მუჭო გენესხვავებნა იეჰოვაშ მსახურეფ ქვეყნიერებაშე?
„ქოძირუნთ სხვაობას მართალ დო უბადო შქას“ (მალ. 3:18).
ობირეშეფი: 61, 53
1, 2. მუ სირთულეეფს შითმოხვადუ ღორონთიშ ხალხი ამდღა? (ქოძირით სურათ თე გვერდის).
ბრელ ექიმ დო ექთან თიცალ ლეხეფს მიკმულუანს, ნამუშ ლახალაქ შილებე მუნეფს გეგნადვანი. მარა, თინეფ თეს იშენით ორთნა, მუშენდა ლეხეფიშ მოხვარა ოკონა. თეწკუმა ართო ექიმეფქ დუდ ოკო დითხილუან, ნამდა თინეფიშ ლახალაქ ვეგნადვანი. იეჰოვაშ მსახურეფ ხოლო თეცალ სიტუაციას ვორეთ. ბრელს მიხვადნა თიცალ კათაწკუმა ართო ცხოვრება დო მუშობა, მით ღორონც ვა მოწონსინ ფერ თვისებეფს გიმირჩქინანს. თენა ღორონთიშ მსახურეფს პრობლემეფს ურჩქინანს.
2 ამდღა ხალხიშ უმენტაშ ვეგმირჩქინანს იეჰოვაშ ჸოროფას დო მუთუნო ვემირჩქინანს ღორონთიშ კანონეფს, ნამუთ ჯგირ დო ფურიშ გარჩიებას ოხუ. ტიმოთეშა მეჭარილ მაჟია წერილს მოციქულ პავლე ეთმოჭარუნს ბოლო დღალეფს მახორუ ხალხიშ გლახა თვისებეფს. სატანაშ ქიანაშ მოსპუალაშ მონჭაფაწკუმა ართო თე თვისებეფ უმოსო გეგმიარგამებუდ (წეკითხით 2 ტიმოთე 3:1—5, 13).a შილებე თეცალ კათაშ საქციელ შუროთ ვა მობწონდან, მარა იშენით ქიმოქმედას ჩქინწკუმა დო ჭიჭე-ჭიჭეთ ქუვაგურათ თინეფს (იგავ. 13:20). თე სტატიას გუვარჩიენთ, მუ განსხვავება რე თი თვისებეფ შქას, ნამუსით ბოლო დღალეფს მახორუ კათა დო ღორონთიშ მსახურეფ გიმირჩქინანა. თეს გეძინელ, ქობძირუნთ, მუ ოკო ვაკეთათ, ნამდა ვეგნმადვან შხვეფიშ გლახა თვისებეფქ დო თეწკუმა ართო თინეფს სულიერო ქიმვეხვარათ.
3. მუნერ ხალხის ოხუ 2 ტიმოთეშ 3:2—5-ის მოშინაფილ თვისებეფი?
3 მოციქულ პავლექ თქუ, ნამდა ბოლო დღალეფს მანგარ ძნელ გინაღალარ დრო დოდირთუდ. თიქ მიშინუ 19 გლახა თვისება, ნამუსით ბოლო დღალეფს მახორუ ხალხი გიმირჩქინანდჷ. თეს მოგენსინ ფერ თვისებეფ პავლექ რომაელეფიშ 1:29—31-ის ხოლო აფუ მოშინაფილი, მარა ტიმოთეშა მეჭარილ წერილს თიცალ თვისებეფშენ იჩიებ, ნამუთ ქრისტიანულ ბერძნულ წერილეფს შხვადო სოთინ ვენოჭარ. ღორონც ვა მოწონსინ ფერ თვისებეფშე პავლე თეცალ სიტყვეფით იჭყანს ჩიებას: „ხალხი იჸუაფ . . .“. მარა თენა თის ვა ნიშნენდ, ნამდა თეცალ გლახა თვისებეფს არძა გეგმირჩქინანდჷ. ქრისტიანეფ მუნეფიშ ჯგირ თვისებეფით გიშეგორუნა თეცალ კათაშე (წეკითხით მალაქია 3:18).b
მუნერ წარმოდგენა ოკო მიღდან ჩქინ დუდშე
4. თქვან აზრით, მუნერ რე ამაყ პიროვნება?
