Quan trưởng lớn Mi-ca-ên chỗi dậy

“Trong kỳ đó, Mi-ca-ên, quan-trưởng lớn, là đấng đứng thay mặt con-cái dân ngươi sẽ chỗi-dậy” (ĐA-NI-ÊN 12:1).

1. Kinh-thánh tiên tri gì về tình thế tương lai của thế giới, và vì lẽ ấy có những câu hỏi nào được nêu ra liên quan đến dân của Đức Chúa Trời?

Đức Giê-hô-va đã cảnh cáo rõ ràng: Sẽ không có hòa bình trên đất ngày nào cuộc tranh chấp giữa vua phương bắc và vua phương nam còn tiếp tục. Hai cường quốc này sẽ luôn luôn có quyền lợi đối lập với nhau. Ngoài ra, khi mối thù của họ lên đến tột độ, vua phương bắc sẽ đe dọa lãnh vực thiêng liêng của các tôi tớ Đức Chúa Trời trước khi hắn “đến sự cuối-cùng mình” (Đa-ni-ên 11:44, 45). Dân của Đức Chúa Trời sẽ sống sót qua khỏi cuộc tấn công đó không? Và điều gì sẽ xảy ra cho vua phương nam khi địch thủ lợi hại của hắn đến sự cuối cùng mình?

2, 3. a) Có lời tiên tri nào trong sách Ê-xê-chi-ên giúp chúng ta hiểu lời tiên tri về vua phương bắc và vua phương nam? b) Theo lời tiên tri của Ê-xê-chi-ên thì cuộc tổng tấn công chót chống lại dân của Đức Chúa Trời sẽ đi đến kết cuộc ra sao?

² Một lời tiên tri của người đương thời với Đa-ni-ên là Ê-xê-chi-ên giúp chúng ta giải đáp những câu hỏi này. Ê-xê-chi-ên cũng đã được soi dẫn để nói về “những ngày sau-rốt”, và ông đã báo trước về việc “Gót ở đất Ma-gốc” sẽ tấn công nước của dân Đức Chúa Trời (Ê-xê-chi-ên 38:2, 14-16; Đa-ni-ên 10:14). Trong lời tiên tri này, Gót tượng trưng Sa-tan, và các đạo binh của hắn tượng trưng tất cả những tay sai trên đất của Sa-tan sẽ liều mình cố gắng một lần chót để loại trừ dân của Đức Chúa Trời. Bởi lẽ cuộc tấn công này giống như cuộc tấn công của vua phương bắc, sẽ diễn ra vào những ngày sau rốt, điều hợp lý là kết luận rằng sở dĩ vua phương bắc “đặt các trại của cung mình ở khoảng giữa biển cùng núi vinh-hiển” là để yểm trợ cho cuộc tấn công của Gót (Đa-ni-ên 11:40, 45). Cuộc tấn công sẽ thành không?

³ Ê-xê-chi-ên tiên tri: “Chúa Giê-hô-va phán: Sẽ xảy đến trong ngày đó, là ngày Gót sẽ đi đánh đất Y-sơ-ra-ên, thì cơn giận của ta sẽ nổi trên lỗ-mũi ta. Ta sẽ làm sự xét-đoán nghịch cùng nó bởi dịch-lệ và bởi máu. Ta sẽ khiến những trận mưa dầm, mưa đá, lửa và diêm-sinh đổ xuống trên đạo-binh nó, và dân đông đi với nó” (Ê-xê-chi-ên 38:18, 22). Không, cuộc tấn công sẽ không thành. Mọi tín đồ thật của đấng Christ sẽ được giải cứu, và bè đảng của Gót sẽ bị hủy diệt (Ê-xê-chi-ên 39:11).

4. Vua phương nam sẽ sống sót khi vua phương bắc bị kết liễu không? Có những lời tiên tri nào khác ủng hộ lời giải đáp này?

