“So une kẹ Jihova”!

Ọmọtẹ na siomanu vwẹ asan re de jẹ mrẹ, jẹ ọ tẹnrovi asan ọvo vwẹ odin na. O ghwu mu jẹ oma rọyen kpogho, jẹ Urhie ri Nile na djẹ ọkẹre wan ememerha. Ọ dia etiyin ọke grongron, ro vwo nẹ odin na jẹ emerọnvwọn evo rhan riariẹ phiyọ. Ọ vwọ hẹ etiyin na, jẹ o nẹ asan re muẹ akpẹrẹ na phiyọ. Evunrẹ akpẹrẹ na yen oniọvo rọyen ọmọboba na hepha. Ọ darọ mamọ ọ vwọ riẹn nẹ ọmọ na ọvo yehẹ etiyin jẹ ohwo rọ sa vwẹ ukẹcha kẹ herọ-ọ. Ẹkẹvuọvo ọ riẹnre nẹ orhiẹn rẹ ọsẹ vẹ oni rọyen bruru ayen vwo mu phiyọ akpẹrẹ vwevunre odin vwẹ akokọ rẹ urhie na gbare; ọnana yen idjerhe vuọvo ro se vwo sivwinrhọ je vrabọ rẹ erọnvwọn ebrabra re phia vwẹ ọke yena.

Ọmọtẹ na ọyen ohwo ro fiudugberi, ọ je choma ro vwo fiudugberi phiyọ. Dede nẹ omotete yen o ruẹ, o vwo esegbuyota ọgangan kpahen Ọghẹnẹ. O vwo emuọvo rọ cha phia ro che djephia nẹ o vwo esegbuyota, ro che wene akpeyeren rọyen eje vwẹ idjerhe rẹ igbevwunu. Ikpe evo vwọ wan nu, esegbuyota na je vwẹ ukẹcha vwọ kẹ ọke ọfa obọ vwọ chọ vwo ru umwemwu vwẹ ọke ọghwo rọyen. Ọyena ọmọtẹ vọ? Die yen se yono vwo nẹ esegbuyota rọyen rhe?

Uwevwin rẹ Eviẹn Yen Miriam Dia Ghwanre

Baibol na se odẹ rẹ ọmọtẹ na-a, jẹ aphro herọ-ọ e vughe re. Ọyen Miriam, ọmọkpako rẹ Amram vẹ Jokẹbẹd, ihwo ri Hibru rehẹ eviẹn vwẹ otọ rẹ Ijipt. (Ukeri 26:59) Mosis yen odẹ re mu kẹ ọmọ na. Jẹ Eron, re vwiẹ Mosis kpahen omarẹ ẹgbukpe erha ọke yena. A ghwa riẹn ikpe rẹ Miriam hepha-a, ọ sa dianẹ o ji te ẹgbukpe ihwe ọke yena-a.

Miriam ghwanre mrẹ ọke rẹ akpeyeren vwọ gan kẹ ihwo rọyen. Ihwo rẹ Ijipt niro nẹ ihwo rẹ Hibru na imuoshọ rode vwọ kẹ ayen, ọtiọyena, ayen de shenyẹ, je vwẹ ayen vwo ru eviẹn. Ọke rẹ ayen vwo yerin ghene ebẹnbẹn na, vwiẹ ji buẹnphiyọ, oshọ ko muẹ ihwo rẹ Ijipt na, ọnana da nẹrhẹ ayen gbẹn idjerhe ọfa ayen vwo gboja kẹ ayen phiyọ. Fero de jurhi nẹ kọmọshare kọmọshare rẹ ihwo Hibru vwiẹre a teyen ayen hwe. Miriam ghini riẹn esegbuyota rẹ irhere ivẹ re se Shifra kugbe Pua djephia rẹ ayen vwo jẹ iji rẹ ovie na enene.—Eyanno 1:8-22.

