UKANDA WATETE WA PETULU
1 Ame ndi Petulu ndupostolo+ wa Yesu Kristu, ñasi oku vu soneheli ene wa sanduiwi ko Pondu, ko Galatia, ko Kapadokia,+ ko Asia kuenda ko Bitunia, ocili, ene vu kasi ndovingendeleyi haene wa nõliwi, 2 ndeci ca tukuiwa la Suku Isia,+ loku kolisiwa lespiritu,+ locimãho coku kala vakuepokolo kuenda oku nyĩliwa losonde ya Yesu Kristu:+
Ohenda ya piãla kuenda ombembua yi kale lene.
3 Suku Isia ya Ñala yetu Yesu Kristu a sivayiwe, omo liohenda yaye yalua, tua citiwa evali+ oco tu kuate elavoko+ li kasi lomuenyo omo liepinduko lia Yesu Kristu kuava va fa,+ 4 okuti ocipiñalo caco ka ci futi, ca pua evĩho kuenda ka ci kunguka.+ Ocipiñalo caco, co pongiyiwili kovailu,+ 5 omo vu kasi lekolelo, Suku o vu teyuili lunene waye oco vu popeliwi. Kuenje epopelo liaco, li laika oku situluiwa koloneke via sulako. 6 Omo liaco, vu sanjuka calua, ndaño vu talisiwa ohali yiñi yiñi vokatembo kamue, nda ci sukiliwa,+ 7 okuti ekolelo liene+ lina lia setekiwa, hailio lia velapo ulu u nyõleha ndaño wa setekiwa* londalu, li eca esivayo lulamba kuenda ekemainyo ketukuluko lia Yesu Kristu.+ 8 Ene vu sole Kristu, ndaño ka wa lo moli. Ndaño okuti ene ka vu kasi oku u mola cilo, lopo wa koleli kokuaye kuenda wa sanjuki lonjolela yalua ka yi popiwa, 9 osimbu vu tẽlisa ocimãho cekolelo liene okuti, epopelo liene.*+
10 Catiamẽla kepopelo eli, ovaprofeto vana va imba owanji, va sandiliya loku konomuisa eci catiamẽla kohenda ya piãla wa laikeli oku tambula.+ 11 Ovo vamamako oku konomuisa eci ca laikele oku pita kuenda otembo eci espiritu sandu lia kala vokati kavo lia va ilikila ovina viatiamẽla ku Kristu,+ ndomo olio lia imbile uvangi wohali ya Kristu+ kuenda ulamba a laikele oku kuata noke. 12 Ca situluiwa kokuavo okuti, ovo muẽle havoko ovina viaco via sapuiwilua, puãi via sapuiwa kokuene mekonda lia vana vo kundili olondaka viwa lespiritu sandu lia tunda kilu.+ Ovangelo va kuete onjongole yalua yoku kũlĩha ovina viaco.
13 Omo liaco, pongiyi ovitima viene kupange walua;+ amamiko luloño wene woku sokolola;+ tiamisili elavoko liene kohenda ya piãla vu laika oku tambula koku situluiwa kua Yesu Kristu. 14 Ndomãla va pokola, liwekipo oku pongoluiwa loloñeyi vĩvi wa kuateli osimbu wa kali vonumbi, 15 puãi ndeci Una wo kovongi a Kola, lenevo koli kovituwa viene viosi,+ 16 momo ca sonehiwa citi: “Vu sukila oku kola, momo ame ndi kola.”+
17 Nda vu pinga ovina vimue ku Isia una ka sombisa locame+ ndomo ci likuata lupange womunu lomunu, ovilinga viene vi lekise okuti wa sumbili Suku+ vokuenda kuotembo vu kala ovingendeleyi. 18 Momo wa kũlĩhi okuti, halovinako vi nyõleha ndeci opalata, ale ulu, wa yovuiwi+ kekalo liene lĩvi liomuenyo wa piñali ku vakukululu yene.* 19 Pole, wa yovuiwi losonde ya tĩla+ ya Kristu+ okuti, ndeyi yokameme+ ka ka kuete etime haiko ka pua etondelo. 20 Ocili, eye wa kũlĩhĩwile ale osimbu oluali ka lua sevetiwile,+ puãi wa situluiwa kesulilo lioloneke omo liene.+ 21 Mekonda liaye ene vu tava ku Suku+ una wo pindula kuava va fa+ kuenje wo wĩha ulamba+ oco okuti, ekolelo kuenda elavoko liene vi kala vu Suku.