⁴ Vậy thì hiển nhiên là thời kỳ kết liễu của vua phương bắc trùng với thời kỳ kết liễu của Gót cùng toàn thể bè đảng của hắn, kể cả vua phương nam. Điều này phù hợp với những lời tiên tri khác trong sách Đa-ni-ên. Thí dụ, chúng ta đọc thấy Nước Đức Chúa Trời sau khi được thành lập sẽ “đánh tan và hủy-diệt hết các nước trước kia [kể cả vua phương bắc và vua phương nam], mà mình thì đứng đời đời” (Đa-ni-ên 2:44). Ngoài ra, trong sự hiện thấy của Đa-ni-ên về con chiên đực và con dê đực, cái sừng nhỏ tượng trưng cường quốc chính trị Anh-Mỹ. “Đến kỳ sau-rốt của nước chúng nó”, cái sừng nhỏ này bị hủy diệt bởi một quyền lực siêu nhân, không phải bởi vua phương bắc: “Người sẽ bị bẻ gãy chẳng bởi tay người ta” (Đa-ni-ên 7:24-27; 8:3-10, 20-25).

Quan trưởng lớn Mi-ca-ên

5. Ai sẽ là đấng dẫn đầu cuộc giải cứu dân của Đức Giê-hô-va, và tại sao điều này là thích hợp?

⁵ Kế đến thiên sứ tiết lộ cho biết ai là đấng mà Đức Giê-hô-va sẽ dùng để kết liễu tất cả những cường quốc này. Người nói: “Trong kỳ đó, Mi-ca-ên, quan-trưởng lớn, là đấng đứng thay mặt con-cái dân ngươi sẽ chỗi-dậy. Lúc đó sẽ có tai-nạn, đến nỗi từ khi mới có nước đến kỳ đó cũng chẳng có như vậy bao giờ. Bấy giờ, trong vòng dân-sự ngươi, kẻ nào được ghi trong quyển sách kia thì sẽ được cứu” (Đa-ni-ên 12:1). Vào phần đầu trong lời tiên tri của thiên sứ, người cho biết rằng Mi-ca-ên đang chống lại với các vua của Phe-rơ-sơ và Gờ-réc để bênh vực dân Y-sơ-ra-ên (Đa-ni-ên 10:20, 21). Giờ đây, ở phần cuối lời tiên tri, cũng chính quan trưởng Mi-ca-ên ấy “đứng thay mặt” dân của Đa-ni-ên. Đấng ấy là ai mà lại bênh vực cho dân của Đức Chúa Trời?

6, 7. a) Thể theo một vài học giả thuộc giáo hội tự xưng theo đấng Christ, Mi-ca-ên là ai? b) Bằng chứng hiển nhiên nào trong Kinh-thánh giúp chúng ta nhận diện đúng Mi-ca-ên?

⁶ Vào đầu thế kỷ thứ 19, một học giả Kinh-thánh là Joseph Benson tuyên bố rằng Mi-ca-ên được tả trong Kinh-thánh “rõ ràng là đấng Mê-si”. Một tu sĩ giáo phái Luther thuộc thế kỷ thứ 19 là E. W. Hengstenberg nhìn nhận rằng “Mi-ca-ên không ai khác hơn là đấng Christ”. Cũng vậy, nhà thần học J. P. Lange viết như sau khi bình luận Khải-huyền 12:7: “Chúng ta hiểu Mi-ca-ên hiển nhiên... là đấng Christ dàn trận chống lại Sa-tan”. Sự nhận diện này có phù hợp với Kinh-thánh không? Có.a

⁷ Thí dụ, thể theo thiên sứ, Mi-ca-ên phải “chỗi-dậy”. Trong lời tiên tri của thiên sứ, “đứng” hay “chỗi-dậy” (tiếng Hê-bơ-rơ, ‛a-madh’) có thể có nghĩa là “giúp-đỡ” (Đa-ni-ên 11:1). Chữ này cũng bao hàm nhiều ý nghĩa khác như “thắng hơn”, “phản lại”, “chống lại”, hay “cầm cự” (Đa-ni-ên 11:6, 11, 14, 15, 16a, 17, 25). Nhưng thường thì chữ này được dùng để chỉ hành động của một vua, nắm giữ vương quyền hay thật sự hành động với quyền năng làm vua của mình (Đa-ni-ên 11:2-4, 7, 16b, 20, 21, 25). Ý nghĩa này thích hợp nhất để hiểu những lời của thiên sứ nơi Đa-ni-ên 12:1. Và điều này chắc hẳn xác nhận sự kiện Mi-ca-ên là Giê-su Christ, vì Giê-su là Vua được bổ nhiệm bởi Đức Giê-hô-va, có nhiệm vụ hủy diệt tất cả các nước tại Ha-ma-ghê-đôn (Khải-huyền 11:15; 16:14-16; 19:11-16). Điều này cũng phù hợp với những lời tiên tri khác liên quan đến thời kỳ mà Nước Đức Chúa Trời, dưới quyền của Giê-su Christ, sẽ hành động chống lại các nước thế gian (Đa-ni-ên 2:44; 7:13, 14, 26, 27).

