VAIRAA PAPAI NATIRARA Watchtower
Watchtower
VAIRAA PAPAI NATIRARA
Tahiti
ǎ,ě,ǐ,ǒ,ǔ,ˈ
  • ǎ
  • ě
  • ǐ
  • ǒ
  • ǔ
  • ˈ
  • BIBILIA
  • PAPAI
  • PUTUPUTURAA
  • nwt Ohipa 1:1-28:31
  • Ohipa

Aita e video no teie tuhaa.

Eiaha e inoino, te vai ra te tahi fifi e te video.

  • Ohipa
  • Te Bibilia, Huriraa o te ao apî
Te Bibilia, Huriraa o te ao apî
Ohipa

OHIPA A TE MAU APOSETOLO

1 I roto i te buka matamua ta ˈu i papai ia oe Teophilo, ua faataa vau i te mau mea atoa ta Iesu i rave e i haapii ia vetahi ê+ 2 e tae roa i te mahana i ravehia ˈi oia i te raˈi,+ i muri aˈe i to ˈna horoaraa maoti te varua moˈa i te tahi mau aratairaa i te mau aposetolo ta ˈna i maiti.+ 3 I muri aˈe i to ˈna mauiuiraa e tae noa ˈtu i te pohe, ua fa ˈtu oia e rave rahi taime ia ratou ia papu maitai ia ratou e te ora ra oia.+ E 40 mahana to ratou iteraa ia ˈna e to ˈna faataaraa ia ratou i te Faatereraa arii a* te Atua.+ 4 A putuputu ai ratou, faaue atura oia: “Eiaha e faarue ia Ierusalema,+ a tiai noa râ i ta te Metua i fafau mai+ e ta outou i faaroo mai ia ˈu. 5 I bapetizo na hoi Ioane i te taata i te pape, outou râ, e bapetizohia ïa i te varua moˈa+ i roto tau mahana noa.”

6 A putuputu faahou ai ratou, ui maira ratou: “E te Fatu, i teie nei oe e haamau faahou ai i te faatereraa arii i Iseraela?”+ 7 Na ô atura oia: “E ere tei ia outou te iteraa i te hora aore ra te tau ta te Metua i faaoti.*+ 8 E noaa râ ia outou te puai ia tae mai te varua moˈa i nia iho ia outou,+ e e riro outou ei ite+ no ˈu na Ierusalema,+ na Iudea taatoa, na Samaria+ e tae noa ˈtu i te hopea o te fenua.”+ 9 I muri aˈe i to ˈna faahitiraa i teie mau parau, afaihia aˈera oia i nia i mua ia ratou, vehîhia ihora oia e te hoê ata e aita ˈtura ratou i ite faahou ia ˈna.+ 10 E a hiˈo noa ˈi ratou i te raˈi a reva ˈi oia i nia, tia taue maira i pihai iho ia ratou e piti tane e ahu uouo to raua,+ 11 e na ô maira: “Outou to Galilea, eaha outou e hiˈo noa ˈi i te raˈi? O Iesu tei ravehia iho nei i nia i te raˈi mai rotopu ia outou, e haere mai ïa mai ta outou i ite ia ˈna i te revaraa i nia i te raˈi.”

12 Hoˈi atura ratou i Ierusalema+ mai te mouˈa Oliveta, fatata ia Ierusalema, te atea e haere ai te hoê ati Iuda i te Sabati. 13 I to ratou taeraa ˈtu, haere aˈera ratou i roto i te piha i nia, i reira ratou e puhapa ˈi. Te vai ra Petero, Ioane, Iakobo, Anederea, Philipa, Toma, Baretolomea, Mataio, Iakobo te tamaiti a Alephaia, Simona piihia “tei itoito rahi” e Iuda te tamaiti a Iakobo.+ 14 Ma te hoê â manaˈo, tamau noa ˈtura ratou i te pure e te tahi mau vahine,+ to Iesu mau taeae e to ˈna metua vahine o Maria.+

15 I taua mau mahana ra, a putuputu ai piri i te 120 taata, tia aˈera Petero i rotopu ia ratou e na ô atura: 16 “Taeae ma, ia tupu tei papaihia e tia ˈi, ta te varua moˈa i faaite atea na roto ia Davida no nia ia Iuda,+ tei aratai i te feia tei haru ia Iesu,+ 17 no te mea i amuihia na oia ia matou+ e i apiti na i roto i teie taviniraa. 18 (Hoo maira taua taata ra i te hoê tâpû fenua i te moni i noaa mai no ta ˈna ohipa parau-tia ore.+ Patia upoo ihora oia, amaha aˈera to ˈna opu* e purehu maira to ˈna aau i rapae.+ 19 Faaroo aˈera to Ierusalema taatoa i teie ohipa, e topahia ˈtura taua tâpû fenua ra i te iˈoa Akeladama na roto i to ratou reo, “Fenua o te toto” te auraa.) 20 Ua papaihia hoi i roto i te buka Salamo: ‘Ia vai ano to ˈna nohoraa, e eiaha roa e taata e parahi i reira,’+ e ‘Ia riro ta ˈna hopoia tiaau ia vetahi ê.’+ 21 Ia monohia ïa oia e tia ˈi e te hoê o te feia tei amui mai ia matou a rave noa ˈi te Fatu ra o Iesu i ta ˈna taviniraa i rotopu ia matou nei, 22 mai to Iesu bapetizoraahia e Ioane+ e tae roa i te mahana i ravehia ˈtu ai oia mai rotopu ia matou,+ ia riro oia mai ia matou nei ei ite no to ˈna tia-faahou-raa.”+

23 Faaite maira ratou e piti taata, Iosepha parauhia Barasaba, o Iuseto atoa te iˈoa, raua Matatia. 24 Pure ihora ratou e na ô atura: “Iehova,* oe tei ite i te aau o te taata atoa,+ faaite mai na o vai o teie na taata e piti ta oe i maiti 25 no te rave i teie taviniraa e teie hopoia aposetolo ta Iuda i haapae, a haere atu ai na to ˈna iho eˈa.”+ 26 Tuu ihora ratou i te kelero+ e o Matatia tei maitihia. Amuihia ˈtura oia i na aposetolo 11.

2 I te mahana o te Oroa Penetekose,+ tei te hoê â vahi te mau pǐpǐ atoa. 2 Faaroohia ihora te hoê haruru no te raˈi mai e au i te mataˈi puai, e faaroohia ˈtura te reira i roto i te fare taatoa a parahi noa ˈi ratou i reira.+ 3 Ite atura ratou i te arero e au i te auahi, tau maira taua mau arero ra i nia ia ratou, hoê i nia i te pǐpǐ tataitahi, 4 î aˈera ratou pauroa i te varua moˈa,+ e haamata ˈtura i te paraparau na roto i te mau reo ěê, mai ta te varua moˈa i haaparaparau ia ratou.+

5 I taua mau mahana ra, e ati Iuda mǎtaˈu i te Atua no te mau fenua atoa te parahi ra i Ierusalema.+ 6 No reira, i te faarooraahia taua haruru ra, tairuru maira te hoê nahoa e maere ihora no to ratou faarooraa i to ratou iho reo e paraparauhia ra e te mau pǐpǐ. 7 Faahiahia roa ihora ratou e na ô aˈera: “Tera mau taata atoa e paraparau ra, e ere ratou no Galilea?+ 8 Eaha râ teie e faaroo ai tatou tataitahi i to tatou iho reo? 9 Tatou atoa nei, to Paretia, Medai,+ Elama,+ Mesopotamia, Iudea, Kapadokia, Ponoto i te fenua Asia,+ 10 Pherugia, Pamephulia, Aiphiti, Libia i pihai iho ia Kurene, to Roma mau ratere, te ati Iuda e te feia i farii i te haapaoraa ati Iuda,*+ 11 to Kereta e to Arabia, te faaroo nei tatou ia ratou ia paraparau na roto i to tatou reo i te mau mea faahiahia a te Atua.” 12 Maere ihora ratou pauroa e na ô aˈera: “Eaha hoi teie?” 13 Area te tahi atu, faaooo maira ïa ia ratou e na ô maira: “Ua taero ratou i te uaina.”

14 Tia aˈera râ Petero i nia e na 11+ e na ô atura oia ma te reo puai: “Outou to Iudea e to Ierusalema taatoa, a faaroo maitai mai i ta ˈu e parau atu. 15 Aita teie mau taata i taero mai ta outou e manaˈo ra, o te area hora 9 hoi teie i te poipoi.* 16 O te tupuraa râ teie i tei parauhia na roto i te peropheta Ioela: 17 ‘“I te mau mahana hopea,” ta te Atua ïa e parau mai ra, “e ninii au i te tahi tuhaa o to ˈu varua i nia i te mau huru taata atoa, e tohu ta outou mau tamarii tamaroa e ta outou mau tamahine, e ite to outou mau taata apî i te orama e e moemoeâ to outou mau ruhiruhia,+ 18 e i nia atoa i ta ˈu mau tavini tane e ta ˈu mau tavini vahine, e ninii au i te tahi tuhaa o to ˈu varua i taua mau mahana ra, e e tohu ratou.+ 19 E faaite atu vau i te ohipa faahiahia mau* i nia i te raˈi e te tapao i nia i te fenua: te toto, te auahi e te au auahi. 20 E riro te mahana ei poiri e te avaˈe ei toto hou te mahana rahi hanahana o Iehova* e tae mai ai. 21 E faaorahia te taata atoa o te tiaoro i te iˈoa o Iehova.”’*+

22 “Outou to Iseraela, a faaroo mai i teie parau: Mai ta outou i ite, mea tonohia mai Iesu no Nazareta e te Atua. Ua ite-maitai-hia te reira na roto i te mau ohipa mana, te ohipa faahiahia mau* e te semeio ta te Atua i rave na roto ia ˈna i rotopu ia outou.+ 23 Teie taata ta outou i haru mai ta te Atua i opua papu e i ite ê na,+ ua patiti ïa outou ia ˈna i nia i te pou i te rima o te feia ofati ture e ua haapohe outou ia ˈna.+ 24 Ua faatia mai râ te Atua ia ˈna,+ a matara mai ai oia i te tapea o te pohe, no te mea e ore e tia i te pohe ia tapea noa ia ˈna.+ 25 Te na ô ra hoi Davida no ˈna: ‘Ua tuu noa vau ia Iehova* i mua ia ˈu.* Tei to ˈu rima atau hoi oia ia ore au e aueue. 26 No reira to ˈu aau i oaoa ˈi e to ˈu vaha i paraparau ai ma te oaoa rahi. E ora atoa vau* ma te tiaturi, 27 no te mea eita oe e faarue ia ˈu* i roto i te Apoo,* eita atoa oe e vaiiho i to tavini taiva ore ia tahuti.+ 28 Ua faaite mai oe ia ˈu i te eˈa e tae atu ai i te ora e e faaî oe ia ˈu i te oaoa rahi i mua ia oe.’*+

29 “Taeae ma, e nehenehe ta ˈu e paraparau roa ˈtu ia outou no to tatou tupuna o Davida, ua pohe oia e ua hunahia,+ e te vai nei to ˈna menema i ǒ tatou nei e tae roa mai i teie mahana. 30 E peropheta o ˈna e ua ite o ˈna i ta te Atua i tǎpǔ ia ˈna, oia hoi e parahi hoê o to ˈna huaai i nia i to ˈna terono.+ 31 No reira oia i ite atea ˈi e i faahiti ai i te tia-faahou-raa o te Mesia, oia hoi eita oia e faaruehia i roto i te Apoo* e eita atoa to ˈna tino e tahuti.+ 32 Ua faatia mai te Atua i taua taata ra o Iesu, e o matou pauroa tei ite i te reira.+ 33 No te mea ua faateiteihia oia i te rima atau o te Atua+ e ua noaa ia ˈna te varua moˈa ta te Metua i fafau atu,+ ua ninii mai o ˈna i taua varua ra. Ta outou ïa e ite nei e e faaroo nei. 34 Aita Davida i haere i nia i te raˈi, te na ô ra râ oia: ‘Ua parau Iehova* i to ˈu Fatu: “A parahi i to ˈu rima atau nei 35 e ia faariro roa vau i to oe mau enemi ei taahiraa avae no oe.”’+ 36 Ia ite maitai ïa te nunaa Iseraela taatoa e ua faariro te Atua ia ˈna ei Fatu+ e ei Mesia, taua taata ra o Iesu ta outou i haapohe i nia i te hoê pou.”+