4 პავლექ თქუ, ნამდა ბრელ მუშ დუდიშ დო ფარაშ მოჸოროფე იჸუაფუდ. უკულ გეუძინ, ნამდა ბოლო დღალეფს ხალხი იჸუაფუდ მუშ დუდშა დარწმუნებული, ამაყი დო ყოყოჩი. ხშირას თეცალეფ ფიქრენა, ნამდა შხვეფს უჯგუნა მუნეფიშ მეჯინათ, უნარით, ქონებათ დო მდგომარეობათ. თინეფს შურ ოლნა, შხვეფქ განსაკუთრებულო მექცუან. ართ მეცნიერქ თეცალ კათაშენ თქუ: „ამაყ პიროვნებას მუშ გურს სამსხვერპლო აფჷ აშენებულ, სოდეთ მუშ დუც ცენს თაყვანს“. მუჭოთ ნამთინე იჩიებუნ, სიამაყე თიცალ გლახა თვისება რე, ნამდა ამაყ კათას ხოლო ვა მოწონს, მუჟამსით შხვეფ თე თვისებას გიმირჩქინანა.
5. მუჭო გეამაყეს იეჰოვაშ ართგურ მსახურეფქ?
5 ბიბლიას ჭარ, ნამდა იეჰოვას ჯოგ „ამაყას იჯინენ ფერ თოლეფი“ (იგავ. 6:16, 17). სიამაყე მოცილნა ღორონთწკუმა დაახლოებას (ფსალმ. 10:4). თე თვისებას ეშმაკი გიმირჩქინანს (1 ტიმ. 3:6). სანარღოთ, იეჰოვაშ ნამთინე ართგურ მსახურს ხოლო გეგნადვჷ სიამაყექ. იუდაშ მეფე უზია ბრელ წანას ართგურო ომსახურუდ იეჰოვას. მარა ბიბლია იჩიებ: „მუჟამსით ძალა ქიმიკინდუნ, დიდ გურქ ქაშუ დო დუდ მიდინუ; ოჭიშ ქურთინუ იეჰოვას, მუშ ღორონც, დო გემნორთ ტაძარშა, ნამდა სამსხვერპლოს საკმელი ქიგუჸოთამუდკო“. მეფე ხიზკიაქ ხოლო გეგმირჩქინ სიამაყე, მარა ბრელ ხანს ვა გუგრძელებ თაშ (2 მატ. 26:16; 32:25, 26).
6. მუ მიზეზეფიშ გურშენ შილებედ დავითიქ გეამაყკო, მარა მუქ მეხვარ ვადინუკო თანდაბლობა?
6 ნამთინექ შილებე გეამაყას ჯგირ მეჯინაშ, პოპულარობაშ, მუსიკალურ ნიჭიშ, ფიზიკურ შესაძლებლობაშ ვარდა მაღალ მდგომარეობაშ გურშენ. დავითის თე ირფელ უღუდ, მარა თეშ უმკუჯინუო, თანდაბლობა ვა უდინუაფ. გოლიათიშ ჸვილუაშ უკულ თის მეფე საულიშ ოსურსქუაწკუმა დაოჯახება შეთავაზეს, მარა დავითიქ უპასუხ: „მი ვორექ მა ვარდა ჩქიმ მოჯგირეფ, მუაჩქიმიშ ჸუდეშარეფ ისრაელს, ნამდა მეფეშ სინჯაქ ქიპჸუე?“ (1 სამ. 18:18). მუქ მეხვარ დავითის ვადინუკო თანდაბლობა? თის უჩქუდ, ნამდა მუშ ნიჭი, თვისებეფ დო ირფელ, მუდგას მიოჭირინუნ, თიშენ უღუდ, ნამდა იეჰოვა თანდაბლობას გიმირჩქინანდ დო ყურადღებას აქციენდჷ (ფსალმ. 113:5—8). დავითის არჩქილედ, ირფელ ჯგირ მუთ უღუდუნ, იეჰოვაშ მუნაჩემ რდუ (1 კორ. 4:7).
