OCISELEKO CALIVULU VO INTERNET Colombangi Via Yehova
Olombangi Via Yehova
OCISELEKO CALIVULU VO INTERNET
Umbundu
Ũ
  • Ñ
  • ñ
  • õ
  • Õ
  • ũ
  • Ũ
  • ĩ
  • Ĩ
  • ã
  • Ã
  • ẽ
  • Ẽ
  • EMBIMBILIYA
  • ALIVULU
  • OLOHONGELE
  • nwt Ovilinga 1:1-28:31
  • Ovilinga

Vonepa eyi ka mu sangiwa ovideo layimue.

Tu ecele, kua pita ocitangi cimue poku lekisa ovideo.

  • Ovilinga
  • Embimbiliya li Kola—Epongoluilo Lioluali Luokaliye
Embimbiliya li Kola—Epongoluilo Lioluali Luokaliye
Ovilinga

OVILINGA VIOVAPOSTOLO

1 A Teofilo, vulandu watete nda soneha eci catiamẽla kovina viosi Yesu a fetika oku linga loku longisa,+ 2 toke keteke eye ambatiwa kilu,+ noke yoku eca olonumbi lekuatiso liespiritu sandu kovapostolo eye a nõlele.+ 3 Noke yoku tala ohali, wa limolẽhisa kokuavo okuti wa kala lomuenyo, lonjila yimue okuti ka sile atatahãi.+ Ovo vo mola vokuenda kueci ci soka 40 koloneke kuenje wa vangula eci catiamẽla Kusoma wa Suku.+ 4 Osimbu a liongoluile lavo, wa va handeleka hati: “Ko ka tundi vo Yerusalãi,+ pole, amamiko oku lavoka eci Isia a likuminya+ catiamẽla kovina wa yevi kokuange; 5 momo Yoano wa papatisa lovava, pole, ene vu ka papatisiwa lespiritu sandu+ eci pa ka pita oloneke vimue noke yovina evi.”

6 Kuenje osimbu va liongolola, vo pula vati: “A Ñala anga o tumbulula usoma wa Isareli cilo?”+ 7 Eye wa va sapuila hati: Haceneko oku kũlĩha olotembo pamue ovovo vina Isia a tumbika lomoko* yaye.+ 8 Puãi eci espiritu sandu liya kokuene+ vu ka tambula unene, vu ka linga olombangi+ viange vo Yerusalãi,+ vo Yudea yosi kuenda vo Samaria+ toke kasulilo o kilu lieve.”+ 9 Noke yoku popia ovina evi, osimbu ovo va kala oku vanja, eye wa yeluiwa kilu, yu elende lio sitika kuenje ka vo muile vali.+ 10 Osimbu va kala oku vanja kilu eci eye a kala oku londa, vocipikipiki alume vavali luwalo u yela va talama+ ponele yavo, 11 kuenje va popia vati: “Ene alume vo ko Galilea, momo lie vu tãilili oku vanja kilu? Yesu una wopiwa pokati kene oco ambatiwe kilu, o ka tiuka kokuene lonjila yimuamue ndeci wo moli oku enda kilu.”

12 Ovo va tiukila ko Yerusalãi+ oku tunda komunda yi tukuiwa hati, Omunda yo Oliveira, ocipepi lo Yerusalãi okuti, ocinãla caco ca soka ndungende wa eceleliwile oku lingiwa kesambata. 13 Eci va pitĩla, va iñila vohondo yosapalalo kuenje omo va sikĩla. Vohondo yaco mua kala Petulu, la Yoano, la Tiago, la Andereu, la Filipu, la Tomasi, la Bartolomeu, la Mateo, la Tiago omõla a Alfeo, la Simono ukuambili kuenda Yuda omõla a Tiago.+ 14 Vosi yavo vamamako lolohutililo, kumue lakãi vamue+ la Maria ina ya Yesu kuenda vamanjaye.+

15 Vokuenda kuoloneke viaco, Petulu wa votoka pokati ka vamanji (etendelo* liomanu vosi va kalapo, li soka 120) loku popia hati: 16 “Ene a vamanji, ca sesamẽlele okuti ku tẽlisiwa ocisonehua cina espiritu sandu lia imba owanji pocakati ca Daviti catiamẽla ku Yuda,+ una wa songuila vana va kuata Yesu.+ 17 Momo eye wa pangele onepa kocimunga cetu+ kuenda wa pangele onepa kupange owu. 18 (Ulume waco wa landele epia londando yekambo liesunga+ kuenje poku kupuka lutue, etimba liaye lia tuika* kuenda ovãla vosi a tundamo.+ 19 Eci ca yevala kolonungi viosi vio Yerusalãi kuenje epia liaco kelimi liavo lia tukuiwa hati, Akeldama okuti, “Usenge Wosonde.”) 20 Momo velivulu Liolosamo mua sonehiwa hati, ‘Ocilombo caye ci siale upolokoso+ kuenda ka mu ka kale olonungi’ kuenda hati, ‘Umue wiñi a tambule+ ocikele caye coku tumĩla.’ 21 Ca sesamẽla okuti alume vana va kala kala letu vokuenda kuotembo yosi Ñala Yesu a linga upange waye pokati ketu, 22 oku upisa kepapatiso liaye lia lingiwa la Yoano,+ toke keteke opiwa pokati ketu,+ umue pokati kalume ava, a linge ombangi kumue letu yepinduko liaye.”+

23 Omo liaco, va ilika alume vavali, Yosefe o tukuiwa Barsamba okuti, o tukuiwavo Justo kuenda Matiya. 24 Kuenje va likutilila vati: “A Yehova,* una wa kũlĩha ovitima viomanu vosi,+ lekisa pokati kalume ava vavali u ove o nõla, 25 oco a tambule upange owu loku linga upostolo, momo Yuda wa siapo ocikele caco oco a ende lonjila yaye muẽle.”+ 26 Kuenje va va imbila ocela,+ yu ca veta Matiya, noke wa tendiwila* kumue lovapostolo 11.

2 Vokuenda kueteke Liocipito co Pendekoste,+ vosi va liongoluile pocitumãlo cimuamue. 2 Vocipikipiki kilu kua tunda onjuela ndokuõla kuofela yalua kuenje ya yevala vonjo yosi, muna ovo va tumãlele.+ 3 Kuenje kua tukuluka alimi a setahãla ondalu, yu a molẽha kokuavo, a lisandula kuenda a vata komunu lomunu pokati kavo, 4 vosi yavo ve yukisiwa lespiritu sandu+ kuenda va fetika oku vangula alimi aiñi aiñi, ndeci espiritu lia va ecelela oku vangula.+

5 Vepuluvi liaco, va Yudea vana va tavele haivo va tundile kolofeka viñi viñi voluali luosi, va kala vo Yerusalãi.+ 6 Eci kua yevala onjuela yaco, owiñi umue wa liongoluila pamosi kuenda wa kala lusumba, momo omunu lomunu wa va yeva oku vangula velimi liavo muẽle. 7 Ovo va komõha calua loku lipula vati: “Ava va vangula ndeti, siti vosi va Galilea?+ 8 Omunu lomunu pokati ketu, o kasi oku yeva ndati kelimi liaye muẽle?* 9 Va Partia, va Media,+ va Elami,+ olonungi vio Mesopotamia, va Yudea, va Kapadokia, va Pondu kuenda oluvumba luo Asia,+ 10 va Frugia, va Pamfulia, va Egito, ovaimbo vo ko Libia okuti, va lisunguile lo Kurene, akombe vo ko Roma, va Yudea, lolomongoloke,+ 11 va Kurete kuenda va Arabia, tua va yeva okuti va kala oku vangula alimi etu catiamẽla kovilinga vi komõhisa via Suku.” 12 Ocili, vosi yavo va saluka kuenda va komõha loku lipula pokati vati: “Eci ci lomboloka nye?” 13 Kuenje vakuavo va va pembula kuenda va popia vati: “Va kolua ovinyu yi sõsa.”*

14 Pole, Petulu wa votoka pokati kolondonge Ekũi Lamosi+ kuenje wa va sapuila lolukandi hati: “Ene amanu vo ko Yudea lolonungi viosi vio Yerusalãi, eci ci kũlĩhĩwe kokuene kuenda yeveleli lutate olondaka viange. 15 Omanu ava ka va koluele ndomo vu kasi oku sima, momo handi owola yatatu.* 16 Puãi, eci oco uprofeto Yoeli a popele hati: 17 ‘“Koloneke via sulako,” Suku wa popia hati, “Ndi ka sukumuila espiritu liange komanu vosi kuenje omãla vene valume lomãla vene vakãi va ka imba owanji kuenda alume vene amalẽhe va ka mola ovinjonde, lalume vene va kuka va ka lota olonjoi,+ 18 ndaño muẽle apika vange alume kuenda apika vange akãi, ndi ka va sukumuilavo espiritu liange koloneke viaco kuenje va ka imba owanji.+ 19 Ndi ka eca ovikomo* kilu kuenda olondimbukiso kilu lieve okuti, osonde, ondalu kuenda alende owisi. 20 Ekumbi li ka pongoluiwa owelema kuenda osãi yi ka pongoluiwa osonde osimbu eteke linene hailio li komõhisa lia Yehova* ka lieyile. 21 Kuenje wosi o vilikiya vonduko ya Yehova,* o ka popeliwa.”’+

22 “Ene alume vo ko Isareli, yeveleli olondaka evi: Yesu u Nasara, eye ulume una Suku a situluila kokuene lovilinga vi komõhisa, lovikomo* kuenda olondimbukiso Suku a linga pokati kene pocakati caye,+ ndeci ene muẽle wa ci kũlĩhi. 23 Ulume u-u, una wa eciwile kovanyãli vaye ndomo ci likuata locipango kuenda ukũlĩhĩso wa Suku,+ ene wo valeli kuti peka liolondingaĩvi kuenda wo pondi.+ 24 Pole, Suku wo pindula+ poku u yovola kevalo* liolofa, momo olofa ka via kuatele unene woku amamako oku u pandeka.+ 25 Catiamẽla kokuaye Daviti wa popia hati: ‘Yehova* otembo yosi o kasi vovisimĩlo viange, momo eye o kasi konele yange yondio okuti, lalimue eteke ndi sengiwa. 26 Omo liaco, utima wange kuenda elimi liange via sanjuka calua. Kuenje ame* ndi ka tunga loku kolela kokuove; 27 momo ove ku ka ndi sia Vonjembo* kuenda ku ka ecelela okuti ukuenje wove ukuekolelo o futa.+ 28 Ove wa ndi lekisa olonjila viomuenyo; kuenda o ka ndi yukisa lesanju lialua kovaso yove.’+

29 “Ene a vamanji, ca sunguluka oku vangula lene lutõi catiamẽla ku Daviti utue wepata okuti, wa fa, wa kendiwa+ kuenje eyambo liaye li kasi pokati ketu toke etaili. 30 Omo eye wa kala uprofeto kuenda wa kũlĩhĩle okuti Suku wa lisilile laye lohuminyo yokuti, umue pokati kocitumbulukila* caye o tumãla kocalo caye,+ 31 Daviti wa mola kuenda wa vangula eci catiamẽla kepinduko lia Kristu okuti, eye ka laikele oku siwa Vonjembo,* ndaño etimba liaye ka lia laikele oku futa.+ 32 Yesu u-u, Suku wo pindula kuenda vosi yetu tu ci imbila uvangi.+ 33 Omo okuti wa kemalisua kondio ya Suku+ kuenda wa tambula espiritu sandu Isia+ o likuminyile, eye wa sukumũla eci vu lete leci vu yevite. 34 Momo Daviti ka londele kovailu, pole, wa popia hati: ‘Yehova* wa sapuila Ñala yange hati: “Tumãla kondio yange, 35 toke eci ndi kapa ovanyãli vove ndociliatelo colomãhi viove.”’+ 36 Kuenje onjo yosi ya Isareli yi kolele okuti, Suku wo lingisa Ñala+ haeye Kristu, Yesu una ene wa pondeli kuti.”+

37 Eci va yeva olondaka evi, ovitima viavo via sakalala kuenda va pula Petulu lovapostolo vakuavo vati: “Ene a vamanji, nye tu sukila oku linga?” 38 Petulu wa va tambulula hati: “Likekembeli+ kuenda omunu lomunu pokati kene a papatisiwe+ vonduko ya Yesu Kristu, oco akandu ene a ecelue+ kuenje vu ka tambula ombanjaile yocali cespiritu sandu. 39 Momo ohuminyo+ yaco ya lingiwa kokuene, komãla vene kuenda komanu vosi vana va kasi ocipãla okuti, ku vosi vana Yehova* Suku yetu a kokela kokuaye.”+ 40 Lolondaka vialua vikuavo eye wa eca uvangi wosi kuenda wamamako oku va lungula hati: “Popeliwi kocitumbulukila eci ca vĩha.”+ 41 Kuenje vana va tava kondaka yaye lesanju, va papatisiwa+ kuenda keteke liaco kua vokiyiwa 3.000 komanu.+ 42 Ovo vamamako oku litumbika kelongiso liovapostolo, oku kala kumosi,* loku lila kumosi+ kuenda oku likutilila.+

43 Vosi yavo va fetika oku kuata usumba kuenje ovapostolo+ va fetika oku linga ovikomo* lolondimbukiso vialua. 44 Vosi vana va tava, va likuata omunga kuenda va litepaila omunu lukuavo ovina viosi va kuatele, 45 kuenje ovo va landisa ovapia kuenda ovina viosi va kuatele,+ loku avela olombongo ku vosi ndeci omunu lomunu a sukilile.+ 46 Eteke leteke va enda oku liongoluila pamosi vonembele locimãho cimuamue, va lia lia kolonjo viñi viñi loku litepaila okulia lesanju lialua kuenda lutima wa sunguluka, 47 oku sivaya Suku, loku soliwa lomanu vosi. Kuenje eteke leteke, Yehova* Suku wa kala oku kongela omanu kokuavo okuti, vana va kala oku popeliwa laye.+

3 Petulu la Yoano va kala oku lamana konembele kowola yoku likutilila okuti, kowola yecea,* 2 kuenje ulume umue okuti ocilema tunde koku citiwa, wa kala oku ambatiwa. Eteke leteke va enda oku u kapa ocipepi lombundi yonembele ya tukuiwile okuti, Ombundi ya Posoka, oco a pinge oviali viohenda ku vana va iñila vonembele. 3 Eci a mola okuti Petulu la Yoano va kala oku iñila vonembele, eye wa fetika oku pinga oviali viohenda. 4 Pole, Petulu la Yoano, vo vandekela loku u sapuila vati: “Tu vanje.” 5 Kuenje eye wa vanja kokuavo, loku lavoka oku tambula cimue kokuavo. 6 Kuenje Petulu wa popia hati: “Si kuete opalata ndaño ulu, pole, eci ñuete oco ndu ku ĩha. Vonduko ya Yesu Kristu u Nasara, enda!”+ 7 Noke eye wo kuata peka liondio, yu wo votola.+ Vonjanja yaco, haico olomãhi lolongolongolo* viaye via kolisua;+ 8 kuenje wa katuka lonjanga+ kuenda wa talama, yu wa fetika oku enda, noke wa iñila lavo vonembele oku enda loku tẽha tẽha kuenda oku sivaya Suku. 9 Kuenje omanu vosi vo mola oku enda loku sivaya Suku. 10 Noke omanu va limbuka okuti ulume waco, yuna wa enda oku tumãla Pombundi ya Posoka yonembele+ oku lavoka oviali viohenda kuenje va lisalukako kuenda va komõha calua leci ca pita laye.

11 Osimbu ulume waco a kala oku kuatelela Petulu la Yoano, omanu vosi va lupukila kokuavo kocitumãlo ci tukuiwa hati, Ocindumba ca Salomone+ loku komõha calua. 12 Petulu poku ci mola, wa sapuila omanu hati: “Ene amanu va Isareli, momo lie wa komõheli kuenda wa tu vandekeleli nye ndu okuti, eye o kasi oku enda omo liunene wetu pamue omo tu fendela Suku? 13 Suku ya Avirahama, ya Isake kuenda ya Yakoba+ haeye Suku ya va kukululu yetu, wa muisa ulamba Ukuenje waye+ Yesu,+ una wa eci+ loku u likalela kovaso a Pilato ndaño eye wa yonguile oku u yovola. 14 Ocili, ene wa likali una o kola haeye ukuesunga kuenda wa pingi oco vo yovuili omunu una okuti omondi,+ 15 osimbu okuti wa pondi Usongui wa Velapo womuenyo.+ Pole, Suku wo pindula kuava va fa kuenda, etu tu ci imbila uvangi.+ 16 Ulume u vu lete ndeti haeye wa kũlĩhi, wa pamisiwa vonduko ya Yesu kuenda lekolelo lietu vonduko yaye. Ekolelo liaco vonduko ya Yesu olio lia muisa uhayele ulume u kovaso ene vosi. 17 Cilo a vamanji, nda kũlĩha okuti wa ci lingili vonumbi,+ ndeci asongui vene va linga.+ 18 Pole, lonjila eyi, Suku wa tẽlisa ovina a popele vomẽla wovaprofeto vosi okuti, Kristu yaye o talisiwa ohali.+

19 “Likekembeli,+ pongoloki+ oco akandu ene a ecelue*+ okuti, oloneke viekavuluko vi tunda ku Yehova,* 20 oco a ku tumisi Kristu una wo nõliwili okuti, Yesu. 21 Yesu o sukila oku kevelela kilu toke eci oku tumbuluiwa kuovina viosi ku fetika, vina via tukuiwa la Suku vomẽla wovaprofeto vaye va kola vo kosimbu. 22 Mose wa popia hati: ‘Yehova* Suku yene, pokati ka vamanjene, o ko katuili uprofeto umue ndame.+ Ene vu sukila oku yevelela cosi eye a vu sapuili.+ 23 Omo liaco, wosi ka yevi Uprofeto waco, o ka kunduiwa elisi pokati komanu.’+ 24 Kuenje ovaprofeto vosi oku upisa ku Samuele la vana vo kuama okuti, vana va imba owanji, va sapulavo oloneke evi.+ 25 Ene vumãla vovaprofeto kuenda vumãla vocisila Suku a lisila la vakukululu yene+ poku sapuila Avirahama hati: ‘Apata osi o kilu lieve a ka sumũlũhĩla+ kocitumbulukila* cove.’ 26 Suku noke yoku katula Ukuenje waye, wo tuma tete kokuene+ oco a vu sumũlũisi, poku tindula omunu lomunu pokati kene kovilinga viaye vĩvi.”

4 Osimbu Petulu la Yoano va kala oku vangula lomanu, ovitunda via velapo, la kesongo konembele kumue la va Sadukeo,+ veya kokuavo. 2 Ovo va tema omo ovapostolo va kala oku longisa omanu loku va lomboluila okuti, Yesu wa pinduiwa kuava va fa.*+ 3 Kuenje va va kuata, yu va kapiwa vokayike+ toke keteke lia kuamamo, momo ca kala ale oñolosi. 4 Omo liaco, valua pokati ka vana va yeva ohundo, va tava kuenda etendelo lialume lia soka 5.000.+

5 Keteke lia kuamamo, olombiali viavo lakulu, la vakuavisonehua va liongoluila pamosi vo Yerusalãi, 6 kumue la Anasi+ ocitunda ca velapo, la Kayafa,+ la Yoano, la Alexandro kuenda vosi vakuepata liocitunda ca velapo. 7 Kuenje va kapa Petulu la Yoano pokati kavo loku va pula vati: “Lunene welie ale vonduko yelie wa lingi ovina evi?” 8 Noke Petulu weyukile espiritu sandu,+ wa va tambulula hati:

“Ene asongui vomanu lakulu, 9 nda etaili tu kasi oku pulisiwa omo lieci ciwa tua linga kulume wa kala ocilema+ kuenda ene vu yongola oku kũlĩha u wa sakula ulume waco, 10 vosi yene lomanu vosi va Isareli, kũlĩhi okuti vonduko ya Yesu Kristu u Nasara+ una ene wa pondeli kuti,+ pole, Suku wo pindula kuava va fa,+ pocakati caye ulume u o tãi luhayele kovaso ene. 11 Yesu u, eye ‘ewe lia nyehũiwa lene vakuakutunga okuti ka lia kapiwileko kuenje lia linga ewe lia velapo lievindi.’*+ 12 Handi vali, ka kuli epopelo komunu ukuavo, momo ka kuli onduko yikuavo+ vemẽhi lilu okuti, ya eciwa pokati komanu oco tu popeliwe layo.”+

13 Eci va mola utõi wa Petulu la Yoano, leci va limbuka okuti omanu vaño+ haivo ka va longisiwile,* va komõha. Kuenje va limbuka okuti va enda oku kala la Yesu.+ 14 Poku mola okuti ulume wa sakuiwa o tãi pokati kavo,+ ka va popele vali cimue.+ 15 Omo liaco, va va handeleka oku tunda Vekanga Linene kuenda va fetika oku vangula omunu lukuavo, 16 vati: “Nye tu linga lalume ava?+ Momo olonungi vio Yerusalãi+ via mola ocilimbu cinene ovo va linga kuenje ka tu tẽla oku ci patãla. 17 Pole, oco ondaka yaco ka yi ka lisanduile komanu, tu va saluisi kuenda tu va handeleki oco ka va ka vangule vali lomunu umue catiamẽla konduko yaco.”+

18 Kuenje va va kovonga loku va handeleka oco ka va ka vangule cimue ale oku longisa vonduko ya Yesu. 19 Puãi Petulu la Yoano va va tambulula vati: “Nda ca sunguluka kovaso a Suku oku tava kokuene okuti ku Suku hakoko, ci popi ene muẽle. 20 Pole, catiamẽla kokuetu ka tu pondola oku liwekapo oku vangula ovina tua mola levi tua yeva.”+ 21 Noke yoku va saluisa vali, va va eca, omo ka va sangele esunga lioku va kangisa kuenda mekonda liowiñi,+ momo vosi va kala oku sivaya Suku omo liovina via lingiwa. 22 Ulume wa sakuiwa locikomo* caco, wa kuatele eci ci pitahãla 40 kanyamo.

23 Noke yoku va eca, ovo va enda kolondonge vikuavo kuenje va vi sapuila eci ovitunda via velapo lakulu va popia lavo. 24 Eci va ci yeva, va likutilila ku Suku lutima umuamue vati:

“A Ñala Tõlo, ove Una wa lulika ilu losi, lokalunga lovina viosi vi kasimo,+ 25 haive wa vanguila pocakati cespiritu sandu vomẽla wa kukululu yetu Daviti+ ukuenje wove, hati: ‘Olofeka via sakalalela nye kuenda momo lie omanu va sokoluila ovina viesanda? 26 Olosoma vio kilu lieve vi limolẽhisa ndovanyãli kuenda olombiali via liongoluila pamosi oku katukila Yehova* lombuavekua yaye.’*+ 27 Momo ocili, ci kaile Herode, ci kaile Pondiu Pilato+ kumue la vakualofeka, lomanu va Isareli va liongoluila volupale lulo oku katukila ukuenje wove o kola, Yesu, una ove wa nõla,+ 28 oco va linge ovina unene wove locipango cove via sokiyile oco vi lingiwe.+ 29 Cilo, a Yehova,* limbuka ndomo va kasi oku tu saluisa kuenda eca kakuenje vove utõi woku amamako oku popia ondaka yove, 30 osimbu oluĩla eka liove poku sakula, loku linga olondimbukiso lovikomo*+ vonduko yukuenje wove o kola, Yesu.”+

31 Noke yoku linga ohutililo,* ocitumãlo va liongoluila ca lisenga kuenje omunu lomunu weyukisua lespiritu sandu+ kuenda va fetika oku vangula ondaka ya Suku lutõi.+

32 Handi vali, owiñi womanu vana va tava wa kala lutima umuamue kuenda ocisimĩlo cimuamue kuenje lomue pokati kavo wa popia okuti, ovina a kuatele viaye, pole, va litepaila ovina viosi.+ 33 Kuenje ovapostolo vamamako oku eca uvangi watiamẽla kepinduko lia Ñala Yesu+ lunene walua kuenda Suku wa lekisa ohenda yaye ya piãla ku vosi yavo. 34 Omo liaco, pokati kavo lomue wa sukile cimue,+ momo vosi vana va kuatele ovapia ale olonjo, va vi landisa loku nena olombongo vieci ca landisiwa, 35 kuenda va vi nena kovapostolo.+ Kuenje via tepisiwa komunu lomunu ndomo ci likuata lesukila liaye.+ 36 Kuenje Yosefe, una ovapostolo vo tukuilevo Barnaba,+ (ci lomboloka “Omõla Welembeleko”) u Lewi okuti, wa citiwila ko Kupro, 37 wa kuatelevo epia, yu wa li landisa kuenje olombongo viaco wa vi nena kovapostolo.+

5 Ulume umue o tukuiwa okuti, Ananiya kumue lukãi waye Safira, va landisa osi yimue. 2 Pole, olombongo vikuavo eye wa vi soleka, ukãi waye wa ci kũlĩhĩlevo kuenje wa nena lika onepa yimue yolombongo kuenda wa vi nena kovapostolo.+ 3 Pole, Petulu wa popia hati: “Ove a Ananiya, momo lie Satana a yukisila vutima wove uhembi+ woku kemba espiritu sandu+ loku soleka olombongo vimue viepia? 4 Osimbu kua li landisile, ka lia kaile hẽ liove? Noke yoku li landisa, olombongo viaco ka via kailevo viove? Momo lie wa sokiyila elinga eli vutima wove? Kua kembele omanu, pole, wa kemba Suku.” 5 Ananiya noke yoku yeva olondaka evi, wa kupuka, yu wa fa. Kuenje vosi va ci yeva va kuata usumba walua. 6 Vamue pokati kamalẽhe veya, vo muñila polonanga, vo wambata, yu vo kenda.