37 I to ratou faarooraa i taua parau ra, putapû roa ihora to ratou aau, e na ô maira ratou ia Petero e i te tahi atu mau aposetolo: “Taeae ma, eaha ïa ta matou e rave?” 38 Na ô atura Petero: “A tatarahapa,+ e ia bapetizohia outou pauroa+ i te iˈoa o Iesu Mesia ia faaorehia ta outou mau hara,+ e e fanaˈo ïa outou i te ô o te varua moˈa ta te Atua e horoa noa. 39 No outou hoi teie parau fafau+ e no ta outou mau tamarii e no te feia atoa tei te atea ê, no te feia atoa ta Iehova* to tatou Atua e maiti.”+ 40 Faataa maitai atura Petero no nia ia Iesu na roto e rave rahi atu â parau e faaara ˈtura: “Ia faaorahia outou i tera uˈi ino.”+ 41 Bapetizohia ˈtura te feia o tei farii ma te oaoa i ta ˈna parau.+ I taua mahana ra, piri i te 3 000 taata tei amuihia mai i te mau pǐpǐ.+ 42 Tamau noa ˈtura ratou i te haapao maite i te mau haapiiraa a te mau aposetolo, i te amuimui te tahi i te tahi,* i te tamaa+ e i te pure.+

43 Mǎtaˈu aˈera te taata atoa, e mea rahi te ohipa faahiahia mau* e te semeio ta te mau aposetolo i haamata i te rave.+ 44 Amui aˈera taua feia ra tei tiaturi ia Iesu i ta ratou mau mea atoa, opere atura na te tahi e te tahi, 45 hoo atura i ta ratou mau taoˈa+ e to ratou mau fenua, e opere atura i te moni i noaa mai na ratou pauroa, ia au i ta te taata tataitahi i hinaaro mau â.+ 46 E pauroa te mahana e tia ratou i roto i te hiero ma te hoê â manaˈo, e haere i tera e tera fare e tamaa amui ma te oaoa rahi e te aau tae, 47 a arue atu ai i te Atua e a farii-maitai-hia mai ai e te taata atoa. E i te mau mahana atoa, amui noa maira Iehova* i te feia tei faaorahia ia ratou.+

3 Te pauma ra Petero raua Ioane i te hiero no te pure, i te area hora 3 i te taperaa mahana,* 2 te amohia mai ra te hoê taata pirioi mai to ˈna fanauraahia mai. Pauroa te mahana, e tuuhia o ˈna i pihai iho i te uputa o te hiero parauhia Nehenehe, no te ani i te ô aroha hamani maitai* i te feia e tomo i roto i te hiero. 3 I to ˈna iteraa mai ia Petero raua Ioane o te haamata ra i te tomo i roto i te hiero, ani maira o ˈna i te ô aroha hamani maitai. 4 Hiˈo atura râ Petero raua Ioane ia ˈna e na ô atura Petero: “A hiˈo mai na ia mâua.” 5 Hiˈo maitai maira oia ia raua, ma te manaˈo e e horoa ˈtu raua i te tahi mea. 6 Na ô atura râ Petero: “Aita ta ˈu e ario e te auro, te mea râ e vai ra ia ˈu, ta ˈu ïa e horoa ˈtu. I te iˈoa o Iesu Mesia no Nazareta, a tia e a haere!”+ 7 Rave atura Petero i te rima atau o taua taata pirioi ra e faatia maira ia ˈna.+ Etaeta ihora to ˈna avae,+ 8 ouˈa aˈera o ˈna e haere atura.+ Tomo atura oia e raua atoa i roto i te hiero ma te haere, te ouˈauˈa e te arue i te Atua. 9 Ite maira te taata atoa ia ˈna te haere ra e te arue ra i te Atua. 10 Taa aˈera ia ratou e o ˈna tera taata i parahi noa na i te hiero i te Uputa Nehenehe no te ani i te ô aroha hamani maitai,+ e maere roa ihora i te ohipa i tupu i nia ia ˈna.

11 Te tapea noa ra taua taata ra ia Petero raua Ioane, horo maira te taata atoa ma te maere rahi ia ratou ra i te Anairaa pou a Solomona.+ 12 A ite atu ai Petero, na ô atura oia i taua mau taata ra: “Outou to Iseraela, no te aha outou e maere roa ˈi, e no te aha outou e hiˈo noa mai ai ia mâua, mai te mea ra no mâua i haere ai teie taata aore ra no te mea te haamori nei mâua i te Atua? 13 Ua faahanahana te Atua o Aberahama e to Isaaka e to Iakoba,+ te Atua o to tatou mau tupuna, i ta ˈna Tavini+ ra o Iesu+ ta outou i tuu i te rima o te enemi+ e i faarue i mua ia Pilato, tei faaoti na hoi e tuu ia ˈna. 14 Ua faarue outou i taua taata moˈa e te parau-tia ra e ua ani ia tuuhia mai te hoê taparahi taata,+ 15 area te Aratai rahi tei faatoroahia no te horoa i te ora, ua haapohe ïa outou.+ Ua faatia mai râ te Atua ia ˈna mai te pohe mai, o mâua hoi tei ite i te reira.+ 16 Maoti to ˈna iˈoa e to mâua faaroo i to ˈna iˈoa i ora ˈi teie taata ta outou e ite nei e i matau. No te faaroo ia ˈna i ora roa ˈi teie taata i mua ia outou pauroa. 17 I teie nei, taeae ma, ua ite au e aita outou i ite i ta outou i rave na,+ oia atoa to outou mau raatira.+ 18 Ua vaiiho râ te Atua i te reira ia tupu te mau mea ta ˈna i faaite atea na roto i te mau peropheta atoa, oia hoi e mauiui ta ˈna Mesia.+

19 “No reira, a tatarahapa+ e a fariu mai+ ia tumâhia ta outou mau hara,+ a horoa noa mai ai Iehova* i te anotau haumârû, 20 e ia tono mai oia i te Mesia ta ˈna i faatoroa no outou, o Iesu. 21 Ia tiai râ Iesu i nia i te raˈi e tia ˈi e tae noa ˈtu i te tau e faahoˈihia ˈi te mau mea atoa mai i te matamua ra. I parau na hoi te Atua i taua mau mea ra na roto i ta ˈna mau peropheta moˈa i tahito ra. 22 Inaha, i parau na Mose: ‘E faatoroa Iehova* to outou Atua no outou, no roto mai i to outou mau taeae, i te hoê peropheta mai ia ˈu.+ Ia haapao outou i ta ˈna e parau ia outou e tia ˈi.+ 23 Te taata hoi e ore e faaroo i taua Peropheta ra, e haamou roa ïa te Atua ia ˈna.’+ 24 Ua faaite atea atoa pauroa te peropheta mai ia Samuela mai â, i taua tau ra.+ 25 O outou te mau tamarii a te mau peropheta e no outou te faufaa ta te Atua i faaau i to outou mau tupuna,+ a na ô ai oia ia Aberahama: ‘Na roto i to huaai e haamaitaihia ˈi te mau utuafare atoa o te fenua.’+ 26 Ia outou ra na mua i tono mai ai te Atua i ta ˈna Tavini,+ i muri aˈe i to ˈna faatoroaraa ia ˈna, no te haamaitai ia outou ma te tauturu ia outou pauroa ia haapae i ta outou mau ohipa iino.”

4 Te paraparau noa ra Petero raua Ioane i taua mau taata ra, haere maira te mau tahuˈa, te raatira o te hiero e te mau Sadukea.+ 2 E riri rahi to ratou no te mea te haapii ra na aposetolo i te taata e te faaite roa ra i te tia-faahou-raa o Iesu mai te pohe mai.+ 3 Haru maira ratou ia raua e tuu atura i roto i te tapearaa+ e ao noa ˈtu, ua ahiahi ê na hoi. 4 Mea rahi râ o te feia o tei faaroo na i te oreroraa parau tei tiaturi, e te rahiraa tane, ua piri ïa i te 5 000.+

5 E ao aˈera, ruru maira i Ierusalema to ratou mau raatira, aratai, ta ratou mau papai parau, 6 Ana+ te tahuˈa tiaau, Kaiapha,+ Ioane, Alesanedero e pauroa te fetii o te tahuˈa tiaau. 7 Tuu maira ratou ia Petero raua Ioane i ropu ia ratou e ui maira: “I teihea mana aore ra i to vai iˈoa i na reira ˈi orua?” 8 Na ô atura Petero, tei î i te varua moˈa:+

“E te mau raatira e aratai, 9 te haavahia nei mâua i teie mahana no te ohipa maitai i ravehia i nia i teie taata pirioi,+ e te hinaaro nei outou e ite na vai i faaora i to ˈna maˈi. 10 Ia ite ïa outou pauroa e te nunaa taatoa o Iseraela e i te iˈoa o Iesu Mesia no Nazareta,+ ta outou i haapohe i nia i te hoê pou+ e ta te Atua râ i faatia mai te pohe mai,+ maoti o ˈna e tia ˈi teie taata i mua ia outou ma te maˈi ore. 11 O ˈna ‘te ofai ta outou te feia patu i faariro ei mea faufaa ore e tei riro mai ei ofai tihi.’*+ 12 Ia ite atoa outou e aita roa e ora ia vetahi ê, aita ˈtu hoi e iˈoa+ i raro aˈe i teie nei raˈi i horoahia mai i te taata, e ora ˈi tatou.”+

13 I to ratou iteraa i te itoito* o Petero raua Ioane e taaraa e aita raua i haere i te haapiiraa* e aita to raua e tiaraa teitei,+ maere ihora ratou. Taa aˈera ia ratou e i na muri na raua ia Iesu.+ 14 A hiˈo noa ˈi ratou i te taata ua ora to ˈna maˈi e tia ra i pihai iho ia Petero raua Ioane,+ aita ratou i pahono atu.+ 15 Faaue atura ratou i na tane e toru ia haere i rapaeau i te Sunederi e paraparau aˈera te tahi i te tahi. 16 Na ô aˈera ratou: “E nafea tatou i teie nau taata?+ Ua rave hoi raua i te hoê semeio faahiahia roa, tei itehia e to Ierusalema taatoa,+ e eita tatou e nehenehe e parau e aita tatou i ite. 17 E haamǎtaˈu anaˈe ïa ia raua ia ore raua e paraparau faahou i te taata ma teie nei iˈoa, e ore ïa teie parau e atutu atu â.”+

18 Titau atura ratou ia raua ia hoˈi mai i roto, e faaue atura eiaha roa e paraparau, eiaha atoa e haapii i te taata ma te iˈoa o Iesu. 19 Pahono maira râ Petero raua Ioane: “Mai te peu e mea tia i te aro o te Atua ia faaroo ia outou eiaha râ ia ˈna, na outou e hiˈo. 20 Area mâua, eita ïa e tia ia ore e parau i te mau mea ta mâua i ite e i faaroo.”+ 21 Haamǎtaˈu faahou atura ratou ia raua e tuu atura ia haere. Aita hoi i itehia e ratou te tahi tumu e faautua ˈi ia raua e te mǎtaˈu ra ratou i te taata,+ no te mea te faahanahana ra ratou pauroa i te Atua no te ohipa i tupu. 22 Ua hau hoi i te 40 matahiti to taua taata ra ua faaora-semeio-hia to ˈna maˈi.

