TE RATA A IAKOBO
1 O Iakobo,+ e tavini na te Atua e na te Fatu ra o Iesu Mesia, i na 12 opu tei purara ê:
Ia ora na!
2 A oaoa to ˈu mau taeae ia faaruru outou i te ati e rave rau,+ 3 ua ite hoi outou e e faatupu to outou faaroo tei tamatahia mai teie te huru i te faaoromai tamau.+ 4 A vaiiho râ i te faaoromai tamau ia faahope roa i ta ˈna ohipa, ia nehenehe outou e riro ei mea tia roa e te hapa ore i te mau mea atoa, a ore atu ai e ere i te tahi mea.+
5 Ia ere noa ˈtu hoê o outou i te paari, ia tamau noa ïa oia i te ani atu i te Atua,+ e horoa noa mai hoi oia i te taata atoa ma te ore e faahapa,+ e e horoahia mai ta ˈna.+ 6 Tera râ, ia tamau noa oia i te ani ma te faaroo+ e te feaa ore,+ te taata hoi e feaa, e au oia i te hoê are miti e turai-haere-hia ra e te mataˈi. 7 Eiaha taua taata ra e manaˈo e e noaa ia ˈna te tahi mea ia Iehova* ra. 8 E taata aau piti oia+ e te papu ore i roto i to ˈna mau haerea atoa.
9 Ia oaoa* râ te taeae haihai i te mea e ua faateiteihia oia,+ 10 e te taeae taoˈa rahi i te mea e ua faahaehaahia oia,+ no te mea e mou oia mai te hoê tiare. 11 Mai te mahana hoi e hiti mai ma te veavea rahi a maemae atu ai te tumu e a marua ˈtu ai to ˈna tiare e a ore atu ai to ˈna nehenehe, mai te reira atoa ia pohe te taata taoˈa rahi a tapi ai oia i te mau taoˈa rahi.+
12 E oaoa te taata o te faaoromai tamau noa i te ati,+ no te mea ia fariihia oia e te Atua e noaa ia ˈna te hei upoo* o te ora,+ ta Iehova* i fafau i te feia e here noa ra ia ˈna.+ 13 I roto i te ati, eiaha roa e parau: “Te faahemahia ra vau e te Atua.” Eita hoi te Atua e hema i te mau mea iino, eita atoa oia e faahema i te taata. 14 E faahemahia râ te taata tataitahi ia umehia oia e to ˈna iho hinaaro tia ore+ a hema ˈtu ai oia.* 15 E ua tô anaˈe te hinaaro tia ore, e fanauhia mai te hara. E ua rave-anaˈe-hia te hara, e fanauhia mai te pohe.+
16 Eiaha e vare to ˈu mau taeae here. 17 Te mau ô maitatai atoa e te mau mea tia roa i horoahia mai,+ no nia mai ïa, no ǒ mai i te Metua o te mau tiarama o te raˈi.+ E ore oia e taui mai te marumaru e tauiui noa i te vahi.*+ 18 Ua hinaaro oia ia fanauhia mai tatou na roto i te poroi o te parau mau,+ ia riro tatou ei hotu matamua o te feia ta ˈna i poiete.+
19 Ia ite ïa outou to ˈu mau taeae here: Ia ineine te taata atoa i te faaroo e tia ˈi, eiaha e ru i te paraparau,+ eiaha e ru i te riri,+ 20 eita hoi te riri o te taata e faatupu i te parau-tia a te Atua.+ 21 No reira, a haapae i te mau mea viivii e te ino atoa,*+ e a farii ma te mǎrû ia aˈa i roto ia outou te parau a te Atua o te nehenehe e faaora ia outou.*