7. მუ მიმეხვარებნა თანდაბლობაშ გიმორჩქინას?
7 დავითცალო ღორონთიშ ხალხი ამდღა ხოლო ოცად თანდაბლობაშ გიმორჩქინას. ჩქინწკუმა მანგარო მოქმედენს თიშ გაგება, ნამდა იეჰოვა, სამყაროს არძაშ უდიდაშ პიროვნება, გიმირჩქინანს არძაშო მოსაწონ თვისებას, თანდაბლობას (ფსალმ. 18:35). ჩქი გურშა მემღუნა ღორონთიშ შთაგონებათ ნაჭარა რჩევა: „გეგმირჩქინით სათუთ გრძნობეფი — გაჭირებაშ გურშა მეღალა, სიჯგირა, თანდაბლობა, ლიბ ხასიათ დო მოთვინება“ (კოლ. 3:12). ჩქი თინა ხოლო მიჩქნა, ნამდა „ჸოროფა ვეცქვანს დო ვა ყოყოჩენს“ (1 კორ. 13:4). თანდაბლობაშ გიმორჩქინათ ხალხის ხეს ვუნწყუნთ დეახლოვან იეჰოვას. მაგალთო, ოსურიშ ჯგირ საქციელით, შილებე ქომონჯიქ ჭეშმარიტებათ დეინტერესას; თეგვარო ღორონთიშ ხალხიშ თანდაბლობაქ ხოლო შილებე შხვეფ ჭეშმარიტებათ დაინტერესას (1 პეტ. 3:1).
მუჭო მივექცუათ შხვეფს
8. ა) მუჭო უჯინე ნამთინე ამდღა მშობლეფიშ უდუჯერებუობას? ბ) მუ მითითებას არზენს ბიბლია ბაღანეფს?
8 პავლე თის ხოლო იჩიებ, მუნერო მექციებუდ ბოლო დღალეფს ხალხი ართიანს. თიქ ჭარ, ნამდა ბაღანეფ მშობლეფიშ უდუჯერებელეფ იჸუაფდეს. თეცალ საქციელ ნამთინე წიგნის, კინოს დო გადაცემას ჯგირო რე გიშაჸონაფილი. მარა უდუჯერებუობა აკმარღვანს ოჯახეფს. კაცობრიობას ბრელ ხან რე ჯგირო უჩქ, ნამდა თენა დასურო თაშ რე. მაგალთო, ჯვეშო საბერძნეთის სქუა მშობელს ხეს ქიმიოგანდ-და, სამოქალაქო უფლებეფს მიოდინუანდჷ. რომაელეფიშ კანონით, მუმაშ ხეშ მეგამას კოჩიშ ჸვილუაცალო თვალუნდეს. მუჭოთ ებრაულინ, თეშ ბერძნულ წერილეფ ხოლო, მითითებას არზენს ბაღანეფს, ქუდუჯერან მშობლეფს (გამ. 20:12; ეფეს. 6:1—3).
9. მუ მეხვარებ ახალგაზრდეფს, დუჯერან მშობლეფს?