8, 9. a) Lúc đầu thì «dân của Đa-ni-ên» là ai, và bây giờ dân đó là ai? b) Sự chú ý tận tình của Mi-ca-ên đối với «dân của Đa-ni-ên» đã thể hiện thế nào trải qua các thời đại?

⁸ Từ lâu Mi-ca-ên đã có liên hệ với những người Y-sơ-ra-ên, ‹‹dân của Đa-ni-ên››. Ngài đã từng ở với họ trong đồng vắng, và giúp họ chống lại các “vua” thần linh của các đế quốc xưa (Đa-ni-ên 10:13, 21; Xuất Ê-díp-tô Ký 23:20, 21; Giu-đe 9). Và ngài đã sanh ra trên đất làm con người tên là Giê-su để làm đấng Mê-si mà người ta mong đợi từ lâu, “dòng-dõi” được hứa cho tổ phụ của Đa-ni-ên là Áp-ra-ham (Sáng-thế Ký 22:16-18; Ga-la-ti 3:16; Công-vụ các Sứ-đồ 2:36). Buồn thay, dân Y-sơ-ra-ên xác thịt nói chung đã chối bỏ Giê-su; bởi vậy Đức Giê-hô-va đã từ bỏ họ không cho làm dân đặc biệt của Ngài nữa (Ma-thi-ơ 21:43; Giăng 1:11). Ngài đã nhất quyết đặt danh Ngài trên một dân mới, dân tộc thiêng liêng “Y-sơ-ra-ên của Đức Chúa Trời”, gồm những ai đặt đức tin nơi Giê-su dù họ là Do-thái trong xác thịt hay không (Ga-la-ti 6:16; Công-vụ các Sứ-đồ 15:14; I Phi-e-rơ 2:9, 10).

⁹ Quốc gia mới này, tức hội-thánh các tín đồ được xức dầu của đấng Christ, được thành lập năm 33 tây lịch, và sau đó đã phụng sự với tư cách dân Y-sơ-ra-ên của Đức Chúa Trời, do đó là ‹‹dân của Đa-ni-ên›› (Rô-ma 2:28, 29). Trước khi sống lại lên trời năm 33 tây lịch, Giê-su đã hứa tiếp tục giúp ‹‹dân của Đa-ni-ên›› khi ngài nói với những thành viên tương lai của dân Y-sơ-ra-ên mới ấy: “Nầy, ta thường ở cùng các ngươi luôn cho đến tận-thế” (Ma-thi-ơ 28:20; Ê-phê-sô 5:23, 25-27).

“Đứng thay mặt” dân của Đa-ni-ên

10. Thể theo những lời của thiên sứ nói với Đa-ni-ên, Mi-ca-ên sắp hành động quyết liệt thế nào, và điều này khiến có những câu hỏi nào được nêu ra?

¹⁰ Nhưng bây giờ thiên sứ nói rằng Mi-ca-ên sắp sửa hành động cách đặc biệt. Người nói: “Trong kỳ đó, Mi-ca-ên, quan-trưởng lớn, là đấng đứng thay mặt con-cái dân ngươi sẽ chỗi-dậy” (Đa-ni-ên 12:1). Giê-su “chỗi-dậy” có nghĩa gì? Và ngài có thể “chỗi-dậy” thế nào, nếu ngài đã “đứng thay mặt con-cái dân [của Đa-ni-ên] rồi”? Trước khi trả lời những câu hỏi này, hãy xem xét vài sự kiện trong quá khứ.