7 Noke yolowola vitatu, ukãi waye weya, pole, ka kũlĩhĩle eci ca pita. 8 Petulu wo pula hati: “Evi ovio olombongo viosi kavali kene wa tambuli omo liepia wa landisi?” Eye hati: “Oco, ovio.” 9 Petulu wo sapuila hati: “Momo lie kavali kene wa litaveli pokati oku seteka espiritu lia Yehova?* Tala! Olomãhi viava va kenda veyove vievi puvelo kuenda va ku ambatavo.” 10 Vepuluvi liaco, haico a kupukila kovaso a Petulu kuenje wa fa. Eci amalẽhe va iñila, vo sanga okuti wa fa ale kuenje vo wambata kosamua, yu vo kenda ocipepi la veyaye. 11 Kuenje ekongelo liosi kumue la vosi va yeva ovina evi va kala lusumba walua.

12 Ovapostolo vamamako oku linga olondimbukiso vialua lovikomo* pokati komanu;+ kuenda va enda oku liongoluila vosi pamosi Pocindumba ca Salomone.+ 13 Ocili, lomue pokati ka vakuavo wa kuatele utõi woku likongela kokuavo; pole, omanu va kala oku va pandiya calua. 14 Handi vali, etendelo lialua lia vana va tava ku Ñala lia kala oku livokiya, ci kaile alume kuenda akãi.+ 15 Ovo va enda oku nena olombeyi volokololo kuenda va vi kapa povola atito kuenda poviyalo oco okuti, eci Petulu a pita, ulembo waye u veta ku vamue pokati kavo.+ 16 Handi vali, owiñi wo valupale a lisungue lo Yerusalãi wamamako oku iya, loku nena omanu va vela la vana va kuatiwile laspiritu ãvi kuenje vosi va enda oku sakuiwa.

17 Pole, ocitunda cinene la vosi vana va kala laye okuti, vana va tiamẽlele kocisoko ca va Sadukeo, va votoka kuenda vosi yavo va kala lesepa. 18 Ovo va kuata ovapostolo kuenda va va kapa vokayike.+ 19 Puãi, vokuenda kuteke, ungelo wa Yehova* wa yikula apito okayike,+ wa va tundisila posamua loku popia hati: 20 “Kuendi vonembele kuenda amamiko oku sapuila omanu ovina viosi viatiamẽla komuenyo wiya.” 21 Noke yoku yeva ovina evi, va iñila vonembele koku ca kuenje va fetika oku longisa.

Eci ocitunda cinene la vana va kala laye va pitĩla, va kovonga Ekanga Linene kumue lohongele yosi yakulu vomãla va Isareli kuenda va tuma oku kopa ovapostolo vokayike loku va nena kovaso yavo. 22 Pole, eci olondavululi vionembele via pitĩla, ka via va sangele vokayike. Omo liaco, via tiuka kuenje via nena esapulo liavo, 23 liokuti: “Tua sanga okuti okayike ka yikiwa ciwa kuenda olondavululi vi tãi papito, pole, eci tua yulula apito ka tua sangelemo laumue.” 24 Eci kesongo konembele lovitunda via velapo va yeva olondaka evi, va saluka leci ca laikele oku pita. 25 Omunu umue weya kuenje wa va sapuila hati: “Alume vana wa kapeli vokayike, va kasi vonembele kuenda va kasi oku longisa omanu.” 26 Noke kesongo wa enda lolondavululi viaye vionembele, yu va kuata ovapostolo, pole, ka va ci lingile lungangala, momo va kala lusumba sanga omanu va va sosõla lovawe.+

27 Omo liaco, ovo va va nena kuenda va kapiwa kovaso Yekanga Linene. Kuenje ocitunda cinene ca va sapuila 28 citi: “Tuo handeleki ale oco ka vu ka longisi vali vonduko eyi,+ pole, tala! wa yukisi o Yerusalãi lalongiso ene kuenda vu yongola okuti, tu kuata eko omo liolofa viulume u.”+ 29 Petulu lovapostolo vakuavo va tambulula vati: “Cetu oku pokola ku Suku ndombiali, komanu hakoko.+ 30 Suku ya vakukululu yetu wa pindula Yesu, una wa pondi poku u valela kuti.+ 31 Suku wo kemãlisa konele yaye yondio+ Ndusongui wa Velapo+ haeye Onjovoli,+ oco va Isareli va likekembele loku tambula ongecelo yakandu.+ 32 Etu tulombangi viovina viaco+ kumue lespiritu sandu,+ lina Suku a eca ku vana va pokola kokuaye ndombiali.”

33 Eci va yeva ovina evi, va fungula* kuenje va yonguile oku va ponda. 34 Puãi Vekanga Linene mua votoka umue u Fariseo okuti, onduko yaye Gamaliyele;+ eye ulongisi Wovihandeleko, haeye wa sumbiwa lomanu vosi kuenda wa tuma oku kapa alume vaco posamua okatembo kamue. 35 Noke wa va sapuila hati: “Ene alume va Isareli, lunguki leci vu yongola oku linga lalume ava. 36 Momo kosimbu, kua katukile ale Teodasi, wa litukuile hati, ndimunu unene kuenje omanu va soka 400 va likongelele kocitundo caye. Pole, eye wa pondiwa kuenda vosi vana va enda oku u kuama va sanduiwa, yu va taka. 37 Noke kua katuka Yuda umue u Galilea koloneke vioku lisonehisa kuenda wa kokela oloñame vialua kokuaye. Kuenje ulume waco layevo wa fa kuenda vosi vana va enda oku u kuama va sanduiwa. 38 Omo liocitangi eci, ndu sapuili siti, alume ava va kale, ko ka va sakalaisi. Momo nda elongiso eli, ale upange owu womanu, u ka nyõliwa; 39 pole, nda wa Suku, ka vu tẽla oku va tateka.+ Handi vali, citava okuti vu kala ndava va liyaka la Suku.”+ 40 Kuenje va yeva elungulo liaye, va vilikiya ovapostolo, va va tipula*+ kuenda va va handeleka oco va liwekepo oku vangula vonduko ya Yesu, yu va va eca.

41 Ovo va tunda Vekanga Linene lonjolela,+ momo va tendiwile okuti va sesamẽla oku sepuiwa omo lionduko yaye. 42 Eteke leteke vonembele kuenda konjo lanjo,+ ka va liwekelepo oku longisa loku kunda olondaka viwa viatiamẽla ku Kristu, Yesu.+

6 Koloneke viaco, eci etendelo liolondonge lia kala oku livokiya, va Yudea vana va enda oku vangula o Helasi va fetika oku lisiõsiõla omo lia va Yudea va enda oku vangula o Heveru, momo ovimbumba viavo ka via kaile oku tambula ovina via enda oku eciwa eteke leteke.+ 2 Kuenje ovapostolo Ekũi la Vivali, va kovonga owiñi wolondonge loku vi sapuila vati: “Ka ca sungulukile* kokuetu oku siapo ondaka ya Suku oco tu tepaise okulia kolomesa.+ 3 Omo liaco, a vamanji, pokati kene nõlipo alume+ epanduvali vakuangangu yiwa,* veyuka espiritu haivo va kuete olondunge+ okuti, tu va kundika oku linga upange waco u sukiliwa;+ 4 etu puãi tu litumbika kolohutililo kuenda koku longisa ondaka ya Suku.” 5 Owiñi wosi wa sanjukila eci ovo va popia kuenje va nõla Stefano, ulume umue wa kuatele ekolelo lia pama haeye weyukile espiritu sandu, la Filipu,+ la Prokoro, la Nikonoro, la Timone, la Parmena kuenda Nikolau omongoloke yo ko Antiokea. 6 Ovo va va nena kovapostolo kuenda noke yoku likutilila va va kapa ovaka.+

7 Kuenje ondaka ya Suku yamamako oku lisandula+ kuenda etendelo liolondonge vo Yerusalãi lia livokiya calua;+ kuenje owiñi walua wovitunda wa fetika oku tava kekolelo.+

8 Stefano una weyukile ocali ca Suku lunene, wa enda oku linga ovikomo* vialua lolondimbukiso pokati komanu. 9 Pole, alume vamue Vakuasunangonga Yava va Yovoka kumue la vamue vo ko Kurene, vo ko Alexandria, la vana va tunda ko Kilikiya kuenda ko Asia, veya oco va lipatãle la Stefano. 10 Puãi ka va tẽlele oku tamalãla lolondunge viaye kumue lespiritu a kala oku vangula lalio.+ 11 Kuenje vuyombeki va vetiya alume oku popia vati: “Tuo yeva oku vangula ovina vietonãi viatiamẽla ku Mose kuenda ku Suku.” 12 Va tutuminya omanu lakulu kuenda vakuavisonehua kuenje vocipikipiki vo undumũhila kuenda vo kuata, yu vo tuala Kekanga Linene. 13 Va nena olombangi viesanda vina via popia viti: “Ulume u, ka liwekapo oku vangula ovina vietonãi viatiamẽla kocitumãlo eci ci kola kuenda Kocihandeleko. 14 Tuo yeva oku popia okuti, Yesu u Nasara o ka nyõla ocitumãlo cilo kuenje o ka pongolola oviholo Mose a tu sila.”

15 Kuenje vosi va tumãla Vekanga Linene, eci vo vanja va mola okuti, ocipala caye ca kala ndocipala cungelo.

7 Ocitunda cinene ca pula citi: “Ovina evi hẽ viocili?” 2 Stefano wa kumbulula hati: “Ene alume, a vamanji kuenda a va isia, njeveleli. Suku ukuolamba wa molẽhelele ku kukululu yetu Avirahama eci eye a kala vo Mesopotamia osimbu ka tungile ko Harane,+ 3 kuenje wo sapuila hati: ‘Tunda vofeka yove kuenda siapo vangandiove, kuende toke kofeka ndu ku lekisa.’+ 4 Eye wa tunda vofeka ya va Kaldea, yu wa tunga vo Harane. Noke eci isiaye a fa,+ Suku wo songuila oco a ilukile vofeka yilo vu kasi cilo.+ 5 Kuenje eye ko wĩhilemo ocipiñalo lacimue ndaño muẽle ociliatelo ci soka lomãhi yaye; pole, wa likuminya oku eca ofeka yaco ndocipiñalo cimue kokuaye kuenda noke liaye, kocitumbulukila*+ caye ndaño ka kuatele handi omõla. 6 Handi vali, Suku wo sapuilile okuti ocitumbulukila* caye ci ka kala ocingendeleyi vofeka yimue okuti hayavoko kuenda omanu vo vofeka yaco, va laikele oku va lingisa apika loku va talisa ohali* ci soka 400 kanyamo.+ 7 ‘Kuenje ofeka yina yi va lingisa apika ndi ka yi sombisa,’+ oco Suku a popia ‘kuenda noke yovina evi, va ka tunda oco va ka ndi fendele pocitumãlo eci.’+

8 “Eye wo wĩhavo ocisila coku seviwa evamba,+ yu wa linga isia ya Isake+ kuenda wo sevisa evamba eci a kuata oloneke ecelãla,+ Isake wa linga isia ya* Yakoba kuenda Yakoba wa linga isia yeci ci soka 12 kovitue viapata.* 9 Ovitue viapata via kuatela esepa Yosefe+ kuenda vo landisa Kegito.+ Pole, Suku wa kala laye,+ 10 kuenda wo yovola kohali yaye yosi, yu wo muisa ohenda kuenda wo wĩha olondunge kovaso a Fareo soma Yegito. Kuenje Fareo wo nõla oco a viale o Egito lonjo yaye yosi.+ 11 Noke onjala yeya Kegito yosi lo ko Kanana, ocili, ohali yimue ya piãla kuenje vakukululu yetu ka va sangele lacimue coku lia.+ 12 Pole, Yakoba wa yeva okuti Kegito kua kala okulia* kuenje wa tumako vakukululu yetu onjanja yatete.+ 13 Onjanja yavali, Yosefe wa lisituluila ku vamanjaye kuenje epata lia Yosefe lieya oku kũlĩhiwa la Fareo.+ 14 Yosefe wa tuma esapulo limue kuenda wa vilikiya isiaye Yakoba la vangandiaye vosi kocitumãlo caco okuti,+ vosi yavo va soka 75 komanu.+ 15 Kuenje Yakoba wa lokila Kegito,+ oko eye a fila,+ haicovo ca pita la vakukululu yetu.+ 16 Noke akepa avo ambatiwa ko Sekeme kuenje a langekiwa veyambo lina Avirahama a landele londando yopalata komãla va Hamore ko Sekeme.+

17 “Osimbu otembo ya kala oku pitĩla oco ku tẽlisiwe ohuminyo Suku a sapuilile Avirahama, omanu Kegito va kala oku kula loku livokiya, 18 toke eci Kegito kua katuka osoma yikuavo okuti, ka ya kũlĩhĩle Yosefe.+ 19 Osoma yaco ya lingila esokiyo lĩvi epata lietu, loku kisika va isia oku siapo oloñaña viavo oco ka vi ka kale vali lomuenyo.+ 20 Kotembo yaco, oco Mose a citiwa kuenda kovaso a Suku wa posokele calua. Eye wa tekuiwila vonjo ya isiaye olosãi vitatu.+ 21 Pole, eci olonjali viaye via kisikiwa oku u siapo,+ omõla ukãi wa Fareo wo walula kuenje wo wambata ndomõlaye muẽle.+ 22 Noke Mose wa pindisiwa lolondunge viosi via va Egito. Omo liaco, wa kala ukuonene kolondaka viaye kuenda kovilinga.+

23 “Eci a tẽlisa 40 kanyamo, eye wa sokolola* oku ka pasuisa* vamanjaye, omãla va Isareli.+ 24 Kuenje eci a mola okuti umue pokati kavo wa kala oku tatiwa lãvi, eye wo tundila olunda kuenda wa fetuluinyilako una wa lingiwa lãvi poku ponda u Egito. 25 Eye wa simĩle okuti vamanjaye va kuata elomboloko liokuti Suku wa laikele oku va popela pocakati caye, puãi ka ca va lombolokele. 26 Keteke lia kuamamo, eye wa molẽha kokuavo osimbu va kala oku liyaka kuenje wa seteka oku va kuatisa oco va lisunguluise lombembua, loku popia hati: ‘Ene alume, vu vamanji. Momo lie vu liyakela pokati?’ 27 Pole, una wa kala oku tata lãvi ukuavo, wa leñula Mose loku popia hati: ‘Helie wa ku nõla oco o linge ombiali, pamue onganji yetu? 28 Anga hẽ o yongola oku ndi ponda ndeci hẽla wa ponda u Egito?’ 29 Mose poku ci yeva wa tila kuenda wa kala ndocingendeleyi vofeka yo Midiane, kuna a linga isia yomãla vavali valume.+

30 “Eci pa pita 40 kanyamo, ungelo umue wa molẽha kokuaye vekalasoko Liomunda Sinai, vulienge wondalu wocisapa cimue ca kala oku pia.+ 31 Mose poku ci mola wa komõha. Pole, osimbu a kala oku amẽlako oco a ci kũlĩhĩse, kua yevala ondaka ya Yehova* yiti: 32 ‘Ame ndi Suku ya vakukululu yove, ndi Suku ya Avirahama, ya Isake kuenda ya Yakoba.’+ Mose wa fetika oku luluma kuenda ka kuatele vali utõi woku ci kũlĩhĩsa. 33 Yehova* wo sapuila hati: ‘Lula olohaku kolomãhi viove, momo pocitumãlo o tãi ndeti osi yaco yi kola. 34 Nda mola muẽle ohali yomanu vange vana va kasi Kegito kuenda nda yeva oku lisiõsiõla kuavo+ kuenje nda loka oco ndi va yovole. Kaliye enju, ndu ku tuma Kegito.’ 35 Mose yaco, una ovo va pembula loku popia hati: ‘Helie wa ku nõla oco o linge ombiali pamue onganji?’+ eye Suku a tuma+ ndombiali kuenda onjovoli pocakati cungelo wa molẽha kokuaye vocisapa. 36 Ulume waco wa vopa+ loku va songuila poku linga ovikomo* lolondimbukiso Kegito+ lo Vokalunga Kakusuka+ kuenda vekalasoko vokuenda kueci ci soka 40 kanyamo.+

37 “Mose yaco, eye wa sapuila omãla va Isareli hati: ‘Suku pokati ka vamanjene, o ko katuili uprofeto umue ndame.’+ 38 Eye una wa kala pokati kekongelo vekalasoko kumue lungelo+ wa vangula laye+ Komunda Sinai kuenda la vakukululu yetu kuenje wa yeva olondaka via Suku vi kasi lomuenyo oco a vi sapule kokuetu.+ 39 Vakukululu yetu ka va pokuile kokuaye, pole, vo likala+ kuenda vovitima viavo va tiukila Kegito,+ 40 kuenje va popia la Arone hati: ‘Tu lingileko olosuku oco vi tu pitile kovaso. Momo ka tua kũlĩhĩle eci ca pita la Mose una wa tu songuila poku tunda kofeka Yegito.’+ 41 Koloneke viaco, va tunga ociñumañuma conãle, va nena ocilumba kociteka kuenje va fetika oku sanjukila upange wovaka avo.+ 42 Suku puãi wa va yanduluka kuenda wa va ecelela oku fendela ekumbi, osãi kuenda olombungululu vio kilu,+ ndeci ca sonehiwa kelivulu Liovaprofeto hati: ‘Anjo ya Isareli, siti wa lumbaili kokuange ovinyama via pondiwa lovilumba vekalasoko vokuenda kueci ci soka 40 kanyamo? 43 Pole, wa nõli ombalaka ya Moloki+ lolumbungululu lua suku Rafane, haivio oviñumañuma wa pangi oco vu vi fendeli. Omo liaco, ndu tumi kumandekua ko Bavulono.’+

44 “Vakukululu yetu va kuatele ombalaka yuvangi vekalasoko, ndeci Suku a handelekele eci a vangula la Mose oco a yi linge loloseteko eye o lekisile.+ 45 Vakukululu yetu, va yi tambula kuenje va iñila layo kumue la Yehosua vofeka ya tambuiwile lolofeka+ vina Suku a tundisile kovaso ya vakukululu yetu.+ Oko ya kala toke koloneke via Daviti. 46 Eye wa sanga ohenda kovaso a Suku kuenda wa pinga oco a kuate esumũlũho lioku tungila Suku ya Yakoba+ onjo yimue. 47 Pole, Salomone eye wo tungila onjo.+ 48 Pole, Fũ ka kala volonjo via tungiwa lovaka,+ ndeci ca popele uprofeto hati: 49 ‘Ilu ocalo cange+ kuenda osi ociliatelo colomãhi viange.+ Onjo yipi vu ka ndi tungila? oco Yehova* a popia. Ale, pi ku kasi ocitumãlo cange cepuyuko? 50 Siti eka liange olio lia panga ovina viosi evi?’+

51 “A vakuesino haene ka wa seviwili evamba vovitima lovatũi, olonjanja viosi vu tamalãla lespiritu sandu; ndeci vakukululu yene va linga, haico vu lingavo.+ 52 Ovaprofeto vapi okuti ka va lambalaliwile la vakukululu yene?+ Ocili, ovo va ponda vana va enda oku sapula oku iya Kukuesunga,+ una ene wa pakuli kuenje cilo wo pondi,+ 53 ene, ene wa tambuli Ocihandeleko ca pitiyiwa lovangelo,+ pole, ka wa ci pokuili.”

54 Kuenje poku yeva ovina evi, ovo vo funguila* vovitima viavo kuenda va fetika oku u likeleketela ovayo. 55 Pole, eye omo a yukisua lespiritu sandu, wa vanja kilu kuenje wa mola ulamba wa Suku kuenda Yesu o tãi kondio ya Suku,+ 56 kuenje eye wa popia hati: “Tali! Ndi lete ovailu a yuluka kuenda Mõlomunu+ o tãi kondio ya Suku.”+ 57 Omo liaco, ovo va kaluka lolukandi kuenda va sitika ovatũi avo lovaka kuenje vosi vo undumũhila. 58 Noke yoku u tundisila kosamua yolupale, va fetika oku u sosõla lovawe.+ Olombangi viaco+ via kapa ovowalo avo kolomãhi viumalẽhe umue o tukuiwa Saulu.+ 59 Osimbu va kala oku sosõla Stefano lovawe, eye wa pinga hati: “A Ñala Yesu, tambula omuenyo wange.”* 60 Kuenje wa kekama kolongolo, yu wa kaluka lolukandi hati: “A Yehova,* ku ka va pisile ekandu eli.”+ Noke yoku popia ovina evi, eye wa pekela kolofa.

8 Saulu wa tava okuti Stefano o pondiwa.+

Keteke liaco, kua fetika elambalalo lialua kekongelo lia kala vo Yerusalãi; kuenje vosi va sandokaila kovaimbo o Yudea lo Samaria,+ pole, ovapostolo ovo lika va sialele vo Yerusalãi. 2 Pole, alume vana va sumbilile Suku, vambata Stefano yu vo kenda kuenje vo lila calua. 3 Saulu wa fetika oku kangisa ekongelo. Eye wa enda oku iñila vonjo lanjo oku koka alume lakãi loku va kapa vokayike.+

4 Kuenje vana va sanduiwile, va ñuala ñuala vofeka oku kunda esapulo liwa liondaka ya Suku.+ 5 Filipu wa lokila volupale* luo Samaria+ kuenje wa fetika oku va kundila eci catiamẽla ku Kristu. 6 Owiñi lutima umuamue, wa kala oku yevelela ovina Filipu a kala oku popia osimbu wa kala oku yevelela loku mola olondimbukiso a kala oku linga. 7 Momo omanu valua va kuatiwile laspiritu ãvi kuenda o-o a enda oku kaluka lolukandi kuenje a tunda.+ Handi vali, valua va kala ovihata la vana va fa ovolu va sakuiwa. 8 Kuenje mua kala onjolela yalua volupale luaco.

9 Volupale mua kala ulume umue onduko yaye Simono okuti, kosimbu wa enda oku tãha loku komõhisa omanu vo ko Samaria, poku popia okuti, wa kala omunu unene. 10 Vosi yavo oku upisa kutito toke kunene, va enda oku u yevelela loku popia vati: “Unene walua wa Suku u kasi kulume u.” 11 Ovo va enda oku u yevelela lutate, momo wa va komõhisa vokuenda kuotembo yalua loku tãha kuaye. 12 Pole, eci ovo va tava ku Filipu, una wa kala oku kunda olondaka viwa Viusoma wa Suku+ kuenda vionduko ya Yesu Kristu kuenje ci kaile alume ci kaile akãi va papatisiwa.+ 13 Simono wa tavavo kuenje noke yoku papatisiwa, wamamako oku kala la Filipu;+ yu wa komõha poku mola ovilimbu lovilinga vi komõhisa via kala oku lingiwa.

