Erere ra Mrẹ nẹ Ọrhuẹrẹphiyotọ rẹ Ẹko rẹ Iruo Aghwoghwo na Cha

1-2. Mavọ yen oma ru iniọvo buebun kpahen ọrhuẹrẹphiyotọ rẹ ẹko rẹ iruo aghwoghwo na?

WỌ KAROPHIYỌ ẹdẹ ra rhọnvwe kẹ wẹ nẹ wọ sa dia oghwoghwota rẹ Uvie na? Vwẹ ẹdẹ yena, oma vwerhen owẹ nẹ wọ vwomaba Iseri ri Jihova buebun re vwẹ ẹga kẹ Jihova. (Une 148:1, 2, 12, 13) Vwẹ ẹdẹ vuọvo yena, wọ je sa dia ọvo usun rẹ ẹmẹko rẹ ihwo ri bun otuu​—ẹko rẹ iruo aghwoghwo na. Ẹko rẹ iruo rẹ aghwoghwo na ọyen emuọvo kiriguo rọ nẹrhẹ avwanre se ghwoghwo iyẹnrẹn esiri Uvie na “vwẹ akpọ na ejobi.”​—Mat. 24:14.

² Mavọ yen oma ru we kpahen ọrhuẹrẹphiyotọ rẹ ẹko iruo rẹ aghwoghwo na? Oniọvo aye ọvo re se Wendya da ta: “Ọrhuẹrẹphiyotọ nana nẹrhẹ mi wene ena rẹ aghwoghwo mẹ. Ọ nẹrhẹ mi yono ena kpokpọ rẹ obo re ghwoghwota kugbe obo re yono ihwo vwo mie iniọvo efa je nẹrhẹ mi yanmu ẹkẹn rẹ mi bru kẹ oma ji mu igbeyan buebun, ọrhuẹrẹphiyotọ nana yen nẹrhẹ mi se ru enana eje.” Oniọvo ọshare ọvo re se Rich da vwọba nẹ: “Mi nẹ uphẹn re me vwọ ga kerẹ oniruo rọvwẹrote ẹko rẹ iruo aghwoghwo phiyọ okpuphẹn rode. Ighwoghwota evo vwọ vwẹ ukẹcha kẹ ohwo vwọ yanphiaro tẹdia rẹ omaebrophiyame ye, jẹ oniruo rọvwẹrote ẹko rẹ iruo aghwoghwo vwo uphẹn roghẹresan rọ vwọ vwẹ ukẹcha kẹ ohwo vwo ru oyerinkugbe rọyen vẹ Jihova ganphiyọ ọke vwọ yanran na.” Oniọvo aye re se Dinah da ta: “A mrẹ vwo dje ọrhuẹrẹphiyotọ rẹ ẹko rẹ iruo aghwoghwo naa! Mi nẹ ẹko re me hepha kerẹ orua mẹ.”

3. Die yen a cha ta ota kpahen vwẹ uyono nana?

³ Ẹsosuọ, vwẹ uyono nana a cha ta ota kpahen owian ro te oniruo rọvwẹrote ẹko rẹ iruo aghwoghwo na vẹ oniọvo rọ vwẹ ukẹcha kẹ, je mrẹ oborẹ ayen sa vwẹ ukẹcha kẹ iniọvo rehẹ ẹko rayen. Vwọba, a cha mrẹ oborẹ avwanre se vwo toroba ẹyan-obaro rẹ ẹko rẹ avwanre hepha. Ọ rọ koba, a cha ta ota kpahen oborẹ avwanre sa vwọ mrẹ erere nẹ ọrhuẹrẹphiyotọ nana rhe.

ONIRUO RẸ ẸKO NA KUGBE ONIỌVO RỌ VWẸ UKẸCHA KẸ

4. (a) Owian vọ yen oniruo rọvwẹrote ẹko rẹ iruo aghwoghwo na vwori? (b) Mavọ yen oniruo na vwẹrote iniọvo rehẹ ẹko rọyen wan? (Ni ekpeti na “Iroroẹjẹ Vwọ kẹ Oniruo Rọvwẹrote Ẹko Iruo Aghwoghwo Na.”)