11. Nói rằng Giê-su “chỗi-dậy” từ năm 1914 là thích hợp hiểu theo cách nào?

¹¹ Sau khi được sống lại vào năm 33 tây lịch, Giê-su đã nói với các môn đồ của ngài: “Hết cả quyền-phép ở trên trời và dưới đất đã giao cho ta” (Ma-thi-ơ 28:18). Giê-su đã hành sử quyền ấy trên các môn đồ được xức dầu của ngài sống trên đất một thời gian dài (Cô-lô-se 1:13). Tuy nhiên, thời giờ chưa đến để Giê-su hành sử quyền làm Vua trong Nước Đức Chúa Trời. Thay vì thế, sau khi lên trời ngài đã «ngồi bên hữu Đức Chúa Trời ở trên trời» cho đến khi Nước Trời được thành lập (Thi-thiên 110:1, 2; Công-vụ các Sứ-đồ 2:34, 35). Thời giờ đã đến vào năm 1914, “kỳ đã định” (Đa-ni-ên 11:29). Vào năm ấy Giê-su đã được phong làm Vua của Nước Đức Chúa Trời và liền sau đó, với tư cách là Mi-ca-ên thiên sứ trưởng ngài đã đuổi Sa-tan khỏi các từng trời (Khải-huyền 11:15; 12:5-9). Như vậy thì Giê-su đã “chỗi dậy” làm Vua kể từ năm 1914 (Thi-thiên 2:6).

12, 13. Sau năm 1914 dân của Đức Chúa Trời đã hưởng được những ân phước phi thường nào, cho thấy Giê-su «đứng thay mặt dân của Đa-ni-ên»?

¹² Nhờ Giê-su “chỗi-dậy” nên «con-cái dân của Đa-ni-ên» nhận được ân phước lớn. Việc ngài nắm lấy quyền vua và đuổi Sa-tan xuống trái đất đã khiến chỗ ở tương lai của họ trên trời được tẩy uế (Giăng 14:2, 3). Sau đó, tất cả những ai chết trong sự trung thành đã có thể được sống lại để thừa hưởng sản nghiệp ở trên trời (I Tê-sa-lô-ni-ca 4:16, 17). Những ai trong họ còn sót lại trên đất đã chịu bắt bớ nhiều trong thế chiến thứ nhất, khiến họ gần như ngừng rao giảng. Nhưng năm 1919 họ đã mạnh lại và tái xuất trên diễn đàn thế giới như một quốc gia mới (Ê-sai 66:7, 8; Khải-huyền 9:14; 11:11, 12).

¹³ Sau đó, Giê-su đã thực hiện lời hứa “thâu mọi gương xấu và những kẻ làm ác khỏi nước ngài” (Ma-thi-ơ 13:41). Bằng cách ấy ngài đã giữ cho thánh sạch hội-thánh của ngài gồm các môn đồ được xức dầu, “dân-sự biết Đức Chúa Trời mình [và] sẽ mạnh-mẽ mà làm”. Họ đã rao giảng tin mừng về Nước Trời trên khắp trái đất, như thế “dạy-dỗ nhiều người” (Đa-ni-ên 11:32, 33; Ma-thi-ơ 24:14). Từ năm 1935 Đức Giê-hô-va khiến một số các “chiên khác” càng ngày càng tăng thêm đến kết hợp với hội-thánh này, tức những người có hy vọng sống trên đất và trung thành tham gia công việc rao giảng tin mừng về Nước Đức Chúa Trời (Giăng 10:16; Khải-huyền 7:9, 14, 15).

14. Việc Giê-su «đứng thay mặt con-cái dân của Đa-ni-ên» đã đem lại hậu quả gì?

¹⁴ Ngay sự sống còn của nhóm tín đồ đấng Christ này ngày nay thật là một sự lạ lùng. Trong một thế giới chia rẽ về chính trị, họ đã hoàn toàn giữ sự trung lập với tư cách thần dân của Nước Đức Chúa Trời (Giăng 17:14). Vì vậy mà họ đã bị cả hai vua bắt bớ. Tôn giáo giả cũng đã lập mưu và sắp đặt để loại trừ họ. Mặc dầu vậy, họ vẫn hưng thịnh và ngày nay họ hoạt động trong hơn 200 xứ và con số họ lên đến hơn ba triệu người trung thành. Họ vui hưởng một địa-đàng thiêng liêng dưới sự cai trị của đấng Christ, tình trạng khác hẳn rõ rệt với sự tối tăm và tuyệt vọng của thế gian này (Ê-sai 65:13, 14). Vậy thì Giê-su đã “đứng thay mặt con-cái dân [của Đa-ni-ên] trong suốt những ngày cuối cùng này (Đa-ni-ên 12:1).