14 Eci ovapostolo ko Yerusalãi va yeva okuti, va Samaria va tava kondaka ya Suku,+ va tuma kokuavo Petulu la Yoano; 15 kuenje ovo va lokilako yu va va likutililako oco va tambule espiritu sandu.+ 16 Momo pokati kavo lomue wa tambuile espiritu sandu, pole, va papatisiwile lika vonduko ya Ñala Yesu.+ 17 Noke va kapa ovaka avo kokuavo,+ yu va fetika oku tambula espiritu sandu.

18 Eci Simono a mola okuti espiritu lia kala oku eciwa lovapostolo poku kapa ovaka komanu, eye wa va ĩha olombongo, 19 loku popia hati: “Nyĩhivo unene owu okuti, eci ndi kapa ovaka komunu umue eye o tambula espiritu sandu.” 20 Pole, Petulu wo sapuila hati: “Olombongo viove vi nyõlehe love, momo wa sima okuti o pondola oku kuata ombanjaile yocali ya Suku lolombongo.+ 21 Ove ku kuete onepa kupange owu, momo utima wove ka wa sungulukile kovaso a Suku. 22 Likekembela kevĩho liove kuenda pinga ku Yehova* okuti, nda citava ecela ũvi u kasi vutima wove; 23 momo nda limbuka okuti ove, wuwule wumue wu lula* kuenda wupika umue ka sungulukile.” 24 Simono wa va tambulula hati: “Mingiliko ku Yehova* okuti, lacimue pokati kovina wa tukuli ciya kokuange.”

25 Noke yoku tẽlisa ciwa upange woku kunda loku popia ondaka ya Yehova,* va tiukila ko Yerusalãi kuenje ovo va enda loku kundila olondaka viwa vovaimbo alua a va Samaria.+

26 Pole, ungelo+ wa Yehova* wa sapuila Filipu hati: “Votoka, kuende kombuelo vonjila yi lokila oku upisa ko Yerusalãi oku enda ko Gasa.” (Onjila yaco yekalasoko.) 27 Omo liaco, eye wa votoka, yu wa enda kuenje wa sanga enuku* umue u Etiopia okuti ulume umue wa kuatele ocikele cinene ca Kandake, nasoma ya va Etiopia, haeye wa kundikiwa ukuasi waye wosi. Eye wa endele oku ka fendela ko Yerusalãi,+ 28 kuenje eye wa kala oku tiuka kuenda wa tumãlele vekãlu liaye loku tanga lolukandi elivulu liuprofeto Isaya. 29 Espiritu lia sapuila Filipu hati: “Kuende, amela kekãlu eli.” 30 Filipu wa lupukilako kuenda wo yeva oku tanga lolukandi elivulu liuprofeto Isaya, yu wo pula hati: “Eci o kasi oku tanga ndeti ca ku lomboloka muẽle?” 31 Eye wa tambulula hati: “Ci ndomboloka ndati nda ka pali laumue o ci ndomboluila?” Kuenje wa pañinya Filipu oku londa loku tumãla kumue laye. 32 Onepa Yocisonehua a kala oku tanga lolukandi yiti: “Ndomeme, eye wambatiwa kepondelo kuenda ndeci okameme kohĩla kovaso yukuakupemũla, eye ka yikula omẽla waye.+ 33 Vokuenda kuotembo eye a kutisua osõi, vo likala esunga.+ Helie o ka lombolola ovina viatiamẽla kocitumbulukila caye? Momo omuenyo waye wopiwa kilu lieve.”+

34 Enuku wa sapuila Filipu hati: “Mange ohenda ndi sapuile, helie uprofeto a tukula vocisonehua eci? Wa litukula eye muẽle, ale omunu ukuavo?” 35 Filipu wa fetika oku vangula kuenda poku fetika oku tukula ocisonehua caco, wo lomboluila olondaka viwa viatiamẽla ku Yesu. 36 Osimbu va kala vonjila, va pitĩla apa pa kala ovava kuenje enuku wa popia hati: “Tala! Ovava ya; nye ci nateka oku papatisiwa?” 37 * —— 38 Kuenje wa tuma oku talamisa ekãlu, noke Filipu kumue la enuku va wila vovava kuenda Filipu wo papatisa. 39 Eci va tunda vovava, espiritu lia Yehova* lia songuila Filipu lonjanga kumue kuiñi kuenje enuku ko muile vali, pole, wa enda lonjila yaye lesanju. 40 Filipu wa enda ko Asidode kuenda wa ñuala ñuala vocikanjo kuenje wamamako oku kunda olondaka viwa kalupale osi toke eci a pitĩla ko Kaisarea.+

9 Pole, Saulu wamamako oku tata lãvi olondonge via Ñala+ kuenda omo a kuatele onjongole yalua yoku va ponda, wa enda kocitunda cinene, 2 kuenje wa pinga kokuaye ovikanda oco a vi ece kolosunangonga vio ko Damasko okuti, eye o kuta vosi va endela Vonjila+ ya Ñala loku va nena ko Yerusalãi, ci kaile alume, ci kaile akãi.

3 Osimbu a kala oku linga ungende, eci a pitĩla ocipepi lo Damasko, ocinyi ca tunda kilu co tuila ocipikipiki,+ 4 kuenje wa kupukila posi, yu wa yeva ondaka yo sapuila hati: “A Saulu, a Saulu, momo lie o ndi lambalalela?” 5 Eye wa pula hati: “Ove elie, a Ñala?” Wo tambulula hati: “Ame Yesu,+ una ove o kasi oku lambalala.+ 6 Omo liaco, votoka iñila volupale kuenje va ka ku sapuila eci o sukila oku linga.” 7 Alume va kala oku linga laye ungende va talama okuti, ka va tẽlele oku vangula kuenda ovo va yeva ondaka, pole, ka va muile omunu laumue.+ 8 Saulu wa votoka kuenda ndaño ovaso aye a yikuka, ka tẽlele oku mola cimue. Kuenje ovo vo kuata peka, yu vo tuala ko Damasko. 9 Vokuenda kuoloneke vitatu, eye ka tẽlele oku mola cimue+ kuenda ka lile ndaño oku nyua.

10 Ko Damasko kua kala ondonge yimue yi tukuiwa Ananiya+ kuenje Ñala wa vangula laye vocinjonde cimue hati: “A Ananiya!” Eye hati: “Ame ulo a Ñala.” 11 Ñala wo sapuila hati: “Votoka, kuende vokololo yi tukuiwa ya Suñama kuenje sandiliyamo ulume umue o tukuiwa Saulu u Tarso,+ konjo ya Yuda. Momo tala! eye o kasi oku likutilila, 12 kuenda vocinjonde cimue eye wa mola ulume umue o tukuiwa Ananiya oku iñila kuenje wo kapa ovaka oco a letuluke.”+ 13 Pole, Ananiya wa tambulula hati: “A Ñala, nda yeva omanu valua va popia catiamẽla kulume u kuenda kovina vialua vĩvi eye a lingila olosandu viove vo Yerusalãi. 14 Kulo eye o kuete omoko a tambula kovitunda via velapo yoku kapa vokayike* wosi o tukula onduko yove.”+ 15 Pole, Ñala wo sapuila hati: “Kuende! momo nda nõla ulume u+ oco ambate onduko yange ku vakualofeka,+ kolosoma+ kuenda komãla va Isareli. 16 Kuenje ndu lekisa ohali yosi eye a laika oku tala omo lionduko yange.”+

17 Ananiya wa enda, yu wa iñila vonjo kuenje wo kapa ovaka loku popia hati: “A manjange a Saulu, Ñala Yesu una wa molẽhele kokuove vonjila eci wa kala oku iya, wa numa oco ovaso ove a letuluke kuenda ove o yukisua lespiritu sandu.”+ 18 Vonjanja yaco, vovaso aye mua tunda cimue ca soka ndakaka, yu wa letuluka. Kuenje eye wa votoka kuenda wa papatisiwa, 19 yu wa lia kuenje wa kuata vali ongusu.

Eye wa kala oloneke vimue lolondonge ko Damasko,+ 20 kuenda vonjanja yaco, haico a fetika oku kundila volosunangonga catiamẽla ku Yesu okuti, eye Omõla a Suku. 21 Pole, vosi vana vo yeva va fetika oku komõha loku popia vati: “U siti ulume una wa enda oku lambalala calua vana va tukula onduko eyi+ vo Yerusalãi? Hayeko hẽ weya locimãho coku va kuata loku va tuala* kovitunda via velapo?”+ 22 Pole, Saulu wamamako oku pama kuenda wa komõhisa va Yudea va tungile vo Damasko osimbu a lombolola lutate okuti, Yesu eye Kristu.+

23 Noke yoloneke vialua, va Yudea va tumbika ongombo yoku u ponda.+ 24 Puãi Saulu wa limbuka ongombo yaco. Ovo va endavo oku lavulula lutate polombundi uteke lutanya oco vo ponde. 25 Kuenje olondonge viaye vio wambata kuenda luteke vo lowisa lekualu vepangu limue lia kala vocimbaka.+

26 Eci a pitĩla ko Yerusalãi,+ wa likolisilako oku likongela kolondonge, pole, vosi yavo vo kuatela usumba, momo ka va kolelele okuti wa linga ondonge. 27 Omo liaco, Barnaba+ weya oku kuatisa Saulu kuenje wo tuala kovapostolo kuenda wa va lomboluila ndomo Saulu a mola Ñala+ vonjila loku sapela laye kuenda ndomo Saulu a vangula lutõi vonduko ya Yesu+ ko Damasko. 28 Kuenje eye wamamako oku kala lavo kuenda wa ñuala ñuala lelianjo* vo Yerusalãi loku vangula lutõi vonduko ya Ñala. 29 Kuenje wa vangola loku lipatãla la va Yudea va enda oku vangula o Helasi, pole, ovo va kala oku sanda onjila yoku u ponda.+ 30 Eci vamanji va ci limbuka, vo wambata ko Kaisarea kuenje vo tuma ko Tarso.+

31 Ekongelo lio ko Yudea yosi, lo ko Galilea, lo ko Samaria,+ lia kala lombembua kuenda lia pamisiwa; kuenje osimbu olio lia endela vonjila yoku sumbila Yehova,* loku lembelekiwa lespiritu sandu,+ olio liamamako oku livokiya.

32 Osimbu Petulu a kala oku linga ungende kovaimbo osi, weyavo kolosandu via tungile ko Luda.+ 33 Kuenje wa sangako ulume umue o tukuiwa Aineya okuti, wa kala oku vela pula waye anyamo ecelãla, momo wa fa ovolu. 34 Petulu wo sapuila hati: “A Aineya, Yesu Kristu wa ku kayisa.+ Votoka, yalula ula wove.”+ Kuenje wa votoka lonjanga. 35 Eci vosi va tungile vo Luda la vana va kala Vetapi lio Siarone vo mola, va tava ku Ñala.

36 Ko Yopa kua kala ondonge yimue ya tukuiwile Tavita okuti, ci lomboloka “Dorka.”* Eye wa kala ukuahenda kuenda wa enda oku linga oviali viwa. 37 Pole, koloneke viaco, wa vela kuenje wa fa. Vo sukula loku u langeka vohondo yosapalalo. 38 Omo okuti olupale luo Luda lua lisunguile lo Yopa, eci olondonge via yeva okuti Petulu wa kala volupale luaco, va tuma kokuaye alume vavali oku u pañinya vati: “Tu linge ohenda yayulako oku iya kokuetu.” 39 Petulu wa votoka, wa enda lavo. Eci a pitĩla, va enda laye vohondo yosapalalo; ovimbumba viosi vio ñuala loku lila kuenje vio lekisa ovowalo lovikutu* viosi Dorka a enda oku tonga osimbu a kala lomuenyo. 40 Noke Petulu wa tundisila vosi posamua,+ wa kekama kolongolo, yu wa likutilila. Kuenje wa pongolokela kocivimbi loku popia hati: “A Tavita, pasuka!” Eye wa yikula ovaso kuenje eci a mola Petulu, wa tumãla.+ 41 Petulu wo kuata peka kuenje wo votola kuenda wa vilikiya olosandu lovimbumba yu wo weca kokuavo lomuenyo.+ 42 Ondaka yaco ya yevala kuosi ko Yopa kuenje valua va tava ku Ñala.+ 43 Petulu wa kala oloneke vimue ko Yopa lulume umue uyaveki wovipa o tukuiwa Simono.+

10 Ko Kaisarea kua kala ulume umue o tukuiwa Korneliu, kesongo kolohoka* vi tukuiwa okuti, ocivili* co Italia. 2 Eye wa kala ukuetavo haeye wa sumbilile Suku kumue la vakuanjo yaye, wa eca eca oviali viohenda komanu kuenda wa enda oku likutilila ku Suku olonjanja viosi. 3 Kowola yecea*+ wa mola vocinjonde ungelo umue wa Suku weya kokuaye, yu wa popia hati: “A Korneliu!” 4 Korneliu wo vandekela lusumba loku pula hati: “Nye o yongola okuti oco ndinga a Ñala?” Eye wo sapuila hati: “Olohutililo viove via yeviwa la Suku+ kuenda eye wa siata oku mola ekuatiso weca eca kolohukũi. 5 Cilo, tuma alume ko Yopa oco va vilikiye Simono una o tukuiwa Petulu. 6 Ulume waco wa sikĩla* konjo ya Simono uyaveki wovipa okuti, onjo yaye yi kasi kohulo yokalunga.” 7 Eci ungelo una wa kala oku vangula laye a enda, eye wa kovonga apika vaye vavali lesualali limue ukuambili wa kala pokati ka vana va enda oku u vumba, 8 eye wa va lomboluila ovina viosi kuenje wa va tuma ko Yopa.

9 Keteke lia kuamamo liungende wavo, eci va kala ocipepi lolupale, Petulu wa londa kilu lionjo kowola yepandu* oco a likutilile. 10 Pole, eye wa kala lonjala yalua kuenda wa yonguile oku lia. Osimbu ovo va kala oku pongiya okulia, eye wa kuata ocinjonde,+ 11 kuenda wa mola okuti ilu lia yikuka kuenje cimue* ca kala ndelasola liovalatanya ca kala oku lowisiwa posi lasusu akuãla; 12 velasola liaco, mua kala ovinyama viosi viovolu akuãla lovinyama vi likoka posi* kuenda olonjila vio kilu. 13 Kuenje kua yevala ondaka yo sapuila hati: “A Petulu, votoka, vi ponda kuenda lia!” 14 Pole, Petulu wa kumbulula hati: “Sio, a Ñala, momo sia la lia cimue ca vĩha haico ka ca yelisiwile.”+ 15 Kua yevala vali ondaka ya popia laye onjanja yavali yiti: “Liwekapo oku tukula ovina Suku a yelisa okuti via vĩha.” 16 Ondaka yaco ya pituluiwa vali onjanja yatatu kuenda vonjanja yaco, elasola liaco lia kala oku ambatiwa kilu.

17 Osimbu Petulu a kala oku sokolola elomboloko liocinjonde caco, tala! alume va tumiwa la Korneliu va kala oku pulisa onjo ya Simono kuenje va talama pombundi.+ 18 Ovo va vilikiya loku pula nda Simono o tukuiwa Petulu oko a sikĩla. 19 Osimbu Petulu a kala oku sokolola ocinjonde caco, espiritu+ lia Suku lia popia liti: “Ota! Alume vatatu va kasi oku ku sandiliya. 20 Votoka, loka, kuende lavo, ku ka kuate atatahãi, momo ame nda va tuma.” 21 Petulu wa loka oco a li sange lalume vaco loku popia hati: “Ame una vu sandiliya. Weyilili nye?” 22 Ovo vati: “Korneliu+ kesongo kolohoka, ukuesunga, haeye wa sumbila Suku kuenda va Yudea vo wimbila uvangi uwa, wa tambula olonumbi ku Suku vonduko yungelo umue o kola oco ove wende konjo yaye okuti, eye o yeva eci o popia.” 23 Kuenje wa va laleka kuenda wa va yekisa ndakombe vaye.

Keteke lia kuamamo, eye wa votoka kuenje wa enda lavo kuenda vamanji vamue vo ko Yopa va endavo laye. 24 Keteke lia kuamamo, eye wa iñila ko Kaisarea. Korneliu wa kala oku va lavoka kuenje wa laleka va ngandiaye kuenda akamba vaye. 25 Eci Petulu a iñila, Korneliu wo tambula, wa wila posi kolomãhi viaye, yu wo kekamẽla. 26 Pole, Petulu wo votola loku popia hati: “Votoka; lamevo ndimunu waño.”+ 27 Osimbu a kala oku sapela laye, wa iñila yu wa sanga omanu valua va liongolola. 28 Kuenje wa va sapuila hati: “Ene wa kũlĩhi ciwa okuti, ka citava u Yudea umue oku kuata ukamba lomunu ukuepata liñi,+ ale oku amela kokuaye, pole, Suku wa ndi lekisa oco si ka tukule umue okuti, wa vĩha pamue ka yelisiwile.+ 29 Omo liaco, ndeya, pole, sia likalele eci nda kovongiwa. Kuenje ndu pulisi esunga lieci wa ñovongeli.”

30 Korneliu wa popia hati: “Pa pita ale oloneke vikuãla okuti, ndowola yilo nda kala oku likutilila vonjo yange kowola yecea;* kuenje ulume umue luwalo u nina, wa talama kovaso yange, 31 loku popia hati: ‘A Korneliu, Suku wa yeva ohutililo yove kuenda eye ivaluka olombanjaile viove viohenda. 32 Omo liaco, tuma omanu ko Yopa oco va vilikiye Simono una o tukuiwa Petulu. Ulume waco wa sikĩla konjo ya Simono uyaveki wovipa okuti, onjo yaye yi kasi kohulo yokalunga.’+ 33 Oco nda tuma oku ku kovonga kuenje wa linga muẽle weya kulo. Cilo, tu kasi vosi kovaso a Suku oco tu yeve ovina viosi Yehova* a ku handeleka oku popia.”

34 Kuenje Petulu wa fetika oku vangula loku popia hati: “Ocili, cilo nda limbuka okuti Suku hokuacameko,+ 35 pole, kolofeka viosi omunu una u sumbila loku linga ovina via sunguluka, o taviwa laye.+ 36 Eye wa tuma ondaka komãla va Isareli oco a va kundile olondaka viwa viombembua+ vonduko ya Yesu Kristu okuti, eye Ñala yomanu vosi.+ 37 Ene wa kũlĩhi ondaka ya vanguiwa ko Yudea yosi, oku upisa ko Galilea+ noke yepapatiso Yoano a kunda: 38 catiamẽla ku Yesu una wa kala u Nasara, ndomo Suku o waveka lespiritu sandu+ kuenda lunene, haeye wa endaenda kofeka yosi oku linga ovina viwa loku sakula vosi vana va talisiwile ohali vemẽhi liunene Weliapu;+ momo Suku wa kala laye.+ 39 Kuenje etu tulombangi viovina viosi eye a linga, ci kaile vofeka yo Yudea, ale vo Yerusalãi; pole, vo ponda poku u valela kuti. 40 Suku wo pindula keteke liatatu+ kuenda wa ecelela okuti omanu vo mola,* 41 hamanuvosiko, pole, te kolombangi vina Suku a nõlele osimbu okuti, etu, tua lialia loku nyua laye noke yepinduko liaye kuava va fa.+ 42 Eye wa tu handelekavo oku kundila omanu loku va imbila uvangi wosi+ wokuti, u eye una Suku a tukuila oku linga onganji yava va kasi lomuenyo lava va fa.+ 43 Ovaprofeto vosi vo wimbila uvangi+ wokuti, wosi o kolela kokuaye, akandu aye a ecelua vonduko yaye.”+

44 Osimbu Petulu a kala oku vangula catiamẽla kovina evi, espiritu sandu lia wila ku vosi va kala oku yevelela ondaka.+ 45 Kuenje vana va seviwa evamba okuti, vakuetavo* haivo veya la Petulu, va komõha, omo ocali cespiritu sandu ca eciwavo komanu vakualofeka. 46 Momo ovo va va yeva oku vangula valimi aiñi aiñi loku sivaya Suku.+ Kuenje Petulu wa popia hati: 47 “Anga hẽ kuli umue o tẽla oku tutuiya ovava oco okuti, ava va tambula espiritu sandu ndetu ka va papatisiwa?”+ 48 Noke wa va handeleka oco va papatisiwe vonduko ya Yesu Kristu.+ Kuenje vo pinga oco a kaleko vali oloneke vimue.

11 Ovapostolo kuenda vamanji va kala vo Yudea, va yeva okuti omanu vakualofeka va tavavo kondaka ya Suku. 2 Pole, eci Petulu a lamanela ko Yerusalãi, vakuakuvetiya oku sevisa evamba+ va fetika oku u pisa,* 3 loku popia vati: “Ove wa iñilile vonjo yalume vana okuti ka va seviwile evamba loku lia kumue lavo.” 4 Kuenje Petulu wa va lomboluila cosi hati:

5 “Ame nda kala volupale luo Yopa oku likutilila kuenje vocinjonde nda kuata, nda mola cimue ca kala oku loka kilu ndelasola liovalatanya lia lowisiwa lasusu akuãla kuenje lieya kokuange.+ 6 Eci nda li vanja lutate, nda mola ovinyama viovolu akuãla vio kilu lieve, lovinyama viovusenge levi vi likoka posi* kuenda olonjila vio kilu. 7 Noke nda yevavo ondaka ya popia lame hati: ‘A Petulu, votoka, vi ponda kuenda lia!’ 8 Pole, nda kumbulula siti: ‘Sio, a Ñala, momo vomẽla wange ka mua la iñila cimue ca vĩha ale ceci ka ca yelisiwile.’ 9 Kilu kua yevala ondaka onjanja yavali ya tambulula hati: ‘Liwekapo oku tukula ovina Suku a yelisa okuti, via vĩha.’ 10 Ondaka yaco ya pituluiwa onjanja yatatu kuenda ovina viosi viambatiwa vali kilu. 11 Handi vali, vonjanja yaco alume vatatu va pitĩla konjo tua kala, va tunda ko Kaisarea,+ va tumiwa kokuange. 12 Noke espiritu lia ndi sapuila oco ngende lavo okuti, si kuata atatahãi. Pole, vamanji ava epandu va endavo lame kuenje tua iñila vonjo yulume waco.