⁴ Oniruo rọvwẹrote ẹko rẹ iruo aghwoghwo na ọyen ọkpakob rẹ ekpako vwo mu nẹ ọ vwẹ ukẹcha kẹ ighwoghwota rehẹ ẹko rọyen rere ayen sa vwọ yanphiaro vwevunrẹ ukoko na. Mavọ yen o ruẹ ọnana wan? Ẹsosuọ, o vwo ọdavwẹ rẹ ohwo ọvuọvo rehẹ ẹko rọyen. (Isẹ 27:23) Kidie nẹ ọyen oniruo ro notọ sua ro ji vwo ọdavwẹ rẹ iniọvo na, kọke kọke kọyen o vwo se ayen je nokpẹn rayen. Vwẹ idjerhe ọtiọna ko se dje ẹguọnọ jẹ vwẹ ọbọngan vẹ ukẹcha efa rẹ iniọvo na guọnọre vwọ kẹ ayen. (Isẹ 12:25; Aiz. 32:2; Jems 2:15-17) Ọrivẹ, ọ vwẹ ukẹcha kẹ oghwoghwota ọvuọvo vwo vwobọ vwẹ iruo aghwoghwo na vọnvọn. Ọ kobarọ vwẹ iruo aghwoghwo na, ma rho vwẹ oba rẹ udughwrẹn na. O ji nene oghwoghwota ọvuọvo wian nọke ra ruọke rere o se vwo yono je vwẹ ọbọngan vwọ kẹ ayen. Ọ da dianẹ o vwo emu ọvo rọ sorọ ọ ra sa vwomaba ẹko naa, kọ davwẹngba rere oniọvo rọ vwẹ ukẹcha kẹ yẹrẹ oghwoghwota ọfa ro muwan sa vwọ vwẹrote ẹko na. Ọrerha, ọ vwẹ ukẹcha kẹ iniọvo eshare ri bromaphiyame re ayen se vwo muwan kẹ ewian rẹ ukoko na. (1 Tim. 3:1) Ọ nabọ jiri ayen, vwẹ uchebro kẹ ayen nẹ Baibol cha ji yono ayen rere ayen se vwo muwan kerẹ idibo rowian vẹ ekpako. Kidie nẹ ekpako na riẹn oborẹ iruo rẹ oniruo rẹ ẹko na ghanre te, kẹ ayen sanẹ ọkpako rẹ ayen niri nẹ ọ sa nabọ ruiruo na fiotọ.

5. Egbabọse vọ yen iniruo rẹ ẹko evo hirharokuẹ?

⁵ O vwo egbabọse evo rẹ oniruo rẹ ẹko se hirharoku ọ da vwẹrote iniọvo rehẹ ẹko rọyen. Roro kpahen oborẹ Jörg rọ dia oniruo rẹ ẹko ro nẹ Germany rhe, rọ vwẹrote ewian sansan vwevunrẹ ukoko na kerẹ ekpako buebun tare: “Ra vwọ vwẹrote ewian buebun dia obo re lọhọree. Fikirẹ ọnana, ke me mrẹ bẹnbẹn mi vwo nene ihwo eje rehẹ ekọ mẹ wian.” Ọkpako ọvo ro nẹ Uganda rhe ro te ikpe 70 re, re se Abel da ta: “Ekpako vẹ idibo rowian rehẹ ukoko rẹ avwanre bunruu. Ọtiọyena, iniọvo rehẹ ẹko ọvuọvo ke pha buebun. Fikirẹ ọnana, ke me mrẹ bẹnbẹn mi vwo nene oghwoghwota ọvuọvo rehẹ ẹko mẹ wian kọke kọke kirobo rẹ me guọnọre.” Ọkpako ọfa ro nẹ Suriname rhe re se Obed da je vwọba: “Oma vwerhen ovwẹ mi de yono ihwo efa. Ẹkẹvuọvo eyono guọnọ ọke vẹ ẹgba, jẹ ọ dia ọkieje yen a vwọ mrẹ erhuvwu rọyen ugugege yenaa. Fikirẹ ọnana, eyono ọyen orọnvwọn ọvo rẹ ihwo fobọ gbobọnyẹ.” Die yen sa vwẹ ukẹcha kẹ ekpako ri hirharokuẹ egbabọse tiọyena vẹ e re họhọ ayen?