Mi-ca-ên “chỗi-dậy”

15. Giê-su “chỗi-dậy” bằng cách nào và bao giờ thì điều này xảy ra?

¹⁵ Vậy thì làm thế nào mà Giê-su dù đã “đứng” rồi, lại “chỗi-dậy” trong thời đó? (Đa-ni-ên 12:1). Đó có nghĩa là sự cai trị của ngài chuyển sang một giai đoạn mới. Đây là thời kỳ để ngài hành động một cách phi thường hầu giải cứu «dân của Đa-ni-ên» khỏi sự hủy diệt bởi tay các chính phủ loài người (Ê-xê-chi-ên 38:18, 19). Chữ “kỳ” được nói đến ở đây hiển nhiên là “kỳ sau-rốt” của vua phương bắc và vua phương nam, khi vua phương bắc đe dọa lãnh vực thiêng liêng của dân Đức Chúa Trời (Đa-ni-ên 11:40-45). Trước thời kỳ này chỉ có những thần dân trung thành của Giê-su ở trên đất mới coi trọng uy quyền của ngài mà thôi (Thi-thiên 2:2, 3). Nhưng bây giờ sắp là lúc “Đức Chúa Giê-su... hiện đến”, khi mỗi người sẽ bị bắt buộc nhìn nhận quyền làm vua của ngài (II Tê-sa-lô-ni-ca 1:7, 8). Điều đó sẽ có nghĩa là mọi lực lượng đối lập sẽ bị hủy diệt, nhường chỗ cho Triều đại Một Ngàn Năm của Giê-su và hội đồng chính phủ của ngài, khi Nước Trời sẽ là chính phủ duy nhất cai trị nhân loại (Khải-huyền 19:19-21; 20:4).

16. Việc Giê-su “chỗi-dậy” đem lại hậu quả gì cho các nước không tin kính?

¹⁶ Phù hợp với điều này thiên sứ nói rằng khi Mi-ca-ên chỗi dậy, “sẽ có tai-nạn, đến nỗi từ khi mới có nước đến kỳ đó cũng chẳng có như vậy bao giờ” (Đa-ni-ên 12:1; so sánh Ma-thi-ơ 24:21). Lúc đó sẽ là lúc hủy diệt kẻ ác và giải cứu những người trung thành (Châm-ngôn 2:21, 22). Hãy lắng nghe phản ứng kinh hãi của phần nhân loại bất trung vào lúc ấy: “Chúng nói với núi và đá lớn rằng: Hãy rơi xuống chận trên chúng ta, đặng tránh khỏi mặt của Đấng ngự trên ngôi, và khỏi cơn giận của Chiên Con! Vì ngày thạnh-nộ lớn của Ngài đã đến, còn ai đứng nổi?” (Khải-huyền 6:16, 17).

17. Lúc ấy điều gì sẽ xảy ra cho các lực lượng của Sa-tan ở trên đất, kể cả vua phương bắc và vua phương nam?

¹⁷ Lời tiên tri trong sách Ê-xê-chi-ên nghịch cùng Gót của đất Ma-gốc miêu tả hậu quả thời kỳ có “tai-nạn” này cho các lực lượng của Sa-tan ở trên đất: “Ngươi sẽ ngã xuống trên các núi của Y-sơ-ra-ên, ngươi và mọi đạo-binh ngươi, cả đến những dân theo ngươi nữa” (Ê-xê-chi-ên 39:4). Giê-rê-mi cũng nói về thời kỳ khốn khổ đó mà rằng: “Thây của những kẻ mà Đức Giê-hô-va đã giết trong ngày đó, sẽ đầy trên đất từ đầu nầy đến đầu kia” (Giê-rê-mi 25:33). Quả thật đó sẽ là một kỳ đại nạn. Giê-su sẽ chấm dứt lịch sử dai dẳng đầy chiến tranh giữa nhân loại khi ngài “chỗi-dậy” để loại trừ mọi chính phủ thế gian chịu trách nhiệm (Thi-thiên 46:9; I Cô-rinh-tô 15:25).

Những người sống sót qua khỏi “kỳ đại nạn”

18. a) Những người thờ phượng thật sẽ trải qua kinh nghiệm nào khi Mi-ca-ên “chỗi-dậy”? b) “Được ghi trong quyển sách kia” có nghĩa gì?