13 “Eye wa tu sapuila ndomo a mola ungelo wa talama vonjo yaye leci a vangula hati: ‘Tuma alume ko Yopa oku vilikiya Simono o tukuiwa Petulu,+ 14 kuenje eye o ku sapuila ovina vi ku popela ove kumue la vakuanjo yove.’ 15 Pole, eci nda fetika oku vangula, espiritu sandu lia va wila ndeci lia tu wilavo kefetikilo.+ 16 Vepuluvi liaco, nda ivaluka olondaka via Ñala, ndeci a popaile hati: ‘Yoano wa papatisa lovava,+ pole, ene vu ka papatisiwa lespiritu sandu.’+ 17 Nda Suku wa eca ocali kokuavo ndeci a tu ĩha omo tua tava ku Ñala Yesu Kristu, ame helie okuti ndi tamalãla la Suku?”*+

18 Eci ovo va yeva ovina evi, va liwekako oku tamalãla* kuenda va sivaya Suku poku popia vati: “Suku wa ecelelavo okuti omanu vakualofeka va likekembela akandu avo oco va kuate omuenyo.”+

19 Vana va sandokaile+ omo lielambalalo lia votuiwa ku Stefano va enda toke ko Foinike, ko Kupro kuenda ko Antiokea pole, va kundila lika ondaka ku va Yudea.+ 20 Pokati kavo pa kala alume vamue va tundile ko Kupro, ko Kurene, yu veya ko Antiokea kuenje va fetika oku sapela lomanu va vangula o Helasi, loku kunda olondaka viwa via Ñala Yesu. 21 Kuenje eka lia Yehova* lia kala lavo kuenda owiñi walua wa tava kuenje wa kuama Ñala.+

22 Esapulo liatiamẽla kokuavo lia lisanduila kakongelo osi vo Yerusalãi kuenje va tuma Barnaba+ ko Antiokea. 23 Eci eye a pitĩla, wa mola ohenda ya piãla ya Suku kuenje wa sanjuka yu wa fetika oku vetiya vosi oku amamako vu Ñala lutima wosi;+ 24 momo wa kala omunu uwa haeye weyukile espiritu sandu lekolelo. Omo liaco, owiñi walua wa tava ku Ñala.+ 25 Eye wa enda ko Tarso oku ka sandiliya Saulu.+ 26 Eci o sanga, wo nena ko Antiokea. Omo liaco, vunyamo umosi, va liongolola lavo vekongelo kuenda va longisa owiñi walua kuenje ko Antiokea oko tete olondonge via tambuila onumbi ya Suku yoku tukuiwa okuti, Akristão.+

27 Koloneke viaco, ovaprofeto+ va tunda ko Yerusalãi oku enda ko Antiokea. 28 Umue pokati kavo wa tukuiwa Agabo+ wa votoka, yu wa vangula pocakati cespiritu okuti onjala yalua ya laikele oku iya kilu lieve liosi,+ ndeyi ya pita koloneke via Kaludio. 29 Omo liaco, olondonge via sokiya okuti, omunu lomunu eca ndeci a tẽla+ oco ku tumiwe ekuatiso+ ku vamanji va tungile vo Yudea; 30 eci oco va linga, ekuatiso liaco va li tuma kakulu peka lia Barnaba kuenda lia Saulu.+

12 Vokuenda kuoloneke viaco, Soma Herode wa fetika oku kangisa vamue vo vekongelo.+ 2 Eye wa ponda losipata+ Tiago manji a Yoano.+ 3 Eci a limbuka okuti ca sanjuisa va Yudea, wa tumavo asualali oco va kuate Petulu. (Eci ca pita vokuenda kuoloneke Violombolo ka vi Kuete Etumbisa.)+ 4 Eye wa kuata Petulu, wo kapa vokayike,+ wo kundika kovimunga vikuãla viasualali okuti, ocimunga locimunga ca kala lasualali vakuãla, momo eye wa yonguile oku u weca* komanu noke yo Paskoa. 5 Kuenje Petulu wamamako oku kala vokayike, pole, ekongelo ka lia liwekeleko oku u likutililako ku Suku.+

6 Eci Herode a yonguile oku u weca, kuteke waco Petulu wa kala oku pekela okuti, wa kutiwile lalienge avali pokati kasualali vavali kuenda olondavululi vina via kala pepito viamamako oku lava okayike. 7 Pole, tala! Ungelo wa Yehova* wa talama+ kuenda ocinyi ca tuila vohondo yokayike. Wa veta Petulu pepati, wo pasula loku popia hati: “Votoka lonjanga!” Kuenje alienge a kutuluka kovaka aye.+ 8 Ungelo wo sapuila hati: “Wala kuenda kapa olohaku viove.” Eye wa ci linga. Ungelo wo sapuila vali hati: “Wala ocikutu cove kuenda ñuame.” 9 Eye wa tunda, yu wo kuama, pole, ka kũlĩhĩle okuti eci ungelo a kala oku linga cocili. Wa sima okuti wa kala oku mola ocinjonde. 10 Noke yoku pita pocitumãlo catete condavululi leci cavali, ovo va pitĩla pombundi yutale yecelela oku enda volupale kuenda ya va yulukila oyo muẽle. Eci va tunda, va enda lonjila yavo loku iñila vokololo yimue kuenje vocipikipiki ungelo wo sia. 11 Petulu poku limbuka eci ca kala oku pita, wa popia hati: “Cilo nda kũlĩha okuti Yehova* wa tuma ungelo waye kuenda wa njovola peka lia Herode lo kovina viosi omanu vo ko Yudea va yonguile oku ndi linga.”+

12 Noke yoku ci limbuka, wa enda konjo ya Maria ina ya Yoano wa tukuiwile Marko,+ kuna kua kala valua va liongoluile pamosi oku likutilila. 13 Eci a totola kepito liombundi, upika umue ufeko o tukuiwa Rode, weya oku tala omunu wa totola. 14 Poku limbuka ondaka ya Petulu, upika wa sanjuka calua okuti ka yikuile ombundi, pole, wa lupukila vokati, yu wa lombolola okuti Petulu o tãi pombundi. 15 Va popia laye vati: “Ove wuyui.” Pole, eye wa lipilika hati, eye muẽle. Ovo va fetika oku popia vati: “Ungelo waye.” 16 Petulu wamamako oku totola kepito. Eci va yikula epito, vo mola kuenje va komõha. 17 Pole, eye wa linga ondimbukiso leka oco võhe kuenda wa va lomboluila lutate ndomo Yehova* o upa vokayike, loku popia hati: “Ka sapuili ovina evi ku Tiago+ kuenda ku vamanji.” Kuenje wa tunda, yu wa enda kocitumãlo cikuavo.

18 Eci kua ca omẽle, pokati kasualali pa kala onjuela yalua omo va kala oku lipula oku Petulu a enda. 19 Herode wo sandiliya lutate kuenje ko sangele, yu wa konomuisa olondavululi kuenda wa tuma oku va kangisa;+ noke Herode wa tunda vo Yudea, wa lokila ko Kaisarea, oko a kala otembo yimue.

20 Eye wa temẽle* lomanu vo ko Turo la va Sidono. Omo liaco, ovo veya kokuaye locimãho cimue kuenda noke yoku vangula la Blasto kalei konjo ya soma veya ku Herode lutima umuamue, loku pinga ombembua, momo ofeka yavo ya enda oku tekuiwa lokulia kuofeka ya soma. 21 Eteke limue, Herode wa wala uwalo wusoma, wa tumãla komangu yekanga kuenda wa fetika oku va lingila ohundo yimue. 22 Pole, omanu vana va liongoluile va kaluka vati: “Ondaka eyi yosuku, hayomunuko!” 23 Vocipikipiki ungelo wa Yehova* wo veta, momo ka ecele ulamba ku Suku, noke wa liwa lapuka kuenje wa fa.

24 Pole, ondaka ya Yehova* yamamako oku kula kuenje omanu valua va tava.+

25 Pole, Barnaba+ la Saulu noke yoku tuala ekuatiso ko Yerusalãi,+ va tiuka, yu vambata Yoano+ o tukuiwavo Marko.

13 Vekongelo+ lio ko Antiokea mua kala ovaprofeto kuenda alongisi ndeci: Barnaba, Sumone haeye wa tukuiwile Katekãva,* Lukiu wo ko Kurene, Manane wa pindisiwa kumue la Herode ombiali yocivanja kuenda Saulu. 2 Osimbu va kala oku fendela* Yehova* loku likandangiya oku lia, espiritu sandu lia popia hati: “Ndi nõleli Barnaba la Saulu+ oco va linge upange nda va kovongela.”+ 3 Noke yoku likandangiya oku lia loku likutilila, va va kapa ovaka avo kuenje va va tuma oku enda.

4 Omo liaco, alume ava okuti va tumiwa lespiritu sandu, va lokila ko Selukia kuenje eci va tundako va endela vonaviyu toke ko Kupro. 5 Eci va pitĩla ko Salami, va fetika oku kundila ondaka ya Suku volosunangonga via va Yudea. Ovo va kalavo la Yoano ndoñuatisi.+

6 Eci va ñuala ocifuka cosi toke ko Pafu, va lisanga lulume umue u Yudea okuti, onduko yaye Bar-Yesu, una wa kala ocimbanda haeye uprofeto wesanda. 7 Eye wa kala kumue lepalanga* Sergio Paulu, ulume umue wa loñolohẽle. Sergio Paulu wa vilikiya Barnaba la Saulu, momo wa yonguile oku yeva ondaka ya Suku. 8 Pole, Elumasi ocimbanda (okuti oco ci lomboloka onduko yaye) wa fetika oku tamalãla lavo, loku seteka oku yapuisa epalanga oco ka ka kolele ku Ñala. 9 Noke Saulu o tukuiwavo Paulu, weyukisua lespiritu sandu, yu wo vandekela lutate, 10 loku popia hati: “Olume weyuka elimbi kuenda ovina viosi vĩvi, amõla Eliapu,+ anyãli wovina viosi viesunga, ku ka liwekapo hẽ oku pengisa olonjila via sunguluka via Yehova?* 11 Tala! Eka lia Yehova* lia ku wila kuenda o ka linga omeke, ku moli ocinyi cekumbi vokuenda kuotembo yimue.” Vocipikipiki, haico ovaso aye a vuvala kuenda owelema wo wila kuenje wa fetika oku papayata loku ñuala ñualapo oku vanjiliya umue u kuata peka. 12 Oco, epalanga poku mola eci ca pita, wa tava, momo wa komõha alongiso a Yehova.*

13 Noke Paulu kumue lalume va kala laye, va endela vonaviyu oku tunda ko Pafu kuenje va pitĩla vo Perga ko Pamfulia. Pole, Yoano+ wa va sia kuenje wa tiukila ko Yerusalãi.+ 14 Omo liaco, ovo va tunda ko Perga va enda ko Antiokea ko Pisidia. Kuenje va iñila vosunangonga+ keteke Liesambata kuenda va tumãla. 15 Noke yoku tangela owiñi Ocihandeleko+ Lovaprofeto, asongui vosunangonga va tuma oku va sapuila vati: “A vamanji, nda vu kuete ondaka yimue yevetiyo komanu, yi popi.” 16 Oco Paulu wa votoka, wa linga ondimbukiso leka liaye loku popia hati:

“Ene alume, a va Isareli, lene wa sumbili Suku, yeveleli. 17 Suku yomanu ava va Isareli, wa nõla vakukululu yetu yu wa kemãlisa omanu vaco osimbu va kala ovingendeleyi vofeka Yegito kuenje wa vopamo lunene walua.*+ 18 Kuenje vokuenda kuanyamo 40 wa pandikisa lavo vekalasoko.+ 19 Noke yoku nyõla olofeka epanduvali ko Kanana, wa tepaisa ofeka yavo ndocipiñalo.+ 20 Cosi eci ca lingiwa vokuenda kueci ci soka 450 kanyamo.

“Noke yovina evi, eye wa va ĩha olonganji toke ku Samuele uprofeto.+ 21 Pole, oku upisa opo, va pinga osoma+ yimue kuenje Suku wa va ĩha Saulu omõla a Kisi, ukuacikoti ca Benjamini,+ oco a va viale vokuenda kueci ci soka 40 kanyamo. 22 Noke yoku upako, Suku wa katula Daviti oco a linge osoma,+ una a imbila uvangi loku popia hati: ‘Nda sanga Daviti omõla a Jese,+ ulume umue o sanjuisa utima wange;+ eye o ka linga ovina viosi ndi yongola.’ 23 Ndomo ci likuata lohuminyo yaye, oku upisa kocitumbulukila* culume waco, Suku wa nena ko Isareli onjovoli yimue okuti, Yesu.+ 24 Osimbu omunu waco keyile, Yoano wa kundila omanu vosi va Isareli epapatiso ndondimbukiso yoku likekembela.+ 25 Pole, eci upange wa Yoano wa kala kesulilo, eye wa popia hati: ‘Vu sima okuti, ame helie? Ame hameko una vu sima. Pole, u iya konyima yange, ame si sesamẽla oku lula olohaku kolomãhi viaye.’+

26 “A vamanji, ene acitumbulukila cepata lia Avirahama kuenda vosi pokati kene okuti wa sumbili Suku, ondaka yepopelo eli ya tumiwa kokuetu.+ 27 Momo olonungi vio Yerusalãi lolombiali viavo ka via limbukile omunu waco, pole, eci vo pisa, ovo va tẽlisa ovina via vanguiwa lovaprofeto,+ vina vi tangiwa lolukandi kasambata osi. 28 Ndaño okuti ka vo sangele leko lioku pondiwa,+ va pinga ku Pilato oco vo ponde.+ 29 Eci va tẽlisa ovina viosi via sonehiwa viatiamẽla kokuaye, vo tulula kuti kuenje vo langeka veyambo.+ 30 Pole, Suku wo pindula kuava va fa,+ 31 kuenje vokuenda kuoloneke vialua wa molẽhela ku vana va endaenda laye oku tunda ko Galilea oku enda ko Yerusalãi. Cilo ovo va linga olombangi viaye komanu.+

32 “Omo liaco, etu tu kasi oku ku sapuili olondaka viwa viohuminyo yina ya lingiwa ku vakukululu yetu. 33 Suku wa yi tẽlisila vokuetu tumãla vavo poku pindula Yesu;+ ndeci ca sonehiwa vosamo yavali citi: ‘Ove wumõlange; etaili nda linga isiove.’+ 34 Kondaka yoku U pindula kuava va fa okuti ka futi vali, Eye wa popele hati: ‘Ndu ku lekisi muẽle ocisola cange ka ci pongoloka, cina nda likuminyile ku Daviti. Ohuminyo yaco ya koleliwa.’+ 35 Eye wa popiavo vosamo yikuavo hati: ‘Ove ku ka ecelela okuti ukuenje wove ukuekolelo o futa.’+ 36 Daviti wa vumba Suku* vocitumbulukila caye, wa pekela kolofa, wa kendiwila kumue la vakukululu yaye kuenda wa mola oku futa.+ 37 Osimbu okuti, una Suku a pindula ka muile oku futa.+

38 “A vamanji, eci ci kũlĩhĩwe kokuene okuti, vonduko yomunu u, ongecelo yakandu yi sapuiwa kokuene,+ 39 okuti, ndomo ci likuata Lovihandeleko via Mose+ ene nda ka wa tendiwili okuti vu kuete eko liovina viosi. Pole, wosi o kolela o tendiwa okuti ka kuete eko vonduko ya Yesu.+ 40 Omo liaco, lavululi okuti eci ca popiwa Vovaprofeto ka ciya kokuene: 41 ‘Ene alomembuli vanji, komõhi kuenda nyõlehi, momo ñasi oku linga upange umue koloneke viene, upange una okuti ndaño umue wo u lomboluili+ ka vu u kolela.’”

42 Eci va kala oku tunda, omanu va va livondelela oco va va sapuile vali ovina evi Kesambata li kuamamo. 43 Kuenje eci ohongele vosunangonga ya pua, va Yudea valua lolomongoloke, vana va enda oku fendela Suku, va kuama Paulu la Barnaba vana okuti, osimbu va vangula lavo, va va vetiya oku amamako oku kala vohenda ya piãla ya Suku.+

44 Kesambata lia kuamamo omanu vosi vo volupale va liongoluila pamosi oco va yeve ondaka ya Yehova.* 45 Eci va Yudea va mola owiñi, va kuata onya kuenda va fetika oku sepula loku patãla Paulu kuenda oku popia etonãi kovina eye a kala oku vangula.+ 46 Kuenje Paulu la Barnaba va va sapuila lutõi vati: “Ca sesamẽlele okuti ondaka ya Suku yi vanguiwa tete kokuene.+ Omo okuti ka wa yi taveli kuenda ene wa li tendi okuti ka vu sesamẽla omuenyo ko pui, cilo tu enda ku vakualofeka.+ 47 Momo Yehova* wa tu handeleka lolondaka viokuti: ‘Nda ku nõla ndocinyi colofeka okuti, o tuala epopelo kasulilo o kilu lieve.’”+

48 Eci vakualofeka va ci yeva, va sanjuka kuenda va sivaya ondaka ya Yehova* kuenje vosi vana vakuotima wa sungulukila omuenyo ko pui, va tava. 49 Handi vali, ondaka ya Yehova* ya lisanduila vofeka yosi. 50 Pole, va Yudea va tutuiya akãi va kemãla vana va sumbilile Suku kuenda alume va kemãla vofeka kuenje va fetika oku lambalala+ Paulu la Barnaba, loku va tundisa volupale luavo. 51 Ovo va tutumuila oneketela yolomãhi viavo komanu kuenda va enda ko Ikoniyu.+ 52 Kuenje olondonge viamamako oku yukisiwa lespiritu sandu kuenda ovitima viavo vieyukile lesanju.+

14 Ko Ikoniyu Paulu la Barnaba va iñila vosunangonga ya va Yudea kuenda va vangula lonjila yimue okuti, owiñi walua wa va Yudea la va Helasi, va tava. 2 Pole, va Yudea vana ka va tavele, va tutuminya omanu* vakualofeka oco va suvuke vamanji.+ 3 Kuenje ovo va kalako otembo yalua oku vangula lutõi omo liunene wa Yehova,* una wa imba uvangi wondaka yohenda yaye ya piãla, poku ecelela okuti ovo+ va linga olondimbukiso kuenda ovikomo.* 4 Kuenje owiñi volupale wa litepele; vamue va kala konele ya va Yudea, vakuavo konele yovapostolo. 5 Eci omanu vakualofeka la va Yudea kuenda olombiali viavo va sokiya oku va sepula loku va sosõla lovawe,+ 6 ovo va ci yeva kuenda va tilila kalupale o Lukaonia, ko Lustra, ko Derbe kuenda kovaimbo a sungueko.+ 7 Oko ovo vamamako oku kundila olondaka viwa.

8 Vo Lustra mua kala ulume umue wa tumãla okuti wa fa ovolu. Eye ocilema tunde koku citiwa kuenda ka la enda. 9 Ulume waco wa kala oku yevelela osimbu Paulu a kala oku vangula. Kuenje Paulu oku u vandekela loku limbuka okuti, eye wa kolelele okuti o kaya,+ 10 wa popia lolukandi hati: “Votoka.” Ulume waco wa votoka yu wa fetika oku enda.+ 11 Owiñi poku mola eci Paulu a linga, va kaluka kelimi lio Lukaonia vati: “Olosuku via pongoloka omanu kuenda via lokila kokuetu!”+ 12 Kuenje va fetika oku tukula Barnaba hati, Sewusi, pole, Paulu vo tukula hati, Hermes, momo eye wa kala oku linga ohundo. 13 Ocitunda ca Sewusi okuti onembele yayo ya kala koku iñilila kuolupale, ca nena olongombe lakolowa olonelẽho polombundi, momo wa yonguile oku eca ovilumba kumue lowiñi.

14 Eci ovapostolo Barnaba la Paulu va ci yeva, va tola ovowalo avo kuenda va tunda pokati kowiñi loku kaluka vati: 15 “Ene alume, momo lie vu lingila ovina evi? Etu letuvo tumanu kuenda tu kuetevo ovitangi ndene.+ Tu kasi oku vu kundili olondaka viwa oco vu liwekipo oku linga ovina vĩvi okuti, vu fendela Suku o kasi lomuenyo, una wa lulika ilu, losi, lokalunga lovina viosi vi kasimo.+ 16 Kovitumbulukila vio kosimbu, eye wa ecelela okuti olofeka viosi vi endela volonjila viavo muẽle,+ 17 haimo lumue, ka liwekelepo oku va ĩha uvangi+ momo eye wa linga ovina viwa poku wĩhi ombela ya tunda kilu, apako vovovo alio,+ loku vu kutisi lokulia kuenda oku yukisa ovitima viene lesanju.”+ 18 Ndaño loku popia ovina evi, ka va tẽlele oku tateka owiñi oku va ĩha ovilumba.

19 Pole, va Yudea va tunda ko Antiokea lo ko Ikoniyu va tutuminya owiñi,+ yu va sosõla Paulu lovawe kuenda vo kokela kosamua yolupale loku sima okuti wa fa.+ 20 Kuenje eci olondonge vio ñuala, eye wa votoka yu wa iñila volupale. Keteke lia kuamamo, wa enda la Barnaba ko Derbe.+ 21 Noke yoku kunda olondaka viwa volupale luaco loku linga olondonge vialua, va tiukila ko Lustra, ko Ikoniyu kuenda ko Antiokea. 22 Ovo va pamisa olondonge+ kuenje va vi vetiya oku amamako vekolelo, loku popia vati: “Tu sukila oku iñila Vusoma wa Suku lohali yalua.”+ 23 Ovo va va nõlela akulu vekongelo lekongelo,+ va linga ohutililo loku likandangiya oku lia+ kuenda va va kundika ku Yehova* una ovo va tava.

24 Noke va pita ko Pisidia, yu veya ko Pamfulia,+ 25 kuenje noke yoku kunda ondaka ya Suku ko Perga, va lokila ko Atalea. 26 Oku tundako va enda lonaviyu toke ko Antiokea, kuna va kundikiwa ohenda ya piãla ya Suku, omo liupange va tẽlisile.+

27 Eci va pitĩla kuenda vongolola ekongelo, va lombolola ovina vialua Suku a linga vonduko yavo, leci a yuluila vakualofeka epito liekolelo.+ 28 Kuenje oko va kala otembo yalua lolondonge.

15 Kuenje alume vamue va tunda vo Yudea, yu va fetika oku longisa vamanji vati: “Nda ene ka wa seviwili evamba ndociholo ca Mose,+ ka vu pondola oku popeliwa.” 2 Pole, eci pokati kavo la Paulu kuenda Barnaba peya onjuela loku lihoyisa kualua, kua sokiyiwa okuti, Paulu la Barnaba la vamue pokati kavo, va enda kovapostolo kuenda kakulu ko Yerusalãi+ oco va sapele ondaka yaco.*

3 Eci ekongelo lia va sindikila okacinãla kamue, alume vaco vamamako lungende wavo yu va pita vo Foinike lo vo Samaria kuenda va lombolola ndomo omanu vakualofeka va linga epongoloko kuenje ulandu waco wa sanjuisa vamanji vosi. 4 Eci va pitĩla ko Yerusalãi ekongelo lovapostolo kuenda akulu, va va tambula locisola kuenje va lombolola ovina vialua Suku a linga pocakati cavo. 5 Pole, vamue va tiamẽlele kocisoko ca va Fariseo okuti va tava, va votoka kolomangu viavo loku popia vati: “Ovo va sesamẽla oku seviwa evamba loku va handeleka oco va pokole Kocihandeleko ca Mose.”+

6 Omo liaco, ovapostolo lakulu va liongolola oco va kũlĩhĩse ocitangi caco. 7 Noke lioku lihoyisa calua, Petulu wa votoka yu wa va sapuila hati: “A vamanji, wa kũlĩhi ciwa okuti tunde koloneke viatete, Suku wa ndi nõla pokati kene oco okuti omanu vakualofeka va yeva olondaka viwa komẽla wange kuenje va tava.+ 8 Suku una wa kũlĩha ovitima,+ wa eca uvangi poku va ĩha espiritu sandu,+ ndeci a lingavo letu. 9 Eye ka lingile olonepele pokati ketu lavo,+ pole, wa yelisa ovitima viavo lekolelo.+ 10 Momo lie vu setekela Suku poku kapa ovilemo+ vinene kolondonge okuti, ndaño vakukululu yetu, ale etu ka tu tẽla oku vi ambata?+ 11 Etu puãi tu kuete ekolelo liokuti, tu popeliwa omo liohenda ya piãla ya Ñala Yesu+ ndeci ovo.”+

12 Omo liaco, ocimunga cosi cõhako kuenje ca fetika oku yevelela Barnaba la Paulu, vana va kala oku va lomboluila olondimbukiso kuenda ovikomo* vialua Suku a linga pocakati cavo pokati ka vakualofeka. 13 Eci va mala oku vangula, Tiago wa kumbulula hati: “A vamanji, njeveleli. 14 Ndomo tua yeva, Sumone+ wa tu sapuila ndomo Suku a ivaluka omanu vo kolofeka vikuavo kuenda pokati kavo eye wa fetika oku nõla omanu vambata onduko yaye.+ 15 Olondaka evi vi likuata leci ovisonehua viovaprofeto vi popia viokuti: 16 ‘Noke yovina evi, ndi ka tiuka loku votola vali ombalaka* ya Daviti yina ya kupuka; ndi ka tumbulula ovingululu vialio loku yi katula vali, 17 oco okuti, omanu vana va supapo, va sandiliya Yehova* lutima wosi kumue lomanu vo kolofeka viosi okuti, omanu vana va tukuiwa londuko yange, oco Yehova* a popia una o kasi oku linga ovina evi,+ 18 vina via kũlĩhĩwa tunde osimbu.’+ 19 Omo liaco, ocisimĩlo cange hacokutalisako ohali vakualofeka vana va kasi oku pongolokela ku Suku,+ 20 pole, coku va sonehela oco va likandangiye kovina via vĩhisua loviteka,+ kevĩho liukahonga,*+ kovinyama via lekiwa ekõle* kuenda kosonde.+ 21 Tunde kosiahũlu volupale lolupale mua kala vana va imbila uvangi Mose, momo ovisonehua viaye via enda oku tangiwa lolukandi volosunangonga kasambata osi.”+

22 Kuenje ovapostolo lakulu kuenda ekongelo liosi, va tuma ko Antiokea vana va nõliwa pokati kavo kumue la Paulu, la Barnaba; ovo va tuma Yuda wa tukuiwile Barsamba kuenda Sila+ haivo va kala asongui pokati ka vamanji. 23 Ovo va u soneha kuenda va u tuma pocakati cavo hati:

“Ovapostolo lakulu okuti, vamanjene, va tuma ovilamo ku vamanji vo ko Antiokea,+ vo ko Suria kuenda vo ko Kilikiya vana okuti vakualofeka! 24 Tua yeva okuti vamue va tunda pokati ketu kuenda vo sakalaisi lovina va popia,+ loku seteka oku vu nyõli, ndaño ka tua va ĩhile onumbi yimue, 25 omo liaco, tua sokiya oku nõla alume loku va tuma kokuene kumue la vakuetu va soliwa okuti, Barnaba la Paulu, 26 haivo va kapele kohele omuenyo wavo vonduko ya Ñala yetu Yesu Kristu.+ 27 Tu kasi oku tumavo Yuda, la Sila, oco va ku lomboluili ovina evi.+ 28 Momo espiritu sandu+ kuenda etu, tua tava okuti ka tu vu vokiyi ocilemo, tu vu kisiki lika ovina vi sukiliwa ndeci: 29 oku amamako oku lilava kovina via lumbiwa koviteka,+ kosonde,+ lovinyama via lekiwa ekõle*+ kuenda kevĩho liukahonga.*+ Nda vu li lava kovina evi, vu ka kala ciwa. Lalipo!”

