“Những trích đoạn Kinh Thánh cổ xưa nhất”

CÁCH đây 25 năm, các nhà khảo cổ Do Thái khám phá ra một điều đáng chú ý. Trong một hang mộ trên sườn thung lũng Hi-nôm (Hinnom) ở Giê-ru-sa-lem, họ tìm thấy hai cuộn giấy nhỏ bằng bạc có ghi lời Kinh Thánh. Những cuộn giấy này có trước thời người Ba-by-lôn hủy diệt thành Giê-ru-sa-lem vào năm 607 TCN. Văn bản trích một phần những lời chúc phước ghi nơi Dân-số Ký 6:24-26. Danh Đức Chúa Trời, Giê-hô-va, xuất hiện nhiều lần trong cả hai cuộn giấy. Những hàng chữ khắc này được mô tả là “đồ tạo tác cổ xưa nhất tìm được có ghi lại đoạn Kinh Thánh phần tiếng Hê-bơ-rơ”.

Tuy nhiên, một số học giả nghi ngờ niên đại của hai cuộn và biện luận rằng chúng đã được viết vào thế kỷ thứ hai TCN. Một lý do của sự bất đồng ý kiến nói trên là vì những bức ảnh gốc của hai cuộn giấy quá nhỏ này có phẩm chất kém nên người ta không thể xem xét kỹ các chi tiết trên ảnh. Để giải quyết nghi vấn về niên đại, một nhóm học giả đã thực hiện một cuộc nghiên cứu mới. Họ dùng kỹ thuật chụp hình hiện đại nhất và xử lý hình ảnh trên máy vi tính để tạo ra những ảnh kỹ thuật số của các cuộn giấy nói trên với độ phân giải cao. Gần đây kết quả của những cuộc phân tích mới đã được công bố. Nhóm học giả đi đến kết luận nào?

Trước tiên, các học giả nhấn mạnh rằng những dữ kiện khảo cổ chứng minh niên đại thuộc trước thời kỳ người Do Thái bị lưu đày qua Ba-by-lôn. Phương pháp nghiên cứu theo cổ tự học—xác định niên đại của văn bản qua kiểu chữ, hình thái, vị trí, thứ tự nét viết và phương hướng của chữ—cho thấy các cuộn giấy cũng thuộc thời kỳ ấy, tức cuối thế kỷ thứ bảy TCN. Sau cùng, khi xem xét phép chính tả, nhóm học giả kết luận: “Dữ kiện về phép chính tả của các bản [các cuộn giấy] phù hợp với bằng chứng về khảo cổ và cổ tự liên quan đến niên đại của những hàng chữ này”.

Tập san Bulletin of the American Schools of Oriental Research tóm tắt cuộc nghiên cứu hai cuộn giấy bạc, cũng được gọi là hàng chữ Ketef Hinnom, như sau: “Vậy, chúng ta có thể xác nhận lại lời kết luận của đa số học giả, đó là những dòng chữ trên hai cuộn giấy ấy bảo tồn những trích đoạn Kinh Thánh cổ xưa nhất tìm được”.

[Nguồn tư liệu nơi trang 32]

Hang: Pictorial Archive (Near Eastern History) Est.; hàng chữ: Photograph © Israel Museum, Jerusalem; courtesy of Israel Antiquities Authority