɛ ɔ tsu ní ɔ, e yeɔ buaa mɛ nɛ a yeɔ a sibi anɔkuale. (Mal. 2:15) Jehanɛ hu ɔ, e yeɔ buaa Kristofohi tsuo konɛ a yu a he kɛ je níhi nɛ ma ha nɛ a kɛ a he nɛ wo ajuama bɔmi mi ɔ he.—Abɛ 5:3-14.
(Hyɛ kuku 14-15)
16. Mɛni sisi tomi mlaa lɛ ngɛ mlaa nɛ ngɛ Mateo 5: 43, 44 ɔ mi? (Hyɛ foni ɔ hulɔ.)
16 Kane Mateo 5:43, 44. “E sa nɛ o suɔ o nyɛmi.” Mɛni ji sisi tomi mlaa nɛ ngɛ mlaa nɛ ɔ mi? Yehowa suɔ nɛ wa je suɔmi kpo kɛ tsɔɔ nɔ fɛɛ nɔ. Aywilɛho sane ji kaa, Yudabi nɛ a hi si ngɛ Yesu be ɔ mi ɔ nu blɔ tsɔɔmi nɛ ɔ sisi kaa e sa nɛ a suɔ a nyɛmimɛ Yudabi ɔmɛ pɛ, nɛ a nyɛ a he nyɛli. Se Yesu le kaa pi jã kulaa nɛ mlaa a ngɛ tsɔɔe. Mohu ɔ, e le kaa e Tsɛ nɛ ngɛ hiɔwe nɛ ngɛ suɔmi ɔ suɔ nɛ waa na nɔ fɛɛ nɔ kaa wa nyɛmi, ke a tuɔ gbi kpa po.—Mat. 5:45-48.
17. Mɛni se wa ma ná ke waa kɛ sisi tomi mlaa nɛ ngɛ Mateo 5:43, 44 ɔ tsu ní ngɛ wa si himi mi? (Hyɛ foni hulɔ.)
17 Kɛ waa kɛ sisi tomi mlaa nɛ ngɛ Mateo 5:43, 44 ɔ ma nyɛ ma tsu ní ha kɛɛ? Suɔmi nɛ wa ngɛ kɛ ha adesahi tsuo he je ɔ, waa kɛ wa he wui ta hwumi mi, nɛ wa fĩ we ma ko se hulɔ. (Yes. 2:4; Mika 4:3) Suɔmi maa ye bua wɔ konɛ waa kɛ nihi nɛ a je ma kpahi a nɔ, aloo e slo jami mi nɛ a ngɛ ɔ nɛ hi si ngɛ mi mi jɔmi mi. (Níts. 10:34, 35) Jehanɛ hu ɔ, suɔmi maa ye bua wɔ nɛ ke nɔ ko pee wɔ aloo wa suɔlɔ ko nɔ́ dɔ nɔ́ ko ɔ, waa kɛ nɔ ɔ tɔmi maa ke lɛ.—Mat. 18:21, 22; Mar. 11:25; Luka 17:3, 4.
(Hyɛ kuku 16-17)
MOO MWƆ O YI MI KPƆ KAA O KƐ BAIBLO SISI TOMI MLAAHI MA TSU NÍ
18. (a) Mɛni lɛ e sa nɛ waa bɔ mɔde kaa wa maa pee? (b) Mɛni he wa ma susu ngɛ ní kasemi nɛ nyɛɛ se ɔ mi?
18 Wa bua jɔ Yehowa wui wɔ mlaahi fuu! E suɔ nɛ waa da Baiblo sisi tomi mlaahi a nɔ kɛ mwɔ yi mi kpɔhi be fɛɛ be. (1 Kor. 14:20) Ke wa ngɛ yi mi kpɔ ko mwɔe ɔ, nyɛ ha nɛ waa fia wa pɛɛ si kaa wa maa ‘ya nɔ nɛ wa yɔse nɔ́ nɛ ji Yehowa suɔmi nya ní.’ (Efe. 5:17) Wa mwɔɔ yi mi kpɔhi nɛ da ejakaa wa suɔ Yehowa, se tsa pi nɛ wa ngɛ gbeye yee kaa e maa gbla wa tue he je. Se nɔ́ kpa ko hu ngɛ nɛ maa ye bua wɔ nɛ waa mwɔ yi mi kpɔhi nɛ maa sa Yehowa hɛ mi. Lɔ ɔ ji wa he nile. Wa ma susu bɔ nɛ wa he nile hu ma nyɛ maa ye bua wɔ ha ngɛ ní kasemi nɛ nyɛɛ se ɔ mi.
LA 95 La a Nya Ngɛ Wae
a A woɔ Kristofohi he wami kaa a kɛ Baiblo sisi tomi mlaahi nɛ tsu ní. E sa nɛ waa le bɔ nɛ Baiblo sisi tomi mlaahi kɛ a sibi ngɛ tsakpa ha, konɛ waa da nɔ kɛ mwɔ yi mi kpɔhi nɛ da. Yehowa ha wɔ nyɛmi nɛ a kɛ susuɔ nɔ́ he. Nyɛmi nɛ ɔ ma nyɛ maa ye bua wɔ nɛ waa mwɔ yi mi kpɔhi nɛ ma ha nɛ Yehowa bua nɛ jɔ, konɛ e jɔɔ wɔ. Loko Yudabi ɔmɛ a kpɛti ni komɛ ma ba pee Kristofohi ɔ, a nyɛɛɔ kusumihi nɛ jami hɛ mi nyɛɛli ɔmɛ to sisi ɔ se. Se pee se ɔ, a ba kase kaa e hia nɛ a kɛ sisi tomi mlaahi nɛ tsu ní ngɛ Yehowa sɔmɔmi mi.