Miriam je mrẹ esegbuyota rẹ ọsẹ vẹ oni rọyen djephia. E ghwe vwo vwiẹ ọmọ oyoyovwin nana nu, Amram vẹ Jokẹbẹd de si ọmọ na nu emeranvwe erha. Oshọ rẹ urhi ri Fero na mu ayen ọ da nẹrhẹ ayen hwe ọmọ na-a, ukperẹ ọtiọyen ayen de sionu. (Hibru 11:23) Ẹkẹvuọvo ọ bẹn re se vwo si ọmọ nu, ọnana dia obo re lọhọre-e. Jokẹbẹd riẹnre nẹ ofori ọ vwọ yanjẹ ọmọ na vwo vwẹ asan rẹ ohwo rọ sa vwẹrote, je chochọ rọyen da sa mrẹ. Vwẹ ẹwẹn roro oka rẹ ẹrhovwo rọ nẹre ọke ro vwo rhuo akpẹrẹ na jẹ ọ reyọ ikota vwo gbe rere ame vwo jẹ ẹruọ, o de mu ọmọ na phiyọ je yanjo vwo vwẹ Urhie ri Nile! Aphro hero, nẹ ọvuẹ Miriam nẹ o mudia rere ọ mrẹ obo re cha phia kẹ ọmọ na.—Eyanno 2:1-4.

Miriam rọ Dia Osivwin na

Miriam de mudia jẹ ọ hẹrhẹ. O rhe kri-i , ọ da kpaẹro mre eya evo re yan cha. Ayen dia ihwo ri di nẹ Ijipt rhe ghevweghe-e. Ẹkẹvuọvo, ọyẹn ọmọtẹ ri Fero vẹ ihwo ri nene re rhe họ vwẹ urhie ri Nile. Ẹsosuọ, udu de ke bru Miriam. Ọ nama vwẹ ẹwẹn roro ne ọmọtẹ ri Fero cha churi rẹ ọsẹ rọyen o de sivwin ọmọboba rẹ ohwo ri Hibru na-a. O muẹro den nẹ Miriam ghini nẹrhovwo vwo nẹ otọ ubuidu vwo rhe Jihova ọke yena.

Ọmọte ri Fero yen ka mrẹ akpẹrẹ na vwẹ enu rẹ odin na. O de ji ọmọtẹ rọyen nẹ o re muo rhe. Ọna yen oborẹ ikuegbe na ta kpahen ọmọtẹ ri Fero: “Ọke ro vwo rhie ọ da mrẹ ọmọ na; nighe, ọmọ na ra viẹ.” Ugege yena ọ da rhe riẹn obore phiare nẹ: Eya rẹ ihwo ri Hibru evo davwẹngba rere ayen se vwo sivwin emọ rayen. Ẹkẹvuọvo aro rẹ ọmọ na da dọn ọmọtẹ ri Fero. (Eyanno 2:5, 6) Miriam nabọ gbẹrophiyptọ ro vwo nẹ obo rẹ oma ruẹ aye na, ọ da mrẹ vughe nẹ aye na guọno chọn ọmọ na uko. Ọ ghwa riẹn nẹ ọnana yen ọke rofori ro vwo dje esegbuyota ro vwo kpahen Jihova phia. O de fuidugberi yan bru ọmọtẹ ri Fero vẹ ikọ rọyen.

A ghwa riẹn obo re cha phia vwọ kẹ omotete nana rọ dia ọviẹn rẹ ohwo ri Hibru siẹrẹ o de fuidugberi tota kẹ ohwo ọvo ro nẹ orua rẹ ovie na rhe-e. Dedena, Miriam da nọ ọmọtẹ rẹ ovie na: “Mi gbe re se aye ri Hibru ọvo rhe re ọghẹrẹ ọmọ na kẹ wẹ?” Ọnana ghini uvi rẹ onọ yen ọ nọre na. Ọmọtẹ ri Fero riẹnre nẹ ọyen cha sa vwẹrote ọmọboba tiọyen na-a. Ọkeọvo o niro nẹ oyovwin siẹrẹ ihwo rẹ ọmọ na da vwerote; ọke rọ da ghwanre te ẹdia re, kọ sa ra reyọ rhiẹ uwevwin ji yono kerẹ ọmọ rọyen. Oma ghini vwerhen Miriam mamọ ọke rẹ ọmọtẹ ri Fero vwọ vuẹ nẹ: “Yanran!”—Eyanno 2:7, 8.

De vwẹ ẹwẹn roro obo rẹ oma vwerhen Miriam te ọke rọ vwọ djẹ ra vuẹ oni vẹ ọsẹ rọyen kpahen obo rẹ ọmọtẹ ri Fero tare na. Jokẹbẹd da rhe mrẹvughe nẹ obọ ri Jihova kanre obo re phia na-a, ọ vẹ Miriam de rhivwin bru ọmọtẹ ri Fero ra. Ọ sa dianẹ Jokẹbẹd di me ru kerẹ a sa da mrẹ nẹ oma vwerhen rọ-ọ oke rẹ ọmọtẹ ri Fero vwọ ta kẹ nẹ: “Reyọ ọmọ nana yanran wọ ra ghẹrẹ kẹ vwẹ, me hwa osa wẹn kẹ wẹ.”—Eyanno 2:9.