22 A riro ei feia rave i te parau a te Atua,+ eiaha râ ei feia faaroo noa, ma te haavare ia outou iho i te mau manaˈo hape. 23 Te taata hoi o te faaroo noa e o te ore e rave i te parau a te Atua,+ e au oia i te hoê taata o te hiˈo i to ˈna iho hohoˈa mata i roto i te hiˈo. 24 E hiˈo hoi oia ia ˈna, a haere atu ai, a moˈe oioi atu ai ia ˈna to ˈna huru mau. 25 Te taata râ o te hiˈo maite i roto i te ture tia roa+ e noaa ˈi te tiamâraa e o te tamau noa i te na reira, ua riro ïa ei taata rave i te parau a te Atua eiaha râ ei taata e moˈe ia ˈna ta ˈna i faaroo. E oaoa oia i ta ˈna e rave.+
26 Ia manaˈo noa ˈtu te hoê taata e e taata haamori oia i te Atua,* aita râ oia e tapea* ra i to ˈna vaha,+ te haavare ra oia i to ˈna iho aau, e mea faufaa ore ta ˈna haamoriraa. 27 Te huru haamoriraa* mâ e te viivii ore i te aro o to tatou Atua e Metua, teie ïa: ia aupuru i te mau otare+ e te mau vahine ivi+ i roto i to ratou ati,+ e ia ore ia viivii i teie nei ao.+
2 To ˈu mau taeae, aita iho â outou e faaite nei i te faaroo i to tatou Fatu hanahana ra o Iesu Mesia a haapao ai i te feia noa ta outou e au.+ 2 Ia haere mai te hoê taata i ta outou putuputuraa e tapea auro to nia i to ˈna mau manimani rima e e ahu unauna to ˈna, a tomo atoa mai ai râ te hoê taata veve e ahu repo to ˈna, 3 e hiˈo maitai anei outou i te taata ahu unauna a parau atu ai: “A parahi mai i ǒ nei i teie vahi maitai roa,” e e parau anei outou i te taata veve: “A tia noa” aore ra “A parahi mai i to ˈu pae avae”?+ 4 Mai te peu e e, aita anei outou e tuu ra i te hoê i nia ˈˈe i te tahi atu,+ e aita anei outou i riro ei haava o te rave i te faaotiraa ino?+
5 A faaroo mai na to ˈu mau taeae here. Aita anei te Atua i maiti i te feia veve i roto i teie nei ao ia riro ei feia taoˈa rahi i te faaroo+ e ei fatu o te Faatereraa arii,* ta ˈna i fafau i te feia e here ra ia ˈna?+ 6 Ua vahavaha râ outou i te feia veve. E ere anei na te feia taoˈa rahi e haavî ra ia outou+ e e afai ra ia outou i te haavaraa? 7 Aita anei ratou e faaino ra i te iˈoa maitai roa tei topahia i nia ia outou? 8 Mai te peu e te haapao ra outou i te ture hau ê* ia au i tei papaihia: “Ia here oe i to oe taata tupu mai ia oe iho,”+ mea maitai ïa. 9 Mai te peu râ e te tamau ra outou i te haapao i te feia noa ta outou e au,+ te rave nei ïa outou i te hara, e te faahapahia ra outou e te ture ei feia ofati ture.+
10 Te taata hoi e haapao ra i te taatoaraa o te Ture, tera râ, te ofati ra oia hoê noa titauraa, ua ofati ïa i te Ture taatoa.+ 11 O tei parau hoi: “Eiaha roa oe e faaturi,”+ ua parau atoa: “Eiaha roa oe e taparahi pohe i te taata.”+ Ore noa ˈtu â oe e faaturi, e taparahi pohe râ oe i te taata, ua ofati ïa oe i te ture. 12 A tamau noa i te paraparau e i te haa mai te feia o te haavahia ia au i te ture no te hoê nunaa tiamâ.*+ 13 Te taata hoi o te ore e aroha,* e ore oia e arohahia* ia haavahia oia.+ Mea hau aˈe te faaiteraa i te aroha* i te faahaparaa.
