Trả thù có sai không?

Trên một xa lộ tại Hoa-kỳ một người lái xe chưa kịp để cho một chiếc xe khác qua mặt, thì người lái chiếc xe kia tức tối bắn vào chiếc xe trước và giết chết một người khác vô tội đang ngồi trong xe.

Một cô gái không được chọn đóng một vở kịch trong trường nhưng một cô gái trẻ khác thì lại được. Cô trả thù bằng cách nói cho người bạn trai của cô kia là cô kia đang hẹn hò với một cậu trai học ở trường khác. Như vậy cô đã phá vỡ chuyện tình của cô kia với người bạn trai.

NHIỀU người cho rằng họ có quyền trả thù khi nghĩ là họ bị đối đãi bất công. Bằng cách này hay cách khác, họ hành động theo câu phương châm: “Hơi đâu mà giận, báo thù thì hơn”. Ngày nay, tình yêu thương người lân cận đang nguội đi, và tinh thần trả thù thì lại gia tăng (Ma-thi-ơ 24:12).

Tuy vậy, bạn nghĩ sao về sự trả thù? Nếu tin Kinh-thánh, có lẽ bạn nghĩ rằng trên nguyên tắc việc trả thù là sai. Nhưng bởi lẽ chúng ta đang sống trong một thế gian không tin kính, bạn có thể nghĩ rằng tha thứ, trái ngược với trả thù, thường không mấy thực tế. Bạn phản ứng thế nào nếu bị lường gạt hay bị cướp giật? Bạn có thù oán người nào nếu người đó lờ bạn đi hoặc nói xấu bạn? Bạn trả thù hay tha thứ?

Thái độ thù oán có hại

Dĩ nhiên, có nhiều độ xúc phạm nặng nhẹ khác nhau. Nhưng hầu hết mọi người đều muốn trả đũa một người nào không phải vì bị chặn đường cướp của hoặc bị hành hung. Những sự “xúc phạm” ghi ở đầu bài này thật ra không quan trọng, tuy nhiên những sự này có vẻ rất lớn trong đầu óc của những người quyết định trả thù.

Kinh-thánh nói chúng ta không nên nuôi dưỡng thái độ thù hận. Châm-ngôn 24:29 khuyên: “Chớ nên nói: Tôi sẽ làm cho hắn như hắn đã làm cho tôi”. Tại sao không nên? Trước hết là vì thái độ như thế có hại đến tình cảm và cơ thể. Những ý nghĩ phục hận cướp mất sự yên tĩnh trong tâm hồn và làm lu mờ lý trí sáng suốt. Hãy suy nghĩ về mẩu tin thời sự này: “Trong bãi đậu xe hai chủ nông trại nấp trong xe vận tải của mình bắn chết nhau để chấm dứt mối thù dài 40 năm bắt đầu từ khi hai người còn nhỏ”. Hãy tưởng tượng xem, trong suốt cuộc đời của hai người này tư tưởng của họ đã bị đầu độc bởi lòng thù hận cay đắng! (Châm-ngôn 14:29, 30).

Một lý do khác mà chúng ta không nên nuôi dưỡng lòng thù oán là bởi vì người lầm lỗi—ngay cả những người phạm tội nặng—có thể thay đổi. Thí dụ, sứ đồ Phao-lô có lần “ưng-thuận về sự Ê-tiên bị giết” và “hằng ngăm-đe và chém-giết môn-đồ của Chúa”. Nhưng ông đã thay đổi. Nhiều năm sau sứ đồ Phi-e-rơ—chính mạng sống của ông trước kia bị Phao-lô đe dọa—gọi Phao-lô là “anh rất yêu-dấu của chúng ta” (Công-vụ các Sứ-đồ 8:1; 9:1; II Phi-e-rơ 3:15). Các tín đồ đấng Christ có thể báo thù Phao-lô, nhất là lúc ông bị mù và đang chờ đợi ở thành Đa-mách (Công-vụ các Sứ-đồ 9:3-15). Thật là một lỗi lầm tai hại thay, nếu chuyện đó xảy ra!

Bởi thế Phao-lô có thể khuyên nơi Rô-ma 12:20: “Vậy nếu kẻ thù mình có đói, hãy cho ăn; có khát hãy cho uống”. Tại sao? Bởi vì nếu phục hận kẻ thù mình, chúng ta càng làm thái độ của kẻ thù lì hơn và càng đào sâu mối thù giữa hai bên. Nhưng nếu chúng ta làm ơn cho người xúc phạm đến chúng ta hoặc làm tổn thương mình, chúng ta có lẽ làm cho thái độ của người đó được dịu lại và biến một kẻ thù cũ thành một người bạn.

Nhận biết những khuyết điểm của chính mình cũng giúp chúng ta vượt qua khỏi sự cay đắng vì sự cay đắng làm cho mình mong muốn tìm cách trả thù. Người viết Thi-thiên hỏi: “Hỡi Đức Giê-hô-va, nếu Ngài cố-chấp sự gian-ác, thì, Chúa ôi! ai sẽ còn sống?” (Thi-thiên 130:3). Tất cả chúng ta đều đã xúc phạm hoặc làm tổn thương đến người khác. Chúng ta không vui sao nếu họ không muốn trả thù? Vậy thì chẳng lẽ chúng ta làm được giống như vậy hay sao? Giê-su khuyên: “Ấy vậy, hễ điều chi mà các ngươi muốn người ta làm cho mình, thì cũng hãy làm điều đó cho họ” (Ma-thi-ơ 7:12).