9 მუ მეხვარებ ბაღანეფს, დუჯერან მშობლეფს? ბაღანეფ თიმწკუმა იჸუაფნა მშობლეფიშ მარდულეფ, მუჟამსით თი ჯგირობუაშე დეფიქრებნა, მუდგას მშობლეფ თინეფშო ორთნა. თეს გეძინელ, ახალგაზრდეფს მარდულობაშ გიმოხანტუას მეხვარებ თიშ რჩქინა, ნამდა მშობლეფიშ მორჩილებას ჩქინ ზეციერ მუმა, იეჰოვა ითხინს. მუჟამსით სქუალეფ მშობლეფშე ჯგირს იჩიებნან, თეთ შხვა ახალგაზრდეფს მაგალითის არზენა. შილებე ბაღანეფშო რთულ რდას მთელ გურით დემორჩილან თიშნერ მშობლეფს, ნამუთ ჸოროფას ვეგმირჩქინანა. მარა, მუჟამსით ბაღანეფ მშობლეფშე ნამდვილ ჸოროფას გინაფლენან, ოცადნა ქუდუჯერან თინეფს თიმწკუმა ხოლო, მუჟამსით ცთუნებაშ წოხლე გერენა. ართ ახალგაზრდა იჩიებ: „მა ხშირას ვოცადუდ სიტუაციაშე დუდიშ გიშაღალას, მარა ჩქიმ მშობლეფქ გონივრულ წესეფ დომდგინეს დო გემინწყეს, მუშენ ფთხინდეს თე წესეფიშ მეჸუნას; თეწკუმა ართო, ჩქი თავისფალო იფჩიებუდით ართიანწკუმა. თე ირფელქ მიმეხვარ მორჩილებაშ გიმორჩქინას. ვორწყედ, ნამდა მშობლეფს გურშა მეუღდეს ჩქიმ ამბე დო უმოსო მოკოდ, გურ გუხარკო თინეფს“.
10, 11. ა) ნამ გლახა თვისებეფშე იძირე, ნამდა ხალხის ართიან ვა უჸორს? ბ) მუჭო გიმირჩქინანა ქრისტიანეფ ჸოროფას?
10 პავლე მიშინუანს შხვა გლახა თვისებეფს, სოვრეშეთ იძირე, ნამდა ხალხის ართიან ვა უჸორს. „მშობლეფიშ უდუჯერებელი“ სქუალეფიშ უკულ მოციქულ ხოლო ართ გლახა თვისებას, უმარდულობას მიშინუანს. თეცალეფ ვაფასენა თი ჯგირობუას, ნამუსით შხვეფ ორთნა თინეფშო. თეს გეძინელ, პავლექ თქუ, ნამდა ბოლო დღალეფს ართგურობა ვა უჩქუდუნ ფერ ხალხი იცხოვრენდ. თინეფწკუმა შეიოლებერ ვეჸიდ მორიგება, მუშენდა ვეკორინუანდეს შხვეფწკუმა მშვიდობიან ურთიერთობას. თე კათა იჸუაფუდ ღორონთიშ მალანძღარ დო მოღალატე, მუშ გურშენით გლახას ქოთქუანდჷ, მუჭოთ კოჩშენ, თეშ ღორონთშე ხოლო. თეწკუმა ართო, შხვეფშა სახელ გუტახდესკონ, ტყურას ქეკაწამენდეს ართიანს.c
11 ჸოროფას ვეგმირჩქინანა თინეფიშ გინაწონს, იეჰოვაშ მსახურეფ შურ დო გურით ოძირანა, ნამდა უჸორა მოყვასი. თენა ირიათო თაშ რდუ. მუჭოთ იესოქ თქუნ, ღორონთიშ ჸოროფაშ უკულ მოსეშ კანონს მაჟია მნიშვნელოვან მცნება მოყვასიშ ჸოროფაშ (აგაპე) გიმორჩქინა რდუ (მათ. 22:38, 39). თეს გეძინელ, იესოქ თქუ, ნამდა ნამდვილ ქრისტიანეფ ჸოროფათ გიშეგორდეს არძაშე (წეკითხით იოანე 13:34, 35).d თეცალ ქრისტიანულ ჸოროფას იესოშ მიმაჸუნალეფ ნტერეფწკუმა ხოლო გეგმირჩქინანდეს (მათ. 5:43, 44).
12. მუჭო გიმირჩქინანდ იესო შხვეფიშ ჸოროფას?
