En Otimo Tic me Ryeko

1-3. (a) Peko ocako bino i kom lupaco pa Abigail nining? (b) Ngo ma wabipwonyone ki i kom dako man?

ABIGAIL oneno lworo ma tye i wang awobi-ni. Kome onongo tye ka myel​—dok pi tyen lok ma kakare. Twon can madit onongo cok poto. I cawa meno, lulweny ma romo 400 onongo gitye i yo, ma gimito bino ka neko co ducu me ot pa Nabal, cwar Abigail. Pingo?

² Alii nyo alinga meno Nabal aye otingo. En onongo onyuto gero me mingo, kit ma jwi. Ento i wang-ngi, en onywaro ngat ma pe mito anywar​—latela wi dul mony mo ma gucek ma pe gude. Dong, latic acel pa Nabal, nyo gwok lakwat, obino bot Abigail, ki gen ni en romo katti ki tam me laro kwogi. Ento ngo ma dako adaka twero timone i kom dul mony kulu?

³ Mukwongo, kong wapwonyu lok i kom dako man. Abigail obedo anga? Peko man ocakke nining? Dok ngo ma watwero pwonyone ki i kom niyene?

“Ngeyo Piny Mada, Dok Mwonya”

4. Nabal onongo obedo kodi laco ango?

⁴ Abigail ki Nabal onongo pe gurwatte me bedo luot. Nabal opoto i kom dako mo maber adada, ento Abigail onyomme ki laco mo marac ma laporre pe. Tye gire ni laco-nu onongo tye ki cente. Dong en onongo nenne ni edit mada, ento jo mukene onongo ginene nining? Tek adada me nongo ngat mo ma Baibul loko i kome ki leb me cac loye. Nyinge kong keken tere obedo ni “Obange,” nyo “Laming.” Kono lunywalle aye gumiye nying ma kumeno i kare me nywalle, nyo nying me anywar aye omoko odoko nyinge pi kite? Mo keken rwatte, pien kwone onongo rwatte ki nyinge-ni. Nabal onongo “lakolo dok ger.” En obedo labwura ma lamero-gu, onongo dano mapol gilwore dok pe gimare.​—1 Cam. 25:2, 3, 17, 21, 25.

5, 6. (a) In itamo ni kit mene pa Abigail ma obedo ber loyo? (b) Tyen lok ango ma oromo bedo ni omiyo Abigail onyomo ngat ma kite rac kumeno?

⁵ Abigail onongo pat mada ki Nabal. Nying Abigail-li onongo tyene obedo “Wora Oyomo Gire Cwinye Kekene.” Pol pa wego gibedo ki awaka me bedo ki anyaka ma wange leng, ento wego maryek bedo ki yomcwiny makato ka lengo pa latingi pe obedo lengo ma nen ki woko keken. Pol kare, jo ma gitye ki mot me bedo ma gileng, pe giketo cwinygi i dongo kit mabeco calo neno matut, ryeko, tekcwiny nyo niye. Meno pe obedo peko pa Abigail. Baibul pake pi ryekone matut kacel ki lengone.​—Kwan 1 Camuel 25:3.

⁶ Jo mukene i kare-ni pe giniang gin ma omiyo dako maryek kit meno onyomo laco ma kite rac meno. Po ni, nyom mapol i kare me Baibul onongo lunywal aye giyubo. Ka pe obedo kumeno, pire onongo pud tek ni lunywal omyero guye nyom moni. Lunywal pa Abigail mono gucwako nyom meno, nyo guyubo ayuba pien guneno lonyo ki yweka pa Nabal? Kono can aye onongo odiyogi ya? Kadi bed pi tyen lok ango, cente pa Nabal onongo pe twero weko en bedo mupore me bedo won ot.

7. (a) Ngo ma lunywal omyero pe gutim ka gimito pwonyo lutinogi me bedo ki neno matir i kom nyom? (b) Ngo ma Abigail onongo otere me timone?

⁷ Lunywal ma giryek gipwonyo lutinogi me bedo ki neno matir i kom nyom. Pe girido lutinogi me nyom pi cente, dok pe gidiyogi me cako winye ki ngat mo ma nongo pud gitino ma pe gitwero tingo yec pa jo madongo. (Latit. 5:2-5) Ento, onongo dong pe larre bot Abigail me tam i kom jami ma kit meno. Labongo paro pi tyen lokke, en onongo onyomme woko ki Nabal, dok otere me yelle ki kwo matek meno.