22 Cilo, omo okuti wa liyelisi mekonda lioku pokola kocili kuenje omo lioku ci linga vu lekisa ocisola cocili ku vamanji,+ lisoli pokati omunu lukuavo lutima wosi.+ 23 Momo wa citiwi evali+ okuti, halombutoko yi futa, pole, te lombuto*+ ka yi futi omo liondaka ya Suku+ o kasi lomuenyo otembo ka yi pui. 24 Ocili okuti “omanu vosi va kasi ndowangu kuenda ulamba wavo wosi u kasi ndolonelẽho viovusenge; owangu u kukuta kuenje olonelẽho vi loluka, 25 puãi ondaka ya Yehova* yi kala otembo ka yi pui.”+ Kuenje “ondaka” yaco, olondaka viwa vio kundiwili.+
2 Imbipo evĩho liosi,+ elimbi, ombambe, onya kuenda alundi. 2 Liveli ndoloñaña+ via citiwa ndopo asenjele ka a tengiwile a tunda vondaka ya Suku okuti, omo liasenjele aco, vu kula oco vu popeliwi,+ 3 momo wa limbuki* okuti Ñala ukuahenda.
4 Osimbu vu amela kokuaye okuti, ewe liomuenyo lia nyehũiwa lomanu,+ pole, lia nõliwa la Suku,+ hailio li kuete esilivilo kokuaye, 5 ene muẽle ndewe li kasi lomuenyo, vunjo yimue yi kasi oku tungiwa lespiritu lia Suku,+ oco vu lingi ovitunda vi kola, vi eca ovilumba vi likuata lespiritu+ lia Suku, haivio vi taviwa laye pocakati ca Yesu Kristu.+ 6 Momo Ocisonehua ci popia citi: “Tali! Ndi kasi loku kapa vo Siono ewe limue lia nõliwa okuti, ewe lievindi lilikasi liociseveto kuenda lomue wa li kolela okuti, o ka sumuisiwa.”*+
7 Kokuene eye o kuete esilivilo, momo ene wa tavi; puãi ku vana ka va tava, “ewe lia nyehũiwa la vakuakutunga,+ olio lia linga ewe lia velapo lievindi,”*+ 8 hailio “ewe liocilondokua kuenda esenje li kupuisa.”+ Ovo va lilondoka momo ka va pokola kondaka. Eci oco ca va tukuiwila. 9 Puãi ene “vupata lia nõliwa, vuvitunda viusoma, vufeka yimue yi kola,+ vumanu vocipiñalo ci likasi,+ oco vu sapuli ovilinga vi komõhisa”*+ via Una wo kovongi oku tunda vowelema okuti, wiyi vocinyi caye ci komõhisa.+ 10 Momo kosimbu ene ka wa kaili omanu va Suku,+ pole, cilo vumanu Vaye; kosimbu Suku ka lekisile ohenda kokuene, pole, cilo wa siata oku lekisa ohenda+ kokuene.
11 A vamanji wa soliwi, ndi vu vetiyi ndakombe+ kuenda ndovingendeleyi oco vu amamiko oku yuvula oloñeyi vĩvi vietimba,+ vina vi liyaka lene.+ 12 Kali lovituwa viwa pokati ka vakualofeka+ okuti, eci vo lundili okuti vulondingaĩvi, ovo va kala olombangi viovilinga viene viwa+ kuenje va sivaya Suku keteke lioku iya kuaye oku kũlĩhĩsa.
