Odẹ rẹ Baibol Vwẹ Oma rẹ Ochẹ rẹ Awanre

Vwẹ 2012, a tọn ẹbẹre sansan rẹ ochẹ re ruru ikpe 3,000 re wanre mrẹ, ọnana kpare oruru rẹ ihwo ri ruẹ ehiahiẹ. Diesorọ oborẹ ayen tọn mrẹ na vwọ ghanre? Ọ dia ẹbẹre sansan rẹ ochẹ na yen ghanre-e, ẹkẹvuọvo obo re si phiyọ ayen.

Ihwo ri ruẹ ehiahiẹ na vwọ rhuẹrẹ ẹbẹre sansan rẹ ochẹ na kugbe nu, ayen da mrẹ isiesi rẹ awanre ọvo vwẹ oma rọyen. Ọ tare nẹ, “Eshba’al Ben [ọmọ rẹ] Beda’.” Ọna yen obọ rẹsosuọ ihwo ri ruẹ ehiahiẹ vwo tu mrẹ odẹ nana vwẹ orọnvwọn rẹ awanre.

Vwọrẹ uyota, a je mrẹ Eshbaal ọfa vwẹ Baibol na, ọyen ọvo usun rẹ emọ rẹ Ovie Sọl. (1 Ikun 8:33; 9:39) Ọshare ọvo ro yono ọbe kodo re se Yosef Garfinkel ro ji vwobọ vwẹ ehiahiẹ nana, da ta: “Ọ vwerhoma nẹ a mrẹ odẹ re se Eshba’al vwẹ Baibol na ọke rẹ usuon rẹ Ovie Devid, ọke vuọvo yena yen a je vwọ ma ochẹ rẹ ihwo ri ruẹ ehiahiẹ rhe tọn mrẹ na.” Ihwo evo roro nẹ ọke rẹ Ovie Devid ọvo yen e vwo se odẹ nana. Abọ ọfa, owian rẹ ihwo ri ruẹ ehiahiẹ na rhọnvwephiyọ oborẹ Baibol na tare.

Vwẹ asan ọfa rẹ Baibol na, e se odẹ rẹ Eshbaal na Ish-bosheth, a vwẹ “bosheth” vwo wene “baal.” (2 Sam. 2:10) Diesorọ? Ihwo evo ri ru ehiahiẹ da ta: “Vwẹ II Samuẹl a ghwa vwẹ odẹ na vwo ruiruo ọtiọye-en kidie o churobọ si ọghẹnẹ rẹ ihwo rẹ Kenan re se Ba’al, rọ dia ọghẹnẹ rẹ osio, ẹkẹvuọvo odẹ na dẹn . . . a sẹro rọyen vwẹ ọbe rẹ Ikun Rivie.”