30 Omo liaco, eci vosika alume vaco, va lokila ko Antiokea kuenje ovo vongolola ocimunga cosi, yu va va ĩha ukanda. 31 Eci va u tanga, va sanjukila evetiyo liaco. 32 Omo okuti Yuda la Sila va kalavo ovaprofeto, va vetiya vamanji lolohundo vialua kuenda va va pamisa.+ 33 Noke yoku kalako otembo yimue, vamanji va liusika lavo lombembua kuenje va tiukila ku vana va va tumile. 34 * —— 35 Pole, Paulu la Barnaba va siala ko Antiokea oku longisa loku kunda olondaka viwa via Yehova,* kumue la vamanji valua.

36 Noke yoloneke vimue, Paulu wa sapuila Barnaba hati: “Kaliye tu tiukile oku ka nyula vamanji va kasi valupale ana tua kundilile ondaka ya Yehova,* oco tu tale ndomo va kasi.”+ 37 Kuenje Barnaba wa sokiya oku ambatavo Yoano wa tukuiwile Marko.+ 38 Pole, Paulu ka yonguile okuti eye enda lavo, momo wa litepele lavo ko Pamfulia kuenda ka endele lavo kupange.+ 39 Omo liaco, kua kala oku lihoyisa kualua kuenje va litepa; Barnaba+ wambata Marko, yu wa enda lonaviyu toke ko Kupro. 40 Paulu wa nõla Sila kuenje noke yoku kundikiwa la vamanji ohenda ya piãla ya Yehova,*+ eye wa enda. 41 Eye wa pita ko Suria kuenda ko Kilikiya oku kolisa akongelo.

16 Paulu wa pitĩlavo ko Derbe lo ko Lustra.+ Oko, kua kala ondonge yimue yi tukuiwa Timoteo+ okuti, inaye u Yudea kuenda wa kalavo ondonge, pole, isiaye u Helasi, 2 kuenje vamanji vo ko Lustra lo vo Ikoniyu vo wimbila uvangi uwa. 3 Paulu wa yonguile oku enda la Timoteo, pole, tete wo sevisa evamba mekonda lia va Yudea va kala kovitumãlo viaco,+ momo vosi yavo va kũlĩhĩle okuti isiaye u Helasi. 4 Osimbu va kala oku linga ungende kalupale, va pitiya olonumbi via sokiyiwa lovapostolo kuenda lakulu va kala vo Yerusalãi.+ 5 Omo liaco, akongelo vamamako oku pamisiwa vekolelo loku livokiya eteke leteke.

6 Kuenje va pita vo Frugia kuenda vofeka yo Galatia,+ momo va tatekiwa lespiritu sandu oco ka va ka sapule ondaka koluvumba luo Asia. 7 Eci va lokila ko Musia va likolisilako oku iñila vo Bitunia,+ pole, espiritu lia Yesu* ka lia va ecelele. 8 Kuenje va pita ko Musia kuenda va lokila ko Torasi. 9 Vokuenda kuteke, Paulu wa mola ocinjonde cimue cokuti, ulume umue u Makedonia wa talama, yu wo livondela hati: “Yokila ko Makedonia kuenda tu kuatise.” 10 Eci eye a mola ocinjonde caco, tua seteka oku enda ko Makedonia, loku sima okuti Suku wa tu tuma oku va kundila olondaka viwa.

11 Kuenje oku tunda ko Torasi tua enda lonaviyu toke ko Samotrake, pole, keteke lia kuamamo tua enda ko Neapoli; 12 kuenje oku tundako tua enda ko Filipoi+ ocilombo cimue ca va Roma okuti, olupale lua velapo luocivanja co Makedonia. Tua kala volupale luaco oloneke vimue. 13 Keteke Liesambata tua tundila kombundi oku enda kohulo yolui, kuna tua simile okuti kua kala ocitumãlo colohutililo kuenda tua tumãla kuenje tua fetika oku sapela lakãi vamue va liongoluilako. 14 Ukãi umue o tukuiwa Ludia wo volupale luo Tuatera+ ukuakulandisa olonanga viohusu haeye ufendeli wa Suku, wa kala oku yevelela kuenje Yehova* wa yulula utima waye oco a tave ovina Paulu a kala oku popia. 15 Eci eye kumue la vakuanjo yaye va papatisiwa,+ wa tu peya hati: “Nda ene vu ndi tenda okuti nda kolela Yehova,* enjui kuenda kali konjo yange.” Kuenje eye wa lipilika oco tu ende laye.

16 Osimbu tua kala oku enda kocitumãlo colohutililo, tua sanga ufeko umue upika wa kuatiwile lespiritu limue okuti, ondele yoku tãha.+ Eye wa eca onganyu yalua ku vacime caye omo liupange waye woku tukula eci ciya kovaso yoloneke.* 17 Ufeko waco wa kuama kuama Paulu kumue letu loku kaluka lolukandi hati: “Alume ava va kasi oku ku sapuili onjila yepopelo, akuenje va Suku Fũ.”+ 18 Eye wa ci lingainga vokuenda kuoloneke vialua. Paulu wa ci suvuka, yu wo vandekela loku sapuila espiritu hati: “Vonduko ya Yesu Kristu hu handeleka oco o tunde vokuaye.” Vepuluvi liaco,+ haico espiritu lio tunda.

19 Eci vacime caye va limbuka okuti elavoko liavo lioku nganyala lia pua,+ va kuata Paulu la Sila kuenje va va kokela pocitanda kolombiali.+ 20 Eci va pitĩla kolombiali violupale, va popia vati: “Alume ava va kasi oku koka ombuanja yalua+ volupale luetu. Ovo va Yudea, 21 kuenda va kasi oku longisa oviholo ka via sungulukile kokuetu oku vi kuama ale oku vi linga, omo okuti tu va Roma.” 22 Kuenje owiñi wosi wa va katukila kuenda olombiali violupale via eca ocihandeleko coku tola ovowalo avo loku va tipula lolombueti.+ 23 Noke yoku va tipula calua, va va kapa vokayike kuenda va handeleka ukuakayike oco a va lave ciwa okuti ka va tila.+ 24 Omo liocihandeleko caco, eye wa va kapa vonepa ya koka yokayike kuenda wa kuta ovolu avo kovikumbi.

25 Pole, vokati kuteke Paulu la Sila va kala oku likutilila loku sivaya Suku lovisungo+ kuenda olomandekua via va yeva. 26 Vocipikipiki kua pita ocilemawe cinene, yu oviseveto viokayike via lisenga. Kuenje apito osi haico a yikuka kuenda alienge omanu vosi a kutuluka.+ 27 Eci ukuakayike a pasuka, yu a mola okuti apito okayike a kala upulule, wopa osipata yaye kuenda wa yonguile oku liponda, momo wa sima okuti olomandekua via tila.+ 28 Pole, Paulu wa kaluka lolukandi hati: “Ku ka lilemẽhe, momo vosi tu kasi mulo!” 29 Eye wa pinga olondiyelo kuenje wa iñila, yu wa kekamẽla Paulu la Sila omo liusumba. 30 Eye wa va nena posamua loku popia hati: “Nye ndi sukila oku linga oco mopeliwe?” 31 Ovo va popia hati: “Kolela Ñala Yesu kuenje o popeliwa, ove kumue la vakuanjo yove.”+ 32 Kuenje vo sapuila ondaka ya Yehova* kumue la vosi vakuanjo yaye. 33 Kowola yaco yuteke eye wa vambata kuenda wa sukula apute avo. Kuenje eye kumue la vakuanjo yaye vosi va papatisiwa lonjanga.+ 34 Ukuakayike wa va nena konjo yaye, wa yala omesa kovaso avo kuenje eye kumue la vakuanjo yaye va kuata esanju lialua omo va tava ku Suku.

35 Eci kua ca omẽle, olombiali violupale via tuma olondavululi oku popia vati: “Alume ava va va ece.” 36 Ukuakayike wa sapula olondaka viavo ku Paulu hati: “Olombiali violupale via tuma alume oco kavali kene weciwi. Omo liaco, tundi, kuendi lombembua.” 37 Pole, Paulu wa va sapuila hati: “Va tu tipuila kovaso yowiñi osimbu okuti ka tua sombisiwile,* ndaño okuti tu va Roma+ kuenje va tu kapa vokayike. Cilo va yongola oku tu upamo vuyombeki? Lalimue eteke! Ovo muẽle veye, va tu upemo.” 38 Olondavululi via sapuila ondaka yaco kolombiali violupale. Ovio via kuata usumba eci via yeva okuti alume vaco va kala va Roma.+ 39 Kuenje veya, yu va livondela kokuavo, noke yoku va nena posamua, va va pinga oco va tunde volupale. 40 Pole, va tunda vokayike, va enda konjo ya Ludia; kuenda eci va mola vamanji, va va kolisa+ kuenje va enda.

17 Ovo va pita ko Amfipoli, lo ko Apolonia kuenda va enda ko Tesalonike+ kuna kua kala osunangonga ya va Yudea. 2 Ndeci ca kala ocituwa+ ca Paulu, eye wa iñila vosunangonga kuenda vokuenda kuasambata atatu wa va longisa Ovisonehua,+ 3 wa lombolola kuenda wa tukula ovisonehua evi vi lekisa okuti, ca sukilile okuti Kristu o talisiwa ohali+ loku pinduiwa kuava va fa,+ loku popia hati: “U eye Kristu okuti, Yesu una ñasi oku vu lomboluili.” 4 Omo liaco, vamue pokati kavo va tava kuenje va likongela ku Paulu la Sila+ kumue lowiñi walua wa va Helasi okuti, va enda oku fendela Suku kuenda akãi valua va kemãla.

5 Pole, va Yudea omo liesepa,+ vongolola alume vamue olondingaĩvi okuti, vakuakuñuala ñuala pocitanda kuenda vongolola owiñi, yu va fetika oku linga ombuanja volupale. Va tuiyila onjo ya Yasone kuenda va yonguile oku eca Paulu la Sila kowiñi. 6 Omo okuti ka va va sangele, vambata Yasone kumue la vamanji vamue kolombiali violupale, loku kaluka vati: “Alume vana va kasi oku koka ombuanja kilu lieve, va kasivo kulo,+ 7 kuenje Yasone wa va tambula ndakombe. Vosi yavo va sinĩla ocihandeleko ca Kaisare loku popia hati, kuli osoma yikuavo okuti Yesu.”+ 8 Eci va yeva ovina evi, owiñi lolombiali violupale, va sakalala; 9 kuenje Yasone la vakuavo noke yoku feta olombongo, va va eca.

10 Vepuluvi liaco kuteke, haico vamanji va tuma Paulu la Sila ko Berea. Eci va pitĩla, va iñila vosunangonga ya va Yudea. 11 Va Yudea vana va kala ko Berea, va kuatele ombili yoku lilongisa okuti, vana va kala ko Tesalonike va sule, momo va tambula ondaka lonjongole yalua kuenda va enda oku konomuisa lutate Ovisonehua eteke leteke loku kũlĩhĩsa nda ovina Paulu a popia viocili. 12 Kuenje valua pokati kavo va tava, oku kongelamo akãi vamue lalume va Helasi va kemãla. 13 Pole, eci va Yudea vo ko Tesalonike va yeva okuti, Paulu wa kalavo oku kunda ondaka ya Suku ko Berea, veya oco va tutuiye owiñi+ kuenda oku va sosuiya. 14 Vonjanja yaco, haico vamanji va tuma Paulu oku lokila kokalunga,+ pole, Sila la Timoteo oko va siala. 15 Vana va sindikila Paulu va enda laye toke ko Atenai kuenje noke ovo va enda eci va tambula olonumbi viokuti, Sila la Timoteo+ va sukila oku iya lonjanga ku Paulu.

16 Osimbu Paulu a kala oku va kevelila ko Atenai, wa temele calua poku mola okuti olupale lueyukile oviteka. 17 Kuenje eye wa fetika oku sapela la va Yudea va kala vosunangonga, kumue lomanu vakuavo va fendela Suku kuenda eteke leteke pocitanda la vana va enda oku kalapo. 18 Pole, olonoño vimue va Epikuru, la va Stoiku via fetika oku lihoya laye kuenje vamue va popia vati: “Emamõhe eli, li yongola oku vangula nye?” Vakuavo vati: “Eye mbi ukuakukunda olosuku viñi.” Va ci popela omo eye wa kala oku kunda olondaka viwa via Yesu kuenda epinduko.+ 19 Ovo vo kuata kuenje vo tuala ko Areopago loku pula vati: “Citava okuti o tu sapuila eci ci lomboloka elongiso liokaliye o kasi oku vangula? 20 Momo ove o kasi oku vangula ovina vimue okuti ka tua vi kũlĩhĩle, pole, tu yongola oku kũlĩha eci ci lomboloka ovina evi.” 21 Va Atenai vosi lovingendeleyi va kalako,* otembo yavo yepuyuko ka va endaile oku yi pesila kocina cikuavo, pole, va enda oku vangula ale oku yevelela cimue cokaliye. 22 Paulu wa talama pokati ko Areopago+ loku popia hati:

“Ene alume vo Atenai, nda limbuka okuti kovina viosi, wa sumbili vali olosuku okuti, vakuene ci sule.+ 23 Kuenje eci nda kala oku pita, yu nda mola ovikuata viene viefendelo, nda sangavo utala umue mua sonehiwa hati, ‘Ku Suku ka Kũlĩhĩwile.’ Puãi, eci vu kasi oku fendela okuti ka wa ci kũlĩhĩli, oco ñasi oku vu kundili. 24 Suku una wa lulika oluali lovina viosi vi kasimo, eye Ñala yo kilu lo posi+ kuenda ka kala volonembele+ via tungiwa lovaka; 25 ndaño oku vumbiwa lomanu ndu okuti o sukila cimue,+ momo eye eca omuenyo komanu vosi lefuimo+ kuenda ovina viosi. 26 Kuenje lomunu umosi,+ wa sovola olofeka viosi viomanu, oco va tunge kilu lieve liosi+ kuenda wa sokiya olotembo via tukuiwa lolongave omanu va pondola oku kala,+ 27 oco va sande Suku, pole, ndaño vo sandiliya loku papayata, vo sanga,+ momo eye ka kasi ocipãla lomunu lomunu pokati ketu. 28 Momo mekonda liaye tu kuete omuenyo, tu li senga senga, tu kasi komuenyo, ndeci vamue pokati kasonehi vene va popia vati, ‘Letuvo tumãla* vaye.’

29 “Omo okuti tumãla* va Suku,+ ka tu ka simi okuti Suku o kasi ndulu, ndopalata, pamue ndewe, ale ocina cimue ca luvikiyiwa kuenda ca sovuiwa lomanu.+ 30 Ocili okuti, Suku ka kapeleko oloneke viaco vionumbi;+ pole, cilo eye o sapuila omanu vosi vo kolonepa viosi okuti, va sukila oku likekembela. 31 Momo eye wa sokiya eteke lioku sombisa+ oluali lesunga vonduko yulume eye a nõla kuenda wa lekisa komanu vosi okuti, wo pindula kuava va fa.”+

32 Eci va yeva epinduko liava va fa, vamue va fetika oku yola epembe,+ osimbu vakuavo va popia vati: “Tu ku yevelela vali noke.” 33 Kuenje Paulu wa tunda pokati kavo, 34 Pole, alume vamue va likongela kokuaye kuenda va tava. Pokati kalume vaco pa kala Dionisio, una wa kala onganji yo ko Areopago kumue lukãi umue o tukuiwa Damarisi kuenda omanu vakuavo.

18 Noke yovina evi, eye wa tunda ko Atenai, yu wa pitĩla ko Korindo. 2 Kuenje wa sanga ulume umue u Yudea o tukuiwa Akuila,+ onyitiwe yo Pondu okuti, ndopo a tunda ko Italia kumue lukãi waye Prisila, momo Kaludio wa handelekele oco va Yudea vosi va tunde vo Roma. Eye wa enda kokuavo oku va nyula, 3 kuenje omo okuti umesele wavo umuamue, wa kala konjo yavo kuenda va talavayela kumosi,+ momo va kala vakuakutonga olombalaka. 4 Pole, eye wa enda oku linga olohundo* vosunangonga+ kasambata+ osi kuenda wa vetiya va Yudea la va Helasi oku tava.

5 Eci Sila+ la Timoteo+ va tunda ko Makedonia, Paulu wa fetika oku litumbika lutima wosi koku kunda ondaka, loku eca uvangi ku va Yudea oco a lekise okuti Yesu eye Kristu.+ 6 Ovo va tamalãla la Paulu loku u sepula kuenje eye wa tutumula uwalo waye+ loku va sapuila hati: “Osonde yene yi kale kovitue+ viene muẽle. Nda pua eko.+ Oku upisa cilo, ngenda ku vakualofeka.”+ 7 Kuenje wa tundako,* yu wa enda konjo yulume umue o tukuiwa Tisiu Justo, ufendeli wa Suku okuti, onjo yaye ya lisunguile losunangonga. 8 Pole, Krispo+ usongui wosunangonga, wa tava ku Ñala kumue la vakuanjo yaye vosi. Va Korindo valua okuti va ci yeva, va fetika oku tava kuenje va papatisiwa. 9 Kuteke Ñala wa sapuila Paulu vocinjonde hati: “Ku ka kuate usumba, amamako oku vangula, ku ka liwekepo, 10 momo ame ñasi kumue love+ kuenda lomue oku undumũhila oco a ku lemẽhe; omo ñuete omanu valua volupale olu.” 11 Eye oko a kala pokati kavo unyamo lolosãi epandu oku va longisa ondaka ya Suku.

12 Eci Galio a kala epalanga* lio ko Akaya, va Yudea va katukila Paulu kuenje vo tuala kekanga, 13 loku popia vati: “Ulume u, o kasi oku vetiya omanu oco va fendele Suku lonjila yimue ka ya sungulukile kocihandeleko.” 14 Pole, eci Paulu a laikele oku vangula, Galio wa sapuila va Yudea hati: “Ene a va Yudea, nda ca kaile elinga limue lĩvi, ale ekandu linene, nda ca sunguluka ame oku vu yeveleli lepandi. 15 Pole, nda ombangulo yaco wa neni yatiamẽla kondaka, kolonduko kuenda kocihandeleko cene,+ ene muẽle ci tetululi. Si yongola oku linga onganji yovina evi.” 16 Oco wa va lupuisa kekanga. 17 Vosi yavo va kuata Sositene+ usongui wosunangonga kuenda va fetika oku u tipuila kovaso yekanga. Pole, Galio ka yonguile oku litenga vovina evi.

18 Noke yoku kalako oloneke vimue, Paulu wosika vamanji kuenje wa enda ko Suria lonaviyu kumue la Prisila kuenda Akuila. Eye wa litetele esenya ko Kengerai,+ momo wa lingile ocisila cimue. 19 Eci va pitĩla ko Efeso, oko a va sia; pole eye wa iñila vosunangonga kuenje wa konomuisa la va Yudea.+ 20 Ovo va kala oku u lipilikila oco amisepo vali kamue, eye ka tavele, 21 pole, wa vosika loku va sapuila hati: “Nda Yehova* wa panga, ndi tiuka vali kokuene.” Kuenje wa tunda ko Efeso lonaviyu, 22 kuenda wa lokila ko Kaisarea. Eye wa lamana ko Yerusalãi oku lama ekongelo, noke wa lokila ko Antiokea.+

23 Noke yoku kalako otembo yimue, wa tunda, yu wa nyula ofeka yosi yo Galatia kuenda yo Frugia ocitumãlo locitumãlo+ kuenje wa pamisa olondonge viosi.+

24 Ulume umue u Yudea o tukuiwa Apolosi,+ onyitiwe yo Alexandria, wa pitĩla ko Efeso; eye wa loñolohele koku linga olohundo kuenda wa kũlĩhĩle ciwa Ovisonehua. 25 Ulume waco wa pindisiwile volonjila via Yehova* kuenda omo okuti wa kuatele ombili yespiritu, wa sapula loku longisa lutate ovina viatiamẽla ku Yesu, pole, wa kũlĩhĩle lika epapatiso lia Yoano. 26 Eye wa fetika oku vangula lutõi vosunangonga kuenje eci Prisila la Akuila+ vo yeva, vo kovonga kuenda vo lomboluila ciwa onjila ya Suku. 27 Omo okuti eye wa sokiyile oku enda ko Akaya, vamanji va sonehela olondonge, loku va sapuila oco vo tambule locisola. Eci a pitĩlako, wa kuatisa calua vana va tava omo liohenda ya piãla ya Suku; 28 kuenje powiñi kuenda lonjongole yalua eye wa eca uvangi wokuti va Yudea va lueya loku va lekisa Vovisonehua okuti Yesu eye Kristu.+

19 Noke yovina evi, osimbu Apolosi+ a kala vo Korindo, Paulu wa enda kovaimbo a kasi kupãla lokalunga, yu wa lokila ko Efeso.+ Wa sangako olondonge vimue, 2 kuenda wa va pula hati: “Ene hẽ wa tambuli espiritu sandu eci wa tavi?”+ Ovo vo tambulula vati: “Ka tua la yeva lacimue catiamẽla kespiritu sandu.” 3 Eye wa va pulisa vali hati: “Oco hẽ, wa papatisiwi lepapatiso lipi?” Ovo vati: “Lepapatiso lia Yoano.”+ 4 Paulu wa popia hati: “Yoano wa papatisa lepapatiso liondimbukiso yoku likekembela,+ loku sapuila omanu oco va tave ku una wa laikele oku iya konyima yaye+ okuti, Yesu.” 5 Noke yoku ci yeva, ovo va papatisiwa vonduko ya Ñala Yesu. 6 Kuenje eci Paulu a va kapa ovaka, espiritu sandu lia va wila+ kuenda va fetika oku vangula alimi aiñi aiñi loku imba owanji.+ 7 Vocosi, va kala 12 kalume.