13 Mekonda lia Ñala, pokoli komanu vosi,*+ ci kaile osoma+ okuti omunu umue wa ku velipo, 14 ale olonguluvulu via tumiwa laye oku yambula olondingaĩvi loku sivaya vana va linga eci ciwa.+ 15 Momo ocipango ca Suku ceci okuti, eci vu linga eci ciwa, vu imũla* ombangulo ka ya sungulukile yaveke.+ 16 Kali ndomanu va lianja,+ pole, ko ka talavayi lelianjo liene oco vu linge ovina vĩvi,+ puãi kali ndomanu va vumba Suku.+ 17 Sumbili omanu vosi,+ soli vamanji vosi,+ sumbili Suku,+ sumbili soma.+
18 Apika va pokole ku vacime cavo lesumbilo liosi,+ ka va ka ci linge lika la vana vawa haivo va sunguluka, pole, va ci lingevo la vana okuti, ca tĩla oku va sanjuisa. 19 Momo ca sunguluka eci umue a pandikisa kohali* kuenda o talisiwa ohali yekambo liesunga omo lioku kuata owanji wutima wa yela kovaso a Suku.+ 20 Momo nda vo veti omo lioku linga ekandu kuenje vu pandikisa, ci kuete esilivilo lie?+ Puãi nda vu pandikisa kohali omo lioku linga eci ciwa, ca sunguluka kovaso a Suku.+
21 Eci oco wa kovongiwili, momo Kristu wa talavo ohali mekonda liene+ kuenje wo sili ongangu oco vu kuami volomãhi viaye lekolelo.+ 22 Eye ka lingile ekandu,+ ndaño vomẽla waye ka mua sangiwile elimbi.+ 23 Eci a kala oku sepuiwa,*+ ka tiuwiyile esepu* lesepu.+ Eci a kala oku tala ohali,+ ka fetuluinyile, puãi wa kolela ku Una o sombisa+ lesunga. 24 Eye muẽle wambata akandu etu+ vetimba liaye kuti wekangiso+ oco okuti, tu fa* kakandu kuenda tu kuata omuenyo loku linga eci cesunga. Kuenje “wa sakuiwi lovisimbimbi viaye.”+ 25 Momo wa kali ndolomeme vi tungayala,+ puãi cilo wa tiukili kungombo+ wovimuenyo viene, haeye ukuakuvilava.
3 Cimuamue haico, ene akãi pokoli kalume vene+ okuti, nda vamue ka va tava kondaka, ndaño ka ku popiwa ondaka, va vetiyiwa lovituwa viwa viakãi vavo,+ 2 momo va mola ovituwa viene viwa*+ kuenda va mola esumbilo liene liocili. 3 Ko ka velisipo oku liposuisa kilu okuti oku vinda esinga, pamue oku li miangulula lulu,+ ale luwalo wa posoka calua 4 puãi eposo liene li kale ndomo wa tuwi vutima okuti, ka li pongoloka, hailio liombembua loku omboka okuti,+ li kuete esilivilo lia velapo kovaso a Suku. 5 Momo akãi vo kosimbu vakuekolelo haivo va kuatele elavoko ku Suku, haicovo va enda oku liposuisa, poku pokola kalume vavo, 6 ndeci Sara a enda oku pokola ku Avirahama poku u tukula hati, ñala.+ Kuenje ene vu linga omãla vaye nda wamamiko oku linga eci ciwa okuti, lacimue cu yokokisi.+
7 Cimuamue haico, ene alume amamiko oku kala lavo ndomo ci likuata lukũlĩhĩso.* Va sumbili+ ndocikuata ca leñela okuti, ukãi, momo ovo vakapiñala kumue lene+ kohenda ya piãla yomuenyo, oco olohutililo viene ka vi ka tatekiwe.
8 Oku sulako, vosi yene kuati utima umuamue,*+ taleli kumosi ohali, likuateli ocisola,+ ocikembe kuenda umbombe.+ 9 Ko ka fetuluinyi ũvi lũvi,+ ale esepu lesepu.+ Puãi lingi ovina viwa,*+ momo oco wa kovongiwili okuti, vu piñala esumũlũho.
10 Momo “wosi o sole omuenyo kuenje o yongola oku mola oloneke viwa, a lave elimi liaye kueci cĩvi+ kuenda omẽla waye koku vangula elimbi. 11 A tinduke koku linga eci cĩvi+ kuenda a linge eci ciwa;+ a sande ombembua loku yi landula.+ 12 Momo ovaso a Yehova* a kasi la vakuesunga kuenda ovatũi aye a yevelela apingilo avo,+ pole, Yehova* o suvuka vana va linga ovina vĩvi.”+