14 Eaha hoi te apî to ˈu mau taeae ia parau te hoê taata e e faaroo to ˈna, aita râ e ohipa?+ E nehenehe anei taua faaroo ra e faaora ia ˈna?+ 15 Mai te peu e te ere nei te hoê taeae aore ra tuahine i te ahu* e aita e navai ra ta ˈna maa i te mau mahana atoa, 16 a parau atu ai râ hoê o outou ia ˈna: “A haere, eiaha oe e haapeapea, ia mahanahana oe e ia paia maitai,” eita râ outou e horoa ˈtu i ta ˈna e hinaaro mau, eaha ïa te apî?+ 17 Oia atoa ïa te faaroo aita e ohipa, mea pohe.+
18 Teie râ, e parau mai te hoê taata: “E faaroo to oe, e e ohipa ta ˈu. A faaite mai i to oe faaroo aita e ohipa, e e faaite atu vau i to ˈu faaroo na roto i ta ˈu mau ohipa.” 19 Te tiaturi ra oe e hoê anaˈe Atua? Mea maitai ïa. Tera râ, te tiaturi atoa ra te mau demoni e te rûrû ra ratou.+ 20 Aita anei oe, te taata maˈua, i ite e mea faufaa ore te faaroo aita e ohipa? 21 Aita anei Aberahama to tatou metua i parauhia e taata parau-tia na roto i te ohipa, no to ˈna tuuraa ia Isaaka ta ˈna tamaiti i nia i te fata no te pûpû ia ˈna ei tusia?+ 22 Te ite ra oe e ua faaite oia i to ˈna faaroo na roto i ta ˈna mau ohipa e ua tia-roa-hia to ˈna faaroo i ta ˈna mau ohipa,+ 23 e ua tupu tei papaihia: “Ua faatupu Aberahama i te faaroo ia Iehova,* e ua hiˈohia oia ei taata parau-tia,”+ e ua parauhia oia e hoa no Iehova.*+
24 Te taa ra ïa ia oe e e parauhia te hoê taata e taata parau-tia na roto i te ohipa, eiaha i te faaroo anaˈe. 25 Aita atoa anei o Rahaba te vahine taiata i parauhia e vahine parau-tia na roto i te ohipa, no te mea ua farii maitai oia i na vea e ua faareva ia raua na te tahi atu eˈa?+ 26 Mai te tino nei hoi aita e aho* mea pohe,+ oia atoa ïa te faaroo aita e ohipa, mea pohe.+
3 Eiaha ia rahi te feia e haapii ia vetahi ê i rotopu ia outou, to ˈu mau taeae, ua ite hoi tatou e e haava-etaeta-hia ˈtu â tatou.+ 2 E hapa* hoi tatou paatoa e rave rahi taime.+ Ia ore te hoê taata ia hapa i te parau, e taata tia roa ïa, e e vî atoa ia ˈna to ˈna tino taatoa. 3 Ia tavaha tatou i te puaahorofenua ia faaroo mai, e aratai atoa ïa tatou i to ratou tino taatoa. 4 A hiˈo atoa na i te mau pahi: Noa ˈtu to ratou rahi e noa ˈtu e turaihia ratou e te mataˈi puai, na te hoê hôe faatere nainai roa e aratai ia ratou, ia au i te hinaaro o te taata faatere.
5 Oia atoa ïa te arero, e mero iti o te tino, e faateitei rahi râ te reira. A hiˈo na i te rahi o te uru raau e ura i te hoê auahi iti! 6 E auahi atoa te arero.+ I te mau mero atoa o to tatou tino, o te arero tei î i te parau-tia ore, e viivii hoi te tino taatoa e e ino roa te oraraa o te taata,+ a mou roa ˈtu ai te reira i Gehena.* 7 E vî hoi te animara oviri e rave rau, te manu, te animara e nee haere e te animara o te tai, e ua vî i te taata. 8 Tera râ, aita hoê aˈe taata e vî ia ˈna te arero. E mea vî ore te reira e te ino, e ua î i te taero e pohe ai te taata.+ 9 I te arero tatou e arue ai ia Iehova* te Metua, i te arero atoa râ tatou e faaino ai i te taata tei hamanihia “ma te huru o te Atua.”+ 10 No roto mai i te hoê â vaha te arueraa e te faainoraa.
