Làm nổi bật các điểm chính

ĐÂU là những điểm chính của một bài giảng? Những điểm này không phải chỉ là những khía cạnh lý thú được nói phớt qua, mà là những ý tưởng quan trọng được khai triển đầy đủ chi tiết. Đó là những ý tưởng thiết yếu để đạt được mục tiêu của bạn.

Một bí quyết để làm nổi bật các điểm chính là chọn và sắp xếp tài liệu một cách khôn khéo. Nghiên cứu để soạn một bài giảng thường đưa đến nhiều tài liệu không thể dùng hết được. Làm sao bạn có thể quyết định nên dùng tài liệu nào?

Trước hết, hãy xem xét cử tọa. Đa số không biết hay là khá quen thuộc với đề tài bạn trình bày? Phần đông đồng ý với những gì Kinh Thánh nói về đề tài hay là một số người có khuynh hướng hoài nghi? Họ phải đối diện với loại thử thách nào trong đời sống hàng ngày khi cố gắng áp dụng những gì Kinh Thánh nói về đề tài? Thứ hai, hãy chắc chắn bạn biết rõ mục tiêu của mình khi nói với cử tọa về đề tài bạn dự tính dùng. Dựa vào hai nguyên tắc chỉ đạo này, hãy định giá trị tài liệu và chỉ giữ lại phần tài liệu nào thật sự thích hợp.

Nếu được giao cho một dàn bài cơ bản với chủ đề và các điểm chính, bạn cần theo sát dàn bài. Tuy nhiên, điều bạn trình bày sẽ có giá trị hơn rất nhiều nếu bạn ghi nhớ những yếu tố trên khi khai triển mỗi điểm chính. Nếu không có sẵn dàn bài, thì bạn phải tự chọn các điểm chính.

Khi bạn có các điểm chính rõ ràng trong trí và đã sắp xếp các chi tiết cho mỗi điểm, việc trình bày bài giảng sẽ dễ dàng hơn cho bạn. Cử tọa có lẽ cũng sẽ được nhiều lợi ích hơn.

Những cách sắp xếp tài liệu. Có thể sắp xếp thân bài theo nhiều phương pháp khác nhau. Khi quen thuộc với những phương pháp này, bạn sẽ thấy rằng một số có thể hữu hiệu, tùy theo mục tiêu của bạn.

Phương pháp đa dụng bao gồm việc chia thành các tiểu đề. (Mỗi điểm chính là cần thiết vì giúp người nghe hiểu đề tài rõ hơn hoặc giúp đạt được mục tiêu bài giảng). Một phương pháp khác là theo trình tự thời gian. (Thí dụ, những sự kiện trước trận Nước Lụt có thể đi trước những sự kiện trước khi Giê-ru-sa-lem bị hủy diệt vào năm 70 CN, rồi tiếp theo đó có thể là những sự kiện trong chính thời kỳ chúng ta). Phương pháp thứ ba là nguyên nhân và kết quả. (Cách này có thể khai triển theo cả hai chiều. Thí dụ, bạn có thể bắt đầu với tình huống hiện tại, tức kết quả, và rồi cho thấy nguyên nhân). Phương pháp thứ tư bao gồm những điều tương phản. (Bạn có thể đối chiếu tốt với xấu hoặc tích cực với tiêu cực). Bài giảng đôi khi dùng nhiều phương pháp.

Khi Ê-tiên bị cáo gian trước Tòa Công Luận Do Thái, ông trình bày một bài diễn thuyết hùng hồn, dùng phương pháp theo trình tự thời gian. Khi bạn đọc bài này ở sách Công-vụ 7:2-53, hãy lưu ý rằng các điểm được chọn là có chủ ý. Ê-tiên trước hết cho thấy rõ ông đang thuật lại lịch sử mà cử tọa không thể phủ nhận. Kế đến ông nói rằng mặc dù Giô-sép bị anh em mình từ bỏ, Đức Chúa Trời đã dùng Giô-sép để cung cấp sự giải cứu. Kế tiếp, ông cho thấy rằng dân Do Thái không vâng phục Môi-se, người đã được Đức Chúa Trời dùng. Ông kết luận bằng cách nhấn mạnh rằng tinh thần mà người Do Thái thuộc những thế hệ trước đã biểu lộ cũng là tinh thần của những người gây ra cái chết của Chúa Giê-su Christ.

