Bạn có biết?

Cuộc điều tra dân số nào đã dẫn đến sự ra đời của Chúa Giê-su tại thành Bết-lê-hem?

Theo lời tường thuật trong sách Phúc âm của Lu-ca, khi hoàng đế Sê-sa Au-gút-tơ ban chiếu chỉ khắp đế chế La Mã, “ai nấy đều đến thành mình khai tên vào sổ” (Lu-ca 2:1-3). Nguyên quán của ông Giô-sép, cha nuôi Chúa Giê-su, là thành Bết-lê-hem. Thế nên, ông cùng bà Ma-ri tuân theo chiếu chỉ đi đến Bết-lê-hem và tại đây Chúa Giê-su đã chào đời. Việc kê khai dân số này nhằm mục đích tạo thuận lợi cho việc thu thuế và cưỡng bách tòng quân.

Khi La Mã chinh phục Ai Cập vào năm 30 trước công nguyên, việc điều tra dân số đã được áp dụng tại Ai Cập trong nhiều năm. Các học giả tin rằng người La Mã đã tiếp nhận cơ chế điều tra dân số của người Ai Cập, đồng thời áp dụng các thủ tục tương tự cho những nơi còn lại trong đế chế.

Có bằng chứng về một lần kê khai dân số như thế do quan tổng đốc La Mã cai quản Ai Cập ban sắc lệnh vào năm 104 công nguyên (CN). Một bản sao sắc lệnh đó, hiện được bảo tồn tại Thư viện Anh Quốc, cho biết: “Gaius Vibius Maximus, tổng đốc của Ai Cập (nói): Vì vào thời đó, việc điều tra dân số được tiến hành từng nhà nên buộc mọi người dù với bất kỳ nguyên nhân nào đang cư trú ngoài địa hạt của họ phải trở về nguyên quán. Khi làm thế, họ vừa thi hành theo lệnh và cũng có thể chăm lo cho ruộng đất của mình”.

Tại sao ông Giô-sép dự định làm một giấy ly dị bà Ma-ri khi cả hai chỉ mới đính hôn?

Theo Phúc âm của Ma-thi-ơ, ông Giô-sép biết bà Ma-ri có thai khi ‘đã hứa gả cho ông’ nhưng trước lúc họ thành vợ thành chồng. Vì không biết rằng bà Ma-ri chịu thai ‘bởi thánh-linh’ nên ông Giô-sép hẳn đã nghĩ rằng bà không chung thủy, vì thế ông định ly dị bà.—Ma-thi-ơ 1:18-20.

Đối với người Do Thái, một cặp đính hôn được xem như là đã thành hôn. Tuy nhiên, hai người không sống chung với nhau như vợ chồng cho đến khi tổ chức hôn lễ. Đính hôn được xem như là lời cam kết, nó chặt chẽ đến mức nếu họ không tiến tới hôn nhân vì chú rể thay lòng đổi dạ hoặc vì một lý do nào khác, người thiếu nữ không được tự do lấy người khác cho đến khi có được giấy ly hôn. Nếu vị hôn phu qua đời trước lúc làm đám cưới, thiếu nữ ấy bị coi là góa phụ. Mặt khác, nếu quan hệ với người khác trong giai đoạn đính hôn, cô bị xem là phạm tội ngoại tình và phải lãnh án tử hình.—Phục-truyền Luật-lệ Ký 22:23, 24.

Chắc hẳn ông Giô-sép đã nghĩ đến hậu quả mà bà Ma-ri phải chịu nếu mọi người biết tình trạng của bà. Dù cảm thấy phải cho những người có thẩm quyền biết vấn đề, nhưng ông muốn bảo vệ bà Ma-ri và tránh gây tai tiếng. Do đó, ông quyết định âm thầm ly dị bà. Suy cho cùng, một người mẹ đơn thân với tờ giấy ly hôn thì rõ ràng bà đã từng có chồng.

[Hình nơi trang 16]

Sắc lệnh điều tra dân số được quan tổng đốc La Mã ban hành tại Ai Cập vào năm 104 CN

[Nguồn tư liệu]

© The British Library Board, all rights reserved (P.904)