23 I muri aˈe i to raua tuuraahia mai, haere atura raua i te tahi atu mau pǐpǐ e faatia ˈtura i ta te mau tahuˈa tiaau e te mau aratai i parau ia raua. 24 I to te mau pǐpǐ faarooraa i te reira, pure aˈera ratou pauroa i te Atua e na ô atura:

“To matou Arii hau ê e Fatu, na oe i hamani i te raˈi e te fenua e te miti e te mau mea atoa i roto,+ 25 e na oe atoa i parau na roto i to varua moˈa e na roto i to tavini ra o Davida to matou tupuna:+ ‘No te aha te mau nunaa i arepurepu ai, e no te aha te taata i feruri ai i te mau mea faufaa ore? 26 Ua tia mai te mau arii o te fenua e ua tahoê te mau raatira no te patoi ia Iehova* e i ta ˈna i faatavai.’*+ 27 Ua amui mau â Heroda raua Ponotio Pilato+ i to te mau nunaa ěê e to Iseraela i roto i teie nei oire no te patoi i to tavini moˈa o Iesu ta oe i faatavai,+ 28 no te rave i tei opua-atea-hia mai e to rima e to hinaaro.+ 29 I teie nei, Iehova,* haapao mai na oe i ta ratou mau haamǎtaˈuraa, e faatia mai na oe i to mau tavini ia faaite i ta oe parau ma te mǎtaˈu ore, 30 a toro mai ai oe i to rima no te faaora i te maˈi e a tupu ai te semeio e te ohipa faahiahia mau*+ ma te iˈoa o to tavini moˈa o Iesu.”+

31 Te taparuparu noa ra ratou i te Atua,* aueue ihora te vahi i reira ratou i te putuputuraa, î ihora ratou pauroa i te varua moˈa+ e faaite atura i te parau a te Atua ma te mǎtaˈu ore.+

32 E aau e e manaˈo hoê atoa to te taata e rave rahi tei tiaturi, e aita hoê aˈe o ratou i parau e na ˈna anaˈe ta ˈna mau taoˈa, ua tufa râ i ta ratou mau mea atoa na te tahi e te tahi.+ 33 E faaite haere noa ˈtura te mau aposetolo ma te mana rahi i te tia-faahou-raa o te Fatu ra o Iesu,+ e hamani maitai rahi maira te Atua ia ratou pauroa. 34 Inaha, aita hoê aˈe o ratou e ere ra i te tahi mea,+ te feia atoa hoi e fenua aore ra e fare to ratou, ua hoo atu ïa e ua afai mai i te moni i noaa mai, 35 e ua horoa ˈtu i te mau aposetolo,+ o tei opere na ratou pauroa, ia au i ta te taata tataitahi i hinaaro mau â.+ 36 E fenua to Iosepha, pii-atoa-hia e te mau aposetolo Baranaba+ (“Tamaiti o te tamahanahanaraa” te auraa ia hurihia). E ati Levi oia tei fanauhia i Kupero. 37 Hoo atura Iosepha i to ˈna fenua, afai maira i te moni e horoa ihora i te mau aposetolo.+

5 Hoo atura te hoê taata o Anania te iˈoa raua ta ˈna vahine faaipoipo o Saphira i te hoê fenua. 2 Teie râ, tapea omoˈe atura o ˈna i te hoê tuhaa o te moni, ua ite hoi ta ˈna vahine, e hopoi atura i te toea moni i te mau aposetolo ra.+ 3 Na ô maira râ Petero: “Anania, no te aha oe i vaiiho ai ia Satani ia faahema ia oe,+ a haavare atu ai oe i te varua moˈa+ e a tapea omoˈe atu ai i te hoê tuhaa o te moni o te fenua? 4 E ere anei no oe tera fenua? I muri aˈe i to oe hooraa ˈtu, e nehenehe oe e faaohipa i te moni mai ta oe i hinaaro, e ere anei? Eaha ïa oe i manaˈo ai e rave i te hoê ohipa ino mai tera? E ere te taata ta oe i haavare, o te Atua râ.” 5 I to ˈna faarooraa i taua parau ra, marua aˈenei Anania e pohe ihora. Mǎtaˈu roa aˈera pauroa te feia i faaroo i te reira. 6 Tia maira te tahi feia apî, vehî aˈera ia ˈna i te ahu, amo atura i rapae e huna ˈtura ia ˈna.

7 Piri i te toru hora i muri iho, tomo maira ta ˈna vahine ma te ite ore i te ohipa i tupu. 8 Na ô atura Petero ia ˈna: “A faaite mai na, teie anei te taatoaraa o te moni o te fenua ta orua i hoo?” Pahono maira oia: “E, tera iho â.” 9 Parau atura Petero: “Eaha orua i opua ˈi e haavare i te varua o Iehova?* A hiˈo na, tei te uputa te feia i huna i ta oe tane faaipoipo, e e amo ratou ia oe i rapae.” 10 I reira iho, marua aˈenei te vahine i te pae avae o Petero e pohe ihora. Tomo maira te feia apî, ite maira ia ˈna ua pohe, amo atura ia ˈna i rapae e huna ˈtura i pihai iho i ta ˈna tane faaipoipo. 11 Mǎtaˈu roa aˈera te amuiraa taatoa e te feia atoa i faaroo i teie mau mea.

12 Hau atu â, tamau noa ˈtura te mau aposetolo i te faatupu i te semeio e te ohipa faahiahia mau* e rave rahi i rotopu i te taata,+ e putuputu ihora ratou pauroa i te Anairaa pou a Solomona.+ 13 Ua taiâ iho â te tahi atu i te amui mai i te mau pǐpǐ. Noa ˈtu râ, te faateniteni ra te taata ia ratou. 14 Mea rahi atu â te tane e te vahine tei tiaturi i te Fatu e tei riro ei pǐpǐ.+ 15 Hopoi atoa maira ratou i te feia maˈi i te mau aroâ e tuu ihora ia ratou i nia i te mau roˈi nainai ia raea vetahi e te ata o Petero o te haere mai na reira.+ 16 Mea rahi atoa to te mau oire fatata ia Ierusalema tei haere noa mai, a hopoi mai ai i te feia maˈi e te feia haamauiuihia e te mau varua viivii, e ua ora ratou paatoa.

17 Tera râ, tia maira te tahuˈa rahi e to ˈna mau hoa, oia hoi te pǔpǔ faaroo amaha Sadukea, ma te riri, e pohehae rahi hoi to ratou. 18 Haru aˈera ratou i te mau aposetolo e tuu ihora ia ratou i roto i te tapearaa.+ 19 I te po râ, tatara ihora te melahi a Iehova* i te mau uputa o te tapearaa,+ aratai atura ia ratou i rapaeau e na ô atura: 20 “A haere i te hiero e a tamau i te parau i te taata i te poroi taatoa o te ora.” 21 I muri aˈe i to ratou faarooraa i te reira, haere atura ratou i te hiero i te aahiata e haapii atura i te taata.

I te taeraa mai râ te tahuˈa rahi e to ˈna mau hoa, haaputuputu aˈera ratou i te Sunederi e te taatoaraa o te mau aratai o te nunaa Iseraela e tono atura i te mau tiai i te tapearaa e tii i te mau aposetolo. 22 I to te mau tiai taeraa i te tapearaa, aita te mau aposetolo i roto. Hoˈi maira ratou e faaite, 23 e parau maira: “Mea ponao-maitai-hia te tapearaa e te tia noa ra te mau tiai i mua i te mau uputa. I to matou râ iritiraa ˈtu, aita e taata to roto.” 24 Faaroo aˈera te raatira o te hiero e te mau tahuˈa tiaau atoa i taua mau parau ra, e uiui aˈera eaha te tupu i muri mai. 25 Haere maira râ te hoê taata e parau maira ia ratou: “Tei te hiero te feia ta outou i tuu i roto i te tapearaa e te haapii ra i te taata.” 26 Tii atura te raatira e ta ˈna mau tiai i te mau aposetolo e aratai maira ma te faahepo ore, te mǎtaˈu ra hoi ratou ia pehi te taata ia ratou i te ofai.+

27 Aratai maira ratou i te mau aposetolo i mua i te Sunederi. Uiui atura te tahuˈa rahi ia ratou 28 e na ô atura: “Ua faaue maitai atu matou eiaha e haapii faahou i te taata na nia i teie nei iˈoa.+ A hiˈo na, ua î Ierusalema ia outou i ta outou haapiiraa, e te hinaaro ra outou e tuu mai i te toto o teie taata i nia ia matou.”+ 29 Pahono maira Petero e te tahi atu mau aposetolo: “O te Atua ta matou e auraro e tia ˈi ei faatere no matou, eiaha te taata.+ 30 Ua faatia mai te Atua o to tatou mau tupuna ia Iesu, ta outou i haapohe ma te tuu ia ˈna i nia i te hoê pou.*+ 31 Ua faateitei te Atua ia ˈna ma te haaparahi ia ˈna i to ˈna rima atau.+ Ua faatoroa oia ia ˈna ei Aratai rahi+ e ei Faaora,+ ia tatarahapa to Iseraela a faaorehia ˈtu ai ta ratou mau hara.+ 32 Ua ite matou i tera mau mea,+ oia atoa te varua moˈa,+ ta te Atua, ei faatere no matou, i horoa ˈtu i te feia e auraro ra ia ˈna.”

33 Riri* roa aˈera ratou i to ratou faarooraa i te reira e hinaaro atura e haapohe i te mau aposetolo. 34 Tia maira râ te hoê Pharisea o Gamaliela+ te iˈoa i roto i te Sunederi, e haapii atu oia i te Ture e mea faaturahia o ˈna e te taata atoa. Faaue atura oia ia tuuhia te mau aposetolo i rapaeau maa taime. 35 Na ô atura oia: “Outou to Iseraela, haapao maitai i ta outou e opua ra e rave i nia i teie mau taata. 36 A hiˈo na ia Teuda tei tia mai i mutaa ihora ma te parau e e taata rahi oia. Ua apiti atoa mai piri i te 400 tane ia ˈna. Ua haapohehia râ oia e ua purara ê te feia atoa tei pee ia ˈna e ua mou. 37 I muri mai ia ˈna, tia maira Iuda no Galilea i te mau mahana tapaoraa iˈoa e ume atura i te taata na muri ia ˈna. Ua pohe atoa tera taata e ua purara ê te feia atoa tei pee ia ˈna. 38 No reira ˈtura, te parau atu nei au ia outou, eiaha e hauti i tena mau taata, a tuu atu râ ia ratou. Mai te peu na te taata teie opuaraa aore ra ohipa, e mou ïa. 39 Mai te peu râ na te Atua, eita ïa e mou ia outou.+ Haapao maitai a aro outou i te Atua.”+ 40 Faaroo maira ratou i ta ˈna aˈoraa, faahoˈi maira i te mau aposetolo i roto, hui* atura ia ratou,+ faaue atura eiaha e poro faahou ma te iˈoa o Iesu e tuu atura ia ratou.

41 Faarue aˈera te mau aposetolo i te Sunederi ma te oaoa,+ no te mea ua vaiihohia ratou ia hamani-ino-hia no te iˈoa o Iesu. 42 E pauroa te mahana i roto i te hiero e i tera e tera fare,+ ua tamau noa ratou i te haapii i te taata e i te poro i te parau apî oaoa no nia i te Mesia ra o Iesu.+

6 I taua mau mahana ra a rahi ai te mau pǐpǐ, mutamuta aˈera te ati Iuda e reo Heleni to ratou i te ati Iuda e reo Hebera to ratou, no te mea aita ta ratou mau vahine ivi i haapaohia a operehia ˈi te maa i te mau mahana atoa.+ 2 Haaputuputu maira ïa na 12 i te taatoaraa o te mau pǐpǐ e na ô atura: “Eita e tano* ia vaiiho matou i te parau a te Atua no te opere i te maa.+ 3 No reira taeae ma, a maiti i rotopu ia outou e hitu tane roo maitai,+ tei î i te varua moˈa e te paari,+ ia nehenehe matou e faatoroa ia ratou no te haapao i taua ohipa faufaa nei.+ 4 Area matou, e tamau ïa i te pure e i te haapii ia vetahi ê i te parau a te Atua.” 5 Mauruuru aˈera te taatoaraa o te mau pǐpǐ i taua parau ra e maiti atura ia Setephano, te hoê taata tei î i te faaroo e te varua moˈa, oia atoa ia Philipa,+ Porohoro, Nikanora, Timona, Paremena e ia Nikola no Anetiohia tei farii i te haapaoraa ati Iuda.* 6 Arataihia maira na tane e hitu i te mau aposetolo ra. Pure aˈera te mau aposetolo e tuu atura i to ratou rima i nia iho ia ratou.+

7 Tamau noa ˈtura ïa te parau a te Atua i te parare+ e te mau pǐpǐ i te rahi roa+ i Ierusalema. E rave rahi atoa tahuˈa tei tiaturi.+

8 Area Setephano, tei î i te hamani maitai e te mana o te Atua, te faatupu ra ïa i te mau ohipa faahiahia mau* e te semeio i rotopu i te taata. 9 Haere maira râ te tahi mau tane o te Sunago o te feia Tiamâ e mârô ia Setephano, oia atoa to Kurene, to Alesanederia e te tahi atu no Kilikia e Asia mai. 10 Aita râ i û ia ratou to ˈna paari e te varua moˈa tei tauturu ia ˈna ia paraparau.+ 11 Turai atura ratou i te tahi mau taata ia parau: “Ua faaroo matou ia ˈna i te faainoraa ia Mose e te Atua.” 12 Faahuehue atoa ˈtura ratou i te mau taata, te mau aratai ati Iuda e te mau papai parau, e ma te ore Setephano i ite, haru maira ratou ia ˈna e aratai atura i mua i te Sunederi. 13 Tuu atoa maira ratou i te mau ite haavare o tei parau: “Aita teie taata i faaea i te faaino i teie vahi moˈa e te Ture. 14 Ua faaroo matou ia ˈna i te parauraa e e vavahi Iesu no Nazareta i teie vahi e e taui oia i te mau ture ta Mose i horoa mai.”

