Họ làm theo ý muốn Đức Giê-hô-va
Một cuộc viếng thăm rất đáng công
CUỘC hành trình từ Sê-ba đến Giê-ru-sa-lem quả thật là vô cùng mệt mỏi đối với nữ vương. Bà đã quen sống xa hoa. Giờ đây, bà phải trải qua một chuyến đi vất vả dài 2.400 cây số, theo nhịp bước lạc đà, và phần lớn là qua sa mạc nóng bỏng. Theo một ước tính, cuộc du hành của bà, chỉ tính lượt đi thôi, đã tốn hết 75 ngày!a
Tại sao nữ vương giàu có này lại rời xứ sở phong lưu của mình ở Sê-ba để thực hiện một cuộc hành trình vất vả như thế?
Tiếng tăm lừng lẫy
Nữ vương Sê-ba đến Giê-ru-sa-lem sau khi “nghe nói về danh-tiếng của Sa-lô-môn và về danh của Đức Giê-hô-va”. (1 Các Vua 10:1) Kinh Thánh không ghi lại chi tiết những gì nữ vương đã nghe được. Dẫu sao, chúng ta cũng biết rằng Đức Giê-hô-va đã ban cho Sa-lô-môn sự khôn ngoan, giàu có và hiển vinh khác thường. (2 Sử-ký 1:11, 12) Làm thế nào nữ vương biết được điều này? Vì Sê-ba là một trung tâm thương mại, nên có lẽ bà đã được nghe về danh tiếng của Sa-lô-môn qua các lái buôn ghé thăm xứ bà. Một số lái buôn này có thể đã từng đến Ô-phia, xứ mà Sa-lô-môn đã có những thương vụ giao dịch đáng kể.—1 Các Vua 9:26-28.
Dù sao đi nữa, nữ vương đã đến Giê-ru-sa-lem “có hầu-hạ theo rất đông, lạc đà chở thuốc thơm, nhiều vàng và ngọc”. (1 Các Vua 10:2a) Một số người cho rằng “có hầu-hạ theo rất đông” bao gồm cả một đoàn hộ tống có vũ trang. Điều này dễ hiểu vì nữ vương là một người quyền thế, có địa vị cao và du hành với nhiều tài vật trị giá cả chục triệu đô la.b
Tuy nhiên, hãy lưu ý là nữ vương nghe nói về danh tiếng của Sa-lô-môn “và về danh của Đức Giê-hô-va”. Vì thế chuyến du hành này không chỉ thuần túy vì mục đích thương mại. Đương nhiên nữ vương đến chủ yếu là để được nghe về sự khôn ngoan của Sa-lô-môn—có thể là cũng để học biết về Giê-hô-va, Đức Chúa Trời của vua. Có lẽ bà cũng thuộc dòng dõi Sem hoặc Cham, những người thờ phượng Đức Giê-hô-va, nên đã hiếu kỳ muốn biết tín ngưỡng của tổ tiên mình.
Câu hỏi khúc mắc, giải đáp thỏa đáng
Trong cuộc gặp gỡ với Sa-lô-môn, nữ vương đã hỏi thử vua “những câu hỏi khúc mắc”. (1 Các Vua 10:1, Bản Diễn Ý) Từ ngữ Hê-bơ-rơ này có thể dịch là “câu đố”. Nhưng điều này không có nghĩa là nữ vương đưa Sa-lô-môn vào những cuộc chơi tầm phào. Hãy lưu ý là nơi Thi-thiên 49:4, cùng một từ ngữ Hê-bơ-rơ này được dùng để miêu tả những thắc mắc nghiêm túc về tội lỗi, sự chết và sự chuộc tội. Rất có thể nữ vương Sê-ba đã thảo luận cùng Sa-lô-môn nhiều đề tài sâu xa để thử xem sự khôn ngoan sắc sảo của người. Kinh Thánh tường thuật rằng bà “nói với người mọi điều có ở trong lòng mình”. Đối lại, Sa-lô-môn “đáp các câu hỏi của bà, chẳng câu nào ẩn-bí quá cho vua, mà vua không giải nghĩa nổi cho bà”.—1 Các Vua 10:2b, 3.