6. Ẹko rẹ iruo aghwoghwo ọvuọvo da hanvwe, mavọ yen ọnana sa vwọ vwẹ ukẹcha kẹ iniruo vwọ vwẹrote iniọvo rehẹ ẹko rayen?

⁶ Ọ da dia obo re se ru, e jẹ iniọvo rehẹ ẹko ọvuọvo dia buebuun rere iniruo rẹ vwẹrote ayen sa vwọ nabọ vughe ihwo eje rehẹ ẹko na, je vwẹ ukẹcha vwọ kẹ ayen vwo sikẹrẹ Jihova. Kọ da rha dianẹ ekpako rehẹ ukoko na bunruu vwo? Ukperẹ e vwo phi ihwo buebun phiyọ ẹko ọvo ọ me nẹrhẹ oniruo rẹ ẹko na mrẹ bẹnbẹn ro vwo ruiruo rọyen kirobo ra guọnọre, ekpako na sa vwẹ uphẹn kẹ odibo rọwian nẹ ọ vwẹrote ẹko na vwẹ ọmọke. Siẹrẹ ihwo na da hanvwe, iniruo rẹ ẹko na ke sa nabọ vwẹrote owian ọghanghanre ra vwọ kẹ ayen, kọyen ẹroevwote rẹ iniọvo rayen.

7. Die yen oniruo rẹ ẹko na se ru vwọ vwẹrote ihwo eje rehẹ ẹko na ọ da dianẹ ekpako na buruun? (1 Pita 5:2) (Ni ifoto na.)

⁷ Ọ da dianẹ wẹwẹ oniruo rẹ ẹko rẹ iruo aghwoghwo vwevunrẹ ukoko rẹ ekpako rọyen ghwe buun, davwẹngba vwo yono oniọvo rọ vwẹ ukẹcha kẹ wẹ vwọ vwerote igodẹ rẹ Ọghẹnẹ. (Se 1 Pita 5:2.) Vwẹ ewian kẹ oniọvo rọ vwẹ ukẹcha kẹ wẹ na nẹ o ru. Kerẹ udje, nọke ra ruọke wọ sa vwẹ uphẹn kẹ vwọ vwẹrote iruo rẹ ada na. Ovwan da nẹrhovwo nu, wẹ vẹ ohwo rọ vwẹ ukẹcha kẹ wẹ na ta ota kpahen oborẹ oghwoghwota ọvuọvo ruẹ te vwẹ iruo rẹ aghwoghwo na. Ọkieje wọ da kọn brẹ iniọvo na ra, jẹ o nene uwe, vuẹ kpahen eta rẹ obọngan rọ sa vwọphia siẹrẹ ovwan de te etiyin kugbe asan ro fori nẹ o de ru yovwinphiyọ siẹrẹ ovwan de nẹ etiyin nu. Ọke vwọ yanran na, ko se muwan rọ vwọ ga kerẹ oniruo rọ vwẹrote ẹko rẹ iruo aghwoghwo. (2 Tim. 2:2) Wọ je sa vuẹ iniọvo ri tedje nẹ e vwẹ ukẹcha kẹ wẹ vwo yono ighwoghwota evo. Ekobaro vẹ ighwoghwota re nabọ tẹn ona se nene ihwo kpokpọ vẹ e re ghwa tẹn onaa wian kugbe. Iniọvo ri tedje je sa vwẹ ukẹcha kẹ ihwo re mrẹ bẹnbẹn re vwọ tuẹn ota phiyọ vwẹ aghwoghwo, ru orhivwinbrura yẹrẹ uyono ri Baibol. Enẹna e jẹ a ta ota kpahen erọnvwọn erha rẹ avwanre komobọ se ru vwo toroba ẹyan-obaro rẹ ẹko rẹ iruo aghwoghwo rẹ avwanre.