12 იესო შხვეფიშ დიდ ჸოროფას გიმირჩქინანდჷ. თინა გილეშ ქალაქშე ქალაქშა დო ხალხის ღორონთიშ გურშენ სახიოლო ამბეს უქადაქუდ. იესო ოსკილიდუანდ ქულეფს, კეთროვნეფს, თოლსინთე ვა უღუდ დო ჸუც ვერჩქილედეს თინეფს. თინა ღურელეფს ხოლო ათელენდჷ (ლუკ. 7:22). თეს გეძინელ, იესოქ მუშ სიცოცხლე დათმჷ კაცობრიობაშო თიშ უმკუჯინუო, ნამდა ბრელს ჯოგუდ თინა. იესოქ სრულყოფილო გიმირჩქინ თიცალ ჸოროფა, მუნერით მუშ ზეციერ მუმას უღუ. მთელ მსოფლიოს იეჰოვაშ მოწმეეფ მეჸუნა იეჰოვაშ დო იესოშ მაგალითის დო შხვეფიშ ჸოროფას გიმირჩქინანა.
13. მუჭო მეხვარებ ჩქინ გიმორჩქინელ ჸოროფა შხვეფს, დეახლოვან იეჰოვას?
13 ჸოროფაშ გიმორჩქინათ ხეს ვუნწყუნთ ხალხის, დეახლოვან იეჰოვას. მაგალთო, მუჟამსით ართ ტაილანდელ კოჩიქ რეგიონულ კონგრესის დესწრუნ, ქოძირ თი ჸოროფა, ნამუთ და დო ჯიმალეფ შქას რდუ. თექ მანგარო იმოქმედ თიწკუმა დო ჸუდეშა დუნორთის, ხეთეშე მითხუ ბიბლიაშ გურაფაშ ჩატარება მარაშე ჟირშა. თიქ არძა ნათესეს ქუქადაქ დო კონგრესიშ უკულ ამშვ თუთაშა კრებას ბიბლიაშ კითხირით პირველო გეგშართ დავალებათ. ქუმოკონა ქიგებგათ, შხვეფიშ ჸოროფა ქომღუნა დო ვარინ, ჩქინ დუც ოკო ქოპკითხათ: ქუვოცადუქო, ქიმვეხვარე ოჯახიშ დო კრებაშ წევრეფს ვარდა თინეფს, მიდგას მსახურებას შითმოფხვადუქ? ქუჯინექო შხვეფს იეჰოვაშ თოლით?
გერეფი დო შხურეფი
14, 15. მუნერ სასტიკ თვისებეფს გიმირჩქინანდჷ ბრელ, მარა მუჭო ითირეს უჯგუშობაშე?
14 ბოლო დღალეფს მახორუ ხალხ შხვა გლახა თვისებეფს ხოლო გიმირჩქინანს, მუშ გურშენით ქრისტიანეფს თინეფწკუმა ხოლოშიან ურთიერთობა ოკო ვა უღდან. მუჭოთ ნაწინასწარმეტყველებ რდუ, ღორონთ ვა წანან თი კათა, ჯგირს გიჯოგუანდ. თეცალეფს დუდიშ შეკება გაუჭირდუდეს დო სასტიკეფ იჸუაფდეს. ნამთინე შუროთ ვედარდენდჷ, მუჭო იმოქმედენდჷ მუნეფიშ საქციელ შხვეფწკუმა.
15 ბრელქ, მით ტყარ ცხოველეფცალ სასტიკ თვისებეფს გიმირჩქინანდუნ, უჯგუშობაშე დითირჷ. თე ირფელ ნაწინასწარმეტყველეფ რდუ ბიბლიას (წეკითხით ესაია 11:6, 7).e თე წინასწარმეტყველებას პკითხულენთ, ნამდა ტყარ ცხოველეფ, მუნერით რე გერი დო ლომი, მშვიდობიანო იცხოვრენდეს შხურ დო გინწკუმა ართო. ბიბლია ეთმონწყუნს, მუშენ ცხოვრენა თინეფ თეცალ მშვიდობიანო: „დედამიწა იეჰოვაშ რჩქინათ ეიფშაფუ“ (ეს. 11:9). მუშო ოკო რაგად, ცხოველეფს ვეშულებნა მიღან იეჰოვაშე რჩქინა, ათეშენ სულიერ გაგებათ თე წინასწარმეტყველება ოხუ თი კათას, მით მუნეფიშ თვისებეფს თირანს.