¹⁸ Dù cho sự gây chiến của quân nghịch có gây khó khăn cho dân Đức Chúa Trời, “kỳ đại nạn” chính sẽ là đối với kẻ ác (Thi-thiên 37:20). Thiên sứ nói với Đa-ni-ên: “Bấy giờ, trong vòng dân-sự ngươi, kẻ nào được ghi trong quyển sách kia thì sẽ được cứu” (Đa-ni-ên 12:1). Nhiều «con-cái dân của Đa-ni-ên» đã chết và vào khoảng thời gian này họ nhận được phần thưởng ở trên trời. Những người này chắc hẳn sẽ tham gia với Mi-ca-ên trong chiến thắng quân sự vĩ đại này (Khải-huyền 2:26, 27; Thi-thiên 2:8, 9). Những ai còn sót lại trên đất sẽ không tham dự vào trận chiến; nhưng họ sẽ giữ vững sự trung thành, như thế họ sẽ sống sót (Khải-huyền 17:14; 19:7, 8). Những bạn đồng hành của họ, “đám đông vô số người”, cũng sẽ sống sót (Khải-huyền 7:9, 14). Vậy cả lớp người được xức dầu còn sót lại lẫn các “chiên khác” sẽ “được ghi trong quyển sách kia”, tức sẽ có tên họ trong danh sách những ai sẽ có thể nhận lãnh sự sống đời đời, hoặc ở trên trời, hoặc ở trên đất (Giăng 10:16; Xuất Ê-díp-tô Ký 32:32, 33; Ma-la-chi 3:16; Khải-huyền 3:5).

19. a) Việc Mi-ca-ên “chỗi-dậy” đem lại hòa bình cho trái đất như thế nào? b) Còn có những câu hỏi nào cần phải được giải đáp?

¹⁹ Những người này sẽ có đặc ân nhìn thấy hòa bình thật sự được thiết lập trên khắp đất. Họ sẽ chứng kiến sự ứng nghiệm lời hứa của Đức Giê-hô-va: “Vì những kẻ làm ác sẽ bị diệt; Còn kẻ nào trông-đợi Đức Giê-hô-va sẽ được đất làm cơ-nghiệp” (Thi-thiên 37:9). Bởi lẽ Nước Đức Chúa Trời sẽ là chính phủ duy nhất cai trị lúc đó, mỗi người sống trên đất sẽ là một tôi tớ của Đức Giê-hô-va (Ê-sai 11:9). Như vậy, vào “kỳ sau-rốt” của hai vua, Mi-ca-ên sẽ “chỗi-dậy” để đem lại hòa bình cho nhân loại. Dù các siêu cường quốc tranh đua võ trang đến đâu hoặc mưu chước đến đâu cũng không thể ngăn cản diễn biến này được. Tuy nhiên, có nghĩa là chúng ta phải chờ đợi đến lúc đó mới được hưởng hòa bình không? Không, tín đồ đấng Christ có thể hưởng được ngay bây giờ một sự bình an—một loại hòa bình thật sự, tốt hơn loại hòa bình giả tạo chỉ là không chiến tranh mà thôi. Sự bình an đó là gì? Chúng ta sẽ xem xét trong bài kỳ tới thế nào lời tiên tri của thiên sứ nói cho Đa-ni-ên tiếp tục làm sáng tỏ vấn đề.

[Chú thích]

Bạn nhớ không?

◻ Ai là Quan trưởng lớn Mi-ca-ên?

◻ Ai ngày nay là dân của Đa-ni-ên?

◻ Bây giờ Mi-ca-ên đứng thay mặt dân của Đa-ni-ên như thế nào?

◻ Mi-ca-ên sắp chỗi dậy cách đặc biệt như thế nào?

◻ Ai sẽ sống sót qua khỏi lúc Mi-ca-ên chỗi dậy đó?

[Hình nơi trang 19]

Một cố gắng sau cùng nhằm loại trừ dân của Đức Chúa Trời sẽ thất bại—nhưng thế nào?

[Hình nơi trang 21]

Dân của Đức Chúa Trời sẽ được giải cứu khi Mi-ca-ên “chỗi-dậy” để dẹp tan sự tranh chấp giữa hai vua