Bạn có khao khát một thế giới công bằng không?

MỘT chiếc tàu bằng gỗ với ba cột buồm và hai boong đang tiến gần đến bờ biển mà ngày nay gọi là Cape Cod, Massachusetts, Hoa Kỳ. Thủy thủ đoàn và 101 hành khách trên tàu mệt nhoài vì đã ở trên biển 66 ngày. Họ đã vượt Đại Tây Dương một cách vất vả để tránh sự bắt bớ về tôn giáo và khó khăn về kinh tế.

Khi những hành khách trên chiếc tàu Mayflower trông thấy đất liền vào ngày 11-11-1620, mắt họ sáng ngời vì hy vọng được làm lại cuộc đời. Đa số những người đàn ông trên tàu đã ký Giao Ước Mayflower vì muốn đặt nền tảng cho một thế giới tốt hơn. Trong giao ước đó họ đồng ý sẽ thông qua những đạo luật “vô tư và bình đẳng” vì “lợi ích chung của kiều dân”. Niềm mơ ước về một thế giới công chính và tốt đẹp cho mọi người—một thế giới công bằng—có trở thành một hiện thực không?

Dẫu cho giao ước ký trên tàu Mayflower được xem như là một trong những cột trụ của hệ thống chính phủ Hoa Kỳ, sự bất công là chuyện thường thấy tại Hoa Kỳ, cũng như trên khắp thế giới. Chẳng hạn, hãy xem trường hợp của một người đàn ông bị cảnh sát bắn vào lưng khi ông này tìm cách tẩu thoát sau khi cướp và bắn chủ nhân một tiệm buôn. Ông kiện cảnh sát và thành phố New York. Ông thắng kiện và được bồi thường hàng triệu Mỹ kim.

Hãy xem xét một trường hợp khác. Trong khi sinh viên luật đang làm bài thi để hành nghề luật sư tại Pasadena, California thì một thí sinh bị phong giật và xỉu. Hai thí sinh ngồi bên cạnh liền cấp cứu bằng phương pháp hô hấp nhân tạo trong khi chờ những người trợ tá đến. Hai người này đã mất 40 phút để giúp đỡ người kia. Nhưng khi họ xin được thêm giờ để làm xong bài thi, nhân viên luật sư đoàn từ chối.

Cũng có vấn đề trong việc trừng phạt những hành vi phạm pháp. Nhà phân tích kinh tế Ed Rubenstein nhận xét: “Phần lớn những kẻ phạm pháp không bao giờ bị bắt. Có khi bị bắt thì lại không bị xử tội hoặc bị xử xong thì lại được thả ra theo lời cam kết danh dự của phạm nhân. Dưới mắt của kẻ phạm pháp chưa chắc họ phải lãnh hình phạt cho tội ác mà họ sẽ phạm”. Dùng dữ kiện về trộm cắp, Rubenstein kết luận rằng một người toan tính trộm cắp sẽ có “hơn 98 phần trăm cơ may thoát khỏi tù tội”. Vì nguy cơ bị trừng phạt chưa chắc xảy ra nên người ta dễ phạm pháp hơn và làm hại nhiều người hơn (Truyền-đạo 8:11).

Tại nhiều nước, thiểu số giàu có tiếp tục giàu thêm trong khi đại đa số dân nghèo phải đương đầu với sự bất công kinh tế. Sự bất công như thế càng được dịp gia tăng khi người ta vì lý do như màu da, gốc gác chủng tộc, ngôn ngữ, giới tính hoặc tôn giáo ít có cơ hội vươn lên hoặc tự mưu sinh. Chẳng hạn, theo tờ The New York Times, thì “gần 250 triệu người sống tại những nước ở Nam Á nơi phần đông dân cư theo Ấn Độ giáo—đa số ở Ấn Độ và Nepal—sinh ra và chết đi là người thuộc giai cấp hạ lưu không ai muốn động đến. Hậu quả là hàng triệu người rơi vào cảnh bần cùng, đói khát và bệnh tật. Sự bất công đeo đuổi theo họ từ lúc sinh ra cho đến lúc chết.

Còn về những vụ dường như là bất công mà người ta không thể kiểm soát được thì sao? Hãy nghĩ đến những đứa trẻ sinh ra bị khuyết tật bẩm sinh—mù lòa, chậm phát triển hoặc không bình thường? Phải chăng một người đàn bà cảm thấy bất công khi con mình sinh ra bị tàn tật hoặc chết trong khi những người đàn bà bên cạnh bồng đứa con mạnh khỏe trong tay?

Đáng buồn mà nói, sự bất công lan tràn và hậu quả của nó thì vô số—đau khổ cùng cực và thiếu bình an, không vui mừng và cũng không thỏa lòng. Vì chứng kiến hoặc trải qua sự bất công, nhiều người đã dùng đến bạo lực nhưng chỉ làm cho sự đau khổ của con người gia tăng mà thôi. Phần lớn các cuộc chiến tranh xảy ra bởi vì bên này hay bên kia nghĩ mình bị đối xử bất công.

Tại sao người ta đã thất bại trong việc đem lại một thế giới công bằng? Phải chăng một thế giới như thế chỉ là một giấc mơ suông?

[Nguồn hình ảnh nơi trang 3]

Corbis-Bettmann

[Hình nơi trang 4]

Ký Giao Ước Mayflower

[Nguồn tư liệu 4]

Corbis-Bettmann