ბიბლიურ პრინციპეფიშ გიმორნაფა თირანს ხალხიშ ცხოვრებას! (ქოძირით აბზაცი 16)
16. მუჭო მოხვარნა ბიბლია, დიფთირათ ახალ პიროვნებათ?
16 ჩქინ და დო ჯიმალეფშე ბრელი, ართ დროს სასტიკ თვისებეფს გიმირჩქინანდჷ, მარა ამდღა მშვიდობა უღნა ართიანწკუმა. თინეფიშ ბიოგრაფიეფ შეილებნა ქოძირათ ვებ-გვერდის jw.org. მით იეჰოვას იჩინებაფუანს დო ომსახურუნ, ვა გუ თინეფს, მისით ღორონთიერო მოუღნა დუდ, მარა ღორონთიშ ართგურეფ ვა რენა. თეცალ კათა აცხადენს, ნამდა ღორონც ომსახურ, მარა სინამდვილეს თინეფიშ საქმეეფ შხვას ოძირანს. ღორონთიშ ხალხ შქას ბრელ რე თიცალ, მით ადრე სასტიკეფ რდეს, მარა ახალ პიროვნებათ დითირეს, „ნამუთ გოჭყაფილ რე ღორონთიშ ნებათ ჭეშმარიტ სიმართლეთ დო ართგურობათ“ (ეფეს. 4:23, 24). მუჟამსით ღორონთიშ გურშენ გებულენან, ორწყენა, ნამდა აუცილებერ რე მიაჸუნან თიშ კანონეფს. ათეშენ თირანა მუნეფიშ დამოკიდებულებას, საქციელს დო ვარიას იჩიებნა ტყურა გურაფეფშე. მუშო ოკო რაგად, თეშ კეთება ვა რე ადვილ, მარა წმინდა შური მეხვარებ თინეფს, მიდგას შურ დო გურით ოკო ღორონთიშ ნებაშ შესრულება.
„თეცალეფს ვემკანჭა“
17. მუჭო ევუჩილითუათ დუდ თინეფს, მით გლახა თვისებეფს გიმირჩქინანა?
17 არგამა რე, ნამდა დიდ სხვაობა რე ღორონც ომსახურ დო ვა მსახურუნ თინეფ შქას. ღორონთიშ მსახურეფ კურცხას ოკო ვორდათ, ნამდა ვევაჸუნათ შხვეფიშ გლახა საქციელს. ათეშენ ოკო მიბღათ ღორონთიშ რჩევა, ნამუთ 2 ტიმოთეშ 3:2—5-ის რე მოჩამილი: „თეცალეფს ვემკანჭა“. მუშო ოკო რაგად, გვალო ვემაჩილითენა დუდ თეცალ ხალხწკუმა ურთიერთობაშა, მუშენდა ჩქი თინეფწკუმა ართო მუფშენთ, ბგურაფლენთ ვარდა ფცხოვრენთ, მარა შემლებნა დუდ დიფთხილუათ დო ვეგნიბღათ თინეფიშ მაგალითი. იეჰოვაწკუმა ურთიერთობაშ გამანგარება შემლებნა ბიბლიაშ გურაფათ დო თინეფწკუმა მეგობრობათ, მიდგას ღორონთ უჸორს.
18. მუჭო შემლებნა ჩქინ რაგადით დო საქციელით შხვეფს სულიერო მივეხვარათ?