13 Nda wakuambili yoku linga eci ciwa, helie u lingi eci cĩvi?+ 14 Pole, ndaño vu talisiwa ohali omo lioku linga esunga, wa sumũlũhi.+ Puãi, ko ka kuateli usumba eci ovo va kuetele usumba,* ndaño oku yokoka.+ 15 Pole, limbuki vovitima viene okuti, Kristu eye Ñala okuti o kola, loku lipongiyila olonjanja viosi oku tambulula omunu wosi o vu pulisi catiamẽla kelavoko liene,+ pole, ci lingi loku omboka kuenda lesumbilo liocili.+
16 Amamiko oku kuata owanji wutima wa yela okuti,+ kovina viosi vu popiwa lãvi, vana vo popi lãvi va kutisiwa osõi,+ omo liovilinga viene viwa ndoloñame via Kristu.+ 17 Momo, hĩse vu talisiwi ohali omo lioku linga eci ciwa+ nda oco ocipango ca Suku okuti, oku talisiwa ohali omo lioku linga eci cĩvi, hacoko.+ 18 Momo Kristu wa fila akandu onjanja yimosi lika+ okuti, ukuesunga wa fila vana havakuesungako,+ oco a vu songuili ku Suku.+ Eye wa fila vetimba,+ pole, wa pinduiwa vespiritu.+ 19 Kuenje vekalo liaco, eye wa enda kuenda wa kundila aspiritu a kala vokayike,+ 20 ana a kala vakuesino eci Suku a kala oku talamẽla lepandi* koloneke via Noha,+ osimbu ocimbaluku ca kala oku tungiwa+ okuti, omanu vamue vatito okuti, omanu ecelãla, ovo lika va popeliwa kovava.+
21 Ulandu owu ondimbukiso yimue yepapatiso li kasivo oku vu popeli cilo, (halokupako eliño lietimba, te lepingilo ku Suku owanji wutima wa yela),+ omo liepinduko lia Yesu Kristu. 22 Momo Kristu wa tumãla kondio ya Suku,+ momo wa enda kilu kuenje ovangelo, lolombiali kuenda ovonene va pokola kokuaye.+
4 Omo okuti Kristu wa tala ohali ketimba,+ lenevo lekisi utima umuamue;* momo omunu o tala ohali ketimba wa siapo akandu,+ 2 oco a ivaluke okuti osimbu a kasi lomuenyo, ka tẽlisa vali oloñeyi vietimba,+ te ocipango ca Suku.+ 3 Momo otembo ya pita yoku linga ocipango ca vakualofeka+ yi vu tẽli, eci wa endaendi oku lekisa ovilinga viumbondo,* loloñeyi vĩvi, luholua, layele, loku nyua calua kuenda oku fendela oviteka.+ 4 Ovo va komõha omo okuti, ka vu endaendi vali lavo kekalo lĩvi liomuenyo wavo u kasi ndonata kuenje vo sepuli.+ 5 Pole, omanu vaco va ka li lombolola ku una wa lipongiya oco a sombise ava va kasi lomuenyo lava va fa.+ 6 Eli olio esunga lieci olondaka viwa via kundiwilavo kuava va fa+ okuti, ndaño va sombisiwa ketimba ndeci omanu va ci tenda, pole, va kuata omuenyo poku songuiwa lespiritu lia Suku.
7 Pole, esulilo liovina viosi li kasi ocipepi. Omo liaco,+ kuati olondunge kuenda lavululi lolohutililo.+ 8 Ca velapo vali kovina viosi, lisoli pokati,+ momo ocisola ci tuvika akandu alua.+ 9 Lipoki omunu lukuavo, halokuliyeyako.+ 10 Omo okuti omunu lomunu wa tambula ongavelo yimue, a vumbe layo vakuavo nda vakalei va sunguluka lohenda ya piãla ya Suku, yi lekisiwa volonepa viñi viñi.+ 11 Nda umue o vangula, a ci linge ndu a popia olondaka vi tunda ku Suku; nda umue ukuakuvumba, a ci linge ndu a kolela kongusu yi tunda ku Suku;+ oco okuti Suku o kemanyiwa+ kovina viosi vonduko ya Yesu Kristu. Ulamba kuenda unene, viosi viaye otembo ka yi pui. Amene.
12 A vamanji wa soliwi, ko ka komõhi omo liohali ya soka ndondalu vu kasi oku liyaka layo+ ndu okuti, ocina cimue ka ca siatele ceya kokuene. 13 Puãi yoleli+ osimbu vu panga onepa kolohali via Kristu+ oco okuti, vu yolelavo loku sanjuka vokuenda kuokusituluiwa kulamba waye.+ 14 Nda vu kasi oku sepuiwa* omo lionduko ya Kristu, wa sumũlũhi,+ momo espiritu liulamba, ocili, espiritu lia Suku li kasi lene.