Không quá nhiều điểm chính. Chỉ có vài điểm thiết yếu khi khai triển bất cứ chủ đề nào. Trong đa số trường hợp, có thể đếm số điểm này trên đầu ngón tay. Điều này đúng cho dù bạn nói trong 5 phút, 10 phút, 30 phút hay lâu hơn. Đừng cố làm nổi bật quá nhiều điểm. Cử tọa chỉ có thể nắm được vài ý khác nhau của bài giảng. Và bài càng dài thì những điểm then chốt càng phải mạnh mẽ và rõ nét.

Dù bạn dùng bao nhiêu điểm chính đi nữa, hãy cố gắng khai triển đầy đủ mỗi điểm. Hãy cho cử tọa có đủ thì giờ xem xét từng điểm chính để nó in sâu vào trí của họ.

Bài giảng của bạn phải cho cử tọa cảm tưởng là nó giản dị. Điều này không luôn luôn tùy thuộc vào số lượng tài liệu được trình bày. Nếu ý tưởng của bạn được phân loại rõ ràng chỉ với vài đề mục chính và bạn khai triển từng đề mục một, thì bài giảng sẽ dễ hiểu và khó quên.

Làm nổi bật các điểm chính. Nếu tài liệu được sắp xếp đâu ra đấy, sẽ không khó để nhấn mạnh tầm quan trọng của các điểm chính khi trình bày.

Cách chủ yếu để làm nổi bật một điểm chính là trình bày những chứng cớ, các câu Kinh Thánh, và những tài liệu khác sao cho chúng hướng sự chú ý vào ý chính và mở rộng ý đó. Tất cả những điểm phụ phải làm sáng tỏ, chứng minh, hoặc mở rộng điểm chính. Đừng thêm vào những ý tưởng không liên quan chỉ vì chúng thú vị. Khi khai triển những điểm phụ, hãy cho thấy rõ mối liên hệ với điểm chính. Đừng để cho cử tọa phải tự hiểu lấy. Có thể cho thấy mối liên hệ bằng cách lặp lại những từ then chốt diễn tả ý chính hoặc thỉnh thoảng lặp lại điểm chính đó.

Một số diễn giả nhấn mạnh những điểm chính bằng cách đếm những điểm đó. Mặc dù đây là một cách để nhấn mạnh điểm chính, nhưng nó không nên thay thế việc chọn lựa kỹ và khai triển tài liệu hợp lý.

Bạn có thể đơn giản nêu ra điểm chính ngay trước khi trình bày lý lẽ chứng minh. Điều này sẽ giúp cử tọa thấy rõ giá trị của điều theo sau, và nó cũng sẽ nhấn mạnh điểm chính đó. Bạn có thể củng cố thêm điểm đó bằng cách tóm tắt nó sau khi đã khai triển đầy đủ.

Trong thánh chức rao giảng. Các nguyên tắc vừa thảo luận không chỉ áp dụng cho các bài diễn văn mà còn cho các cuộc nói chuyện trong thánh chức rao giảng. Khi chuẩn bị, hãy để ý tới bất cứ tình huống nào có tác động lớn mà người trong khu vực nghĩ đến. Hãy chọn một chủ đề tạo cơ hội để bạn cho thấy niềm hy vọng mà Kinh Thánh đưa ra sẽ giải quyết tình huống đó như thế nào. Có thể chọn hai điểm chính để khai triển chủ đề đó. Hãy quyết định bạn sẽ dùng những câu Kinh Thánh nào để chứng minh hai điểm đó. Rồi dự kiến bạn sẽ bắt đầu cuộc thảo luận như thế nào. Chuẩn bị trước như thế cho phép bạn linh động khi cần thiết trong lúc nói chuyện. Nó cũng giúp bạn nói một điều nào đó mà chủ nhà sẽ nhớ.