18 ჩქი თის ხოლო ოკო ვეცადათ, ნამდა შხვეფს სულიერო ქიმვეხვარათ. ათეშენ მორთ, გეგმიბრინუათ ირნერ საშვალება, ნამდა ვუქადაქათ შხვეფს დო ქოფთხუათ იეჰოვას, საჭირო დროს საჭირო სიტყვეფ ქუმორაგადაფუან. არძას ოკო ქუგვოგებაფუათ, ნამდა იეჰოვაშ მოწმეეფ ვორეთ. თეგვარო, ჩქინ ჯგირ საქციელით ღორონც განვადიდენთ. იეჰოვა მოგურუანა, „ვარია ქოფთქუათ უღორონთობაშე დო ქვეყნიურ კორნებეფშე, ასეიან ქიანას აზრიანო, სიმართლეთ დო ღორონთიშ ართგურობათ იფცხოვრათ“ (ტიტ. 2:11—14). მუჟამსით ღორონთიშ მოსაწონო იფქციებუთინ, შხვეფ ქოძირნა თეს დო შილებე ნამთინექ ქოთქუას: „თქვანწკუმა ართო მოლურთ, მუშენდა გაგებულ მაფნა, ნამდა თქვანწკუმა რე ღორონთი“ (ზაქ. 8:23).
a 2 ტიმ. 3:1—5, 13: 1 გიჩქუდას, ნამდა ბოლო დღალეფს მანგარ ძნელ გინაღალარ დრო დოდირთუ. 2 ხალხი იჸუაფ დუდიშ მოჸოროფე, ფარაშ მოჸოროფე, მუშ დუდშა დარწმუნებული, ამაყი, ღორონთიშ მალანძღარი, მშობლეფიშ უდუჯერებელი, უმარდული, ართგურობა ვა უჩქუნ ფერ, 3 ჸოროფას ვეგმირჩქინანსინ ფერ, თინეფწკუმა მორიგება შეიოლებერ ვეჸი, ტყურაშ ეკმაწამებელი, დუდიშ შეკება უჭირს ფერ, სასტიკი, ჯგირ ჯოგუნ ფერ, 4 მოღალატე, აჯამი, ყოყოჩი, ღორონთიშ მანგიორო სიამოვნებაშ მოჸოროფე. 5 თინეფს ღორონთიერო მეუღნა დუდ, მარა ღორონთიშ ართგურეფ ვა რენა. თეცალეფს ვემკანჭა. 13 უბადოეფ დო აფერისტეფ უფრაშო მიქციებნა, შხვეფს მიოჩილითუანა დო მუნეფ ხოლო მეჩირთუნა.
b მალ. 3:18: კინ ქოძირუნთ სხვაობას მართალ დო უბადო შქას, ღორონც ომსახურ დო ვამსახურუნ თიშ შკას.
c ბერძნულ სიტყვა დიაბოლოს, ნამუთ „ტყურაშ ეკმაწამებელო“ დო „ბრალიშ გიმადვალარო“ რე გინოთარგმნილინ, ბიბლიას სატანაშ ართ-ართ სახელო რე გიმორნაფილი.
d იოან. 13:34, 35: 34 ახალ მცნებას გარზენთ: გიჸორდან ართიან. თქვა ხოლო თეშ გიჸორდან ართიან, მუჭო მა გიჸოროფეთ. 35 ჩქიმ მოწაფეეფ რეთინ, თით გეგენა, ნამდა ართიანიშ ჸოროფა გაღვენუნა.
e ეს. 11:6, 7: 6 გერი კირიბწკუმა ართო მისვანჯუ, ჯიქი ქაცარიშ ხასლას დინჯირუ, გინი, ლომი დო ორინჯი ართო იჸუაფუნა დო ბაღანა ბოშ ქეწაჸუნუ თინეფს. 7 ჩხოუ დო თუნთი ართო ქიდიარა დო თინეფიშ დუნაბადუეფ ართიანიშ ხასლას დინჯირუნა. ლომი ხოლო ხოჯცალო ოჭკომუნს ნაცალას.