8 Eci eye a iñila vosunangonga,+ wa vangula lutõi vokuenda kuolosãi vitatu, wa linga olohundo loku va vetiya oku sokolola kueci catiamẽla Kusoma wa Suku.+ 9 Pole, eci vamue va tamalãla loku likala oku tava,* poku pembuila Onjila+ yaco kovaso yowiñi, eye wa tunda pokati kavo,+ yu wambata olondonge kuenje eteke leteke wa enda oku linga olohundo vosikola ya Turano. 10 Eci ca lingiwa vokuenda kuanyamo avali, oco olonungi viosi vio voluvumba luo Asia vi yeve ondaka ya Ñala, ci kaile va Yudea kuenda va Helasi.

11 Kuenje Suku wamamako oku linga ovikomo vinene pocakati ca Paulu.+ 12 Omanu va enda oku ambata ovowalo lavendalia a Paulu, loku a tuala komanu va vela+ kuenje va sakuiwa kuenda aspiritu ãvi a enda oku tunda.+ 13 Pole, va Yudea vamue okuti, va enda oku ñuala ñuala oku tundisa aspiritu ãvi, va seteka oku tukuila onduko ya Ñala Yesu ku vana va kuatiwile lolondele; yu va enda oku popia vati: “Vonduko ya Yesu, una Paulu a kunda, hu handeleka okuti tunda.”+ 14 Kua kala omãla epanduvali vocitunda ca velapo ca va Yudea, o tukuiwa Skewa okuti, va endavo oku ci linga. 15 Pole, espiritu lĩvi lia va kumbulula liti: “Ame nda kũlĩha Yesu+ kuenda Paulu;+ pole, ene velie?” 16 Omunu wa kuatiwile lespiritu lĩvi wa va undumũhila, yu wa liyaka lavo kuenda wa va yula omunu lomunu kuenje va tila epõlõla poku tunda vonjo yaco okuti va lemẽhiwa. 17 Ovina viaco via yevala ku vosi, ci kaile ku va Yudea kuenda va Helasi va tungile vo Efeso; vosi yavo va kuata usumba kuenje onduko ya Ñala Yesu yamamako oku kemainyiwa. 18 Valua pokati ka vana va tava, veyaya oku litavela ovilinga viavo lutima wosi. 19 Kuenje etendelo lialua liovimbanda via nena alivulu avio oku tãha, loku a yokela kovaso omanu vosi.+ Eci va tenda ondando yavio, ya sokele 50.000 kolopalata. 20 Omo liaco, lunene walua ondaka ya Yehova* yamamako oku kula kuenda oku yula.+

21 Noke yoku pita ovina evi, Paulu wa sokiya okuti noke yoku enda ko Makedonia,+ lo ko Akaya, o linga ungende ko Yerusalãi.+ Eye wa popia hati: “Noke yoku endako, ndi sukilavo oku enda ko Roma.”+ 22 Kuenje eye wa tuma oloñuatisi viaye vivali ko Makedonia okuti, Timoteo+ la Erasto,+ pole, eye handi wa kala otembo yimue voluvumba luo Asia.

23 Koloneke viaco, kua votoka onjuela+ yalua mekonda Lionjila.+ 24 Momo ulume umue o tukuiwa Demetrio okuti ukuakutela opalata, wa enda oku lingila Artemisi* olonembele vitito viopalata kuenje ca nenela olomesele onganyu yalua.+ 25 Eye wa vongolola kumue la vakuavo va lingaile upange waco loku popia hati: “Ene alume, wa kũlĩhi ciwa okuti komĩlu eyi oko ku tunda onganyu yetu. 26 Cilo, vu lete kuenda vu yevite okuti ha ko Efesoko lika,+ pole, pa kamba naito voluvumba luosi luo Asia okuti, Paulu u-u, wa siata oku vetiya loku konyuisa owiñi walua kuenje ovo va tava kueci eye a popia okuti, olosuku via pangiwa lovaka haviociliko.+ 27 Handi vali, ka kuli lika ohele yokuti omĩlu yetu yi sepuiwa, pole, onembele yinene yosuku yukãi Artemisi layovo yi tombiwa kuenda eye okuti o fendeliwa voluvumba luosi luo Asia loluali luosi, o laika oku pumba ulamba waye.” 28 Eci va ci yeva alume va tema calua kuenda va kaluka vati: “Artemisi ya va Efeso eye ukuonene!”

29 Kuenje volupale mueyuka ombuanja kuenda vosi va iñila kumosi lolupesi vocila, yu va kuata Gaio la Aristarko+ va Makedonia, vana va enda oku linga ungende la Paulu. 30 Pole, Paulu wa yonguile oku iñila vowiñi, pole, olondonge ka vio wecelele. 31 Ndaño muẽle vamue vakuakupongiya ovipito lolomapalo okuti va kala akamba vaye, va tuma ondaka kokuaye loku u pinga oco ka ka kape omuenyo waye kohele poku enda vocila. 32 Osimbu vamue va vilikiya ocina cimue, vakuavo va vilikiya ciñi; momo owiñi wa kala vombuanja kuenda valua pokati kavo ka va kũlĩhĩle esunga lieci va liongoluila. 33 Kuenje vopa Alexandro pokati kowiñi, va Yudea vo sindila kovaso kuenda Alexandro wa linga ondimbukiso leka liaye oco a lombolole ocitangi caye komanu. 34 Pole, eci va limbuka okuti eye u Yudea, vosi va fetika oku kaluka londaka yimuamue vokuenda kuolowola vivali vati: “Artemisi ya va Efeso eye ukuonene!”

35 Eci kalei kolupale a tulumũla owiñi, wa pula hati: “A va Efeso, pokati komanu helie ka kũlĩhĩle okuti, olupale lua va Efeso lu lava lava onembele ya Artemisi ukuonene kuenda ociñumañuma ca loka kilu? 36 Omo okuti ka citava oku patãla ovina evi, vu sukila oku tulumũha oco ka vu ka lingi ovina okuti ka vu sokolola vali. 37 Momo ene wa neni kulo alume ava okuti, havakuakupundako olonembele, pamue vakuakupembula osuku yetu yukãi. 38 Omo liaco, nda Demetrio+ lolomesele vi kasi laye va kuetele umue ondaka, kuli olonganji kuenda apalanga;* oco va tetulule ovina viaco. 39 Pole, nda ene vu kasi oku sandiliya ocina cimue cikuavo okuti eci hacoko, ci tetuluiwe ndomo ci likuata locihandeleko. 40 Momo tu kasi kohele yoku pindikiwa onjuela yetaili, omo ka tu kuete uvangi laumue tu pondola oku lekisa ndesunga lionjuela yaco.” 41 Kuenje noke yoku popia ovina evi, wa malusula ohongele.

20 Eci onjuela ya tepuluka, Paulu wa tuma oku vilikiya olondonge kuenda noke yoku va kolisa loku vosika, eye wa fetika ungende waye woku enda ko Makedonia. 2 Noke yoku pita kovaimbo aco, loku eca olondaka vialua vielembeleko ku vana va kalako, wa pitĩla ko Helasi. 3 Oko a kala olosãi vitatu, pole, omo va Yudea+ vo tumbikila ongombo eci a laikele oku enda lonaviyu ko Suria, wa sima oku tiukila ko Makedonia. 4 Pokati ka vana vo kuama pa kala Sopatero omõla a Puro wo ko Berea, Aristarko+ kuenda Sekundo vo ko Tesalonike, Gaio wo ko Derbe, Timoteo+ kuenda koluvumba luo Asia, Tukiko+ la Trofimo.+ 5 Alume ava va pita kovaso kuenda va kala oku tu talamẽla ko Torasi; 6 pole, noke yoloneke Violombolo ka vi Kuete Etumbisa,+ tua enda lonaviyu oku tunda ko Filipoi kuenje eci pa pita oloneke vitãlo tueya ko Torasi, oko tua kala oloneke epanduvali.

7 Keteke liatete liosemana, eci tua liongolola oco tu lie, Paulu wa fetika oku va lingila ohundo, momo wa laikele oku enda keteke lia kuamamo; kuenje wa linga ohundo yaye vokuenda kuotembo yalua toke vokati kuteke. 8 Vohondo yosapalalo muna tua liongoluilile, mua kala olondiyelo vialua. 9 Ukuenje umue o tukuiwa Eutuko, wa tumãlele ponjanela kuenda wa pekela osimbu Paulu a kala oku vangula, pole, omo a kala lotulo tualua wa kupuka oku upisa kosapalalo yatatu kuenje vo yelula tupu wa fa. 10 Pole, Paulu wa lokilako, wa pekela kilu liaye yu wo kuata kapepe+ loku popia hati: “Liwekipo lonjuela, momo eye o kasi lomuenyo.”+ 11 Paulu wa londa kuenje vosi va fetika oku lia. Paulu wamamako oku sapela vokuenda kuotembo yalua toke eci kua ca, noke wa enda. 12 Noke ovo vambata ukuenje wa kala vali lomuenyo kuenda va sanjuka calua.

13 Tua pita kovaso toke konaviyu, yu tua enda ko Aso, kuna tua yonguile oku upilila Paulu ndomo eye a handelekele, momo eye wa yonguile oku endako posi. 14 Eci eye a tu mola ko Aso, tuo wambata yu tua enda laye ko Mitulene. 15 Kuenje keteke lia kuamamo tua enda lonaviyu, yu tua pitĩla kocifuka co Kiyo, pole, keteke likuavo tua pitĩla ko Samo kuenda keteke lia kuamamo, tua pitĩla ko Miletu. 16 Paulu wa sokiyile oku enda lonaviyu ko Efeso,+ oco ka ka pesele otembo yalua koluvumba luo Asia; momo wa yonguile oku pitĩla lonjanga ko Yerusalãi+ keteke Liocipito co Pendekoste.

17 Osimbu a kala ko Miletu, wa tuma ondaka ko Efeso kuenda wa vilikiya akulu vekongelo. 18 Eci va pitĩla kokuaye wa va sapuila hati: “Ene wa kũlĩhĩ ciwa alikolisilo nda linga pokati kene tunde keteke liatete nda liatela voluvumba luo Asia,+ 19 ndomo nda vumba Ñala ndupika lumbombe*+ walua lasuelẽla kuenda ohali nda tala ya tunda kongombo ya va Yudea, 20 handi vali wa kũlĩhi ciwa okuti, sia liwekelepo oku vu sapuili ovina viwa,* ale oku vu longisa kovaso yowiñi+ kuenda konjo lanjo.+ 21 Pole, nda imbila uvangi wosi ku va Yudea kuenda ku va Helasi catiamẽla koku likekembela+ kovaso a Suku, loku kolela Ñala yetu Yesu.+ 22 Kuenje tala! loku vetiyiwa* lespiritu, ngenda ko Yerusalãi, ndaño sia kũlĩhĩle ovina vi laika oku pita lame, 23 pole, nda kũlĩha lika okuti, volupale lolupale, espiritu sandu olonjanja viosi li njimbila uvangi wokuti va ka ñapa vokayike kuenda ndi ka tala ohali yalua.+ 24 Pole, si tendi omuenyo wange ndocina cimue ci silivila kokuange,* ndi yongola ño oku tẽlisa ocikundi+ kuenda upange nda tambula ku Ñala Yesu, woku imba uvangi wosi wolondaka viwa viohenda ya piãla ya Suku.

25 “Cilo nda kũlĩha okuti, lomue pokati kene nda kundila Usoma, o ka mola vali ocipala cange. 26 Omo liaco, ndo kovongi oco vu lingi olombangi vieteke lietaili viokuti, nda yela vosonde yomanu vosi,+ 27 momo sia liwekelepo oku vu sapuili elungulo* liosi lia Suku.+ 28 Lilavi ene muẽle+ kuenda lavivo ocunda cosi cina espiritu sandu lio nõleli angombo+ oco va lave ekongelo lia Suku,+ lina eye a landa losonde Yomõlaye.+ 29 Nda kũlĩha okuti eci ngenda, pokati kene+ pa ka iñila olombinji via tema kuenda ka vi ka tata ocunda lohenda, 30 kuenje pokati kene pa ka katuka alume va vangula ovina via penga, oco va koke olondonge okuti vi va kuama.+

31 “Omo liaco, amamiko oku lavulula kuenda ivaluki okuti vokuenda kuanyamo atatu,+ utanya luteke sia la liwekapo oku vu lunguli lasuelẽla omunu lomunu. 32 Kuenje cilo ndu vu kundiki ku Suku kuenda kondaka yaye yohenda ya piãla, ondaka yina yu pamisi haiyo yu wĩhi ocipiñalo pokati ka vosi va kolisiwa.+ 33 Sia livelele opalata yomunu, pamue ulu, ale uwalo.+ 34 Ene wa kũlĩhi okuti, nda siata oku talavaya oco ndi litekule ame muẽle+ kuenda vana va kasi lame. 35 Ndo wimbili uvangi wovina viosi okuti, lupange wene walua+ vu kuatisi vana va hongua kuenda amamiko oku ivaluka olondaka via Ñala Yesu, eci eye muẽle a popia hati: ‘Esanju li tunda koku eca+ olio lia velapo, li tunda koku tambula li sule.’”

36 Eci a popia ovina evi, wa kekama kolongolo kumue lavo kuenje wa likutilila. 37 Vosi yavo va lila calua, yu va pupola kapepe a Paulu* loku u sipula locisola,* 38 momo va sumuila ondaka a va sapuila yokuti, ka vo moli vali.+ Kuenje vo sindikila toke vonaviyu.

21 Eci tua tẽla oku litepa lavo, tua enda lonaviyu toke ko Kose, keteke likuavo tua enda ko Roda kuenda oku tundako tua enda ko Patara. 2 Eci tua sanga onaviyu yenda ko Foinike, omo tua londa kuenje tua enda layo. 3 Eci tua mola ocifuka co Kupro kepĩli* kuenje tua yi pitahãla, tua enda lonaviyu ko Suria, tua talama ko Turo, oko onaviyu ya laikele oku longoluila ovikuata. 4 Tua sandiliya olondonge kuenje eci tua vi sanga, oko tua kala oloneke epanduvali. Pole, pocakati cespiritu sandu, olondonge via sapuila Paulu olonjanja vialua, oco ka ka liate ko Yerusalãi.+ 5 Omo liaco, eci oloneke vietu vioku kalako via pua, tua tundako kuenje tua enda lonjila yetu; pole, vosi yavo kumue lakãi kuenda omãla, va tu sindikila toke eci tua tunda volupale. Kuenje noke yoku kekama kolongolo kohulo yokalunga, tua likutilila, 6 yu tua liusika pokati. Tua londa vonaviyu kuenje ovo va tiukila kolonjo viavo.

7 Eci tua malusula ungende wetu woku tunda ko Turo, tua pitĩla ko Tolemaya kuenje tua pasuisa vamanji, yu tua kala lavo eteke limosi. 8 Keteke lia kuamamo tua tundako, tua enda ko Kaisarea kuenda tua iñila vonjo yukundi Filipu, una wa kala umue pokati kalume epanduvali+ kuenje oko tua sikĩla. 9 Ulume waco wa kuatele omãla vakuãla vakãi okuti ka va kuelele,* haivo vakuakuimba owanji.+ 10 Noke yoku kalako oloneke vialua, uprofeto umue o tukuiwa Agabo+ wa tundilila ko Yudea. 11 Eye weya kokuetu wa tambula uvia wa Paulu, wa kuta olomãhi lovaka aye muẽle loku popia hati: “Ca popia espiritu sandu ceci hati, ‘Va Yudea ko Yerusalãi+ haico va ka kuta ukuovia ulo loku u weca peka liomanu vakualofeka.’”+ 12 Eci tua ci yeva, etu kumue la vana va kala pocitumãlo caco, tua fetika oku u peya oco ka ka lamanele ko Yerusalãi. 13 Paulu wa tambulula hati: “Nye vu kasi oku linga poku lila loku seteka oku honguisa onjila nda nõla?* Koleli okuti sia lipongiyilile lika oku kutiwa, pole, nda lipongiyilavo oku fila onduko ya Ñala Yesu+ vo Yerusalãi.” 14 Omo okuti ka tavele oku u tiula, tua liwekapo* kuenje tua popia tuti: “Ocipango ca Yehova* ci lingiwe.”

15 Noke yoloneke viaco, tua lipongiyila ungende kuenje tua fetika oku enda ko Yerusalãi. 16 Olondonge vimue vio ko Kaisarea via endavo letu, va tu tuala konjo ya Manasone u Kupro okuti, umue pokati kolondonge viatete kuna tua laikele oku sikĩla. 17 Eci tua pitĩla ko Yerusalãi, vamanji va tu tambula lesanju. 18 Pole, keteke lia kuamamo, Paulu kumue letu tua enda konjo ya Tiago+ kuenje akulu vosi omo va kala. 19 Eye wa va lama kuenda wa fetika oku va lomboluila ulandu wovina Suku a linga pokati ka vakualofeka pocakati cupange waye woku kunda.

20 Noke yoku yeva ovina evi, ovo va fetika oku sivaya Suku kuenda vo sapuila hati: “A manji, tala ndomo pokati ka va Yudea valua va linga olondonge via Yesu kuenda vosi yavo vakuambili Kocihandeleko.+ 21 Pole, ovo va yeva okuti, ove o kasi oku longisa va Yudea vosi pokati ka vakualofeka ocina cimue ci lipatãla Locihandeleko ca Mose okuti unanguluke poku va sapuila okuti, ka va ka sevise omãla vavo evamba, ndaño oku kuama oviholo.+ 22 Nye tu linga catiamẽla kondaka eyi? Ovo va ka yeva okuti ove weya. 23 Omo liaco, linga eci tu ku sapuila: Tu kuete alume vakuãla va linga ohuminyo yimue. 24 Kuende lavo, liyelisa kumue lavo, feta epese liavo oco okuti va lipemũla asenya. Kuenje omanu vosi va ka limbuka okuti, ovina va yeva viatiamẽla kokuove viuhembi, momo ove o kuete ovituwa viwa, haive ukuakupokola Kocihandeleko.+ 25 Pole, ku vakualofeka vana va tava, tua va tumisa ale ondaka yonjila tua nõlapo yokuti, va sukila oku lilava kovina via lumbiwa koviteka,+ kosonde,+ kovinyama via lekiwa ekõle*+ kuenda kevĩho liukahonga.”*+

26 Keteke lia kuamamo, Paulu wambata alume vaco, wa liyelisa eye muẽle kumue lalume vaco ndomo ci likuata Locihandeleko,+ yu wa iñila vonembele, wa tukula otembo oloneke vioku liyelisa via laikele oku pua okuti, noke citava oku eca ocilumba ci lumbiwila omunu lomunu.

27 Eci oloneke epanduvali via kala oku pitĩla kesulilo, va Yudea vo ko Asia poku u mola vonembele, va tutuminya owiñi wosi kuenje vo kuata, 28 loku kaluka vati: “Ene alume va Isareli, tu kuatisiko! U eye ulume una o kasi oku longisa omanu vosi vo kolonepa viosi oku sepula omanu vetu, Ocihandeleko cetu kuenda ocitumãlo eci. Handi vali, wa nena va Helasi vonembele kuenda va vĩhisa ocitumãlo eci ci kola.”+ 29 Momo va muile Trofimo,+ u Efeso volupale kumue laye kuenda va sima okuti Paulu wo nena vonembele. 30 Kuenje volupale luosi mueyukile onjuela kuenda omanu veya kumosi lolupesi, yu va kuata Paulu, vo kokela kosamua yonembele, vonjanja yaco haico apito a yikiwa. 31 Osimbu va kala oku seteka oku u ponda, kesongo kocivili colohoka wa yeva okuti, o Yerusalãi yosi yi kasi vombuanja; 32 vonjanja yaco eye haico a vilikiya asualali la vakesongo kolohoka kuenje wa lokila kokuavo lolupesi. Eci ovo va mola usongui wasualali lasualali vaco, va liwekapo oku tipula Paulu.

33 Noke usongui wasualali wa amelako, yu wo kuata kuenje wa handeleka okuti, o kutiwa lalienge avali;+ noke wa pula onduko yaye leci eye a linga. 34 Pole, vamue pokati kowiñi va kalukila ocina cimue, vakuavo va kalukilavo ocina ciñi. Usongui wasualali omo ka tẽlele oku limbuka eci ca kala oku pita mekonda lionjuela, wa handeleka oco a tualiwe kocivili casualali. 35 Oco, eci a pitĩla kosikata, asualali vo wambata, momo omanu va yonguile oku u lemẽha, 36 momo owiñi walua wamamako oku u kuama loku kaluka vati: “A pondiwe!”

37 Eci va laikele oku iñila laye vocivili casualali, Paulu wa pula usongui wasualali hati: “Citava okuti hu sapuila cimue?” Eye hati: “Puãi ove o tẽla oku vangula o Helasi? 38 Haveko hẽ u Egito una wa wenguile usuanji koloneke via pita kuenda wa songuila 4.000 kolomondi vekalasoko?” 39 Paulu hati: “Ocili okuti, ame ndu Yudea+ wo ko Tarso,+ ko Kilikiya, ndinungi yolupale lumue lua kemãla. Ndi pinga kokuove okuti, o ngecelela oku vangula lomanu.” 40 Eci usongui a tava, Paulu wa talama kosikata, wa linga ondimbukiso komanu leka liaye. Pana okuti omanu vosi võha, wa vangula lavo kelimi lio Heveru+ hati:

22 “Ene a vamanji, la va isia, yeveleli osimbu ndu lomboluili ovina via pita.”+ 2 Eci va yeva okuti eye o kasi oku vangula lavo kelimi lio Heveru, vosi yavo vamamako oku ũha kuenje eye wa popia hati: 3 “Ame ndu Yudea,+ nda citiwila vo Tarso, ko Kilikiya,+ nda pindisiwa volupale lulo la Gamalieli,+ haime nda longisiwa oku pokola Kocihandeleko+ ca vakukululu kuenda nda kala ukuambili kupange wa Suku ndeci ene vu kasi etaili.+ 4 Nda enda oku lambalala toke koku fa vana va kuama Onjila eyi kuenda nda kapa vamue vokayike ci kaile alume, ci kaile akãi,+ 5 ndaño ocitunda cinene kuenda akulu vosi va tẽla oku ci imbila uvangi. Nda tambula kokuavo ovikanda via sonehiwila vamanji vo ko Damasko kuenda nda kala oku endako oco ndi nene ko Yerusalãi vana va kalako okuti, va kutiwa oco va kangisiwe.

6 “Pole, vokuenda kungende, ocipepi lo Damasko okuti, ekumbi pongunji, vocipikipiki kilu kua tunda ocinyi ca ndi tuila,+ 7 kuenje nda kupukila posi, yu nda yeva ondaka ya ndi sapuila hati: ‘A Saulu, a Saulu, momo lie o ndi lambalalela?’ 8 Nda tambulula siti: ‘Ove helie, a Ñala?’ Eye wa nambulula hati: ‘Ame Yesu u Nasara, una ove o kasi oku lambalala.’ 9 Alume va kala kumue lame, va mola ocinyi, pole, ka va yevele ondaka yomunu wa kala oku vangula lame. 10 Kuenje nda pula siti: ‘A Ñala, nye ndi linga?’ Ñala wa nambulula hati: ‘Votoka, kuende ko Damasko, oko va ka ku sapuila ovina viosi via ku tukuiwila oco o vi linge.’+ 11 Pole, omo okuti sia tẽlele oku mola cimue omo liocinyi ca kala oku nina calua, nda pitĩla ko Damasko poku songuiwa la vana va kala lame.