Miriam yono erọnvwọn buebun kpahen Jihova Ọghẹnẹ vwẹ ẹdẹ yena. Ọ da rhe riẹn nẹ o vwo ọdavwẹ rẹ ihwo rọyen, o ji nyo ẹrhovwo rayen. Ọ je mrẹvughe nẹ ọ dia ihwo imiragua yẹrẹ eshare ọvo yen se dje esegbuyota vẹ uduefiogbere phia-a. Jihova nyẹrhovwo rẹ idibo rọyen eje re fuevun kẹ. (Une Rẹ Ejiro 65:2) O fori nẹ avwanre eje nonẹna karophiyọ ọnana, eshare kugbe eya, te imitete te ekpako, vwẹ ọke ọgangan re de yerẹn na.

Erhiori ri Miriam

Jokẹbẹd da nabọ ghẹrẹ ọmọ na je vwẹrote. O mwẹro nẹ Miriam vwo ẹguọnọ rẹ oniọvo rọyen dẹn. Ọ sa dianẹ ọ vwẹ ukẹcha kẹ vwo yono obo rẹ a ta ota, oma je vwerhọn mamọ ọke rẹ ọmọ na tu vwo se odẹ rẹ Ọghẹnẹ, Jihova. Ọmọ na rhe vwọ ghwanre te ẹdia re, a da reyọ vwo rhe ọmọtẹ ri Fero. (Eyanno 2:10) Ọ da orua na mamọ kidie ayen vẹ ọmọ na hẹrioma. Miriam rhẹro oka rẹ ohwo rẹ Mosis cha dia ọke rẹ ọ da ghwanre nu kerẹ ọmọ rẹ ọmọtẹ ri Fero! O ji che vwo ẹguọnọ ri Jihova ọke rọ da ghwanre vwevunrẹ uwevwin rẹ ovie ri Ijipt nu?

Ọke vwọ yanran na, a da rhe mrẹ otọ rẹ onọ yena. Oma vwerhen Miriam mamọ ọ vwọ mrẹ nẹ oniọvo rọyen vwọ ghwanre rhe ọ da jẹ ojẹ rọ vwọ ga Jihova ukperẹ rọ vwọ riakpọ ji titi efe rọhẹ uwevwin ri Fero! Ọke rẹ Mosis vwọ hẹ ẹgbukpe ujuvẹ, ọ da chochọ rẹ ihwo rọyen. O de hwe ohwo ri Ijipt ọke ro vwo shenyẹ ọviẹn ri Hibru ọvo. Ọ vwọ riẹn nẹ arhọ rọyen ẹdia imuoshọ, ọ da djẹ nẹ Ijipt.—Eyanno 2:11-15; Iruo 7:23-29; Hibru 11:24-26.

Miriam rhe nyo miẹ oniọvo rọyen omarẹ egbukpe ujuvẹ soso-o, kidie Midian rọ djẹ ra, de re sun igodẹ na sheri mamọ. (Eyanno 3:1; Iruo 7:29, 30) Ikpe buebun vwọ wan nu, Miriam vwọ ghwo re, jẹ ọ je mrẹ nẹ ojaẹriọ rẹ ihwo rọyen rhoma ganphiyọ ganphiyọ.

Miriam Ọmraro Aye 

Ẹgbukpe ujọne gbẹ yẹn Miriam hepha Mosis de rhivwin rhe, Ọghẹnẹ jiro nẹ o rhi sivwin ihwo rọyen. Erọn da rhe dia ọtota vwọ kẹ Mosis, ayen ihwivẹ na re dia iniọvo rẹ Miriam de bru Fero ra nẹ o siobọ nẹ ihwo rẹ Ọghẹnẹ rere ayen rhivwin kpo. Ọke rẹ Fero vwọ sen je djẹ uguegue mu ayen, Miriam bicha ayen ji phuiduphiyọ ayen awọ abọ buebun tavwen Jihova ke reyọ etiekọ ihwe na vwo gboja kẹ ayen. Ukuotọ rọyen, ọtiekọ rọkoba na vwo hwe emekpako ri Ijipt nu, ọke de rhi te rẹ ayen vwo vrẹn nẹ otọ ri Ijipt! Di roro ukecha rẹ Miriam vwọkẹ ihwo rọyen ọke rẹ Mosis vwo sun ayen nẹ Ijipt.—Eyanno 4:14-16, 27-31; 7:1–12:51.