TOROBA ẸYAN-OBARO RẸ ẸKO RẸ IRUO AGHWOGHWO WẸN

8. Mavọ yen e se vwo toroba ẹyan-obaro rẹ ẹko rẹ avwanre? (Rom 1:12)

⁸ Vwomaba ẹko na. Avwanre ‘bọn ohwohwo gan’ siẹrẹ e de nene iniọvo na wian kuẹgbe vwẹ iruo aghwoghwo na. (Se Rom 1:12.) Siẹrẹ wẹ vẹ iniọvo na da wian kuẹgbe vwẹ iruo aghwoghwo na, oshọ wọ vwọ ta ota kẹ ihwo efa rhe muwee, vwọba ọ je nẹrhẹ wọ vrabọ rẹ imuoshọ. Ọ da dianẹ iruo wẹn nẹrhẹ wọ sa vwomaba ẹko rẹ iruo aghwoghwo wẹẹn, wọ sa nọ ohwo ru wọ wian kẹ sẹ o se wene ọke ru wọ vwọ wian? Obo rọ cha vuẹ wẹ se gbe we unu. (Neh. 2:4-6) Ọ da dianẹ wọ mrẹ bẹnbẹn wọ vwọ vwomaba iniọvo na fikirẹ ọghwo yẹrẹ jẹ omakpokpọ evwo, kẹ diesorọ wo rhe nene oniọvo rọvwẹrote ẹko na ta ota kpahọọn? O se ru ọrhuẹrẹphiyotọ wọ vwọ vwomaba ẹko na womarẹ ividio kọnfrẹnsi ji vwobọ vwẹ aghwoghwo rẹ ifonu yẹrẹ re vwo si ileta. Wọ mrẹ bẹnbẹn wo vwo kpo aghwoghwo ọkieje dede nẹ wẹwẹ eghene rọ je sasa? Ọ da dia ọtiọyen, kẹ diesorọ wo rhe ru ọrhuẹrẹphiyotọ kudughwrẹn kudughwrẹn wọ vẹ oniọvo rọhẹ ẹko rẹ iruo aghwoghwo wẹn vwọ wian kugbee? Wọ sa rhoma fuẹrẹn erọnvwọn ru wo niri nẹ eyen ma ghanre kẹ wẹ yẹrẹ ru ewene phiyọ obo ru wọ ghwọrọ ọke wẹn wan. (Rom. 12:11; Kọl. 4:5) A mrẹ vwo dje erhuvwu ro che norhee. Nẹrhovwo rhe Jihova, kidie ọ sa kẹ wẹ ‘owenvwe vẹ ẹgba rẹ wo vwo ruiruo.’​—Fil. 2:13.

9. Mavọ yen avwanre se vwo toroba oyerinkugbe rọhẹ ẹko iruo aghwoghwo rẹ avwanre? (Rom 12:13)

⁹ Dia ohwo rọ ghọ erhorha. Avwanre de “vwo ẹkuruemu ra vwọ ghọ” je vwẹrote erhorha, ọnana se toroba oyerinkugbe rọhẹ ẹko iruo aghwoghwo rẹ avwanre. (Se Rom 12:13.) Avwanre sa vwẹ uwevwin rẹ avwanre kpahotọ rere ẹko ọvo vwoma vwẹ etiyin? Vwẹ ikoko evo, ẹko ọvuọvo vwo ọrhuẹrẹphiyotọ rẹ ayen vwọ ghọ ọtota re ji rhe. Vwẹ udughwrẹn rẹ ọtota na cha vwọ rhe na, iniọvo rehẹ ẹko na se siomakoko vwọ bọn ohwohwo gan je riemu kugbe o torori sẹ ọtota na cha vwomaba ayeen. Oniọvo aye ọvo re se Sarah rọ dia ọkobaro roghẹresan tare nẹ: “Kidie nẹ me ro ẹnwan kpahen obo re me cha vwọ ghọ erhorha ri bru vwe rhe, ki mi ruo kekpe. Ukperẹ mi vwo kpokpo oma mẹ sẹ emu na cha vwerhen, ke me tẹnroviẹ obo ri mi se vwo vughe iniọvo na.” Avwanre da wian kugbe kerẹ orua, ẹguọnọ vẹ omavwerhovwẹn kọ cha dia evunrẹ ẹko rẹ avwanre hepha, ọnana kọ cha nẹrhẹ avwanre sikẹrẹ Jihova vẹ inọvo rẹ avwanre phiyọ.​—Neh. 8:10; Iruo 20:35.

10. Die yen avwanre se ru siẹrẹ a da guọnọ ru yovwinphiyọ vwẹ ẹdia evo vwẹ iruo aghwoghwo na? (Isẹ 1:5; 27:17) (Ni ifoto na.)

