Câu hỏi độc giả

Người Phi-li-tin mà Kinh-thánh nói đến là ai?

Kinh-thánh thường nói về dân tộc Phi-li-tin, sống ở xứ Ca-na-an khi dân tộc thời xưa của Đức Chúa Trời chiếm lấy vùng Đất Hứa. Trong một thời gian lâu, dân Phi-li-tin thời xưa này chống lại dân tộc Đức Chúa Trời, như được thấy rõ trong câu chuyện về Đa-vít chiến đấu với người khổng lồ Gô-li-át thuộc dân Phi-li-tin (I Sa-mu-ên 17:1-3, 23-53).

Kinh-thánh cho biết là người Phi-li-tin thời xưa di trú từ Cáp-tô đến bờ biển phía tây nam xứ Ca-na-an (Giê-rê-mi 47:4). Cáp-tô là nơi nào? Cuốn The International Standard Bible Encyclopedia (Bách khoa Tự điển Kinh-thánh Tiêu chuẩn Quốc tế, 1979) viết: “Mặc dầu không có đủ bằng chứng để có câu trả lời dứt khoát, các học giả hiện đại nghĩ rằng đảo Cơ-rết (hoặc có lẽ Cơ-rết và các đảo trong biển Aegean, các đảo đó có cùng nền văn hóa) rất có thể là nơi đó” (Quyển 1, trang 610).

Phù hợp với điều này, bản New World Translation of the Holy Scriptures viết ở A-mốt 9:7: “Đức Giê-hô-va có phán: ‘Hỡi con-cái Y-sơ-ra-ên, ta há chẳng coi các ngươi như con-cái của Cút sao? Ta há chẳng từng đem Y-sơ-ra-ên ra khỏi đất Ê-díp-tô, và người Phi-li-tin khỏi Cơ-rết, và người Sy-ri khỏi Ki-rơ, hay sao?’ ”

Chúng ta không biết khi nào thì dân miền biển thời xưa này đã di trú từ Cơ-rết đến phần đất ở Ca-na-an sau này là xứ Phi-li-tin, ở bờ biển phía tây nam giữa Giốp-bê và Ga-xa. Hình như họ đã ở vùng đồng bằng thấp, ven biển này trong thời Áp-ra-ham và Y-sác (Sáng-thế Ký 20:1, 2; 21:32-34; 26:1-18).

Dân Phi-li-tin tiếp tục có ảnh hưởng mạnh trong vùng này rất lâu sau khi dân Y-sơ-ra-ên đi vào vùng đất mà Đức Chúa Trời đã hứa cho họ (Xuất Ê-díp-tô Ký 13:17; Giô-suê 13:2; Các Quan Xét 1:18, 19; 3:3, 4; 15:9, 10; I Sa-mu-ên 4:1-11; 7:7-14; 13:19-23; I Các Vua 16:15). Dân Phi-li-tin đã tiếp tục sống trong các thành của họ là Gát, Giáp-nê và Ách-đốt mãi cho đến triều đại vua Ô-xia, xứ Giu-đa (II Sử-ký 26:6). Những thành khác có danh tiếng trong sự tường thuật Kinh-thánh là Éc-rôn, Ách-ca-lôn, và Ga-xa.

A-lịch-sơn Đại đế xâm chiếm thành Ga-xa của dân Phi-li-tin, nhưng dần dần theo thời gian, dân Phi-li-tin hình như không còn là một dân tộc riêng biệt nữa. Giáo sư Lawrence E. Stager viết trong Biblical Archaeology Review (Tạp chí về khảo cổ Kinh-thánh, Tháng năm/Tháng sáu 1991): “Dân Phi-li-tin cũng đã bị lưu đày sang Ba-by-lôn... Tuy nhiên, không có tài liệu nào cho biết chuyện gì đã xảy ra cho những người Phi-li-tin bị lưu đày. Những người mà có lẽ đã ở lại Ách-ca-lôn sau cuộc xâm chiếm của Nê-bu-cát-nết-sa dường như đã mất đi đặc tính dân tộc của họ. Họ hoàn toàn biến mất khỏi lịch sử.

Cái tên Pha-lê-tin thời nay bắt nguồn từ những chữ La Tinh và Hy Lạp và khi đi ngược lại dòng thời gian thì cái tên này sẽ đưa đến từ Hê-bơ-rơ dịch là “Phi-li-tin”. Một số bản dịch Kinh-thánh tiếng A-rập dùng từ về “người Phi-li-tin” rất dễ lộn với từ về người Pha-lê-tin ngày nay. Tuy nhiên, bản dịch Today’s Arabic Version dùng một từ A-rập khác, do đó phân biệt giữa người Phi-li-tin thời xưa và người Pha-lê-tin ngày nay.

[Hình nơi trang 31]

Một số tàn tích ở Ách-ca-lôn

[Nguồn hình ảnh nơi trang 31]

Pictorial Archive (Near Eastern History) Est.