To ˈu mau taeae, e ere i te mea tano ia na reirahia.+ 11 E pihaa anei te pape maaro e te pape avaava no roto mai i te hoê â apoo? 12 To ˈu mau taeae, e horoa mai anei te tumu suke i te olive, e te tumu vine i te suke?+ Eita atoa ïa te pape maaro e noaa mai i te pape pihaa avaava.
13 O vai te mea paari e te maramarama i rotopu ia outou? Ia faaite papu oia i te reira na roto i to ˈna haerea maitai e te ohipa ravehia ma te mǎrû ta te paari e faatupu. 14 Mai te peu râ e pohehae rahi+ e te imi hara*+ to roto i to outou aau, eiaha outou e teoteo i to outou paari.+ Ia na reira outou, e haavare ïa. 15 E ere teie paari no nia mai. E paari teie no te ao nei,+ no te tino nei, no te mau demoni. 16 I te mau vahi hoi te vai ra te pohehae e te imi hara,* tei reira atoa ïa te faahuehueraa e te mau mea iino atoa.+
17 Area te paari no nia mai, e mea mâ ïa na mua roa,+ e te faaea hau noa,+ te au noa,+ te ineine i te auraro, te î i te aroha hamani maitai e te ohipa* maitatai,+ te maitiiti ore i te taata+ e te haavarevare ore.+ 18 Hau atu â, ta te parau-tia e faatupu, e ueuehia ïa ma te hau no te feia*+ e faatupu nei i te hau.+
4 Eaha te tumu o te mau tamaˈi e aroraa i rotopu ia outou? E ere anei no to outou mau hinaaro tia ore o te tino o te umeume noa ra i roto ia outou?*+ 2 Te hinaaro ra outou, aita râ ta outou. Te hae* noa ra outou i te taata e te nounou noa ra, eita râ ta outou e noaa mai. Te aro noa ra e te faatupu noa ra outou i te tamaˈi.+ Aita ta outou no te mea aita outou i ani atu. 3 Ia ani outou, eita ta outou e noaa mai no te mea te ani ra outou no te tahi opuaraa ino, a faaohipa ˈtu ai i te reira no te haamâha i to outou mau hinaaro tia ore o te tino.
4 Vahine faaturi ma,* aita anei outou i ite e te faahoaraa i to teie nei ao, e enemiraa ïa e te Atua? No reira, te taata e hinaaro ra e riro ei hoa no teie nei ao, te faariro ra ïa ia ˈna iho ei enemi no te Atua.+ 5 Aore ra te manaˈo ra anei outou e ua parau-faufaa-ore-hia: “E hinaaro noa te huru feruriraa* nounou i roto ia tatou i te mau mea atoa”?+ 6 Mea hau aˈe râ te hamani maitai rahi ta te Atua e horoa. Ua papaihia hoi: “E patoi te Atua i te feia teoteo,+ e hamani maitai rahi râ oia i te feia haehaa.”+
7 No reira, a auraro i te Atua.+ A patoi râ i te Diabolo,+ e e horo ê oia ia outou.+ 8 A faafatata ˈtu i te Atua, e e faafatata mai oia ia outou.+ A tamâ i to outou rima, outou te feia rave hara,+ e i to outou aau,+ outou te feia aau piti. 9 A ahoaho, a oto e a taˈi.+ Ia tauihia ta outou ata ei otoraa, e to outou oaoa ei toaruaruraa. 10 A faahaehaa ia outou i te aro o Iehova,*+ e e faateitei oia ia outou.+
