Tên nhân vật Kinh Thánh trên chiếc bình cổ

Năm 2012, các mảnh vỡ của chiếc bình cổ 3.000 năm tuổi được khai quật. Gần đây, các nhà nghiên cứu đã chú ý đến khám phá này. Có gì đặc biệt về sự khám phá này? Điều đặc biệt không phải ở những mảnh vỡ mà là dòng chữ được khắc trên đó.

Cuối cùng, các nhà khảo cổ cũng ghép được các mảnh vỡ lại với nhau, và họ có thể giải mã dòng chữ của tiếng Ca-na-an cổ. Dòng chữ đó là “Ếch-ba-anh Bên [con trai của] Bê-đa”. Đây là lần đầu tiên các nhà khảo cổ tìm thấy tên này trong một bản khắc xưa.

Thật ra, một người khác cũng có tên Ếch-ba-anh được đề cập trong Kinh Thánh, ông là một trong các con trai của Sau-lơ (1 Sử 8:33; 9:39). Giáo sư Yosef Garfinkel, người tham gia cuộc khai quật, nhận xét: “Điều đáng chú ý là tên Ếch-ba-anh xuất hiện trong Kinh Thánh, và bây giờ cũng xuất hiện trong công trình khảo cổ, chỉ ở triều đại vua Đa-vít”. Một số người nghĩ rằng tên ấy duy nhất chỉ có trong thời kỳ đó. Lần nữa, một chi tiết trong Kinh Thánh được xác nhận bởi bằng chứng khảo cổ.

Nơi khác trong Kinh Thánh, Ếch-ba-anh được gọi là Ích-bô-sết, “ba-anh” được thay thế bằng “bô-sết” (2 Sa 2:10). Tại sao? Các nhà nghiên cứu giải thích: “Trong 2 Sa-mu-ên, người viết dường như ngại dùng tên Ếch-ba-anh vì nó gợi nhớ đến thần bão Ba-anh của người Ca-na-an, nhưng tên nguyên thủy ấy... được giữ lại trong sách Sử-ký”.