15 E a hiˈo noa ˈi te feia atoa i roto i te Sunederi ia ˈna, ite atura ratou e mai to te melahi to ˈna hohoˈa mata.

7 Na ô atura râ te tahuˈa rahi: “Tera iho â anei?” 2 Pahono maira Setephano: “Taeae ma e te mau metua, a faaroo mai na. Ua fa mai te Atua hanahana i to tatou tupuna ra o Aberahama i Mesopotamia hou oia i faaea ˈi i Harana,+ 3 e ua na ô oia ia ˈna: ‘A vaiiho i to fenua e to fetii e a haere i te fenua ta ˈu e faaite ia oe.’+ 4 Ua faarue oia i te fenua o te Kaladaio e ua faaea i Harana. I muri aˈe i te poheraa to ˈna metua tane,+ ua aratai mai te Atua ia ˈna i teie fenua, ta outou e faaea nei.+ 5 Aita râ te Atua i horoa i te hoê tuhaa o teie fenua ia fatu oia, aita hoê noa ˈˈe tuhaa iti mai te taahiraa avae te rahi. Ua fafau râ te Atua e horoa i teie fenua no ˈna e no to ˈna huaai i muri mai ia ˈna,+ noa ˈtu e aita â e tamarii ta Aberahama. 6 Hau atu â, ua parau te Atua ia ˈna e riro to ˈna huaai ei taata ěê i te hoê fenua e ere no ratou, e faatîtî e e hamani ino to reira mau taata ia ratou e 400 matahiti.+ 7 ‘E haava vau i te nunaa e faatîtî ia ratou,’+ ta te Atua ïa i parau, ‘e i muri iho e haere mai ratou i rapae e pûpû i te hoê taviniraa moˈa ia ˈu i teie vahi.’+

8 “Ua faaau atoa te Atua ia ˈna i te hoê faufaa o te peritomeraa,+ e ua fanau mai ta ˈna o Isaaka+ e ua peritome ia ˈna i te vaˈu o te mahana,+ e ua fanau mai ta Isaaka o Iakoba, e ta Iakoba na 12 upoo utuafare.* 9 Ua pohehae tera mau upoo utuafare ia Iosepha+ e ua hoo atu ia ˈna i to Aiphiti.+ Tei pihai iho râ te Atua ia ˈna,+ 10 ua faaora mai ia ˈna i to ˈna mau ati atoa e ua horoa ˈtu i te paari e ua farii-maitai-hia oia e Pharao te arii o Aiphiti. Ua faatoroa Pharao ia ˈna ei tavana i nia ia Aiphiti e to ˈna utuafare taatoa.+ 11 Teie râ, ua roohia Aiphiti e Kanaana taatoa i te oˈe, e ati rahi mau â, e aita e maa faahou ta to tatou mau tupuna.+ 12 Ua faaroo râ Iakoba e e maa* tei Aiphiti, e ua tono i to tatou mau tupuna i reira i te taime matamua.+ 13 I te piti o te taime, ua parau Iosepha i to ˈna mau taeae o vai o ˈna, e ite atura ïa Pharao i te fetii o Iosepha.+ 14 Ua poroi Iosepha i to ˈna metua tane ia Iakoba e i to ˈna fetii atoa,+ e 75 taata, ia haere mai ia ˈna ra.+ 15 Ua pou mai Iakoba i Aiphiti+ e ua pohe i reira,+ oia atoa to tatou mau tupuna.+ 16 Ua afaihia ratou i Sekema e ua hunahia i te menema ta Aberahama i hoo mai i te mau tamaiti a Hamora i Sekema.+

17 “A fatata ˈi te taime e tupu ai te parau fafau ta te Atua i faaite ia Aberahama, ua rahi roa mai te nunaa Iseraela i Aiphiti, 18 e tae roa i te taime i tia mai ai te tahi atu arii i Aiphiti, aita i matau ia Iosepha.+ 19 Ua râmâ oia i to tatou nunaa e ua faahepo ma te haavî i te mau metua tane ia faarue i ta ratou mau aiû ia pohe ratou.+ 20 I taua tau ra to Mose fanauraahia mai e mea nehenehe oia i te aro o te Atua. Ua faaamuhia oia e toru avaˈe i roto i te fare o to ˈna metua tane.+ 21 Ua faaruehia râ oia,+ e na te tamahine a Pharao i rave mai ia ˈna e i faaamu ei tamaiti na ˈna iho.+ 22 Ua haapiihia ïa Mose i te mau parau paari atoa a to Aiphiti. E mana rahi hoi to ˈna i te parau e te ohipa.+

23 “Teie râ, a raea ˈi to ˈna e 40 matahiti, ua tupu i roto i to ˈna aau te hinaaro* e haere e hiˈo i* to ˈna mau taeae, te mau tamarii a Iseraela.+ 24 I to ˈna iteraa e te hamani-ino-hia ra hoê o ratou ma te tano ore, ua paruru oia i to ˈna taeae e ua tahoo ma te haapohe i te hoê taata Aiphiti. 25 Ua manaˈo Mose e e taa i to ˈna mau taeae e e faaora te Atua ia ratou na roto ia ˈna, aita râ i taa ia ratou. 26 I te mahana i muri mai, ua haere oia ia ratou ra a taputô ai e piti o ratou, e ua tamata i te faahau ia raua a na ô atu ai: ‘E homa, e taeae orua, eaha ïa orua e hamani ino ai te tahi i te tahi?’ 27 Ua patoi râ te taata tei hamani ino i te tahi atu ia Mose a na ô atu ai: ‘Na vai i faatoroa ia oe ei tavana e ei haava i nia ia mâua? 28 E haapohe anei oe ia ˈu mai ta oe i haapohe i te taata Aiphiti inanahi ra?’ 29 I to Mose faarooraa i te reira, ua horo oia, ua faaea i Midiana e ua fanau mai ta ˈna e piti tamaiti.+

30 “E 40 matahiti i muri iho, ua fa mai te hoê melahi ia ˈna i ropu i te hoê raau taratara e ura ra,+ i te medebara i pihai iho i te mouˈa Sinai. 31 Ua maere Mose i ta ˈna i ite. A tapiri atu ai râ oia no te hiˈo maitai i te reira, ua faaroo oia i te reo o Iehova* i te na ôraa: 32 ‘O vau te Atua o to outou mau tupuna, te Atua o Aberahama e to Isaaka e to Iakoba.’+ Ua rûrû Mose e ua taiâ roa i te hiˈo maitai atu. 33 Ua parau mai Iehova* ia ˈna: ‘A tatara i te tiaa i to oe avae, e vahi moˈa hoi te vahi ta oe e tia nei. 34 Ua ite iho â vau e te haavîhia ra to ˈu nunaa i Aiphiti, ua faaroo vau i ta ratou autâ,+ e ua pou vau e faaora ia ratou. I teie nei, e tono vau ia oe i Aiphiti.’ 35 Taua taata ra o Mose ta ratou i mata ê a na ô ai: ‘Na vai i faatoroa ia oe ei tavana e ei haava?’+ o ˈna ta te Atua i tono+ ei tavana e ei faaora atoa na roto i te melahi tei fa mai ia ˈna i ropu i te raau taratara. 36 Ua aratai mai taua taata ra ia ratou i rapae+ ma te faatupu i te ohipa faahiahia mau*+ e te semeio i Aiphiti, i te miti Uteute+ e i te medebara atoa e 40 matahiti.+

37 “O taua taata ra o Mose tei parau i te mau tamarii Iseraela: ‘E faatoroa te Atua no outou, no roto mai i to outou mau taeae, i te hoê peropheta mai ia ˈu.’+ 38 To rotopu o ˈna i te amuiraa i te medebara e ua paraparau te melahi+ ia ˈna+ i te mouˈa Sinai e to tatou mau tupuna. Ua faaroo oia i te parau ora a te Atua e ua horoa mai ia tatou.+ 39 Aita to tatou mau tupuna i auraro ia Mose, ua haafaufaa ore râ ia ˈna.+ I roto i to ratou aau, ua hinaaro ratou e hoˈi i Aiphiti,+ 40 e ua na ô atu ia Aarona: ‘E hamani oe i te atua o te haere na mua ia tatou. Aita hoi tatou i ite eaha tei tupu no tera taata o Mose tei aratai ia tatou i rapae i te fenua o Aiphiti.’+ 41 Ua hamani ïa ratou i te hoê tii fanauˈa puaatoro i taua mau mahana ra, ua hopoi i te tusia na taua idolo ra e ua arearea ratou i mua i te ohipa ta to ratou rima i hamani.+ 42 Ua fariu ê te Atua ia ratou e ua vaiiho noa ia ratou ia pûpû i te hoê taviniraa moˈa i te nuu o te raˈi,+ mai tei papaihia i roto i te buka a te mau peropheta: ‘Utuafare o Iseraela, ua pûpû mai anei outou i te animara tupaihia e te tusia ia ˈu e 40 matahiti i te medebara? 43 O te tiahapa hoi o Moloha+ e te fetia o te atua Rephana ta outou i rave, te mau hohoˈa ta outou i hamani no te haamori. No reira, e hopoi ê au ia outou i ǒ roa ˈtu i Babulonia.’+

44 “E tiahapa o te Faaiteraa ta to tatou mau tupuna i te medebara, mai ta te Atua i faaue a parau ai oia ia Mose ia hamani i te reira ia au i te hohoˈa ta ˈna i faaite atu.+ 45 I muri aˈe, ua rave te mau tamarii a taua mau tupuna ra i taua tiahapa ra e ua afai na muri ia ratou, a haere ai ratou e o Iosua i te fenua o te tahi atu mau nunaa,+ ta te Atua i tiahi i mua i to tatou mau tupuna.+ E ua vai noa te tiahapa i reira e tae roa i te tau o Davida. 46 Ua farii-maitai-hia Davida e te Atua e ua ani i te haamaitairaa taa ê e hamani i te hoê fare no te Atua o Iakoba.+ 47 Na Solomona râ i hamani i te fare no ˈna.+ 48 Eita râ Tei Teitei Roa ˈˈe e parahi i roto i te fare hamanihia e te rima taata,+ mai ta te peropheta i parau: 49 ‘O te raˈi to ˈu terono+ e o te fenua to ˈu taahiraa avae.+ Teihea huru fare ta outou e hamani no ˈu? ta Iehova* ïa e parau ra. Teihea to ˈu vahi faaearaa? 50 E ere anei na to ˈu rima i hamani i teie mau mea atoa?’+

51 “Feia etaeta, e te aau e te tariˈa peritome-ore-hia, te patoi noa nei outou i te varua moˈa. Mai ta to outou mau tupuna i rave, te na reira atoa nei outou.+ 52 O vai te peropheta aita to outou mau tupuna i hamani ino?+ Ua haapohe iho â ratou i te feia tei faaite atea e e haere mai te taata parau-tia,+ ta outou i tuu mai nei i te rima o te enemi e i haapohe,+ 53 ia outou hoi i horoahia ˈtu ai te Ture na roto i te arai o te mau melahi,+ aita râ outou i haapao i te reira.”