Ọke vwọ yanran na, ituofovwin ri Fero de ri ke ihwo rẹ Izrẹl dje Abadi Ọvwavware na, Miriam da mrẹ oniọvo rọyen ro mudia obaro rẹ abadi na jẹ ọ kpare ọkpọ rọyen kpenu. Abadi na da ghare kpo ẹkẹ ivẹ! Ọke ro vwo sun ihwo na vwọ wan otọ ọyaya na nu, esegbuyota ri Miriam kpahen Jihova da rhe ganphiyọ vrẹn obo ri jovwo. Ọ da rhe riẹn nẹ Ọghẹnẹ rọyen se ru kemu kemu, rere ive rọyen se vwo rugba!—Eyanno 14:1-31.

Ọyen na vwọ wan nu, ayen eje vwọ wan vrẹ abadi na gbẹrhẹnẹdẹ nu, abadi na da mwavwen ruru ituofovwin ri Fero, Miriam da rhe riẹn nẹ Jihova vwo ẹgba vrẹn ituofovwin rehẹ akpọ na ejobi. Ọnana da nẹrhẹ ihwo na eje so une kẹ Jihova. Miriam de sun eya na vwo nudje rẹ une ro vwo eta nana: “So une kẹ Ọrovwohwo, fikiridie o phi kparobọ vẹ urinrin; te iyesi te ohwo ro gua ọ kpare ayen phi phihọ abadi na.”—Eyanno 15:20, 21; Une Rẹ Ejiro 136:15.

Ọnana orọnvwọn ọvo vwẹ akpeyeren ri Miriam rọ cha sa chọrọ ẹro kakaka-a. Vwẹ evunre ikuegbe nana Baibol na se Miriam ọmraro rẹ aye. Miriam yen aye rẹsosuọ a vwẹ ọdẹ nana vwo se. Ọyen usun rẹ eya evo ri buotu-u re ga Jihova vwẹ idjerhe rogheresan tiọna.—Iguẹdjọ 4:4; 2  Ivie 22:14; Aizaya 8:3; Luk 2:36.

Baibol na tare nẹ Jihova mrẹ avwanre, o ji vwo owenvwe ro vwo bru ọghọ phiyọ ẹgbadavwọ ra vwọ ga, kugbẹ odirin rẹ avwanre. Avwanre eje se dje esegbuyota phia kpahen Jihova oto rẹ oka rẹ ohwo rẹ avwanre hepha-a te imitete te ekpako, te eshere te eya. Jihova vwo omavwerovwẹn kpahen oka rẹ esegbuyota tiọyena, ọ cha sa chọrọ ẹro-o, ọ cha hwa osa rọyen kẹ avwanre. (Hibru 6:10; 11:6) Mavọ yen oyovwin te ra vwọ vwẹrokere esegbuyota ri Miriam!

Miriam de Rhi Phuoma

Ẹdia kugbẹ uphẹn rẹ ẹga ro ohwo vwori sa ghwa ebruphiyọ yẹrẹ imuoshọ cha. Ọke re vwo si emọ rẹ Izrẹl nẹ eviẹn nu, Miriam yen aye vuọvo ro vwo uphẹn rẹ ẹga vwẹ ẹgborho re Izrẹl eje. Ọ cha dia ohwo ro phuoma rọ je guọnọ ẹdia rode? (Isẹ 16:18) Ọ da ohwo mamọ nẹ, oka rẹ ohwo tiọyen ọ ghene rhe dia.