Thật thế, Kinh-thánh nói: “Hãy ghét sự ác” (Thi-thiên 97:10; A-mốt 5:15). Nhưng Kinh-thánh không bảo chúng ta ghét người làm điều ác. Thật thế, Giê-su ban cho chúng ta điều răn: “Hãy yêu kẻ thù-nghịch, và cầu-nguyện cho kẻ bắt bớ các ngươi” (Ma-thi-ơ 5:44). Nếu chúng ta lấy oán trả oán, chúng ta làm theo tinh thần của kẻ làm ác. Một câu châm ngôn xưa nói: “Chớ nói: Ta sẽ trả ác. Hãy chờ-đợi Đức Giê-hô-va, Ngài sẽ cứu-rỗi con” (Châm-ngôn 20:22). Thật là một thái độ khôn ngoan làm sao! Tốt hơn nên chứng tỏ chúng ta là những người thắng cuộc bằng cách cưỡng lại sự cám dỗ bắt chước những người làm ác (Giăng 16:33; Rô-ma 12:17, 21).

Để ai trừng phạt?

Dĩ nhiên, một số hành động có tính cách nghiêm trọng hơn là sự sỉ nhục hay tổn thương cá nhân. Vậy nếu chúng ta là nạn nhân của tội ác thì sao? Tất nhiên, theo lẽ công bình, chúng ta nghĩ rằng cần phải có một sự trừng phạt. Nhưng hình phạt nào? Trong một số xã hội, việc người ta tự tìm cách xử lý và trả thù không phải là một điều lạ. Tuy nhiên, những xã hội đó thường đi đến chỗ cấu xé nhau bởi những mối tử thù. Ngày nay, cả luật của Đức Chúa Trời và hầu hết trong các luật pháp của loài người đều không cho phép cá nhân tự ý trả thù, và đó là đúng, vì những sự bạo động cá nhân như thế chỉ gây thêm bạo động.

Vậy thì các nạn nhân của tội ác phải chịu và chấp nhận một cách tiêu cực việc ác xảy đến cho mình hay sao? Không nhất thiết như vậy. Khi tính mạng hay tài sản của chúng ta bị xâm phạm, có nhà chức trách hoặc những người có thẩm quyền mà chúng ta có thể nhờ cậy được. Bạn có thể gọi cảnh sát. Tại nơi làm việc, hãy đến trình bày với người quản đốc. Trong trường, bạn có thể đi thưa ông hiệu trưởng. Họ giữ chức vụ của họ vì một lý do—đó là để duy trì công lý. Kinh-thánh cho chúng ta biết nhà chức trách là “chức-việc của Đức Chúa Trời để...phạt kẻ làm ác” (Rô-ma 13:4). Công lý đòi hỏi chính phủ thực hiện uy quyền của mình để ngăn chận việc ác và trừng trị kẻ làm ác.

Đúng, thỉnh thoảng công lý đến chậm. Một văn sĩ sành đời viết: “Công lý như là một chiếc xe lửa gần như luôn luôn trễ giờ”. Thật thế, nhiều khi nó còn không bao giờ đến nữa là khác. Những kẻ làm sự bất công có thể có quyền thế lớn đến nỗi nhà chức trách không thể nào kiểm soát được họ. Dù sao đi nữa, cách cư xử khôn ngoan vẫn là việc tự kềm chế mình. Kinh-thánh nói: “Kẻ ngu-muội tỏ ra sự nóng-giận mình; nhưng người khôn-ngoan nguôi lấp nó và cầm-giữ nó lại” (Châm-ngôn 29:11).

Để ai báo thù?

Vậy, kềm chế việc trả thù sẽ đem lại nhiều lợi ích cho chúng ta và chúng ta có thể bình tĩnh chờ đợi, biết rằng nếu có sự xét xử công bình thì Đức Chúa Trời sẽ làm việc ấy khi kỳ hạn đến. Đức Giê-hô-va biết rằng nếu chẳng phạt những việc ác thì đưa đến sự chuyên làm điều ác (Truyền-đạo 8:11). Ngài sẽ không để cho những kẻ gian ác áp bức loài người cho đến đời đời. Bởi thế, sứ đồ Phao-lô khuyên chúng ta: “Chính mình chớ trả thù ai, nhưng hãy nhường cho cơn thạnh-nộ của Đức Chúa Trời; vì có chép lời Chúa phán rằng: Sự trả thù thuộc về ta, ta sẽ báo-ứng” (Rô-ma 12:19). Thật vậy, Kinh-thánh có nói đến ngày báo thù của Đấng Tạo hóa. Ngày báo thù này là gì? Và ai sẽ bị Đức Chúa Trời báo thù? Chúng ta sẽ thảo luận điều này trong bài tới.

[Khung nơi trang 4]

Để kềm chế những cảm nghĩ trả thù, hãy nhớ rằng

□ Đức Chúa Trời quan tâm đến công lý

□ nuôi dưỡng thái độ thù hận thì có hại

□ cư xử tử tế thường làm giảm bớt vấn đề khó khăn với người khác

□ nhiều sự vấp phạm của chính chúng ta đã được người khác bỏ qua

□ những người lầm lỗi có thể thay đổi

□ chúng ta thắng thế gian bằng cách cưỡng lại những đường lối của thế gian