54 I to ratou faarooraa i teie mau parau, riri* roa aˈera ratou e hinaaro atura e hamani ino ia ˈna. 55 Hiˈo aˈera râ oia tei î i te varua moˈa i te raˈi, ite atura i te hanahana o te Atua e ia Iesu e tia ra i te rima atau o te Atua,+ 56 e na ô atura: “Inaha, te ite ra vau i te raˈi ua matara e te Tamaiti a te taata nei+ e tia ra i te rima atau o te Atua.”+ 57 Tuô aˈera ratou, tuu aˈera i to ratou rima i nia i to ratou tariˈa e horo paatoa ˈtura i nia ia ˈna. 58 I muri aˈe i to ratou afairaa ia ˈna i rapae i te oire, pehi atura ratou ia ˈna i te ofai.+ Tuu atura te mau ite+ tei faahapa ia ˈna i to ratou ahu tapoˈi i te pae avae o te hoê taata apî o Saulo te iˈoa.+ 59 A pehi ai ratou ia ˈna i te ofai, taparu atura Setephano: “To ˈu Fatu Iesu, te tuu atu nei au i to ˈu ora* ia oe ra.” 60 Topa turi ihora oia e tuô atura: “Iehova,* eiaha oe e faautua ia ratou no teie hara.”+ I muri aˈe i to ˈna parauraa i te reira, taoto ihora oia i roto i te pohe.

8 Area Saulo, ua turu ïa i te haapoheraahia Setephano.+

I taua mahana ra, hamani-ino-rahi-hia ihora te amuiraa i Ierusalema, purara ê atura te mau pǐpǐ atoa na Iudea e na Samaria eiaha râ te mau aposetolo.+ 2 Teie râ, rave aˈera te tahi mau taata tei mǎtaˈu i te Atua ia Setephano, huna ihora ia ˈna e oto roa ˈtura ratou ia ˈna. 3 Area Saulo, hamani ino uˈana ihora ïa i te amuiraa. E tomo oia i roto i tera e tera fare, a afai mai ai i te tane e te vahine i rapae, a huri atu ai ia ratou i roto i te tapearaa.+

4 Teie râ, faaite haere atura te mau pǐpǐ tei purara ê i te parau apî oaoa o te poroi a te Atua na Iudea e na Samaria.+ 5 Pou ihora Philipa i te oire o* Samaria+ e poro atura i to reira mau taata no nia i te Mesia. 6 Haapao maitai aˈera ratou pauroa i ta Philipa i parau, a faaroo noa ˈi ia ˈna e a ite ai i te mau semeio ta ˈna e rave ra. 7 Mea rahi hoi e varua viivii to ratou. E tutuô teie mau varua ino a haere mai ai i rapae i taua mau taata ra.+ Mea rahi atoa te hapepa e te pirioi, ua ora to ratou maˈi. 8 Oaoa roa aˈera te mau taata o taua oire ra.

9 Teie râ, te vai ra i taua oire ra te hoê taata o Simona te iˈoa, tei rave na i te peu tahutahu, a faahiahia ˈtu ai to Samaria ia ˈna. I parau atoa na oia e e taata mana o ˈna. 10 Pee aˈera ratou pauroa, te taata haihai e tae noa ˈtu i te taata tiaraa teitei, ia ˈna e na ô aˈera: “Teie taata, o te Mana ïa o te Atua, parauhia Mana rahi.” 11 Ua pee ratou ia ˈna no te mea i faahiahia maoro na ratou ia ˈna no ta ˈna peu tahutahu. 12 I to Philipa râ faaiteraa i te parau apî oaoa o te Faatereraa arii a* te Atua+ e to te iˈoa o Iesu Mesia, tiaturi aˈera te tane e te vahine ia ˈna e bapetizohia ˈtura ratou.+ 13 Tiaturi atoa maira Simona ia Iesu, e i muri aˈe i to ˈna bapetizoraahia, na muri noa ˈtura oia ia Philipa.+ Ua maere oia i te iteraa i te mau tapao e te mau ohipa mana rahi ta Philipa e rave ra.

14 Faaroo aˈera te mau aposetolo i Ierusalema e ua farii to Samaria i te poroi a te Atua,+ tono atura ratou ia Petero e ia Ioane ia ratou ra, 15 pou ihora raua e pure atura no ratou ia noaa mai te varua moˈa.+ 16 Aita â hoi te varua moˈa i tau maira i nia iho ia ratou, ua bapetizo-noa-hia râ ratou i te iˈoa o te Fatu ra o Iesu.+ 17 Tuu atura ïa raua i to raua rima i nia iho ia ratou+ e noaa maira ia ratou te varua moˈa.

18 I to Simona râ iteraa e na roto i te tuuraa rima a na aposetolo e noaa mai ai te varua moˈa, parau atura oia e e horoa oia i te moni na raua, 19 a na ô ai: “Horoa atoa mai na i tena mana no ˈu, ia tuu vau i to ˈu rima i nia iho i te taata, a noaa ˈtu ai ia ratou te varua moˈa.” 20 Na ô atura râ Petero: “Ia mou ta oe moni e oe atoa, no te mea ua manaˈo oe e nehenehe oe e hoo mai i te ô ta te Atua e horoa noa.+ 21 Aita ta oe e tuhaa i roto i teie taviniraa, e aau haavare hoi to oe i te aro o te Atua. 22 No reira, a tatarahapa e a haapae i tena ino to oe. A taparuparu ia Iehova,* peneiaˈe e faaore mai oia i te manaˈo ino o to oe aau. 23 Te ite nei hoi au e taero toavaava oe, e tîtî atoa no te parau-tia ore.” 24 Pahono maira Simona: “A taparuparu na orua ia Iehova* no ˈu ia ore au e roohia i ta orua i parau mai.”

25 I muri aˈe i to raua poro-maite-raa e faaiteraa i te parau a Iehova,* hoˈi atura raua i Ierusalema a faaite ai i te parau apî oaoa na te oire rii e rave rahi i Samaria.+

26 Tera râ, parau maira te hoê melahi a Iehova*+ ia Philipa: “A haere i te pae apatoa i te purumu e pou atu i Gaza mai Ierusalema mai.” (E purumu teie i te medebara.) 27 Haere atura Philipa e farerei atura i te hoê taata tiaraa teitei* no Etiopia. E taata mana oia no Kaneda arii vahine no Etiopia, o te tiaau i ta ˈna mau taoˈa atoa. I haere na oia i Ierusalema e haamori i te Atua,+ 28 e te hoˈi ra na nia i to ˈna pereoo, a taio haapuai noa ˈi i te buka a te peropheta Isaia. 29 Na ô maira te varua moˈa ia Philipa: “A tapapa i tera pereoo.” 30 Horo atura Philipa i pihai iho i te pereoo e faaroo ihora i taua taata ra e taio haapuai ra i te buka a te peropheta Isaia. Na ô atura oia: “Te taa ra ia oe* ta oe e taio ra?” 31 Parau maira taua taata ra: “E nahea e taa ˈi ia ˈu ia ore au e haamaramaramahia?” Ani maira oia ia Philipa ia pauma mai e ia parahi i pihai iho ia ˈna. 32 Teie hoi te parau tohu ta ˈna e taio ra: “Mai te hoê mamoe oia i te aratairaahia i te tupairaa, e mai te hoê fanauˈa mamoe e mamû noa i mua i te taata e paoti i to ˈna huruhuru, eita oia e hamǎmǎ i to ˈna vaha.+ 33 A faainohia ˈi oia, aita oia i haavahia ma te parau-tia.+ No te mea e haapohehia oia i te fenua nei, na vai ïa e faaite mai i to ˈna pǎpǎraa tupuna?”+

34 Na ô maira te taata tiaraa teitei ia Philipa: “Faaite mai na, no vai teie parau a te peropheta? No ˈna anei aore ra no te tahi atu taata?” 35 Faataa ˈtura Philipa i taua parau tohu ra e faaite atura i te parau apî oaoa no Iesu. 36 Teie râ, a tere noa ˈi raua na nia i te purumu, tae atura raua i te hoê vahi pape. Na ô maira te taata tiaraa teitei: “A hiˈo na, e pape tei ǒ nei. Eaha te tapea ra ia ˈu ia bapetizohia?” 37 *—— 38 Faaue ihora te taata tiaraa teitei e tapea i te pereoo, pou ihora raua Philipa i raro i te pape e bapetizo atura Philipa ia ˈna. 39 I to raua haereraa mai i rapae i te pape, faareva oioi ihora te varua o Iehova* ia Philipa. Aita ˈtura te taata tiaraa teitei i ite faahou ia ˈna, tamau noa ˈtura râ oia i to ˈna tere ma te oaoa. 40 Ite ihora Philipa e tei Asadoda oia e faaite noa ˈtura i te parau apî oaoa na te mau oire rii atoa e tae roa ˈtu i Kaisarea.+

9 Area Saulo, o te haamǎtaˈu noa ra i te mau pǐpǐ a te Fatu+ a hinaaro noa ˈi e taparahi pohe ia ratou, ua haere ïa i te tahuˈa rahi ra. 2 Ani atura oia i te rata ta ˈna e faaite i te mau sunago i Damaseko, ia nehenehe oia e tapea i te tane e te vahine atoa e pee ra i Te Eˈa+ e e afai ia ratou i Ierusalema.

3 Teie râ, a haere noa ˈi oia i to ˈna tere e a fatata ˈi oia i te tae i Damaseko, anaana ihora te maramarama no te raˈi mai ati aˈe ia ˈna.+ 4 Marua ihora oia i raro e faaroo aˈera i te hoê reo i te na ôraa mai: “Saulo, Saulo, eaha oe e hamani ino ai ia ˈu?” 5 Ui atura Saulo: “O vai oe?” Na ô maira te Fatu: “O Iesu,+ ta oe e hamani ino nei.+ 6 A tia râ e a haere i roto i te oire, i reira e faaitehia ˈtu ai ia oe eaha ta oe e rave.” 7 Maere ihora râ te mau taata tei na muri atoa mai ia Saulo. Inaha, e reo ta ratou e faaroo ra, aita râ e ite ra o vai te paraparau ra.+ 8 Tia aˈera Saulo. Te araara noa ra to ˈna mata, aita râ e ite ra. Aratai atura taua mau taata ra ia ˈna ma te tapea i to ˈna rima e tae roa ˈtu i Damaseko. 9 E toru mahana to ˈna vai-matapo-noa-raa.+ Aita atoa oia i tamaa e i inu i te pape.

10 I Damaseko, te vai ra te hoê pǐpǐ o Anania+ te iˈoa. Na ô maira te Fatu ia ˈna i roto i te hoê orama: “Anania!” Parau atura oia: “Teie au, to ˈu Fatu.” 11 Na ô maira te Fatu: “A tia, a haere i te aroâ parauhia Afaro, a imi i te hoê taata o Saulo te iˈoa no Tareso+ i te fare o Iuda. Inaha, te pure nei oia. 12 Ua ite orama oia ia oe Anania i te tomoraa i roto i te fare e i te tuuraa i to oe rima i nia iho ia ˈna ia ite faahou o ˈna.”+ 13 Pahono atura râ Anania: “To ˈu Fatu, mea rahi te parau ta ˈu i faaroo no taua taata ra, ua hamani ino oia i to oe mau taata moˈa i Ierusalema. 14 E mana atoa to ˈna no ǒ mai i te mau tahuˈa tiaau e tapea i te taata atoa e faahiti ra i to oe iˈoa.”+ 15 Na ô maira râ te Fatu: “A haere, no te mea e farii maitihia e au tera taata+ no te faaite i to ˈu nei iˈoa i te mau nunaa ěê,+ i te mau arii+ e i te mau tamarii a Iseraela. 16 E faataa maitai hoi au ia ˈna i te mauiui rahi ta ˈna e faaruru no to ˈu iˈoa.”+

17 Haere atura Anania e tomo atura i roto i te fare, tuu ihora i to ˈna rima i nia iho ia Saulo e na ô atura: “Saulo, to ˈu taeae, na te Fatu ra o Iesu, tei fa ˈtu ia oe ra i nia i te purumu ta oe i haere mai, i tono mai ia ˈu ia ite faahou oe e ia î oe i te varua moˈa.”+ 18 Topa ihora te tahi mea e au i te poa iˈa no roto mai i to ˈna mata, ite faahou atura oia, tia aˈera e bapetizohia ˈtura. 19 Tamaa ihora oia e itoito maira.