Emeranvwe evo ghwa vwọ wan, ayen vwo nẹ otọ rẹ Ijipt nu, Mosis de dede ihwo evo ri nẹ ugbo oshesheri rhe, ọgọ rọyen re se Jẹtro, emeshare rọyen ivẹ kugbe aye rọyen Zipora. Mosis rọnvwerọn ọke ro vwo kpo urhie rọ diare ẹgbukpe ujuvẹ vwẹ Midian. Zipora ke rivwin kpo Midian, ọkiọvo ọ ra mrẹ ihwo rọyen, enẹna ọsẹ rọyen da reyọ ayen bru Mosis rhe vwẹ erhọn rẹ emọ rẹ Izrẹl na hepha. (Eyanno 18:1-5) Vwẹ ẹro roro oborẹ oma vwerhẹn ihwo rẹ Izrẹl ọke rẹ ayen vwọ mrẹ ayen! Ọ sa dianẹ, buebun rayen rhẹro ayen vwọ mrẹ aye rẹ ohwo Ọghẹnẹ jẹ re nẹ o sun ayen vwo nẹ Ijipt.

Oma vwerhen Miriam? Ọ sa dianẹ oma ka vwerhọ. Ẹkẹvuọvo ọke vwọ yanran na o de ri dje uruemu rẹ omaẹkparọ phia. Ọkiọvo oshọ muo nẹ Zipora rọ rhere na cha reyọ ẹdia rọyen kerẹ aye ro me titi vwẹ Izrẹl. Vwọ vrẹ ọyena, Miriam vẹ Erọn da ta erharhe eta kpahọn. Jẹ erharhe eta tiọyena sa ghwa ivun miovwe cha. Ẹsosuọ, ayen ka vwẹ Zipora vwo guẹdjọ nẹ ọ dia ohwo rẹ Izrẹl ẹkẹvuọvo ohwo rẹ Cushite.a Iguegu rayen na da rhe hrabọ ruẹ asan eje, o rhe kri tavwen ayen ke vwẹ Mosis komobọ vwo guẹdjọ-ọ. Miriam vẹ Erọn ke ta: “Kẹ oma ri Mosis ọvo Ọrovwohwo wa ta ota kẹ ihwo? Ọ rha je wan oma rẹ avwanre ta ota rhe?”—Ukeri 12:1, 2.

Oti de rhi mu Miriam

Eta yena nẹrhẹ a riẹn orharhe rẹ uruemu ri Miriam vẹ Erọn djephia. Oma rha vwerhan ayen kpahen obo ri Jiho va reyọ Mosis vwo ruẹ-ẹ, ayen je guọnọ ogangan vẹ o titi vwe kẹ oma rayen. Mosis vwẹ ẹgba rọyen na shenyẹ ayen je guọnọ ẹdia ride efa? Ẹjo. Vwọ rẹ uyota Mosis ọyen ohwo rọ gbarẹ-e o ji vwo asan ro de shekpotọ, ẹkẹvuọvo ọ dia ohwo rọ kparoma rọ je guọnọ ẹdia ride-e. Baibol na da ta: “Asakiephana ọshare na Mosis ohwo dẹndẹn, no ihwo ejobi rẹ evun rẹ akpọ na.” Ọyen obo re chọre Miriam vẹ Erọn vwọ ta eta ebrabra tiọyena kpahen Mosis, ọnana da nẹrhẹ ayen phi oma rayen phiyọ ẹdia rẹ imuoshọ. Kirobo rẹ Baibol na tare, “Ọrovwohwo de nyo.”—Ukeri 12 :2, 3.

Kpregede na, Jihova da ta nẹ iniọvo erha na kpo utughẹ rẹ omẹvwa na. Etiyin yen ukorin rẹ egho na ro mudiaphiyọ nẹ Jihova hẹ uhri rayen na de mudia vwẹ anurhoro na. Ọ da ghwọkuẹ Miriam vẹ Erọn, je karophyọ ayen oka rẹ oyerinkugbe roghẹresan rọ vẹ Mosis gbe vwo, kugbe obo rọ vwẹrosuọ te. “Die sorọ rẹ oshọ vwo jẹ ovwan emuo rẹ ovwan vwọ ta ota kpahe odibo mẹ Mosis?” Oshọ de mu Miriam vẹ Erọn mamọ. Kidie nẹ ayen muọghọ kẹ Mosis na, Jihova de no nẹ ọyen komobọ yen ayen jẹ ọghọ emuo kẹ.—Ukeri 12:4-8.

