Te rahiraa mai te huiraatira—E tumu parau faufaa mau
“TE PAE tausani mirioniraa aiû.” Tera ta te faatereraa Tinito i pii Wang He, e aiû tamahine fanauhia i te fare maˈi no Beijing i te tuiraa po, te 11 no tiurai 1987. No teie nei aiû paha i naeahia ˈi i teie nei te huiraatira taatoa o te ao nei e 5 000 000 000, aore ïa e taata i papu. Noa ˈtu â ïa, ua fanauhia mai o ˈna i te taime tano maitai faataahia e te Hau Amui ia naeahia teie numera e te huiraatira o te ao nei. Ua rave te faatereraa Tinito i teie ohipa no te faarahi i te tumu parau teimaha mau no nia i te haereraa i te rahi o te huiraatira ta te fenua Tinito e ta to te ao atoa e faaruru nei.
Te faaite nei te mau parau faataa e te maraa ra te numera o te taata i te fenua nei i te hoê vitivitiraa e haapeapea ra i te tahi feia ite. I teie huru maraa-oioio-raa, e tataipiti ïa te huiraatira o te ao nei i roto noa e 40 matahiti. No taua huru oioi ra, te parau nei te feia ite, te maa e hinaarohia no te faaamu i te huiraatira, ua hau aˈe ïa i te maa e hotu mai, e te hopea e erehia ïa to te ao i te maa. Hau atu â, e otia to te rahiraa maitai natura o te ao nei, e pau oioi roa ˈˈe ïa i te parareraa te huiraatira, e teie ïa te auraa, e ati te itehia e ati noa ˈˈe te ao. Mai te peu e eita te ereraa i te maa e te mau maitai e haamou ia tatou, te parau nei te feia ite, ma te papu, tera iho â te itehia mai ia haaviivii anaˈe tatou i to tatou vahi nohoraa. E mure to tatou aho ia tatou iho i ta tatou e rave ra i te reva, te pape e te repo, e tupu oioi noa mai te reira i te rahiraa mai te taata. E au ra e ua fatata roa teie ati i te tupu.
Eaha râ te tia ia ravehia? Te vai nei e rave rahi mau manaˈo no nia i teie tumu parau. Te manaˈo nei vetahi pae e ahiri e aore e ravea puai te ravehia no te faaiti i te maraaraa te huiraatira, o te maitai ïa o te mau taata atoa te fifihia. Te tiaturi nei vetahi e, mai tei tupu i mutaa ihora, e itehia mai te mau ravea apî no te tinai i te mau fifi i te pae o te maa, te mau maitai, te haaviiviiraa, e te tahi noa ˈtu â mau mea. Te manaˈo noa nei â vetahi pae, e aifaito noa paha te rahiraa o te huiraatira, aita ïa e tumu e vai ra no te haapeapea hau atu â. Parau mau, te vai nei te mau aimarôraa e huru hiˈoraa no nia fatata te taatoaraa o te mau tuhaa iti o teie tumu parau. Ma te maramarama, ua riro te maraaraa te huiraatira ei tumu parau aimarôhia e te faufaa mau.
Te mea maere râ, o te feia e noho ra i te mau vahi ateatea noa nei â e te ona hoi, i te rahiraa o te taime, o ratou teie e faahiti uˈana ra i te haamouraa e piri maira. Te faaite ra ratou i to ratou riaria na roto i ta ratou mau parau no te mea e au ra e fifihia to ratou huru oraraa aore ra to ratou oraora-maitai-raa a muri aˈe. Eaha te tia ia parauhia no te feia e ora nei i te mau vahi veve, navai ore, e mea taata-roa-hia i reira? Mai te aha ïa to ratou huru? Mai te aha te huru oraraa i te mau vahi mea taata roa?
E afai A ara mai na! ia oe i te mau vahi o te ao nei mea rahi roa te taata, ia faaite-poto-noa-hia ˈtu ia oe i te huru o te oraraa teimaha i rotopu i te huiraatira e maraa noa ra e no te tauturu ia oe ia taa vetahi o te mau faahopearaa e tuatapapahia.