Faaea ihora oia tau mahana i ǒ te mau pǐpǐ ra i Damaseko,+ 20 e poro ihora oia i roto i te mau sunago e o Iesu te Tamaiti a te Atua. 21 Teie râ, maere ihora te feia atoa e faaroo ra ia ˈna e na ô aˈera: “E ere anei teie te taata i hamani ino uˈana i te feia e faahiti ra i te iˈoa o Iesu i Ierusalema?+ Aita anei o ˈna i haere mai i ǒ nei no te tapea ia ratou e no te afai ia ratou i te mau tahuˈa tiaau ra?”+ 22 Ua noaa noa râ ia Saulo te puai e ua haamamû oia i te ati Iuda e parahi ra i Damaseko, a haapapu ai oia e o Iesu te Mesia.+

23 E rave rahi mahana i muri iho, opua aˈera te ati Iuda e haapohe ia Saulo.+ 24 Faaroo atura râ Saulo ta ratou opuaraa. Te tiai atoa ra ratou i te mau uputa o te oire i te po e te ao no te haapohe ia ˈna. 25 I te po, rave aˈera ïa ta ˈna mau pǐpǐ ia ˈna, e haapou ihora ia ˈna i roto i te hoê ete na roto atu i te hoê haamaramarama o te aua o te oire.+

26 I to ˈna taeraa ˈtu i Ierusalema,+ tamata ihora oia i te amui atu i te mau pǐpǐ. Mǎtaˈu aˈera râ ratou pauroa ia ˈna, no te mea aita ratou i tiaturi e ua riro mai o ˈna ei pǐpǐ. 27 No reira, tauturu atura Baranaba+ ia Saulo, aratai atura ia ˈna i te mau aposetolo ra, e faatia ˈtura e ua ite Saulo i te Fatu i nia i te purumu,+ ua paraparau te Fatu ia ˈna e ua faaite Saulo i te iˈoa o Iesu ma te mǎtaˈu ore i Damaseko.+ 28 Faaea ihora ïa Saulo ia ratou ra, a haere noa ˈi na te mau vahi atoa i* Ierusalema, a paraparau ai i te taata i te iˈoa o te Fatu ma te mǎtaˈu ore. 29 E aparau e e mârô oia i te ati Iuda e reo Heleni to ratou. Ua imi râ ratou i te haapohe ia ˈna.+ 30 I to te mau taeae iteraa i te reira, aratai aˈera ratou ia ˈna i Kaisarea e faareva ˈtura ia ˈna i Tareso.+

31 E inaha, vai aˈera te amuiraa e ati aˈe Iudea, Galilea e Samaria+ i roto i te hau, itoito atura e rahi noa maira te amuiraa a faaite noa ˈi ratou i te mǎtaˈu ia Iehova* e a tamahanahanahia ˈi ratou e te varua moˈa.+

32 Teie râ, a ratere ai Petero na taua mau vahi atoa ra, haere atoa ˈtura oia i te feia moˈa ra e parahi ra i Luda.+ 33 Ite ihora oia i reira i te hoê tane o Ainea te iˈoa, a vaˈu atura matahiti to ˈna tarava-noa-raa i nia i te roˈi, e hapepa hoi oia. 34 Na ô atura Petero ia ˈna: “Ainea, te faaora nei Iesu Mesia i to oe maˈi.+ A tia e a faanehenehe i to oe roˈi.”+ I reira iho, tia maira oia. 35 I te iteraa mai to Luda e to Sarona taatoa ia ˈna, tiaturi aˈera ratou i te Fatu.

36 Teie râ, i Iopa, te vai ra te hoê pǐpǐ o Tabita te iˈoa, “Doreka”* te auraa ia hurihia. Mea rahi roa ta ˈna ohipa maitatai e mea horoa roa oia i te ô aroha hamani maitai.* 37 Tera râ, i taua mau mahana ra, maˈihia ihora oia e pohe atura. Horoi aˈera ratou ia ˈna e vaiiho atura ia ˈna i roto i te hoê piha i nia. 38 I to te mau pǐpǐ faarooraa e tei Luda Petero, e mea fatata hoi taua oire ra ia Iopa, tono aˈera ratou e piti tane e taparu ia ˈna ia haavitiviti i te haere mai. 39 Tia aˈera Petero e pee atura ia raua. I to ˈna taeraa ˈtu, aratai aˈera raua ia ˈna i roto i te piha i nia, tia noa ihora te mau vahine ivi atoa na pihai iho ia ˈna, a taˈi noa ˈi e a faaite mai ai i te ahu atoa ta Doreka i nira na. 40 Tuu atura Petero i te taata atoa i rapaeau,+ tuturi ihora e pure atura. Hiˈo atura oia i taua tino ra, e na ô atura: “Tabita, a tia!” Araara aˈera to Tabita mata, ite ihora ia Petero e parahi maira.+ 41 Rave maira Petero i to ˈna rima, tauturu ihora ia ˈna ia tia mai, pii atura i te feia moˈa e te mau vahine ivi e faaite atura ia Tabita tei ora mai.+ 42 Atutu atura taua parau ra na Iopa taatoa e tiaturi aˈera e rave rahi i te Fatu.+ 43 Faaea ihora Petero tau mahana i Iopa i ǒ te hoê taata rapaau iri animara o Simona te iˈoa.+

10 E taata to ǒ i Kaisarea o Korenelio te iˈoa, e raatira faehau* no te pǔpǔ Italia.* 2 E taata mǎtaˈu oia i te Atua e te haamori ia ˈna e to ˈna atoa utuafare taatoa. Mea rahi te ô aroha hamani maitai* ta ˈna i horoa na te taata e e taparuparu noa oia i te Atua. 3 I te area hora 3+ i te taperaa mahana,* ite maitai atura oia i roto i te hoê orama i te tahi melahi a te Atua i te tomoraa mai i ǒ ˈna e te na ôraa mai: “Korenelio!” 4 Hiˈo noa ˈtura Korenelio ia ˈna ma te mehameha e ui atura: “Eaha teie?” Pahono maira te melahi: “Ua tae ta oe mau pure i te Atua ra+ e ua haamanaˈo oia i ta oe mau ô aroha hamani maitai. 5 A tono ïa i teie nei i te taata i Iopa e tii ia Simona piihia Petero. 6 Te parahi ra tera taata i ǒ Simona, te hoê rapaau iri animara, tei tatahi to ˈna fare.” 7 I te revaraa iho â te melahi i paraparau ia ˈna, pii atura Korenelio e piti o ta ˈna mau tavini e te hoê faehau mǎtaˈu i te Atua no roto mai i to ˈna mau taata, 8 faatia pauroa ˈtura tei tupu e tono atura ia ratou i Iopa.

9 I te mahana i muri iho, a haere noa ˈi na taata e toru i to ratou tere e a fatata ˈi i te tae i te oire, pauma aˈera Petero i nia i te tafare e pure i te area hora 12 i te avatea.* 10 Teie râ, poia roa ihora oia e hinaaro atura e tamaa. A faaineinehia ˈi te maa, ite ihora oia i te hoê orama+ 11 e ite aˈera i te raˈi ua matara e te tahi mea e pou mai ra e au i te hoê ahu lino rahi mea tapeahia na hiti e maha. 12 E i roto, ua rau ïa te animara avae maha e te animara e nee haere o te fenua e te manu o te raˈi. 13 Na ô maira te hoê reo ia ˈna: “A tia Petero, a tupai e a amu!” 14 Na ô atura râ Petero: “Eiaha, no te mea aita vau i amu aˈenei i te mea viivii.”+ 15 Na ô faahou maira te reo, te piti ïa o te taime: “A faaea i te parau e mea viivii ta te Atua i tamâ.” 16 Tatoru maira te reo i te parauraa mai, e i reira iho, ravehia ˈtura taua ahu rahi ra i nia i te raˈi.

17 A feruri noa ˈi Petero i te auraa o te orama ta ˈna i ite mai nei, ui aˈera na taata i tonohia e Korenelio teihea to Simona fare, e tia noa ˈtura ratou i te uputa.+ 18 Tuô maira ratou e ani maira e to reira anei Simona piihia Petero. 19 Te feruri noa ra Petero i te orama, na ô maira te varua moˈa:+ “E toru taata te ani mai ra ia oe. 20 A pou e a haere na muri ia ratou, eiaha roa oe e feaa, no te mea na ˈu i tono mai ia ratou.” 21 Pou ihora Petero i taua mau taata ra e na ô atura: “O vau ta outou e imi nei. Eaha to outou tere?” 22 Na ô maira ratou: “Ua faaue te Atua na roto i te hoê melahi moˈa ia Korenelio,+ te hoê raatira faehau parau-tia e te mǎtaˈu i te Atua e te roo maitai i rotopu i te ati Iuda atoa, ia tii mai ia oe ia haere i to ˈna fare, ia faaroo o ˈna i ta oe e parau.” 23 Faatomo maira oia ia ratou e parau atura ia faaea mai.

E poipoi aˈera, tia aˈera oia e reva ˈtura na muri ia ratou, ua apee atoa mai te tahi mau taeae no Iopa ia ˈna. 24 I te mahana i muri iho, tomo atura oia i Kaisarea. Te tiai noa mai ra iho â Korenelio ia ratou e ua titau ê na o ˈna i to ˈna mau fetii e to ˈna mau hoa rahi. 25 I to Petero iho â tomoraa ˈtu, haere maira Korenelio ia ˈna ra, topa turi ihora i to ˈna pae avae e tipapa maira i mua ia ˈna. 26 Teie râ, faatia maira Petero ia ˈna a na ô ai: “A tia, e taata noa hoi au mai ia oe.”+ 27 A paraparau noa ˈi Petero ia ˈna, haere atura oia i roto e ite ihora e mea rahi te taata tei putuputu mai. 28 Na ô atura oia: “Ua ite maitai outou e e opanihia te hoê ati Iuda ia amuimui aore ra ia tapiri atu i te hoê taata ê.+ Ua faaite mai râ te Atua ia ˈu e eiaha vau e parau faahou e mea viivii te taata.+ 29 No reira, farii ihora vau i te haere mai i to oe tiiraa mai ia ˈu. Te ui atu nei ïa vau ia oe no te aha oe i tii mai ai ia ˈu.”

30 Parau maira ïa Korenelio: “A maha mahana aˈenei i teie iho â hora, te pure ra vau i roto i to ˈu fare i te area hora 3 i te taperaa mahana,* tia maira i mua ia ˈu te hoê taata e ahu anaana to ˈna 31 e na ô maira: ‘Korenelio, ua faaroo te Atua i ta oe pure e ua haamanaˈo i ta oe mau ô aroha hamani maitai. 32 A tono ïa i te taata i Iopa e tii ia Simona piihia Petero. Te parahi ra o ˈna i ǒ Simona, te hoê rapaau iri animara, tei tatahi to ˈna fare.’+ 33 Tono ihora vau i te taata ia oe ra, e mauruuru ia oe i te haereraa mai. I teie nei, tei ǒ nei matou pauroa i mua i te aro o te Atua no te faaroo i te mau mea atoa ta Iehova* i faaue ia oe ia parau.”