15 Omo liaco, lomue pokati kene ka ka talisiwe ohali omo lioku kala omondi, pamue ocimunu, ondingaĩvi, ale ukuakulitenga vovina via vakuavo.+ 16 Puãi nda umue o talisiwa ohali omo lioku kala Ukristão, ka ka kuate osõi,+ pole, amameko oku kemainya Suku, poku tukuiwa londuko yaco. 17 Momo yilo oyo otembo oco esombiso li fetikile vonjo ya Suku.+ Puãi nda tete li fetika letu,+ esulilo lia vana ka va pokola kolondaka viwa via Suku li ka kala ndati?+ 18 “Nda ukuesunga o kasi oku popeliwa lohali, nye ci ka pita la una o tomba Suku kuenda ukuakandu?”+ 19 Puãi vana va kasi oku tala ohali omo lioku linga ocipango ca Suku, va ece* omuenyo wavo kokuaye, eye Ululiki wavo kuenda va pondola oku kolela kokuaye osimbu va kasi oku linga eci ciwa.+
5 Ndi pinga* kakulu va kasi pokati kene, momo ame ndukuluvo, haime ndimbangi yohali ya Kristu kuenda ndi tambulavo ulamba u laika oku situluiwa+ okuti: 2 Lavi ocunda ca Suku+ ca kundikiwa kokuene ndangombo, poku vumba nda vana va teyuila ekongelo, halocikukũiko, te lutima wosi kovaso a Suku;+ halocipululuko conganyu,+ te lombili; 3 haloku vialako vana okuti ocipiñalo ca Suku,+ pole, loku eca ongangu yiwa kocunda.+ 4 Kuenje eci ungombo wa velapo a situluiwa,+ vu ka tambula ekolowa liulamba ka li nyõleha.+
5 Cimuamue haico, ene alume amalẽhe pokoli kalume akulu.*+ Pole, vosi yene tati* omunu lukuavo lumbombe,* momo Suku o tamalãla la vakuakulipanda, puãi o lekisa ohenda ya piãla kambombe.+
6 Omo liaco, liketisi vemẽhi lieka lia pama lia Suku okuti, o vu amisi kunene kotembo ya sokiyiwa,+ 7 osimbu vu yeki kokuaye asakalalo ene osi,+ momo eye o vu tati.+ 8 Lunguki, lavululi!+ Unyãli wene Eliapu, o ñuala ñuala ndohosi yi koma, oku sandiliya u a lia.+ 9 Pole, tamalãli lalio+ lekolelo lia pama, loku kũlĩha okuti vamanji vosi voluali va kasi oku tala ohali yimuamue.+ 10 Pole, noke yoku talisiwa ohali vokatembo kamue, Suku ukuahenda ya piãla una wo kovongi kulamba waye+ ka u pui vomunga yimuamue la Kristu, o ka tẽlisa epindiso liene okuti, vu loñoloha koku vumba. Eye o vu kanguisi,+ haeye o vu pamisi+ loku vu talamisi ngõ. 11 Kokuaye ku kale unene otembo ka yi pui. Amene.
12 Pocakati ca Siluano*+ una ndi tenda nda manji ukuekolelo, ndo soneheli olondaka vimue oco viu pamisi, loku imba uvangi wocili wokuti, eyi oyo ohenda yocili ya piãla ya Suku. Kakateli kokuayo. 13 Ukãi* o kasi ko Bavulono una wa nõliwa ndene, wo tumisi ovilamo kuenda omõlange Marko.+ 14 Li lami pokati lesipulo liocisola.
Vosi yene vu kasi vomunga yimuamue la Kristu, ombembua yi kale lene.
Ale “oku kanguiwa.”
Ale “epopelo liovimuenyo viene.”
Ale “kovihilahila.”
Okuti, ombuto yi pondola oku ima, ale oku eca apako.
Tala Alombo. A5.
Ale “oku kũlĩha.”
Lit., “oku kutisiwa osõi.”
Lit., “utue wevindi.”
Lit., “ovituwa,” okuti, ovilinga viaye viwa.
Ale “ocisoko.”
Lit., “oku ũhisa.”
Ale “esumuo; evalo.”
Ale “oku lavisiwa.”
Ale “oku lavisa.”
Ale “oku sulila.”
Lit., “oku yela.”
Ale “oku va kapako; oku va kũlĩha.”
Ale “oku sokolola lonjila yimuamue.”
Lit., “oku fetuluinya lesumũlũho.”
Tala Alombo. A5.
Tala Alombo. A5.
Ale pamue, “ko ka kuateli usumba asaluiso avo.”
Lit., “epandi lia Suku lia kala oku talamẽla.”
Ale “oku likapelako; oku nõlapo.”
Ale “ovilinga vi kutisa osõi.” Kelimi lio Helasi aselgeia. Tala Elomboluilo.
Ale “oku popiwa lãvi.”
Ale “oku pandula.”
Ale “oku lungula.”
Ale “akulu vekongelo.”
Ale “oku wala.”
Ale “eliketiso lio vutima.”
O tukuiwavo Sila.
Kelimi lio Helasi ondaka ukãi citava okuti yi tiamisiwila kekongelo lio Bavulono.