11 A faaea i te faaino te tahi i te tahi, taeae ma.+ Te taata e faaino i te hoê taeae aore ra e faahapa i to ˈna taeae, te faaino ra e te faahapa ra ïa i te ture. E teie nei, ia faahapa oe i te ture, e ere faahou oe i te taata e haapao ra i te ture, e haava râ. 12 Hoê noa Iriti ture e Haava,+ te Atua o te nehenehe e faaora e e haamou.+ O oe râ, o vai ïa oe no te haava i to oe taata tupu?+
13 E teie nei, outou e parau ra: “I teie mahana aore ra ananahi tatou e haere ai i tera oire a faaea ˈtu ai hoê matahiti i reira, a rave atu ai i te tahi ohipa ia apîhia tatou,”+ 14 aita hoi outou i ite mai te aha to outou oraraa ananahi.+ Mai te rupehu hoi outou e vai poto noa mai, a moˈe atu ai.+ 15 Tera râ, e parau outou: “Ia tia ia Iehova,*+ e ora ïa tatou e e rave tatou i teie aore ra i tera.” 16 E teie nei râ, te teoteo ra outou i ta outou mau parau faatietie. Mea ino anaˈe taua mau huru faatietieraa ra. 17 No reira, ia ite te tahi taata eaha te mea maitai ia rave e aita râ e rave ra, te hara ra ïa oia.+
5 E teie nei, outou te feia taoˈa rahi, a taˈi e a auê no te mau ati e fatata i te tupu i nia ia outou.+ 2 Ua pê ta outou mau taoˈa rahi, e ua apoopoo to outou mau ahu i te manumanu.+ 3 Ua tutae auri ta outou auro e ario, e e riro taua tutae auri ra ei ite o te faahapa ia outou e o te rave haapau ia outou. Ta outou i haaputu, e riro ïa mai te auahi i te mau mahana hopea.+ 4 Inaha, te tuô noa ra te mau rave ohipa o tei ooti i ta outou mau faaapu, no te mea aita outou i aufau ia ratou, e ua tae roa te tuôraa a te feia ooti i te tariˈa o Iehova* o te mau nuu.*+ 5 E oraraa fanaˈo to outou e i haamâha noa na outou i to outou iho mau hinaaro i te fenua nei. Ua haaporia outou ia outou iho* no te mahana tupairaa.+ 6 Ua faautua outou, e ua taparahi pohe i te taata parau-tia. Te patoi nei oia ia outou.
7 A faaoromai ïa, taeae ma, e tae roa i te tau o te hoˈiraa mai* o te Fatu.+ Inaha, e tiai noa te taata faaapu i te hotu faufaa rahi o te fenua, a faaoromai ai e tae roa i te haamataraa e te hopea o te tau ûa.+ 8 Outou atoa, a faaoromai.+ A faaitoito i to outou aau, no te mea te fatata mai ra te tau o te hoˈiraa mai* o te Fatu.+
9 Taeae ma, eiaha e mutamuta* te tahi i te tahi ia ore outou ia faahapahia.+ Inaha, te tia noa ra te Haava i te pae uputa. 10 Taeae ma, a hiˈo na i te mau peropheta tei paraparau ia vetahi ê i te iˈoa o Iehova*+ e tei faaruru i te fifi e tei faaoromai,+ e a pee i to ratou hiˈoraa.+ 11 Inaha, te parau nei matou e ia oaoa* te feia tei faaoromai tamau.+ Ua faaroo outou i te faaoromai tamau o Ioba+ e ua ite outou i ta Iehova* i rave+ e e Atua here* rahi Iehova* e te aroha hamani maitai.+
12 Hau atu â, to ˈu mau taeae, a faaea i te tǎpǔ i te raˈi aore ra te fenua aore ra i te tahi noa ˈˈe euhe. Tera râ, ia riro ta outou “E” ei e, e ta outou “Eita” ei eita,+ ia ore te Atua ia faahapa mai ia outou.