Sự khôn ngoan của Sa-lô-môn và sự phồn thịnh của vương quốc người đã gây ấn tượng mạnh mẽ nơi nữ vương Sê-ba đến độ bà “mất vía”. (1 Các Vua 10:4, 5) Một số người hiểu câu này theo nghĩa nữ vương bị “choáng ngợp’’. Một học giả còn gợi ý rằng bà đã ngất xỉu! Dù thế nào đi nữa, nữ vương đã rất kinh ngạc trước những gì bà đã được mục kích và đã nghe. Bà cho rằng các tôi tớ của Sa-lô-môn thật có phước vì được nghe sự khôn ngoan của vua, và bà ngợi khen Đức Giê-hô-va đã đặt Sa-lô-môn trên ngôi. Kế đó, bà đã dâng cho vua những tặng phẩm đắt giá, chỉ tính riêng về vàng theo trị giá hiện hành, đã lên tới khoảng 40.000.000 đô la. Sa-lô-môn cũng ban cho nữ vương nhiều tặng phẩm và “mọi điều ngươi ước và xin”.c—1 Các Vua 10:6-13.
Bài học cho chúng ta
Chúa Giê-su dùng nữ vương Sê-ba để minh họa một bài học thực tế cho các thầy thông giáo và người Pha-ri-si. Ngài phán cùng họ: “Đến ngày phán-xét, nữ-hoàng nam-phương sẽ đứng dậy với dòng-dõi nầy mà lên án nó, vì người từ nơi cùng trái đất đến nghe lời khôn-ngoan vua Sa-lô-môn; mà đây nầy, có một người tôn-trọng hơn vua Sa-lô-môn!” (Ma-thi-ơ 12:42) Phải, nữ vương Sê-ba đã tỏ lòng quí trọng đối với sự khôn ngoan mà Đức Chúa Trời ban cho. Nếu bà đã vượt 2.400 cây số để được nghe Sa-lô-môn, chắc hẳn các thầy thông giáo và người Pha-ri-si phải chú tâm lắng nghe Chúa Giê-su hiện đang ở ngay trước mặt họ.
Ngày nay chúng ta có thể tỏ lòng quí trọng sâu xa đối với Sa-lô-môn Lớn, Chúa Giê-su Christ. Bằng cách nào? Một cách là tuân theo chỉ thị của ngài trong việc “dạy-dỗ muôn-dân”. (Ma-thi-ơ 28:19) Cách khác là nghiên cứu gương mẫu Chúa Giê-su và có đồng tâm tình với ngài, và rồi bắt chước ngài.—Phi-líp 2:5; Hê-bơ-rơ 12:2, 3.
Đúng vậy, noi theo gương mẫu của Sa-lô-môn Lớn đòi hỏi chúng ta phải cố gắng. Tuy nhiên chúng ta sẽ được ban thưởng cách dư dật. Thật vậy, Đức Giê-hô-va đã hứa với dân sự Ngài, nếu họ biểu lộ tinh thần hy sinh, Ngài sẽ ‘mở các cửa-sổ trên trời cho họ, đổ phước xuống cho họ đến nỗi không chỗ chứa!’—Ma-la-chi 3:10.
[Chú thích]
a Nhiều học giả tin rằng xứ Sê-ba tọa lạc ở phía Tây Nam A-ra-bi, nơi mà ngày nay gọi là Cộng Hòa Yêmen.
b Theo Strabo, nhà địa lý học thời cổ Hy Lạp, dân xứ Sê-ba vô cùng giàu có. Ông cho biết họ dùng rất nhiều vàng trong các bàn ghế, vật dụng, và ngay cả trên tường, cửa và nóc nhà của họ.
c Một số người viện vào câu này để cho rằng nữ vương đã có quan hệ tình dục với Sa-lô-môn. Truyền thuyết kể lại rằng họ đã có với nhau một đứa con trai. Tuy nhiên không có bằng cớ nào về điều này.