12 “Kuenje ulume umue o tukuiwa Ananiya okuti, wa sumbilile Suku kuenda wa pokuile Kocihandeleko, haeye va Yudea vosi va kalako vo wimbilile uvangi uwa, 13 weya kokuange. Wa talama ocipepi lame loku ndi sapuila hati: ‘A manji a Saulu, letuluka!’ Vonjanja yaco, haico nda letuluka kuenje ndo mola.+ 14 Eye wa popia hati: ‘Suku ya va kukululu yetu, wa ku nõla oco o kũlĩhe ocipango caye, loku mola ukuesunga+ kuenda oku yeva ondaka yomẽla waye, 15 momo wa ku nõla oco o vangule ovina viosi wa mola levi wa yeva kokuaye.+ 16 Cilo puãi, momo lie o talukila? Votoka, papatisua kuenda poku vilikiya onduko ya Yesu,+ Suku o ka ecela akandu ove.’+

17 “Pole, eci nda tiukila ko Yerusalãi,+ yu nda kala oku likutilila vonembele, nda kuata ocinjonde, 18 kuenje nda mola Ñala wa ndi sapuila hati, ‘Yayulako, tunda lonjanga vo Yerusalãi, momo ovo ka va ka tava kuvangi wove watiamẽla kokuange.’+ 19 Nda popia siti: ‘A Ñala, ovo va kũlĩha ciwa ndomo nda kapaile vokayike vana va ku kolela loku va tipula vosunangonga losunangonga;+ 20 leci osonde yombangi yove Stefano ya peselua haipo nda kala, nda tava kuenda nda lava ovowalo a vana vo ponda.’+ 21 Puãi eye wa ndi sapuila hati: ‘Kuende, momo hu tuma kolofeka viocipãla.’”+

22 Ovo vo yevelela toke eci a tukula ondaka eyi. Kuenje va kaluka vati: “Omunu waco a pondiwe, eye ka sesamẽla oku kala lomuenyo!” 23 Omo okuti, va kala oku kaluka loku imba ovowalo avo vilu kuenda oneketela,+ 24 usongui wasualali wa handeleka oku tuala Paulu vokati kocivili casualali, yu wa tuma oku u linga apulilo osimbu vo tipula okuti, o kũlĩha esunga lieci va kalela oku kaluka oco Paulu a pondiwe. 25 Pole, eci vo kuta oco vo vete losikote, Paulu wa pula kesongo kolohoka wa kalapo hati: “Anga hẽ ocihandeleko cu ku ĩhi omoko yoku tipula u Roma* osimbu ka sombisiwile?”*+ 26 Kesongo kolohoka poku ci yeva, wa enda kusongui wasualali, wo ci sapuila loku pula hati: “Nye o sima oku linga? Momo ulume u, u Roma.” 27 Usongui wasualali wamela kokuaye loku u pula hati: “Sapuileko, ove wu Roma?” Eye wa tambulula hati: “Oco.” 28 Kesongo kolohoka wa tambulula hati: “Ame nda feta olombongo vialua oco ndi kuate omoko yoku kala u Roma.” Paulu wa popia hati: “Pole, ame nda citiwa ale lomoko yaco.”+

29 Vonjanja yaco, haico alume vana va laikele oku u linga apulilo loku u kangisa, vo sia; kuenje kesongo kolohoka wa kuata usumba eci a limbuka okuti Paulu wa kala u Roma kuenda wo kutile lalienge.+

30 Keteke lia kuamamo, kesongo wo kutulula, momo wa yonguile oku kũlĩha esunga lieci va Yudea vo pindikila, yu wa handeleka ovitunda via velapo la vosi Vakuekanga Linene oku liongolola. Wa nena Paulu vombuelo pana ovo va liongoluila kuenje wo talamisa pokati kavo.+

23 Paulu poku luluvala lutate Kekanga Linene wa popia hati: “Ene a vamanji, ame nda vumba Suku lowanji wutima wa lipua haiwo wa yela+ toke etaili.” 2 Kuenje Ananiya ocitunda cinene, wa handeleka vana va kala ponele yaye oco vo vete komẽla. 3 Noke Paulu wo sapuila hati: “Acimano ca yanguiwa, Suku o ka ku veta. Weya oku ndi sombisa ndomo ci likuata Locihandeleko kuenda o sinĩla Ocihandeleko poku tuma oku ndi veta?” 4 Vana va kalapo va popia vati: “O kasi oku sepula ocitunda cinene ca Suku?” 5 Paulu wa popia hati: “A vamanji, sia kũlĩhĩle okuti eye ocitunda cinene. Momo ca sonehiwa citi, ‘Ku ka popie lãvi ombiali yomanu vove.’”+

6 Paulu eci a limbuka okuti onepa yimue ya va Sadukeo, yikuavo ya va Fariseo, wa kaluka lolukandi Vekanga Linene hati: “Ene a vamanji, ame ndu Fariseo, ndimõla a va Fariseo.+ Ñasi oku sombisiwa omo lielavoko liepinduko liava va fa.” 7 Omo eye a popia ndoco, pokati ka va Fariseo la va Sadukeo pa katuka oku lihoya kuenda owiñi wa litepa. 8 Momo va Sadukeo va popia okuti ka kuli epinduko, ndaño ungelo ale espiritu, pole, va Fariseo va tava* kovina viaco viosi.+ 9 Kuenje kueya onjuela yalua kuenda vamue vakuavisonehua okuti va tiamẽlele ku va Fariseo va votoka, yu va fetika oku popia vati: “Ka tua sangele lacimue cĩvi kulume u-u, momo pamue espiritu limue ale ungelo umue wa vangula laye.”+ 10 Eci oku lihoya kua livokiya, usongui wasualali wa kala lohele yokuti Paulu o pondiwa lavo, yu wa tuma asualali oku lokilako oco vo upe pokati kavo kuenda oku wambata kocivili casualali.

11 Pole, kuteke waco, Ñala wa talama kovaso aye loku u sapuila hati: “Kuata utõi!+ Momo ndeci wa eca uvangi wosi watiamẽla kokuange ko Yerusalãi, o sukilavo oku imba uvangi vo Roma.”+

12 Eci kua ca, va Yudea va tumbika ongombo, yu va lisinga lesiñalo vati, ka tu li, ka tu nyui toke eci tu ponda Paulu. 13 Ava va lisinga va kala eci ci pitahãla 40 komanu. 14 Kuenje alume vaco va enda kovitunda via velapo lakulu, yu va popia vati: “Etu tua lisinga* lesiñalo okuti, ka tu li lacimue toke eci tu ponda Paulu. 15 Omo liaco, ene kumue Lekanga Linene vu sukila oku sapuila usongui wasualali oco eye o nene vombuelo kokuene pana wa liongoluili ndu okuti, vu yongola oku konomuisa lutate ocitangi caye. Pole, osimbu ka pitĩlile, tu li pongiya oco tu u ponde.”

16 Ocimumba ca Paulu ca yeva eci va kala oku sokiya kuenje wa enda, wa iñila kocivili casualali, yu wa ci lomboluila Paulu. 17 Kuenje Paulu wa vilikiya umue pokati ka va kesongo kolohoka loku u sapuila hati: “Ambata umalẽhe u kusongui wasualali, momo o kuete cimue a ko lomboluila.” 18 Omo liaco, wambata umalẽhe kuenda wo tuala kusongui wasualali loku popia hati: “Omandekua Paulu ya mbilikiya kuenda ya minga oku nena umalẽhe u kokuove, momo eye o kuete cimue a ku sapuila.” 19 Usongui wasualali wo kuata peka kuenda wo nãlela ponele loku u pula hati: “Nye o yongola oku ndi lomboluila?” 20 Eye hati: “Va Yudea va sokiya oku ku pinga oco hẽla o nene Paulu Kekanga Linene ndu okuti, va yongola oku konomuisa ciwa ocitangi caye.+ 21 Pole, ku ka tave kepingilo liavo, momo ava vo lavekela ci pitahãla 40 kalume kuenda va lisinga lesiñalo* okuti, ka va li, ka va nyui toke eci vo ponda;+ ovo va lipongiya ale, va lavoka ondaka yove.” 22 Kuenje kesongo kolohoka wa tuma umalẽhe oku enda, yu wo sapuila hati: “Ku ka sapuileko laumue okuti, ove wa ci ndomboluila.”

23 Noke eye wa kovonga vakesongo vavali volohoka loku va sapuila hati: “Pongiyi 200 kasualali oco va ende ko Kaisarea kuenda 70 ya vakuakuendela kolokavalu, 200 vakualonjelia, kowola yatatu kuteke.* 24 Pongiyivo olokavalu Paulu a endela, oco a pitĩle loku kolapo ku nguluvulu Feliki.” 25 Kuenje wa soneha ukanda umue hati:

26 “Ame ndi Kaludio Lusia, ndi sonehela Ñala Nguluvulu Feliki: Ovilamo! 27 Ulume u, wa kuatiwa la va Yudea kuenda wa laikele oku pondiwa lavo, pole, omo nda yeva okuti eye u Roma,+ ndeya lonjanga lasualali vange kuenje ndo popela.+ 28 Kuenje ndo wambata Kekanga Linene liavo,+ oco ndi limbuke esunga lieci vo pindikila. 29 Kuenje nda limbuka okuti vo pindikila olondaka vimue Viocihandeleko cavo,+ pole, ka ca kaile ocina cimue ca sesamẽlele oku fa, ale oku kapiwa vokayike. 30 Pole, omo va ndi sapuila okuti vo tumbikila ongombo,+ ndo tuma kokuove kuenda nda handeleka olomindiki viaye oco vo pindikile kovaso yove.”

31 Kuenje asualali va kuata Paulu+ ndomo va va handelekele, yu vo wambata luteke ko Antipatiri. 32 Keteke lia kuamamo, ovo va ecelela okuti vakuakuendela kolokavalu vamamako oku enda laye kuenje va tiukila kocivili casualali. 33 Vakuakuendela kolokavalu va iñila vo Kaisarea, va eca ukanda ku nguluvulu kuenda Paulu vo wecavo kokuaye. 34 Eye wa u tanga kuenda wa pula nda omunu waco wa tunda kolupale lupi kuenje noke wa limbuka okuti eye wa tunda ko Kilikiya.+ 35 “Ndu ku yevelela,” oco eye a popia, “eci olomindiki viove viya.”+ Kuenje wa handeleka oco eye a laviwe kelombe* lia Herode.

24 Eci pa pita oloneke vitãlo, ocitunda cinene Ananiya+ kuenda akulu vamue, veya longanji yimue yi tukuiwa Tertulo kuenje va pindikila Paulu ku nguluvulu.+ 2 Eci Tertulo a kovongiwa, wa fetika oku u pindika hati:

“Omo okuti tu kuete ombembua yalua vonduko yove kuenda wa lingila ofeka yilo apongoloko omo liuloño wove, 3 kovitumãlo viosi kuenda olonjanja viosi tua ci limbuka lolopandu vialua a Ñala a Feliki. 4 Pole, oco si ka ku tateke, hu pinga oco o tu yevelele vohenda yove. 5 Tua limbuka okuti ulume u-u, wa soka ndefengi,*+ o wengula ovosuanji+ pokati ka va Yudea vosi va kasi kilu lieve, haeye usongui wocisoko ci tukuiwa hati, va Nasiri.+ 6 Eye wa yonguilevo oku vĩhisa onembele, pole, tuo kuata.+ 7 * —— 8 Eci ove muẽle wu kũlĩhĩsa, o ka limbuka ovina viosi evi tu kasi oku u pindikila.”

9 Kuenje va Yudea va likongelavo kelundi liaco loku popia okuti, ovina evi viocili. 10 Eci nguluvulu a linga ondimbukiso ku Paulu oco a vangule, eye wa popia hati:

“Omo nda kũlĩha okuti ove wa linga onganji yofeka yilo vokuenda kuanyamo alua, ndi vangula lekolelo oco ndi liteyuile.+ 11 Ndeci ove muẽle wa ci limbuka okuti, pa pita lika 12 koloneke tunde eci nda lamanela ko Yerusalãi+ oku ka fendela; 12 kuenda ovo ka va ndi sangele vonembele oku lipatãla lomunu umue, pamue oku tutuminya owiñi ndaño volosunangonga ale volupale luosi. 13 Ovina va kasi oku mindikila kokuove cilo, ka va pondola oku vi imbila uvangi. 14 Pole, eci ndi litavela kokuove ceci okuti, ndomo ci likuata lonjila ovo va tukula hati ocisoko, ñasi oku vumba Suku ya vakukululu yange,+ osimbu ndi tava kovina viosi via tukuiwa Vocihandeleko levi via sonehiwa Vovaprofeto.+ 15 Kuenje ñuete elavoko ku Suku, elavoko liaco hailio omanu ava va kuetevo liokuti, ku laika oku kala epinduko+ lia vakuesunga lava havakuesungako.+ 16 Eli olio esunga lieci ndi kasilili oku likolisilako oku kuata owanji wutima wa yela* kovaso a Suku lo komanu.+ 17 Noke yanyamo alua, ndeya oku nenela ofeka yange oviali viohenda+ kuenda oku eca ovilumba. 18 Osimbu nda kala oku linga ovina evi, ovo va ndi sanga vonembele+ okuti, nda yelisua pole, sia kaile lowiñi pamue oku koka onjuela. Pole, oko kua kala vamue va Yudea va tunda koluvumba luo Asia, 19 okuti ovo nda va kalele palo oco va mindikile kovaso yove, nda ovo va kuatele muẽle cimue coku mindika.+ 20 Ale, alume va kasi palo, va popie eci cĩvi nda linga, eci ovo va ndi sombisila kovaso Yekanga Linene, 21 te lika omo liondaka nda kalukila osimbu nda kala pokati kavo yokuti: ‘Etaili ñasi oku sombisiwa kovaso yene omo nda kolela kepinduko liava va fa!’”+

22 Omo okuti Feliki wa kũlĩhĩle ciwa ovina viatiamẽla Konjila yaco,+ wa fetika oku va tundisa loku popia hati: “Ocitangi eci ndi ka ci tetulula eci kesongo kolohoka Lusia eya.” 23 Kuenje wa handeleka usongui wasualali oku kapa ulume waco vokayike, loku wĩha naito elianjo kuenda oku ecelela okuti, omanu vaye vo kuatisa kasukila aye.

24 Eci pa pita oloneke vimue, Feliki weya lukãi waye Drusila una wa kala u Yudea kuenda eye wa tuma oku vilikiya Paulu kuenje wo yevelela eci a lombolola catiamẽla koku kolela Kristu Yesu.+ 25 Pole, osimbu Paulu a kala oku lombolola eci catiamẽla kesunga, loku likandangiya kuenda esombiso lia laikele oku iya,+ Feliki wa kuata usumba, yu wa popia hati: “Kuende, pole, eci ñuata epuluvi limue, hu tuma oku ku vilikiya vali.” 26 Handi vali, eye wa lavokaile okuti Paulu u wĩha olombongo. Eli olio esunga lieci, a enda oku u vilikiya olonjanja vialua oco a sapele laye. 27 Pole, eci pa pita anyamo avali, Porkio Festo wa piñainya Feliki; omo okuti Feliki wa yonguile oku sanjuisa va Yudea,+ wa sia Paulu vokayike.

25 Eci Festo+ a pitĩla voluvumba oco a viale, noke yoloneke vitatu wa tunda ko Kaisarea oku lamanela ko Yerusalãi. 2 Kuenje ovitunda via velapo kumue lalume va kemãla va va Yudea va sapula Paulu+ kokuaye. Ovo va livondela ku Festo, 3 oco a va yevelele kuenda oku tuma Paulu ko Yerusalãi. Pole, ovo va kala oku sokiya oku tumbikila ongombo Paulu loku u pondela vonjila.+ 4 Pole, Festo wa tambulula okuti, Paulu wa sukilile oku amamako oku kala vo Kaisarea, momo eye wa laikele oku tiukilako ndopo. 5 “Omo liaco, vana okuti asongui pokati kene,” oco eye a popia, “va loke lame kuenje vo pindike nda ulume waco wa linga cimue cĩvi.”+

6 Noke yoku kala pokati kavo oloneke vimue okuti ka via pitahãlele ecelãla ale ekũi koloneke, wa lokila ko Kaisarea kuenda keteke lia kuamamo wa tumãla komangu yekanga kuenje wa handeleka oku nena Paulu. 7 Eci eye a pitĩla, va Yudea vana va tundilila ko Yerusalãi vo ñuala, loku u lundila ovina vialua okuti, ka va tẽlele oku imba uvangi walundi aco.+

8 Paulu wa liteyuila poku popia hati: “Sia lueyele Ocihandeleko ca va Yudea, ndaño onembele ale Kaisare.”+ 9 Festo omo a yonguile oku sanjuisa va Yudea,+ wa kumbulula Paulu hati: “O yongola hẽ oku lamanela ko Yerusalãi oco o sombisiwe kovaso ange omo liovina evi?” 10 Paulu wa tambulula hati: “Ndi tãi kovaso yomangu yekanga ya Kaisare kuna ndi sesamẽla oku sombisiwa. Sia lingile cimue cĩvi ku va Yudea, ndeci ove wa ci kũlĩha ciwa. 11 Nda okuti ndindingaĩvi kuenda nda linga cimue cĩvi okuti ndi sesamẽla oku fa,+ si likali oku fa; puãi nda ovina alume ava va kasi oku mindika haviociliko, lomue o kuete omoko yoku ngeca kokuavo. Ame ndi pinga oco Kaisare+ a kũlĩhe ocitangi eci!” 12 Kuenje Festo noke yoku vangula lolondunguli viekanga, wa popia hati: “Omo okuti ove o yongola oku sombisiwa la Kaisare, o ka sombisiwa la Kaisare.”

13 Eci pa pita oloneke vimue, soma Agripa kumue la Bernike veya ko Kaisarea oku pasuisa Festo. 14 Omo okuti va kalako oloneke vimue, Festo wa sapuila ocitangi ca Paulu ku soma hati:

“Kuli ulume umue Feliki a sile vokayike, 15 kuenda eci nda kala ko Yerusalãi ovitunda via velapo lakulu va va Yudea vo pindika+ kuenje va pinga oco ndu kangise. 16 Pole, nda va tambulula okuti hacituwako ca va Roma oku eca ño omunu ocali, osimbu omunu wa lundiliwa ka lisangele polo la polo la vana vo lundila okuti, o kuata epuluvi lioku liteyuila kondaka vo pindikila.+ 17 Eci ovo va pitĩla kulo, sia kaile osimbu, keteke lia kuamamo nda tumãla komangu yekanga kuenda nda tuma oku nena ulume waco. 18 Olomindiki viaye eci via votoka, ka vio pindikilile cimue cĩvi kovina nda kala oku sima.+ 19 Ovo va lihoyisila ño omo liefendelo liavo liosuku*+ kuenda liulume umue o tukuiwa Yesu una wa file, pole, Paulu wa tamalãla loku popia hati, eye o kasi lomuenyo.+ 20 Omo ca natamẽle ndomo ndi tetulula ocitangi caco, ndo pula nda o yongola oku enda ko Yerusalãi okuti, oko eye a ka sombisiwila catiamẽla kocitangi caco.+ 21 Pole, eci Paulu a pinga okuti amamako oku yikiwa toke eci a tetuluiwa la Augustu,*+ nda handeleka okuti o yikiwa toke eci ndu tuma ku Kaisare.”

22 Noke Agripa wa sapuila Festo hati: “Ame ndi yongolavo oku yevelela omunu waco.”+ “Hẽla, ove o ko yeva” oco eye a popia. 23 Keteke lia kuamamo, Agripa la Bernike veya lulamba walua, yu va iñila vonjo yekanga kumue lasongui vasualali, lalume va kemãla volupale; kuenje eci Festo a handeleka, va nena Paulu. 24 Festo wa popia hati: “A Soma Agripa kuenda ene vosi vu kasi palo letu, vu lete omunu u, una owiñi wosi wa va Yudea va minga ci kaile ko Yerusalãi ci kaile kulo poku kaluka vati, eye ka sesamẽla vali oku kala lomuenyo.+ 25 Pole, nda limbuka okuti eye ka lingile lacimue okuti, o sesamẽla oku fa.+ Kuenje eci ulume u a tukula Augustu, nda nõlapo oku u tuma. 26 Si kuete lacimue ndi sonehela Ñala yange catiamẽla kokuaye. Omo liaco, ndo nena kovaso yene vosi, ca piãla vali kokuove a Soma Agripa okuti, noke yoku u konomuisa, ñuata cimue coku soneha. 27 Momo ka ca ndi sungulukile oku tuma omandekua yimue okuti, ka ku lekisiwa esunga lieci vo pindikila.”

26 Agripa+ wa sapuila Paulu hati: “O kuete epuluvi lioku vangula oco o liteyuile.” Kuenje Paulu wolõla eka liaye, wa fetika oku liteyuila poku popia hati:

2 “A Soma Agripa, catiamẽla kovina viosi va Yudea+ va kasi oku ndi lundila, ndi li tenda ame muẽle okuti nda sumũlũha omo lioku talama kovaso yove etaili oco ndi liteyuile, 3 ca piãla enene omo wa kũlĩha ciwa ovituwa viosi via va Yudea kuenda oku lihoyisa ku kasi pokati kavo. Omo liaco, hu pinga okuti, o njevelela lepandi.

4 “Ekalo liomuenyo wange tunde vutila eci nda kala pokati komanu vange* kuenda vo Yerusalãi, lia kũlĩhĩwa ciwa la va Yudea vosi,+ 5 vana va ndi kũlĩha tunde osimbu okuti, ame nda kala u Fariseo+ ocisoko ca vana va tõlisa oviholo viefendelo lietu,+ nda ovo va yongola va ci imbile uvangi. 6 Pole, cilo ñasi vekanga omo lielavoko liohuminyo Suku a lingile ku vakukululu yetu;+ 7 ohuminyo yaco haiyo ovikoti vietu 12 via lavoka oku tẽlisiwa poku u lingila upange u kola utanya luteke. A Soma, omo lielavoko liaco, oco va Yudea+ va kasilili oku ndi lundila.

8 “Momo lie vu simĩla okuti Suku ka tẽla oku pindula ava va fa? 9 Ame muẽle nda nõlelepo oku kuama olonjila viosi, oco ndi katukile onduko ya Yesu u Nasara. 10 Eci oco nda linga vo Yerusalãi kuenda nda kapa olosandu vialua vokayike,+ momo nda tambuile omoko yaco kovitunda via velapo;+ kuenje eci va laikele oku pondiwa, nda kuatisakovo. 11 Nda va kangisa olonjanja vialua volosunangonga viosi, oco ndi va kisike oku likala ekolelo liavo; kuenje omo okuti nda va kuatelele onyeño yalua, nda va lambalala toke kalupale ocipãla.

12 “Osimbu nda kala oku ci linga, nda linga ungende woku enda ko Damasko lomoko kuenda ocikundi covitunda via velapo, 13 eci ekumbi lia kala pongunji, a Soma, vonjila nda mola ocinyi ca tunda kilu ca tua okuti, oku nina kuekumbi ci sule kuenda ca ndi tuila kumue la vana va kala oku enda lame.+ 14 Eci vosi tua kupukila posi, nda yeva ondaka ya ndi sapuila kelimi lio Heveru hati: ‘A Saulu, a Saulu, momo lie o ndi lambalalela? Nda wamamako oku tasula kolosongo* cu ku punyula.’ 15 Pole, nda pula siti: ‘Ove helie, a Ñala?’ Ñala wa nambulula hati: ‘Ame Yesu, una ove o kasi oku lambalala. 16 Votoka, talama. Nda molẽha kokuove, momo nda ku nõla oco o linge oñuatisi kuenda ombangi ci kaile yovina wa mola, ci kaile yovina ndi ka kumuisa viatiamẽla kokuange.+ 17 Kuenje hu popela komanu ava kuenda kolofeka kuna hu tuma,+ 18 oco o patulule ovaso avo+ okuti, va tunda vowelema+ ha va iñila vocinyi,+ loku tunda kuviali wa Satana+ okuti, va tiamẽla ku Suku, oco va tambule ongecelo yakandu+ kuenda ocipiñalo pokati ka vana va yelisua omo va ñolela.’