13 Te faaruru ra anei te hoê o outou i te fifi? Ia tamau oia i te pure.+ Te oaoa ra anei te tahi? Ia himene oia i te mau Salamo.+ 14 Te maˈihia ra anei te hoê o outou? Ia ani oia i te mau matahiapo+ o te amuiraa ia haere mai ia ˈna ra e ia pure ratou no ˈna, ma te parai ia ˈna i te monoˈi,+ i te iˈoa o Iehova.* 15 E e maitai mai te taata maˈi* i te pure i faataehia ma te faaroo, e e tauturu Iehova* ia ˈna ia maitai mai. Mai te peu e ua rave atoa oia i te hara, e faaorehia te reira.
16 No reira, a faˈi i ta outou mau hara+ te tahi i te tahi e a pure no te tahi e te tahi, ia maitai mai outou. Te pure taparuparuraa a te hoê taata parau-tia, mea puai mau â.*+ 17 E taata hoi Elia mai ia tatou te huru, e i to ˈna pureraa ma te aau tae eiaha te ûa ia topa mai, aita te ûa i topa i nia i te fenua e toru matahiti e te afa.+ 18 Ua pure faahou oia, e ua topa te ûa mai te raˈi mai, e ua hotu faahou mai te fenua.+
19 To ˈu mau taeae, ia atea ê noa ˈtu te hoê o outou i te parau mau e ia haafariu mai te tahi atu ia ˈna, 20 ia ite outou e o tei haafariu mai i te hoê taata i to ˈna haerea ino,+ e faaora oia i tei* hara i te pohe e e faaore te Atua i ta ˈna mau hara e rave rahi.+
Hiˈo i te tuhaa hau A5.
Hel: “haapeu.”
Aore ra “te re.”
Hiˈo i te tuhaa hau A5.
Aore ra “mai te mea ra e ua noaahia oia i te ainu.”
Aore ra “Aita e tauiraa o te ohuraa o te marumaru i ǒ ˈna.”
Huri-atoa-hia “e te ino rahi.”
Heleni pusuke. Hiˈo i te titionare.
Aore ra “e taata haapao i te mau ohipa faaroo.”
Aore ra “haavî.”
Aore ra “Te haapaoraa.”
Aore ra “Basileia.”
Aore ra “ture arii.”
Hel: “ture o te tiamâraa.”
Aore ra “aroha hamani maitai.”
Aore ra “aroha-hamani-maitai-hia.”
Aore ra “aroha hamani maitai.”
Hel: “te vai tahaa ra te hoê taeae aore ra tuahine.”
Hiˈo i te tuhaa hau A5.
Hiˈo i te tuhaa hau A5.
Heleni peneuma. Hiˈo i te titionare.
Aore ra “turori.”
Hiˈo i te titionare.
Hiˈo i te tuhaa hau A5.
Huri-atoa-hia “nounou toroa.”
Huri-atoa-hia “nounou toroa.”
Hel: “hotu.”
Huri-atoa-hia “e te feia.”
Hel: “i roto i to outou mau mero.”
Hel: “taparahi pohe.” Hiˈo i te Io1 3:15.
Aore ra “Outou te feia taiva i te Atua.”
Heleni peneuma. Hiˈo i te titionare.
Hiˈo i te tuhaa hau A5.
Hiˈo i te tuhaa hau A5.
Hiˈo i te tuhaa hau A5.
Aore ra “sabaota.”
Hel: “i to outou aau.”
Heleni parusia. Hiˈo i te titionare.
Heleni parusia. Hiˈo i te titionare.
Aore ra “amuamu.” Hel: “autâ.”
Hiˈo i te tuhaa hau A5.
Aore ra “haamaitaihia.”
Hiˈo i te tuhaa hau A5.
Aore ra “aumauiui.”
Hiˈo i te tuhaa hau A5.
Hiˈo i te tuhaa hau A5.
Huri-atoa-hia “tei rohirohi.”
Hiˈo i te tuhaa hau A5.
Hel: “mea puai mau â ia pahonohia mai.”
Heleni pusuke. Hiˈo i te titionare.