¹⁰ Jowọ ro fori. Siẹrẹ avwanre da tẹn ona rẹ iruo aghwoghwo na vẹ eyono, owenvwe ra vwọ vwomaba ẹko avwanre vwẹ iruo aghwoghwo na kọ cha ganphiyọ. O vwo ẹdia rẹ wo de se ru yovwinphiyọ vwẹ iruo aghwoghwo wẹn? Diesorọ wọ rha nọ ọkobaro yẹrẹ oghwoghwota rọ tẹn ona nẹ ọ vwẹ ukẹcha kẹ wẹẹ? (Se Isẹ 1:5; 27:17.) Vuẹ oniruo rọvwẹrote ẹko wẹn kpahen ọdavwẹ wẹn. Ọ sa vwẹ ukẹcha kẹ wẹ. Wọ je sa vuẹ ihwo efa nẹ e vwẹ ukẹcha kẹ wẹ. Ọyena yen ghwa oborẹ oniọvo aye Heather ruru. Dede nẹ ọyen ohwo rẹ oma vua, ọ da ta: “Me nokpẹn rẹ ukẹcha mie ọkobaro ọvo kpahen obo re ruẹ orhivwinbrura. Ọyen ohwo dẹndẹn ro ji vwo ẹguọnọ, kọke kọke yen o vwo ruẹ ọrhuẹrẹphiyotọ me vẹ ọyen vwọ wian kugbe. Ọ tobọ vwẹ ukẹcha kẹ vwẹ me vẹ orhivwinbrura mẹ ọvo sa vwọ ton uyono ri Baibol phiyọ. Oma vwerhen ovwẹ nẹ me vuẹrẹ nẹ ọ vwẹ ukẹcha kẹ vwẹ kidie enẹna oma kọ vwerhen ovwẹ me vwọ rhoma kpo aghwoghwo.” O phẹnre dẹn nẹ o vwo idjerhe buebun rẹ avwanre se vwo toroba ẹyan-obaro rẹ ẹko rẹ avwanre hepha.

OBORẸ WỌ SA VWỌ MRẸ ERERE NẸ ẸKO RẸ IRUO AGHWOGHWO WẸN RHE

11-12. Mavọ yen ọrhuẹrẹphiyotọ rẹ iruo aghwoghwo na sa vwọ nẹrhẹ avwanre ọvuọvo sikẹrẹ Jihova? Gbikun rẹ oborerhiẹromrẹ.

¹¹ Erere ro no cha. Ọrhuẹrẹphiyotọ rẹ ẹko rẹ iruo aghwoghwo na sa nẹrhẹ avwanre ọvuọvo sikẹrẹ Jihova. Kerẹ udje, ihwo rẹ Jihova vwo omavwerhovwẹn kpahen kerẹ eyauku, emephrorivwin kugbe ihwo re ghwore je mrẹ ọbọngan ro fo aruọke siẹrẹ ekpako na da kọn bru ayen ra. (1 Tẹsa. 2:8; Jems 1:27) E ji yono avwanre obo ra sa vwọ tẹn ona rẹ aghwoghwo rẹ Uvie na je vwẹ uyono ri Baibol vwo mu kẹ ihwo. E ji yono iniọvo eshare ri bromaphiyame re rere ayen se vwo muwan vwọ kẹ ewian efa vwevunrẹ ukoko na.​—1 Tim. 3:10.

¹² Roro kpahen oborẹ oniọvo Wendy re djunute siẹvure vwọ mrẹ erere nẹ ọrhuẹrẹphiyotọ na rhe. Ọ da ta: “Kidie nẹ ọsẹ mẹ vwọso ukoko na, kọ bẹn oni mẹ vwọ vwomaba ẹko na kpo iruo aghwoghwo vwẹ oba rẹ udughwrẹn na ọkieje. Ẹkẹvuọvo, me ra kidie a vwẹ uphẹn kẹ vwẹ. Oniọvọ aye ọvo rọ kpakore rọ je dia ọkobaro yen si vwe te oma ji yono uvwe ena re vwẹ ukẹcha kẹ vwẹ vwẹ iruo aghwoghwo na kugbe evunrẹ ukoko na. Me je karophiyọ ọke sansan rẹ oniruo rọvwẹrote ẹko mẹ vwọ vwẹ uchebro ro nẹ Baibol rhe vwọ kẹ vwẹ, ri mi ji vwo ruiruo rhi te nonẹna.”