“En Otugge i Komgi Magwa”

8. Anga ma Nabal oyeto, dok pingo iromo wacci meno pe obedo ryeko?

⁸ Nabal omedo tek pa kwo pa Abigail ameda. Laco ma en oyeto-ni obedo Daudi kikome. En aye obedo latic pa Jehovah ma lanebi Camuel owiro, kun nyuto ni Daudi aye obedo ngat ma Lubanga oyero me leyo kaka Caulo macalo kabaka. (1 Cam. 16:1, 2, 11-13) Daudi onongo bedo i dye tim ki lulwenye 600 ma lugen pien en onongo tye i wi ngwec pi nyeko ki cwiny me neko pa Kabaka Caulo.

9, 10. (a) Daudi ki jone onongo giyelle me kwo ki peko ango? (b) Pingo Nabal onongo myero obed ki pwoc i kom gin ma Daudi ki jone gubedo ka timone? (Nen bene lok ma tye piny me paragraf 10.)

⁹ Nabal okwo i Maon ento en onongo tiyo i Karmel dok nen calo onongo tye ki ngom kunu. Boma magi onongo gitye i kin cere nyo tur ma lum olot i korgi maber me kwayo romi, dok Nabal onongo tye ki romi 3000. Kabedo ma orume onongo tye dye tim ata. Tung kupiny onongo tye tim me Paran. Tung kunyango ka imito cito i Nam me Kado ikato ki i kin kabedo ma obedo godi godi ma opong ki goro ki laora kulu-gu. Kabedo magi aye ka ma Daudi ki jone gubedo ka yelle me kwo iye, kun gidwaro cam kacel ki kanyo peko madongo.a Pol kare gubedo ka rwatte ki awobe ma gitiyo calo lukwat pa lalonyo Nabal.

¹⁰ Lulweny magi gutero lukwat-ti nining? Onongo twero bedo yot botgi me camo romi kare ducu, ento pe gutimo meno. Ento, gin gubedo macalo cel me gwoko romi ki lukwat pa Nabal doki. (Kwan 1 Camuel 25:15, 16.) Romi ki lukwat onongo girwatte ki jami maraco ma keto kwogi ka mading. Leyi mager onongo dwong ata, dok wang lobo pa jo Icrael ki tung piny onongo cok mada, mumiyo luyak ki lukwo onongo gibino kare ki kare.b

11, 12. (a) Daudi onyuto kwiri ki woro i lokke bot Nabal nining? (b) Ngo ma onongo rac ki yo ma Nabal ogamo kwede lok pa Daudi?

¹¹ Omyero obed ni obedo tic matek me pito co magi ducu i dye tim. Dong i nino mo, Daudi ocwalo lukwenane apar bot Nabal me penyo pi kony. Daudi oyero kare ma oporre. Onongo obedo kare me karama me lyelo yer romi, dong miyo mot ki camo cam onongo obedo gin me tekwarogi. Daudi bene otiyo ki leb ma rwatte, leb me mwolo me lok ki dano. En bene olwonnge kekene ni “wodi Daudi,” gwok nyo me nyuto woro pi dit me mwaka pa Nabal. Nabal odok iye nining?​—1 Cam. 25:5-8.

¹² Iye owang adada! Awobi ma kiloko i kome i acakki me dul man otito gin mutimme bot Abigail kun waco ni, Nabal “otugge i komgi magwa.” Nabal ma ladur dur otugo daa ki dwan malongo pi mugati, pii, ki ringone. Ocayo Daudi kun pore ki lapakaca mo ata ma tye i wi ngwec. Tam pa Nabal-li oromo bedo ni onongo cal ki pa Caulo, ma onongo dag Daudi. Co aryo-ni onongo pe gitye ki neno pa Jehovah. Lubanga onongo maro Daudi dok nene calo ngat ma bidoko kabaka me Icrael i anyim ento pe calo opii mo ma lajemo.​—1 Cam. 25:10, 11, 14.

13. (a) Daudi kong mukwongo odok i yet pa Nabal nining? (b) Cik ma iye lac ma tye i Yakobo 1:20 pwonyowa ningo i kom gin ma Daudi onongo mito timone?

¹³ I kare ma lukwena ma kicwalogi gudwoko lok bot Daudi, kiniga omake adada. Owaco ki lumonye ni “dano acel acel okwany pala lucwanne!” I kare ma okwanyo jami lwennye, Daudi otelo wi jone 400 me cito ka lweny. Okwonge me jwero co ducu ma i ot pa Nabal. (1 Cam. 25:12, 13, 21, 22) Akemo pa Daudi-ni twero niange, ento kit ma en onongo mito nyutone kwede aye onongo rac. Baibul wacci: “Kiniga pa dano pe cobo tic ma atir i nyim Lubanga.” (Yak. 1:20) Abigail onongo twero konyo jo me ode nining?

