Tại sao giữ bí mật?

“KHÔNG có điều gì nặng nề bằng một bí mật”. Ít ra, đó là câu châm ngôn của người Pháp. Có phải vì thế mà chúng ta cảm thấy thích thú khi biết một điều bí mật, nhưng đôi lúc bực bội vì không thể nói ra không? Tuy nhiên, qua hàng bao thế kỷ nhiều người hoan nghênh việc giữ bí mật, họ thành lập những hội kín hầu theo đuổi một mục tiêu chung.

Trong số những hội kín đầu tiên là những giáo phái huyền bí tìm thấy ở Ai Cập, Hy Lạp và Rô-ma. Sau này một số nhóm chuyển từ những mục tiêu tôn giáo sang những mục tiêu chính trị, kinh tế và xã hội. Thí dụ, khi lập những phường hội ở Âu Châu vào thời trung cổ, các hội viên đã giữ bí mật chủ yếu để tự bảo vệ về mặt kinh tế.

Theo cuốn Encyclopædia Britannica, những nhóm bí mật ngày nay thường được thành lập vì những lý do chính trực, có thể là vì “những mục tiêu xã hội và nhân đạo” và “để thực hiện những chương trình từ thiện và dạy dỗ”. Một số tổ chức anh em, câu lạc bộ thanh niên, câu lạc bộ thân hữu, và những nhóm khác cũng giữ bí mật không ít thì nhiều. Nói chung những nhóm này là vô hại, các hội viên của nhóm thấy hứng thú trong việc giữ bí mật. Nghi thức bí mật nhập hội có sức lôi cuốn mạnh mẽ về cảm xúc và nó củng cố tình đồng đội và sự hợp nhất. Các hội viên cảm thấy có người quan tâm đến mình và nhận thấy có mục đích trong đời sống. Những hội kín loại này thường thường không gây nguy hại cho những người không phải là hội viên. Người ngoài không bị thiệt thòi gì vì không biết những điều bí mật.

Khi sự giữ bí mật báo hiệu nguy hiểm

Không phải tất cả các hội kín đều có bí mật ở mức độ giống nhau. Nhưng cuốn Encyclopædia Britannica nói rằng những nhóm có “bí mật bên trong bí mật”, thì gây ra một mối nguy hiểm đặc biệt. Sách đó giải thích rằng “bằng cách dùng những biệt danh, những thử thách hoặc sự hiểu biết”, những hội viên cấp cao tìm cách “tách biệt mình”, như thế kích thích “hội viên cấp thấp dồn nỗ lực cần thiết để đạt đến những bậc cao”. Chúng ta dễ thấy mối nguy hiểm vốn gắn liền với những nhóm như thế. Những người ở cấp bậc thấp có thể hoàn toàn không biết gì về những mục tiêu thực sự của tổ chức, vì chưa đạt đến trình độ hiểu biết đó. Bạn có thể dễ bị dính líu vào một nhóm mà bạn chỉ biết phần nào về mục tiêu và cách thức để đạt đến những mục tiêu đó, và thật vậy, có lẽ họ còn không giải thích đầy đủ cho bạn biết. Nhưng người nào đã gia nhập một nhóm như thế có thể sau này thấy khó thoát ra được, vì bị ràng buộc bởi những điều bí mật.

Tuy nhiên, sự giữ bí mật còn báo hiệu điều nguy hiểm hơn khi một nhóm theo đuổi những mục tiêu bất hợp pháp và đầy tội ác, và vì thế họ cố giấu không cho người khác biết về tổ chức của họ. Hoặc nếu người ta biết về tổ chức này và những mục tiêu chung của nó, thì nhóm ấy có thể tìm cách giữ bí mật về các hội viên và những kế hoạch ngắn hạn. Đó là trường hợp của những nhóm khủng bố rất tích cực giết người với những cuộc tấn công khủng bố định kỳ thường làm chấn động thế giới.

Đúng vậy, sự giữ bí mật có thể gây nguy hiểm cho cá nhân và xã hội nói chung. Hãy nghĩ đến những băng đảng thanh niên bí mật đã hung bạo tấn công những người vô tội, những tổ chức tội ác như tổ chức bí mật Mafia, những nhóm theo tư tưởng ưu thế của người da trắng như nhóm Ku Klux Klan,a đó là chưa nói đến nhiều nhóm khủng bố trên khắp thế giới tiếp tục cản trở các nỗ lực nhằm đạt đến hòa bình và an ninh trên thế giới.

Giờ đây họ đang tiến hành việc gì?

Vào thập niên 1950, Chiến Tranh Lạnh đưa đến việc tổ chức những nhóm bí mật ở nhiều nước Tây Âu để làm căn cứ cho các phong trào kháng chiến trong trường hợp Liên Sô tìm cách xâm chiếm Tây Âu. Thí dụ, tạp chí Đức Focus nói rằng người ta thiết lập “79 kho vũ khí bí mật” ở nước Áo trong giai đoạn này. Ngay cả một số nước ở Âu Châu cũng không hề biết về các nhóm này. Vào đầu thập niên 1990, một tạp chí báo cáo một cách thực tế: “Chúng ta vẫn không biết có bao nhiêu tổ chức này còn hoạt động ngày nay và gần đây các tổ chức này đang tiến hành việc gì”.

Đúng vậy, ai mà có thể biết chắc ngay lúc này có bao nhiêu hội kín đang gây đe dọa lớn ngoài sức tưởng tượng của chúng ta?

[Chú thích]