34 Na ô atura Petero: “I teie nei, ua taa ˈtura ia ˈu e ore te Atua e maitiiti i te taata,+ 35 i roto râ i te mau nunaa atoa, e farii oia i te taata o te mǎtaˈu ia ˈna e o te rave i te mea tia.+ 36 Ua faatae oia i te hoê poroi i te mau tamarii a Iseraela no te faaite atu i te parau apî oaoa o te hau+ na roto ia Iesu Mesia, o ˈna te Fatu o te taata atoa.+ 37 Ua ite outou eaha te parau tei atutu na Iudea taatoa mai Galilea ˈtu+ i muri aˈe i to Ioane pororaa i te bapetizoraa: 38 no nia ïa ia Iesu no Nazareta. Ua faatavai te Atua ia ˈna i te varua moˈa+ e i te mana, ua hamani maitai haere Iesu i te taata e ua faaora i te feia atoa i haavîhia e te Diabolo,+ no te mea tei ia ˈna ra te Atua.+ 39 Ua ite matou i te mau mea atoa ta ˈna i rave i te fenua o te ati Iuda e i Ierusalema. Ua haapohe râ ratou ia ˈna ma te tuu ia ˈna i nia i te hoê pou.* 40 Ua faatia mai te Atua ia ˈna i te toru o te mahana+ ia ite te taata ia ˈna, 41 eiaha pauroa te taata, te mau ite râ ta te Atua i maiti ê na, o matou ïa o tei tamaa e o ˈna i muri aˈe i to ˈna tiaraa mai te pohe mai.+ 42 Ua faaue atoa oia ia matou ia poro i te taata e ia faaite papu+ e o ˈna ta te Atua i faatoroa ei haava i te taata ora e te taata pohe.+ 43 Ua faahiti te mau peropheta atoa ia ˈna,+ oia hoi i to ˈna ra iˈoa e faaorehia ˈi te hara a te taata atoa e tiaturi ia ˈna.”+

44 Te paraparau noa ra Petero, tae maira te varua moˈa i nia i te feia atoa e faaroo ra i te poroi a te Atua.+ 45 Maere ihora te feia tiaturi* peritomehia tei apee mai ia Petero, no te mea ua niniihia mai te ô horoa noa o te varua moˈa i nia atoa i te taata o te mau nunaa ěê. 46 Te faaroo ra hoi taua feia tiaturi ra ia ratou ia paraparau na roto i te mau reo ěê e ia faahanahana i te Atua.+ Parau atura ïa Petero: 47 “Ua noaa i teie mau taata te varua moˈa mai ia matou atoa, e tia anei ïa i te tahi taata ia tapea ia ratou ia bapetizohia i te pape?”+ 48 Faaue atura oia ia bapetizohia ratou i te iˈoa o Iesu Mesia+ e ani maira ratou ia ˈna ia faaea mai tau mahana.

11 Faaroo ihora te mau aposetolo e te mau taeae no Iudea e ua farii atoa te taata o te mau nunaa ěê i te poroi a te Atua. 2 No reira, i to Petero paumaraa i Ierusalema, faaino* maira te feia e turu ra i te peritomeraa+ ia ˈna, 3 a na ô ai: “Ua tomo oe i roto i te fare o te feia aita i peritomehia e ua tamaa oe e o ratou.” 4 Faataa ˈtura Petero i te ohipa i tupu a na ô ai:

5 “Tei te oire au i Iopa, e te pure ra vau, ite orama ihora vau i te tahi mea e au i te hoê ahu lino rahi mea tapeahia na hiti e maha, e pou maira mai te raˈi mai e tae roa mai ia ˈu ra.+ 6 I to ˈu hiˈo-maitai-raa ˈtu i roto, ite ihora vau i te animara avae maha o te fenua, te animara oviri, te animara e nee haere e te manu o te raˈi. 7 Faaroo atoa ˈtura vau i te hoê reo i te na ôraa mai: ‘A tia Petero, a tupai e a amu!’ 8 Na ô atura râ vau: ‘Eiaha, no te mea aita roa ˈtu te hoê mea viivii i ô aˈenei i roto i to ˈu vaha.’ 9 Pahono maira te reo mai te raˈi mai, te piti ïa o te taime: ‘A faaea oe i te parau e mea viivii ta te Atua i tamâ.’ 10 Tatoru maira te reo i te parauraa mai, e faahoˈihia aˈera te mau mea atoa i nia i te raˈi. 11 E i taua atoa ra taime, tae maira e toru taata i te fare to reira mâua Simona, mea tonohia mai ratou ia ˈu ra mai Kaisarea mai.+ 12 Parau maira ïa te varua moˈa ia ˈu ia haere na muri ia ratou, eiaha roa vau e feaa. Apee atoa maira râ teie na taeae e ono ia ˈu, e tomo atura matou i roto i te fare o Korenelio.

13 “Faatia maira oia ia matou e ua ite oia i te hoê melahi i roto i to ˈna fare e tei na ô mai: ‘A tono i te taata i Iopa e tii ia Simona piihia Petero,+ 14 e na ˈna e faaite atu e nafea oe e to oe utuafare taatoa e ora ˈi.’ 15 I to ˈu râ haamataraa i te paraparau, tae maira te varua moˈa i nia ia ratou mai i nia atoa ia matou i te taime matamua.+ 16 Haamanaˈo ihora vau i ta te Fatu i parau noa na: ‘I bapetizo na Ioane i te taata i te pape,+ outou râ, e bapetizohia ïa i te varua moˈa.’+ 17 Inaha ua horoa te Atua ia ratou i taua ô ra ta ˈna i horoa atoa mai ia matou, o tei tiaturi i te Fatu ra o Iesu Mesia, o vai ïa vau no te tapea i te Atua?”+

18 I to ratou faarooraa i teie mau parau, faaea aˈera ratou i te mârô,* e faahanahana ˈtura i te Atua, a na ô ai: “Ua horoa atoa ïa te Atua i te taata o te mau nunaa ěê i te ravea e tatarahapa e noaa ˈi ia ratou te ora.”+

19 Te mau pǐpǐ tei purara ê+ no te hamani-ino-raa i tupu i muri aˈe i te haapoheraahia Setephano, haere roa ˈtura ïa ratou i Phenikia, Kupero e i Anetiohia, ua poro noa râ ratou i te ati Iuda.+ 20 Teie râ, no Kupero e no Kurene mai vetahi o ratou i te haereraa mai i Anetiohia e poro atura i te feia e paraparau i te reo Heleni, a faaite atu ai i te parau apî oaoa no nia i te Fatu ra o Iesu. 21 Tei ia ratou atoa ra te rima o Iehova,* e mea rahi tei tiaturi e tei pee i te Fatu.+

22 Tae roa maira taua parau ra i te tariˈa o te amuiraa i Ierusalema, e tono atura ratou ia Baranaba+ i Anetiohia. 23 I to Baranaba taeraa ˈtu e iteraa i te hamani maitai rahi o te Atua, oaoa ihora oia e faaitoito atura ia ratou pauroa ia tapea noa i to ratou taiva ore i te Fatu ma te aau aueue ore.+ 24 E taata maitai hoi oia, e te faaroo rahi e tei î i te varua moˈa. E mea rahi te taata tei tiaturi i te Fatu.+ 25 Haere atura ïa oia i Tareso e imi haere ia Saulo.+ 26 Ite atura oia ia ˈna e aratai maira ia ˈna i Anetiohia. Putuputu atura raua e te amuiraa e haapii atura i te taata e rave rahi hoê matahiti taatoa. Na mua i Anetiohia i parauhia ˈi te mau pǐpǐ e Kerisetiano ia au i te aratairaa a te Atua.+

27 I taua mau mahana ra, pou maira te tahi mau peropheta+ mai Ierusalema mai i Anetiohia. 28 Tia maira hoê o ratou, o Agabo+ te iˈoa, e tohu ihora maoti te varua moˈa e tupu te hoê oˈe rahi i te fenua taatoa.+ Ua tupu iho â te reira a faatere ai Kalaudio. 29 Faaoti aˈera ïa te mau pǐpǐ, ia au i te maraa ia ratou tataitahi,+ e hapono i te tauturu+ na te mau taeae e parahi ra i Iudea. 30 Na reira ˈtura ratou, hapono atura i te reira na te mau matahiapo i te rima o Baranaba raua Saulo.+

12 I taua anotau ra, te hamani ino ra te arii Heroda vetahi mau mero o te amuiraa.+ 2 Haapohe ihora oia ia Iakobo te taeae o Ioane+ i te ˈoˈe.+ 3 I to ˈna iteraa e mea au na te ati Iuda i te reira, tapea atoa ihora oia ia Petero. (O te mau mahana hoi o te Oroa pane hopue ore.)+ 4 Haru ihora oia ia Petero, tuu atura i roto i te tapearaa+ e faaue atura ia tiai e maha pǔpǔ faehau ia ˈna te tahi i muri iho i te tahi. E maha faehau te pǔpǔ hoê. Ua opua oia e tuu ia ˈna i mua i te ture* i mua i te taata i muri aˈe i te Pasa. 5 A tiaihia ˈi Petero i roto i te tapearaa, tamau noa ˈtura te amuiraa i te pure i te Atua no ˈna.+

6 I te po hou Heroda a haava ˈi ia Petero, te taoto noa ra Petero tei taamuhia te rima i e piti fifi auri i ropu e piti faehau, e piti atoa faehau to mua i te uputa e tiai ra i te tapearaa. 7 Teie râ, fa maira te hoê melahi a Iehova*+ e anaana maira te maramarama i roto i taua piha tapearaa ra. Tapea ihora oia i te aoao o Petero no te faaara ia ˈna e na ô maira: “A tia haaviti!” Marua ihora na fifi auri i taamuhia ˈi to ˈna rima.+ 8 Na ô maira te melahi ia ˈna: “A faaineine ia oe e a oomo i to oe tiaa.” Na reira ihora Petero. E na ô maira te melahi: “A oomo i to oe ahu tapoˈi e a pee mai ia ˈu.” 9 Na muri atura Petero i te melahi i te haereraa ˈtu i rapae, aita râ oia i ite e te tupu ra iho â ta te melahi e rave ra. Ua manaˈo hoi o ˈna e orama ta ˈna e ite ra. 10 Mairi maira ia raua te pǔpǔ tiai matamua e te piti, tae atura raua i te uputa auri mea na reira ia haere atu i te oire, e te matara noa ra taua uputa ra i mua ia raua. Haere atura raua i rapae, na roto atura i te hoê aroâ i te pouraa e faarue ihora te melahi ia ˈna. 11 Taa ihora ia Petero te ohipa e tupu ra e na ô ihora: “Papu atura ia ˈu i teie nei e ua tono mai Iehova* i ta ˈna melahi e ua faaora ia ˈu i te rima o Heroda e i te mau mea atoa ta te ati Iuda e tiai noa ra ia tupu.”+

12 I muri aˈe i to ˈna feruriraa i te reira, haere atura oia i te fare o Maria te metua vahine o Ioane piihia Mareko,+ mea rahi te pǐpǐ tei putuputu i reira e te pure ra. 13 I to ˈna patotoraa ˈtu i te uputa, haere maira te hoê tavini vahine o Roda te iˈoa e hiˈo o vai tera. 14 Taa aˈera ia ˈna e o Petero tera i to ˈna faarooraa i to ˈna reo. No to ˈna oaoa rahi, aita oia i tatara i te uputa, horo atura râ i roto e parau e tei te uputa Petero. 15 Na ô maira ratou: “Ua maamaahia oe.” Onoono atura râ oia i te parau e o Petero iho â. Na ô maira ratou: “O ta ˈna ïa melahi.” 16 Teie râ, tia noa ihora Petero i te uputa, a patoto noa ˈi. Tatara maira ratou i te uputa, ite maira ia ˈna e maere aˈera. 17 Apǎ ˈtura râ Petero i te rima ia mamû ratou, faatia pauroa ˈtura mea nafea Iehova* i te aratairaa mai ia ˈna i rapae i te tapearaa e na ô atura: “A faaite i teie parau ia Iakobo+ e i te mau taeae.” Reva ˈtura oia i te tahi atu vahi.

18 E ao aˈera, huehue roa ˈtura te mau faehau a uiui ai ratou eaha ˈtura no Petero. 19 Paimi ihora Heroda ia Petero, aita râ i itehia e ana, uiui atura i te mau faehau e faaue ihora ia faautuahia ratou.+ Pou atura Heroda mai Iudea ˈtu i Kaisarea e parahi ihora i reira tau mahana.