“Gum Obed i Komi, pi Ryekoni Maber”

14. (a) I yo ango ma Abigail okwanyo yo me acel me yubo gin marac ma Nabal otimo? (b) Pwony ango ma wanongo ki i apokapoka ma obedo tye i kin kit Nabal ki Abigail?

¹⁴ Olo dong waneno kit ma Abigail okwanyo kwede yo me acel me yubo gin marac ma otimme. En ociko ite me winyo lok ma tye, pe obedo calo cware Nabal. Madok i kom waco lok-ki bot Nabal, latic-ci oloko i kome ni: “En tye ki gero keken, ma dano mo pe twero lok kwede.” (1 Cam. 25:17) Ki racce, kette pa Nabal ni en dok edit tutwal omiyo pe oye winyo lok ma tye. Gero ma kit meno dwong tutwal kadi wa i kare-ni. Ento awobi-ni onongo ngeyo ni Abigail dok pat, en aye omiyo en ocito bote me titte peko man.

15, 16. (a) Abigail onyuto nining ni en ebedo calo dako makwiri ma kiloko i kome i buk pa Carolok? (b) Pingo gin ma Abigail otimo-ni pe obedo jemo i kom tela pa cware?

¹⁵ Abigail otamo dok otiyo oyotoyot. Wakwano ni “Abigail oa malo liwic.” Tyen kingwen kulu i lok man, wanongo kitito ni Abigail orune ka timo gin moni. En oyubo jami mabeco me amiya bot Daudi ki monnye. Oyubo mugati, kongo vino, ringo romo, nyig bel ma kicelo, olok mutwone ki nyig olam-gu. Abigail onongo ngeyo jami ma en tye kwede maber dok doro jami ma timme i ode calo dako makwiri ma kiloko i kome i buk pa Carolok. (Car. 31:10-31) En ocwalo jami magi otelo yo ki luticce mogo, kun lubo korgi kene. “Ento,” wakwano ni, “pe otito lokke bot cware Nabal.”​—1 Cam. 25:18, 19.

¹⁶ Man mono nyuto ni Abigail onongo tye ka jemo i kom tela pa cware? Pe; wi myero opo ni Nabal onongo otero latic ma Jehovah owiro i yo marac adada, tim ma onongo romo kelo to pi jo mapol me ot pa Nabal ma balgi pe. Ket ni Abigail onongo pe otimo gin mo, onongo mono pe nyuto ni en cwako tim pa cware? I lok man, en oketo winyo Lubanga me bedo mukwongo ma ka winyo cware.

17, 18. Abigail orwatte ki Daudi nining, ngo ma en oloko, dok ngo ma omiyo lokke otiyo?

¹⁷ Ma pe otero kare, Abigail orwatte ki Daudi ki cone. Dok aye oa liwic ki i wi kanane ci omwolle i nyim Daudi. (1 Cam. 25:20, 23) Ci oloko lok ducu ma i cwinye pi kare malac, kun kwayo kica matek pi tim pa cware ki jo me ode. Gin ango ma omiyo lokke otiyo?

¹⁸ En oloko peko-ni odoko mege ci okwayo Daudi me timme kica. Oye gire ni cware obedo lababa dok tye kit ma nyinge obedo kwede, gwok owaco ni pwodo laco ma kit meno dwoko rwom pa Daudi piny. En onyuto genne i kom Daudi macalo ngat ma cung pi Jehovah, kun ye ni Daudi tye ka lwenyo ‘lweny pa Jehovah.’ En bene onyuto ni engeyo cikke pa Jehovah bot Daudi pi bedo kabaka, pien en owacci: ‘Jehovah biketti me bedo laker ma loyo jo Icrael.’ Medo i kom meno, en okwayo Daudi pe me timo gin mo ma kelo alii me remo i kome nyo gin mo ma ‘bimiyo en kumo’​—nen calo onongo tye ka lok i kom poto pa cwiny. (Kwan 1 Camuel 25:24-31.) En oloko lok me mwolo ma gudo cwiny!

19. Daudi odok i lok pa Abigail nining, dok pingo en opako Abigail?

¹⁹ Daudi kono odok iye nining? En ojolo jami ma Abigail okelo ci owacci: “Gipwo Rwot Lubanga pa Icrael, ma tin ocwali ka rwatte kweda-ni! Gipwoyi mulil, gum obed i komi, pi ryekoni maber, mumiyo ijuka tin, omiyo pe atingo alii me oyo remo.” Daudi opwoye pi tekcwinye me bino oyotoyot me rwatte kwede, dok oloko ni en ojuke ki i tingo alii me remo. En owacce ni “cit giri ki kuc idok i odi. Atyeko winyo dogi.”​—1 Cam. 25:32-35.