Miriam yen ohwo rọ kẹ obaro rẹ iguegun na ọ da riẹriẹ oniọvo rọyen otete vwọ boma vwo gbevwọso aye rẹ oniọvo rọyen. Ọnana yen sorọ rọ vwọ dianẹ ọyen ọvo yen Jihova vwo oja re. Jihova da vwẹ oti vwo muo. Orharhe ọga nana da nẹrhẹ oma rọyen rhe dia “fuanfon kerẹ imicho.” Kpakpata Erọn da vwomakpotọ kẹ Mosis, ọ da vuẹ nẹ ọ rẹ Jihova ta nẹ: “Avwanre vwo gbe ugheghẹ rẹ avwanre vwo ru imwemwu-u.” Kerẹ ohwo dẹndẹn rọ hepha Mosis de kperi se: “Ọrovwohwo, Sivwo, E Ọghẹnẹ, me rẹ wẹ.!” (Ukeri 12:9-13) Obo re phia kẹ Miriam na da Mosis vẹ Erọn mamọ te ẹdia rẹ ayen da guọnọ nẹ e sivwo. Ọyena djephia nẹ ayen vwo ẹguọnọ rẹ oniọvo rayen na mamọ dede nẹ o ru obo re chọre.

E sivwin Miriam

Jihova gbe arodọnvwẹ kẹ Miriam o de sivwo. Dedena, ọ je ta nẹ e sionẹ ohri ẹrhọn rẹ ihwo ri Izrẹl rere ọ dia otafe ẹdẹ ighwrẹn. Ọnana cha ghwa ophọphọvwe rhẹ Miriam mamọ kidie ọ cha nẹrhẹ ihwo riẹn nẹ a ghwọkuo. Ẹkẹvuọvo esegbuyota rọyen sivwin ro. Vwọ rẹ uyota, ọ riẹn vwẹ ẹwẹn rọyen nẹ Jihova rọ dia Ọsẹ rọyen na ọyen ohwo ro brorhiẹn rẹ abavo, rọ je ghọkuo kidie o vwo ẹguọnọ rọyen. Ọtiọyena o de ru obo ra vuẹrẹ, O de nẹ evunrẹ ẹrhọn na ẹdẹ ighwrẹn. Miriam da rhoma dje esegbuyota phia rọ vwọ vwẹ omakpotọ jẹ ihwo na re muo oyan bẹsiẹ Miriam ke “rhoma ro uwevwi-i.”—Ukeri 12:14, 15.

Ihwo ri Jihova vwo ẹ guọnọ rayen ọyen ọ ghwọ kuẹ. (Hibru 12:5, 6) Kidie nẹ o vwo ẹguọnọ ri Miriam ọ da vwẹ ọkpọvi vwọ kẹ. Ọghwọku na da rọ mamọ, ẹkẹvuọvo o sivwinro. Kidie ọvwomakpotọ reyọ ọ ghwọku na oma rọyen da rhoma vwerhẹn Ọghẹnẹ. Ọ da rhe dia akpọ kri tẹ ọke rẹ ihwo rẹ Izrẹl che vwo ku oyan rẹ aton na phiyọ. O de ghwu vwẹ Kadesh rọhẹ aton ri Zin, ọ sa dianẹ omarẹ ikpe 130 yen ọ hepha.b (Ukeri 20:1) Ikpe ujorin evo vwọ wan nu, kidie nẹ Miriam fuevun ga Jihova o de bru ọghọ phiyọ oma. Womarẹ ọmraro Maika, ọ da karophiyọ ihwo rọyen nẹ: “Me da tan ovwan nẹ uwevwi rẹ eviẹn rhe; me da vwẹ ovwan kẹ Mosis, Erọn, kugbe Miriam.“—Maika 6:4.

O vwo erhọvwọn buebun rẹ avwanre se yono nẹ akpeyeren ri Miriam rhe. Ofori nẹ a chochọ rẹ ihwo ri vwo ọchuko-o ji fiudugberi soseri kpahen obori yovwirin kirobo ro ruru ọke emọ. (Jems 1:27) Kerẹ Miriam o fori nẹ omavwerhan avwanre siẹrẹ a da vuẹ ihwo efa kpahen Ọghẹnẹ. (Rom 10:15) E jẹ a kẹnoma kẹ erharhe iruemu rẹ omaẹrọ vẹ ivun miovwe. (Isẹ 14:30) Kerẹ Miriam, e jẹ avwanre vwomakpotọ reyọ ọghwọ ku ro nẹ obọ ri Jihova rhe. (Hibru 12:5) Avwanre de ru erọnvwọn nana, ka ghene sa vwẹrokere esegbuyota ri Miriam.