13. Erhọ yen erere evo rẹ avwanre sa mrẹ siẹrẹ e de bicha iniọvo rehẹ ẹko rẹ avwanre? (Ni ifoto rọhẹ na.)

¹³ Erere ro no cha. Avwanre vẹ iniọvo rehẹ ẹko avwanre da wian “kuẹgbe” vwẹ iruo rẹ aghwoghwo na, ọnana cha nẹrhẹ avwanre sikẹrẹ ohwohwo phiyọ. (Fil. 1:27) Iniọvo rẹ oma vua yẹrẹ rẹ oshọ muẹ ayen vwo mu igbeyan vwẹ asan otu, cha mrẹ lọlọhọ ayen vwo ru ọtiọyen siẹrẹ iniọvo rehẹ ẹko rẹ iruo aghwoghwo rayen rhe buun. (2 Kọr. 6:13) A sa vwẹroso iniọvo nana nẹ ayen cha vwẹ ukẹcha kẹ avwanre vwẹ ọke ọgangan, kerẹ ọke rẹ avwanre da muọga, ofu de dje avwanre yẹrẹ e de vwere uvweri rẹ ohwo re vwo ẹguọnọ kpahen. (1 Tẹsa. 5:14) Aphro herọọ nẹ, ọke vwọ yanran na avwanre cha guọnọ omamọ rẹ igbeyan. (Mat. 24:21) Dede nẹ ebẹnbẹn rẹ avwanre che se noo, jẹ e se yerin ghene ayen a da riẹn nẹ avwanre sa vwẹroso obicha vẹ ẹguọnọ rẹ iniọvo rẹ avwanre.​—Isẹ 17:17.

14. Erere vọ yen avwanre mrẹ nẹ ẹko rẹ iruo aghwoghwo rẹ avwanre cha siẹrẹ oghwọrọ yẹrẹ emu ri kpregede da vwomaphia?

¹⁴ Erere ro no cha. Avwanre mrẹ ukẹcha ro fori vwo nẹ ẹko rẹ iruo aghwoghwo rẹ avwanre cha siẹrẹ ega, oghwọrọ rẹ ikpregede, omaesivwon rẹ okpakpa, omukpahen kugbe uweren ọgangan da vwomaphia. Kerẹ udje, vwẹ ukoko ọvuọvo Umẹ Rọvwẹrote Iruo rẹ Ẹga rẹ Ukoko na vẹ iniruo rẹ ẹko sansan jiroro rẹ obo ra sa vwọ vwẹrote ihwo re guọno ukẹcha. Iniruo rẹ ẹko ọvuọvo yen guọnọ orua ọvuọvo rehẹ ẹko rayen, ọtiọyen ji te erọnvwọn rẹ ayen guọnọre, erọnvwọn kerẹ emu, ame, asan ra dia, iwun kugbe họsipito. Ọmọrhiẹ ẹroevwote vẹ ukẹcha yen avwanre mrẹ nẹ ẹkọ rẹ iruo aghwoghwo rẹ avwanre chaa!

15. Die yen ku avwanre eje kugbe vwẹ ukoko ri Jihova?

¹⁵ Kirobo ra ta ota kpahen siẹvure, ukoko ri Jihova pha rhuarho mamọ. Iduduru yẹrẹ iduima rẹ emekashe buebun yehẹ odjuvwu. Ihwo re vrẹ oduduru irhirin ri ji buẹnphiyọ kẹdi kẹdẹ yehẹ ẹbẹre rẹ ukoko ri Jihova vwẹ otọrakpọ na. (Zẹk. 8:23; Ẹvwọ. 5:11) Idibo ri Jihova eje, te e rehẹ otọrakpọ te emekashe rehẹ odjuvwu yen wian kuẹgbe rere ihwo se vwo nyo iyẹnrẹn esiri rẹ Uvie rẹ Ọghẹnẹ na! (Ẹvwọ. 14:6, 7) Ẹ jẹ avwanre ọvuọvo mrẹ erere vọnvọn nẹ ọrhuẹrẹphiyotọ rẹ ẹko rẹ iruo aghwoghwo avwanre rhe​—ọrhuẹrẹphiyotọ rọ nẹrhẹ avwanre reyọ ubiudu rẹ avwanre eje vwo jiri Jihova.​—Une 111:1.