“Nen An Angecane”

20, 21. (a) Ngo ma in inongo ni imaro ki i dok cen pa Abigail bot cware? (b) Abigail onyuto tekcwiny ki ryeko i yero cawa mupore me lok ki Nabal nining?

²⁰ I kare ma en oa, wi Abigail otiko bedo ka tam i kom rwattegi; dok myero obed ni oneno apokapoka ma tye i kin laco man ma lagen dok lakica, ki laco mager ma en onyomo-ni. Ento en pe oketo tamme i iye. Wakwano ni: “Abigail . . . odwogo bot Nabal.” En odok gire bot cware ma omoko tamme me medde ki ticce calo dako i kit ma en twero kwede. Kadi ki ngo, en onongo omyero otit bote jami ma en omiyo bot Daudi ki jone. Nabal onongo tye ki twero me ngeyone. En onongo myero owacce​—ma Nabal peya owinyo ki bot ngat mukene, pien meno romo kelo lewic bot Nabal​—pien guloyo cwicwi. Ento Abigail onongo pe twero wacone i cawa meno. Nabal onongo tye ka camo karama calo rwot arwota dok omer ma kwiya kome.​—1 Cam. 25:36.

²¹ Dok aye, en onyuto tekcwiny ki ryeko, ci okuro wa orwone i odiko ma kongo dong oduny ki i wiye. Meno aye nongo wiye tye nono ma miyo niang lokke, kadi bed rac ni oromo tugo ginkome-ni dok aye. Ento en obino ci owacce lok ma otimme ducu. En onongo ngeyo ni kadi ki ngo wang ma otokke i kome, nyo gwok cako lweny i kome. Ento, en obedo libim kenyo, labongo nyikke kadi manok.​—1 Cam. 25:37.

22. Ngo ma otimme i kom Nabal, dok ngo ma watwero pwonyone i kom kit aunauna ducu ma i ot?

²² Ngo ma onongo rac ki laco-ni? “Kom Nabal oto woko lirut, kome ojing woko matek calo got.” Gwok nyo adunune ocot woko. Ento, i nge nino ma romo apar, en oto woko​—dok pe ni pi two. Lok ma kicoyo wacciwa ni: “[Jehovah] ogoyo Nabal oto woko.” (1 Cam. 25:38) To man ma oa ki i cing Lubanga-ni ogiko aroma me nyom ma Abigail obedo orii kwede. Kadi bed Jehovah pe donyo i lok me ot ki neko nek i kare-ni, ento man obedo lapo wic ni pe tye kit aunauna mo ma i ot ma en pe neno. I karene kikome, en wang ma ongolo kop atir.​—Kwan Luka 8:17.

23. Mot mukene ango ma Abigail onongo, dok en onyuto nining ni en epe ki cwiny me awaka kadi bed ebidoko dako pa Daudi?

²³ Medo i kom bedo agonya ki i nyom me atwom, mot mukene onongo tye ka kuro Abigail. I kare ma Daudi owinyo ni Nabal oto, en ocwalo lukwenane me tito mitine me nyomme. En ogamo ni, “Nen an angecane me lwoko tyen luticce.” Nen kene ni en pe obedo ki cwiny me awaka pi yub ma tye me doko dako pa Daudi; en omine me doko latic pa lutic pa Daudi! Dok wakwano aye ni en orune, i wang-ngi me yubbe me cito bot Daudi.​—1 Cam. 25:39-42.

24. Abigail orwatte ki peko ango i kwone manyen, dok cware ki Lubanga onongo gineno en nining?

²⁴ Man onongo pe tere ni obedo agikki me peko i kwone; kwo pa Abigail ki Daudi onongo pe obibedo yot. Daudi onongo dong onyomme woko ki Akinoam, dok kadi bed Lubanga oye nyomo mon mapol, ento mon ma lugen me kare ca onongo ginongo kwone obedo ngwen ma orubbe ki okok. Dok Daudi onongo peya odoko kabaka; peko ki aroma onongo bibedo pol ma peya en ocako tic pi Jehovah i yo ma kit meno. Ento i kare ma Abigail obedo ka konyo Daudi i kwogi kacel, kun nywalo bote latin awobi acel, en oniang ni etye ki laco mo ma tere calo dano dok gwoke. I kare mo, en olare ki i cing jo ma omakogi! (1 Cam. 30:1-19) Daudi oporo Lubanga Jehovah, ma maro dok tero mon ma lugen, ma cwinygi tek, dok giryek calo jo ma pigi tek.