19 “Omo liaco, a Soma Agripa, nda linga eci Yesu a numa oku linga vocinjonde, 20 pole, tete ku vana va kala ko Damasko,+ noke ku vana va kala ko Yerusalãi+ kuenda kofeka yosi yo Yudea, la vakualofeka vana nda kundila okuti, va sukila oku likekembela loku pongolokela ku Suku poku linga ovina vi lekisa elikekembelo liavo.+ 21 Eli olio esunga lieci va Yudea va ñuatela vonembele loku seteka oku ndi ponda.+ 22 Pole, omo nda tambula ekuatiso lia Suku, toke etaili ndi kasi oku amamako oku imba uvangi, ci kaile kuava vatito, ci kaile kuava vanene, si popi lacimue te lika eci Ovaprofeto la Mose va popia okuti ca laikele oku lingiwa,+ 23 okuti Kristu wa laikele oku talisiwa ohali+ kuenda omo eye tete o pinduiwa kuava va fa,+ eye wa laikele oku imba uvangi wocinyi ci kaile komanu ava kuenda ku vakualofeka.”+

24 Osimbu Paulu a kala oku popia olondaka evi oco a liteyuile, Festo wa popia lolukandi hati: “A Paulu, ove o kasi oku linga eyui! Oku lilongisa kuove calua ku kasi oku ku kokela uyui!” 25 Pole, Paulu hati: “A Ñala a Festo, sia lingile eyui, puãi ñasi oku vangula olondaka viocili haivio via sunguluka. 26 Ocili okuti, soma ñasi oku vangula laye lutõi, wa kũlĩha ciwa ovina evi; nda kolela okuti pokati kovina evi ka pali cimue eye ka kũlĩhĩle, momo lacimue ca lingiwa vuyombeki.+ 27 A Soma Agripa, wa kolela Kovaprofeto? Ndi cĩ okuti wa kolela.” 28 Pole, Agripa wa sapuila Paulu hati: “Vokatembo katito nda wa ndi tavisa okuti, ndi linga Ukristão.” 29 Kuenje Paulu hati: “Ndi likutilila ku Suku okuti ci kaile ndopo, ci kaile noke, haveko lika pole, la vosi va kasi oku ndi yevelela etaili nda va kala Akristão ndame, pole, si yongola okuti ovo va kapiwa kalienge ndame.”

30 Kuenje soma wa votoka kumue la nguluvulu kuenda Bernike lalume vana va tumãlele lavo. 31 Pole, osimbu va kala oku enda, va fetika oku livangula pokati vati: “Omunu u, ka kasi oku linga cimue okuti o sesamẽla oku fa ale oku kapiwa vokayike.”+ 32 Agripa wa sapuila Festo hati: “Ulume u nda ca tava oku weca, nda ka pingile oco a ende ku Kaisare.”+

27 Eci tua sokiya oku enda lonaviyu ko Italia,+ va kundika Paulu lolomandekua vikuavo ku kesongo umue wolohoka o tukuiwa Juliu, wocivili ca Augustu. 2 Tua londa vonaviyu yo ko Andrometeo ya laikele oku enda katapu o kohulo yokalunga koluvumba luo Asia, noke tua fetika ungende; Aristarko+ u Makedonia wa tunda ko Tesalonike wa kalavo letu. 3 Keteke lia kuamamo tua pitĩla ko Sidono kuenje Juliu wa tata Paulu lohenda kuenda wa ecelela okuti eye enda kakamba vaye oco vo kuatise.

4 Eci tua tundako tua enda lonaviyu kocifuka co Kupro, momo ofela ya tu tateka. 5 Eci tua yoka okalunga ko Kilikiya kuenda ko Pamfulia, tua pitĩla ko Mura yo ko Lukia. 6 Oko kesongo kasualali a sanga onaviyu ya tunda ko Alexandria yenda ko Italia kuenje wa tu kapamo. 7 Noke yoku enda evando oloneke vialua, tua pitĩla ko Kinido lohali yalua. Omo okuti ofela ya tu tateka oku amisako lungende, tua enda lonaviyu ocipepi lo Kurete ko Salimone kuna tua salama omo liofela. 8 Eci tua tunda kohulo yokalunga lohali yalua, tua pitĩla kocitumãlo ci tukuiwa Etapu Liwa ocipepi lolupale luo Lasea.

9 Pa pitile ale oloneke vialua kuenda ca kokele ohele yalua oku endela vonaviyu, momo ndaño muẽle oku likandangiya oku lia Keteke Lioku Tuvika Akandu,+ kua pitile ale kuenje Paulu wa va lungula, 10 hati: “Ene alume, nda limbuka okuti ungende ulo u kala wohali lepese lialua, pole, haliovikuatako lika ale lionaviyu, puãi lovimuenyo vietu.” 11 Kesongo kolohoka wa yevelela ukuakuendisa onaviyu la muẽle anaviyu, pole, ka yevelile eci Paulu a popia. 12 Omo okuti ketapu liaco ka kua sungulukile oku kalako kotembo yombambi, valua va imba onumbi oco va tundeko okuti, va pita otembo yombambi vo Foinike, etapu lio Kurete li ecelela oku enda konano lo kombuelo.

13 Eci ofela yo kombuelo ya fetika oku sika levando, va simĩle okuti va tẽlisa ale ocimãho cavo kuenje va yelula onjundo, yu va pita kohulo yokalunga ko Kurete. 14 Noke yokatembo kamue, kueya ehunguhungu linene liofela li tukuiwa Eurakulo.* 15 Eci onaviyu ya kokiwa okuti ka ya tẽlele oku tamãlala lofela, tua yeca oco yende lofela. 16 Kuenje tua pita kokacifuka ka tukuiwa Kaluda kuenda ndaño ndoco, ka tua tẽlele oku pandeka ciwa okawato* ka kala oku kokiwa lonaviyu. 17 Pole, noke lioku ka yelula, va kuta lovikolo vinene kosi yonaviyu oco ka yi ka litepe pokati kuenda lusumba wokuti va ka sakatela vo Sirte,* ovo va lowisa olonanga vionaviyu okuti yenda lofela. 18 Omo ehunguhungu lia kala oku tu tuñunya calua, keteke lia kuamamo, va fetika oku inasi ovikuata vionaviyu vokalunga. 19 Kuenje keteke liatatu, va inasi ovikolo vionaviyu lovaka avo muẽle.

20 Ekumbi kuenda olombungululu ka via molẽhele vokuenda kuoloneke vialua kuenje ehunguhungu linene lia kala oku tu veta, elavoko lietu lioku popeliwa lia fetika oku tepuluka. 21 Noke yoku pita otembo yalua okuti ka va lile, Paulu wa talama pokati kavo, yu wa popia hati: “Ene alume, nda wa njeveleleli kuenda nda ka wa tundili ko Kurete, nda ka wa muili ohali eyi, lepese eli.+ 22 Cilo, ndu peyi siti kuati utõi, momo lomue pokati kene o ka fa, pole, onaviyu lika yi ka nyolẽha. 23 Momo kuteke wa pita ungelo+ umue wa Suku una ndi fendela haeye ndi lingila upange u kola, wa talama ponele yange, 24 kuenje wa popia hati: ‘Ku ka yokoke a Paulu. O ka talama kovaso a Kaisare+ kuenda tala! Suku wa ku ĩha vosi va endela kumue love vonaviyu.’ 25 Omo liaco, kuati utõi ene alume, momo nda kolela Suku okuti, ci ka lingiwa ndeci va ndi sapuila. 26 Kuenje tu sukila oku imbiwa kocifuka cimue.”+

27 Noke lioku pungua pungua Vokalunga ko Adria ci soka 14 kovoteke, vokati kuteke vakuanaviyu va fetika oku sima okuti, tua kala ocipepi longongo. 28 Eci va seteka oku longa kuaco, va sanga 20 kapeka,* eci va amisako vali va seteka kuenje va sanga 15 kapeka.* 29 Omo va kala lusumba wokuti tu saka kovawe, va lowisa olonjundo vikuãla kesĩla lionaviyu kuenje va yonguile okuti ku ca. 30 Pole, eci vakuanaviyu va seteka oku tunda vonaviyu kuenda va lowisa okawato vokalunga locisimĩlo coku lowisa olonjundo kocinyũlu conaviyu, 31 Paulu wa sapuila kesongo kolohoka kuenda asualali hati: “Vu popeliwa+ lika nda omanu ava va siala vonaviyu.” 32 Asualali va teta ovikolo viokawato kuenda va ka kupula.

33 Eci kua kala loku ca, Paulu wa vetiya omanu vosi oco va lie cimue, loku popia hati: “Etaili ca tẽla 14 koloneke vu kasi oku lavulula lesakalalo kuenda toke cilo ka wa lili cimue. 34 Ndu vu vetiyi oco vu lie cimue; eci cu kuatisi, momo lalimue esinga liovitue viene li ka nyõleha.” 35 Noke yoku popia olondaka evi, wa nyañula ombolo, wa eca olopandu ku Suku kovaso ya vosi, wa yi timbula, yu wa fetika oku lia. 36 Kuenje vosi va kuata utõi kuenda va fetikavo oku lia. 37 Kuenje vosi tua kala vonaviyu, tua sokele 276 komanu. 38 Pana okuti va lia kuenje vekuta, va inasi otiliku vokalunga+ oco va lelise onaviyu.

39 Eci kua ca, ka va limbukile ongongo,+ pole, va mola okacifuka kamue ka kuete eseke kuenje va sokiya oku talamisako onaviyu nda ci tẽliwa. 40 Omo liaco, va tetako olonjundo, yu va vimba vokalunga, loku kutulula ovikolo viovipando; kuenje eci va katula onanga yocinyũlu conaviyu, va enda kohulo yokalunga. 41 Eci va veta kondunda yeseke ya kala konele yokalunga, ocinyũlu ca saka kuenje ka ca lisengele, pole esĩla liaco lia fetika oku teka teka omo liakimba.+ 42 Omo liaco, asualali va sokiya oku ponda olomandekua oco lomue ka ka puluke poku liteva. 43 Pole, omo kesongo kolohoka wa yonguile oku popela Paulu, wa va tateka oku tẽlisa esokiyo liavo. Eye wa handeleka okuti, vana va tẽla oku liteva va limba tete vokalunga oco va pitĩle kongongo, 44 kuenda vakuavo va kuameko, vamue lavaya, vakuavo lovinimbu vionaviyu. Kuenje vosi va pitĩla kongongo lomuenyo.+

28 Noke yoku puluka, va tu sapuila okuti ocifuka caco ci tukuiwa Melita.+ 2 Vakuacifuka caco* va lekisa ohenda yalua kokuetu. Va tu siakalẽla ondalu kuenda va tu tambula vosi yetu locisola, omo liombela ya kala oku loka kuenda ombambi. 3 Pole, eci Paulu ongolola olohũi loku vi vokiya pondalu, pa tunda onyõha yimue omo liowuya kuenje ya kakatela keka liaye. 4 Eci vakuacifuka caco va mola okuti onyõha ya kakatela keka liaye, va livangula pokati vati: “Ulume u omondi muẽle, ndaño wa puluka vokalunga, Esunga* ka lio wecelele okuti o kala lomuenyo.” 5 Pole, eye wa takumuila onyõha yaco vondalu kuenje ka yo lingile cimue. 6 Ovo va simĩle okuti o lenda, ale o fa ocipikipiki. Noke lioku lavoka osimbu yalua kuenda oku mola okuti lacimue cĩvi ca pita laye, ovo va pongolola ovisimĩlo viavo kuenda va fetika oku popia vati, eye osuku yimue.

7 Ocipepi locitumãlo caco, kua kala ovisenge viulume umue wa velapo vocifuka okuti, onduko yaye Popiliu kuenje eye wa tu tambula ciwa, yu wa tu yekisa locisola oloneke vitatu. 8 Ceya okuti, isia ya Popiliu wa kala oku vela ombambi kuenda ocipulukãlo kuenje Paulu wa enda kokuaye, wa likutilila, wo kapa ovaka aye, yu wo sakula.+ 9 Noke omanu vakuavo vo vocifuka caco okuti va kuatiwile loku vela, va fetikavo oku iya kokuaye kuenje va sakuiwa.+ 10 Ovo va tu ĩhavo olombanjaile vialua kuenda eci tua tundako va tu longekela ovina viosi tua sukilile.

11 Noke yolosãi vitatu, tua enda lonaviyu yimue ya kuatele ondimbukiso yokuti, “Omãla va Sewusi.” Onaviyu yaco yo ko Alexandria kuenda ya pitile otembo yombambi vocifuka caco. 12 Eci tua pitĩla ketapu lio Surakuso, oko tua kala oloneke vitatu; 13 oku tunda kocitumãlo caco tua pitĩla vo Regio. Noke yoku pita eteke, eci ofela yo kombuelo ya sika, tua pitĩla vo Puteoli keteke liavali. 14 Kuenje tua sangako vamanji kuenda va tu pinga oco tu kale lavo oloneke epanduvali noke tua enda ko Roma. 15 Vamanji eci va yeva ovina viatiamẽla kokuetu, veya toke pocitanda co Apiu oku lisanga letu kuenda kocitumãlo cimue ci tukuiwa hati, Olonjo Vitatu.* Eci Paulu a va mola, wa pandula Suku kuenda wa kuata utõi.+ 16 Oku sulako eci tua iñila vo Roma, va ecelela okuti Paulu o kala lesualali limue oku u lava.

17 Noke lioloneke vitatu, eye wa vilikiya alume va velapo vo ko Yudea. Eci va liongolola wa va sapuila hati: “Ene a vamanji, ndaño okuti sia lingile cimue cĩvi komanu, ale koviholo via vakukululu yetu,+ nda linga omandekua tunde ko Yerusalãi toke eci nda eciwa peka lia va Roma.+ 18 Kuenje noke yoku linga ekonomuiso limue,+ ovo va yonguile oku ngeca, momo ka va ndi sangele leko lia sesamẽla oku fa.+ 19 Pole, eci va Yudea va patãla, nda kisikiwa oku pinga ku Kaisare+ oco a kũlĩhe ocitangi cange, pole, sia ci lingilile omo ñuete cimue coku pindika ofeka yange. 20 Eli olio esunga lieci ndo pañinyili oco ndu moli, loku vangula lene okuti, mekonda lielavoko lia va Isareli, nda kutiwa lalienge a-a.”+ 21 Ovo vo sapuila vati: “Ka tua tambuile ovikanda vi tunda ko Yudea vi ku tukula kuenda ka kua tundile manji laumue wa sapula, pamue wa vangula cimue cĩvi catiamẽla kokuove. 22 Pole, tu yongola oku yeva ovisimĩlo viove, momo catiamẽla kocisoko caco,+ tua kũlĩha okuti, kolonepa viosi va ci patãla.”+

23 Kuenje ovo va sokiya eteke lioku lisanga laye kuenda valua veya oku sapela laye konjo a sikĩla. Wa va lomboluila ondaka yaco poku eca uvangi wosi watiamẽla Kusoma wa Suku, loku seteka oku va tavisa ku Yesu+ poku tukula Ocihandeleko ca Mose+ kuenda Kovaprofeto,+ tunde omẽle toke koñolosi. 24 Omanu vamue va fetika oku tava ovina eye a popia; pole, vakuavo ka va tavele. 25 Omo va lipatãla pokati, va fetika oku tunda kuenje Paulu wa popia lika hati:

“Espiritu sandu lia sapuila vakukululu yene pocakati cuprofeto Isaya, 26 hati: ‘Kuende komanu ava kuenda va sapuila siti: “Oku yeva vu ka yeva, pole, ka vu kuata elomboloko, oku vanja vu ka vanja, pole, ka vu ci limbuka.+ 27 Momo utima womanu ava wa tindila kuenda lovatũi avo va yeva, pole, ka va kuata elomboloko, va pata ovaso avo, oco ka va ka vanje lovaso avo ndaño oku yeva lovatũi avo, loku kuata elomboloko lutima wavo okuti, va tiuka kuenje ndi va sakula.”’+ 28 Omo liaco, kũlĩhi okuti epopelo eli, li tunda ku Suku, lia tumiwa ku vakualofeka;+ ovo va ka li yeva muẽle.”+ 29 * ——

30 SEye wamamako oku kala vonjo a fetela anyamo avali+ kuenje wa enda oku tambula locisola vosi veya kokuaye, 31 wa va kundila Usoma wa Suku loku va longisa ovina viatiamẽla ku Ñala Yesu Kristu lutõi walua okuti,+ lomue wo tateka.

Ale “unene.”

Ale “owiñi.”

Ale “eye wa tuika pokati.”

Tala Alombo. A5.

Ale “oku limbukiwa,” okuti, o tendiwa ndovapostolo vakuavo 11.

Ale “elimi liaye lioku citiwa?”

Ale “ovinyu yokaliye.”

Okuti, kowola 9 komẽle.

Ale “ovilimbu.”

Tala Alombo. A5.

Tala Alombo. A5.

Ale “ovilimbu.”

Ale pamue, “ovikolo.”

Tala Alombo. A5.

Lit., “etimba liange.”

Okuti, ocitumãlo mu kendiwa omanu va fa.

Lit., “umue pokati kepako lioviongo viaye.”

Okuti, ocitumãlo mu kendiwa omanu va fa.

Tala Alombo. A5.

Tala Alombo. A5.

Ale “oku litepaila ovina viavo viosi.”

Ale “ovilimbu.”

Tala Alombo. A5.

Okuti, kowola 3 kekumbi.

Ale “olomandomando.”

Lit., “oku imũha.”

Lit., “vi tunda kovaso a Yehova.” Tala Alombo. A5.

Tala Alombo. A5.

Lit., “ombuto.”

Ale “epinduko kuava va fa konepa ya Yesu.”

Lit., “utue wevindi.”

Okuti, ka va lilongisile kolosikola viasongui vatavo; ka ci lomboloka okuti ka va tangele.

Ale “ondimbukiso.”

Tala Alombo. A5.

Ale “Kristu yaye.”

Tala Alombo. A5.

Ale “ovilimbu.”

Ale “oku likutilila lutima wosi.”

Tala Alombo. A5.

Ale “ovilimbu.”

Tala Alombo. A5.

Ale “va tema calua.”

Ale “oku veta.”

Lit., “ka ciwako.”

Ale “alume epanduvali vana va kuatele oluhimo luwa.”

Ale “ovilimbu.”

Lit., “ombuto.”

Lit., “ombuto.”

Ale “oku va tata lãvi.”

Ale pamue, “haico a linga la.”

Ale “asongui vepata.”

Ale “kua kala olomema.”

Ale “eye wa nõlapo.”

Ale “oku kũlĩhĩsa.”

Tala Alombo. A5.

Tala Alombo. A5.

Ale “ovilimbu.”

Tala Alombo. A5.

Ale “va tema calua.”

Ale “ongusu yomuenyo.”

Tala Alombo. A5.

Ale pamue, “olupale lumue.”

Tala Alombo. A5.

Lit., “ondulu.”

Tala Alombo. A5.

Tala Alombo. A5.

Tala Alombo. A5.

Ale “ukuenje welombe.”

Tala Alombo. A3.

Tala Alombo. A5.

Lit., “oku kuta; oku kapa kalienge.”

Lit., “oco okuti eye o vambata okuti va kapiwa kalienge.”

Lit., “oku iñila loku tunda.”

Tala Alombo. A5.

Onduko Dorka kelimi lio Helasi londuko Tavita kelimi lio Aramaiku, vi lomboloka “Kambambi.”

Ale “ovowalo o kilu.”

Ale “o songuila,” o songola 100 kasualali.

Ale “ocimunga,” ocivili colohoka vio ko Roma ci kuete 600 kasualali.

Okuti, kowola 3 kekumbi.

Ale “oku yekisiwa.”

Okuti, kowola 12 ekumbi pongunji.

Lit., “ocikuata.”

Ale “ovipuka.”

Okuti, kowola 3 kekumbi.

Tala Alombo. A5.

Ale “oku molẽha.”

Ale “vana va tava.”

Ale “oku hoya.”

Ale “ovipuka.”

Ale “oku tateka onjila ya Suku?”

Lit., “võhako.”

Tala Alombo. A5.

Ale “oku u tuala kesombiso.”

Tala Alombo. A5.

Tala Alombo. A5.

Tala Alombo. A5.

Ale “oku yaka.”

Tala Alombo. A5.

Tala Alombo. A5.

Lit., “Niger.”

Ale “oku vumba kovaso yowiñi.”

Tala Alombo. A5.

Nguluvulu yoluvumba lumue luo Roma. Tala Elomboluilo.

Tala Alombo. A5.

Tala Alombo. A5.

Tala Alombo. A5.

Lit., “lokuokuo kua votuiwa.”

Lit., “ombuto.”

Ale “wa linga ocipango ca Suku.”

Tala Alombo. A5.

Tala Alombo. A5.

Tala Alombo. A5.

Tala Alombo. A5.

Ale “ovitima viomanu.”

Tala Alombo. A5.

Ale “ovilimbu.”

Tala Alombo. A5.

Ale “oku lihoya.”

Ale “ovilimbu.”

Ale “osinge; onjo.”

Tala Alombo. A5.

Tala Alombo. A5.

Kelimi lio Helasi, porneia. Tala Elomboluilo.

Ale “kovinyama via pondiwa okuti ka via tundisiwile osonde.”

Ale “lovinyama via pondiwa okuti ka via tundisiwile osonde.”

Kelimi lio Helasi, porneia. Tala Elomboluilo.

Tala Alombo. A3.

Tala Alombo. A5.

Tala Alombo. A5.

Tala Alombo. A5.

Okuti, espiritu sandu Yesu a tambula ku Suku.

Tala Alombo. A5.

Tala Alombo. A5.

Ale “elinga lioku tãha.”

Tala Alombo. A5.

Ale “ka tua pisiwile.”

Ale “oku nyula.”

Ale “ocitumbulukila.”

Ale “ocitumbulukila.”

Ale “Eye wa sokolola lavo.”

Okuti, vosunangonga.

Nguluvulu yoluvumba lumue luo Roma. Tala Elomboluilo.

Tala Alombo. A5.

Tala Alombo. A5.

Ale “va tĩlisa ovitima kuenda ka va tavele.”

Tala Alombo. A5.

Ale “Diana.”

Epalanga lia kala onguluvulu yoluvumba lumue luo Roma. Tala Elomboluilo.

Ale “oku omboka vutima.”

Ale “viu kuatisi.”

Lit., “loku kutiwa.”

Ale “ca velapo kokuange.”

Ale “ocipango cosi.”

Lit., “va limba posingo ya Paulu.”

Ale “locikembe.”

Ale “konele yetapu.”

Lit., “ufeko wosombo.”

Ale “oku ndi honguisa utima?”

Lit., “tuõhako.”

Tala Alombo. A5.

Ale “kovinyama via pondiwa okuti ka via tundisiwile osonde.”

Kelimi lio Helasi, porneia. Tala Elomboluilo.

Ale “Onyitiwe yo ko Roma.”

Ale “ka pisiwile?”

Ale “va tambulula kovaso yowiñi.”

Ale “oku likuminya.”

Ale “oku likuminya.”

Okuti, kowola 9 kuteke.

Ale “ombonge.”

Ale “ukuakukoka ovitangi.”

Tala Alombo. A3.

Ale “oku pua eko.”

Ale “etavo liavo.”

Eyi onduko yesumbilo ya nguluvulu yo ko Roma, handukoko yomunu umue.

Ale “ofeka.”

Osongo, ombueti yimue ya songoloka yoku vetiya ocinyama oco cende lonjanga.

Okuti, ofela yo konano.

Okawato kamue okuti, ka kuatisa oku lipopela.

Tala Elomboluilo.

Ci soka 36 kolometulu. Tala Alombo. B14.

Ci soka 27 kolometulu. Tala Alombo. B14.

Ale “olonungi vio pocitumãlo caco.”

Kelimi lio Helasi ondaka Dike, pamue yi tiamisiwila kosuku yukãi yi fetuluinya esunga, ale kocisimĩlo cesunga lonjila yimue ka yi muiwa.

Eci ca kala ocitumãlo coku lila loku puyukila.

Tala Alombo. A3.

    Alivulu Wumbundu (1993-2026)
    Tunda
    Iñila
    • Umbundu
    • Tumisa o link
    • Ceci o yongola
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Alungulo Onumbi
    • Onumbi Yoku Liteyuila
    • Ndomo o Liteyuila
    • JW.ORG
    • Iñila
    Tumisa o link