20 Teie râ, e riri rahi to ˈna* i to Turia e to Sidona. No reira, ma te hoê â manaˈo, haere maira ratou ia ˈna ra, e i muri aˈe i te taparuraa ia Belaseto, te taata tiaau o te aorai o te arii,* ia tauturu ia ratou, ani maira ratou e faatupu i te hau e te arii, no te mea no ǒ mai ta ratou maa i te fenua o te arii. 21 I te hoê mahana a putuputu ai te taata, oomo ihora Heroda i te ahu arii, parahi ihora i te vahi haavaraa e orero atura. 22 Tuô maira taua mau taata ra: “E reo atua, e ere i te reo taata!” 23 Tairi ihora te melahi a Iehova* ia ˈna, no te mea aita oia i faahanahana i te Atua. Ua amuhia oia e te toˈe e ua pohe.

24 Teie râ, atutu atura te parau a Iehova* e tiaturi aˈera e rave rahi.+

25 Hoˈi atura Baranaba+ raua Saulo i te otiraa ta raua ohipa tauturu i Ierusalema,+ e rave atoa maira ia Ioane+ pii-atoa-hia Mareko na muri ia raua.

13 E peropheta e e orometua haapii to te amuiraa no Anetiohia:+ Baranaba, Timeona piihia Nigere, Lukio no Kurene, Manaena hoê â to raua te tavana Heroda haereraa i te haapiiraa, e Saulo. 2 Te haamori ra ratou ia Iehova* e te haapae ra i te maa, na ô maira te varua moˈa: “A faataa mai na ia Baranaba raua Saulo,+ ua maiti au ia raua no te tahi ohipa.”+ 3 Haapae aˈera ratou i te maa, pure atura, tuu aˈera i to ratou rima i nia iho ia raua e tono atura ia raua.

4 Pou ihora ïa nau tane, tei tonohia e te varua moˈa, i Seleukia e mai reira ˈtu, fano atura i Kupero. 5 Tapae atura raua i Salami, e faaite atura i te poroi a te Atua i roto i te mau sunago a te ati Iuda. Tei ia raua atoa ra Ioane ei tauturu ia raua.+

6 Ati atura ia ratou taua motu ra e tae roa i Papho, e farerei atura i te hoê ati Iuda o Bara-Iesu te iˈoa. E tahutahu e e peropheta haavare oia. 7 Te tia ra oia i ǒ te tavana hau* Serigio Paulo, te hoê taata maramarama. Tii maira o ˈna ia Baranaba raua Saulo no to ˈna hinaaro rahi e faaroo i te poroi a te Atua. 8 Teie râ, patoi maira te tahutahu Elima* (tera hoi te auraa o to ˈna iˈoa) ia raua, a imi ai i te ravea ia ore te tavana hau e tiaturi i te Fatu. 9 Î ihora Saulo piihia Paulo i te varua moˈa, hiˈo noa ˈtura oia ia ˈna 10 e na ô atura: “E taata haavare roa oe e e taata ino roa atoa, e tamaiti oe na te Diabolo,+ mea au ore roa na oe te mau mea tia. Eita oe e faaea i te haapiˈo i te mau raveraa afaro a Iehova?* 11 Inaha, e faautua Iehova* ia oe, e matapohia oe, eita oe e ite faahou i te maramarama o te mahana no te hoê taime poto.” Mohimohi ihora e poiri roa ˈtura to ˈna mata, perehahu noa ˈtura oia i te imiraa i te tahi taata no te aratai ia ˈna ma te tapea i to ˈna rima. 12 I te iteraa te tavana hau i te ohipa i tupu, tiaturi ihora oia i te Fatu no to ˈna maere rahi i te haapiiraa a Iehova.*

13 Fano atura Paulo e to ˈna nau hoa mai Papho atu e tapae atura i Perege i Pamephulia. Tera râ, faarue maira Ioane+ ia raua e hoˈi atura i Ierusalema.+ 14 Mai Perege atu, haere atura raua i Anetiohia i Pisidia. I te mahana Sabati, tomo atura raua i roto i te sunago+ e parahi ihora. 15 I muri aˈe i te taioraahia te Ture+ e te mau papai a te mau peropheta, ani atura te mau aratai o te sunago ia Paulo raua Baranaba: “Taeae ma, mai te peu e parau faaitoitoraa ta orua no matou, a parau mai ïa.” 16 Tia maira Paulo, apǎ ˈtura i te rima ia mamû te taata e na ô atura:

“Outou to Iseraela e outou atoa e mǎtaˈu ra i te Atua, a faaroo mai. 17 Ua maiti te Atua o te nunaa Iseraela i to tatou mau tupuna, ua tauturu ia ratou a parahi ai ratou ei taata ěê i te fenua Aiphiti e ua hopoi ia ratou i rapae i taua fenua ra ma te rima puai.+ 18 E 40 matahiti to ˈna faaoromai-noa-raa ia ratou i roto i te medebara.+ 19 I muri aˈe i to ˈna haamouraa e hitu nunaa o te fenua Kanaana, tufa ihora oia i taua fenua ra e opere atura na te mau opu o Iseraela ia fatu ratou.+ 20 E 450 tiahapa matahiti te tupuraa teie mau mea atoa.

“I muri aˈe i te reira, faatoroa ˈtura te Atua i te mau tavana no ratou e tae roa ˈtu i te tau o Samuela te peropheta.+ 21 I reira ratou i te aniraa i te hoê arii,+ e horoa ˈtura te Atua ia Saula te tamaiti a Kisa no roto mai i te opu o Beniamina,+ ua arii oia e 40 matahiti. 22 I muri aˈe i to te Atua tatararaa i to ˈna tiaraa, maiti atura oia ia Davida ei arii+ no ratou, no ˈna hoi i parau ai oia: ‘Ua itea mai ia ˈu o Davida te tamaiti a Iese+ te tahi taata e au i to ˈu aau+ e e rave oia i te mau mea atoa ta ˈu e hinaaro.’ 23 Ia au i ta ˈna parau fafau, no roto mai i te huaai o taua taata ra e horoa ˈi te Atua i te hoê faaora no Iseraela, o Iesu.+ 24 Na mua aˈe Iesu i haere mai ai, ua poro Ioane i te mau taata atoa o Iseraela ia bapetizohia ratou ei faaiteraa i to ratou tatarahapa.+ 25 Tera râ, i parau na Ioane i te pae hopea o ta ˈna taviniraa: ‘O vai au i to outou manaˈo? E ere o vau te Mesia. Inaha, o tei haere mai i muri aˈe ia ˈu, e ore e tia ia ˈu ia tatara i te tiaa o to ˈna avae.’+

26 “Taeae ma, tamarii o te utuafare o Aberahama e outou atoa e mǎtaˈu ra i te Atua, ua faatae mai te Atua i te parau o teie faaoraraa ia tatou.+ 27 Aita i taa i te mau taata no Ierusalema e to ratou mau raatira e o ˈna tera, i to ratou râ haavaraa ia ˈna, ua faatupu ratou i ta te mau peropheta i parau+ o te taiohia i mua i te taata i te mau Sabati atoa. 28 Noa ˈtu e aita e tumu ia haapohehia o ˈna,+ ua ani ratou ia Pilato ia haapohe ia ˈna.+ 29 Oti aˈera ia ratou i te faatupu i te mau mea atoa i papaihia no ˈna, haapou maira ratou ia ˈna mai nia mai i te pou* e tuu ihora ia ˈna i roto i te hoê menema.*+ 30 Tera râ, ua faatia mai te Atua ia ˈna mai te pohe mai,+ 31 e e rave rahi mahana to ˈna faraa ˈtu i ta ˈna mau pǐpǐ tei pauma na muri ia ˈna i Ierusalema mai Galilea ˈtu. O ratou i teie nei to ˈna mau ite i mua i te taata.+

32 “No reira ïa matou e faaite atu ai i te parau apî oaoa no nia i te parau i fafauhia i to tatou mau tupuna. 33 Ua hope roa taua parau fafau ra i te faatupuhia e te Atua no tatou, ta ratou ïa mau tamarii, ma te faatia mai ia Iesu,+ mai tei papaihia i roto i te piti o te Salamo: ‘O oe ta ˈu tamaiti. I teie mahana ua riro vau ei metua no oe.’+ 34 Ua faatia mai te Atua ia ˈna mai te pohe mai, a ore roa ˈtu ai o ˈna e tahuti. Teie hoi ta ˈna i parau: ‘E faaite au ia outou i te here taiva ore ta ˈu i fafau ia Davida, e parau mau hoi.’*+ 35 Te na ô atoa ra te tahi atu Salamo: ‘Eita oe e vaiiho i to tavini taiva ore ia tahuti.’+ 36 Ua tavini Davida i te Atua* i to ˈna ra tau, ua pohe, ua hunahia i pihai iho i to ˈna mau tupuna, e ua tahuti to ˈna tino.+ 37 Area tei faatiahia mai i te ora e te Atua, aita ïa to ˈna tino i tahuti.+

38 “Ia ite mai ïa outou taeae ma, te faaitehia ˈtu nei e maoti o ˈna e faaorehia ˈi te hara,+ 39 e aita outou i parauhia e taata parau-tia na roto i te Ture a Mose,+ te taata râ e tiaturi, e parauhia ïa e taata parau-tia na roto ia ˈna.+ 40 No reira, a haapao maitai ia ore outou ia roohia i tei parauhia i roto i te mau papai a te mau peropheta: 41 ‘A hiˈo na, outou te feia vahavaha, a maere e a mou atu, te rave nei hoi au i te tahi ohipa i to outou ra mau mahana, ta outou e ore roa e tiaturi, noa ˈtu e faatia pauroa ˈtu te tahi taata i te reira.’”+

42 A haere ai Paulo raua Baranaba i rapaeau i te sunago, onoono maira te taata ia parau â raua i te reira i to muri iho Sabati. 43 I muri aˈe i te putuputuraa i te sunago, mea rahi te ati Iuda e te taata o tei farii i te haapaoraa ati Iuda* tei pee ia Paulo raua Baranaba. Ua paraparau raua ia ratou ma te faaitoito atu ia mau papu i te hamani maitai rahi o te Atua.+

44 I te Sabati i muri iho, fatata pauroa te taata o te oire tei putuputu mai no te faaroo i te parau a Iehova.* 45 I te iteraa te ati Iuda i tera rahiraa taata, pohehae roa ˈtura ratou e patoi atura i ta Paulo mau parau ma te faaino ia ˈna.+ 46 Parau atura Paulo raua Baranaba ia ratou ma te taiâ ore: “Ia faaitehia te poroi a te Atua ia outou na mua roa e tia ˈi.+ I te mea e te patoi ra outou i te reira e te haafaufaa ore ra i te ora mure ore, e poro ïa mâua i te mau nunaa ěê.+ 47 Ua poroi mai hoi Iehova:* ‘Ua faatoroa vau ia oe ei maramarama no te mau nunaa, ia riro oe ei faaora e tae noa ˈtu i te hopea o te fenua.’”+

48 I to te mau nunaa ěê faarooraa i taua parau ra, oaoa roa ihora ratou, faahanahana ˈtura i te parau a Iehova,* e tiaturi aˈera pauroa te taata aau farii i te ora mure ore ia Iesu. 49 Parare atoa ˈtura te parau a Iehova* na taua fenua taatoa ra. 50 Tera râ, faahuehue aˈera te ati Iuda i te mau vahine tiaraa teitei e mǎtaˈu ra i te Atua e te mau raatira o taua oire ra, hamani-ino-hia ˈtura+ Paulo raua Baranaba e tiahihia ˈtura i rapae i to ratou fenua. 51 Tûtû atura raua i te repo o to raua avae ei faaararaa ia ratou e reva ˈtura i Ikonio.+ 52 E î noa ˈtura te mau pǐpǐ i te varua moˈa e oaoa roa aˈera.+

14 Tera râ, i Ikonio tomo atura Paulo raua Baranaba i roto i te sunago a te ati Iuda e no to raua ite i te paraparau, tiaturi aˈera e rave rahi roa ati Iuda e Heleni atoa ia Iesu. 2 Area te ati Iuda aita i tiaturi, faahuehue aˈera ïa i te mau taata o te mau nunaa ěê ia riri ratou ia Paulo raua Baranaba.+ 3 No reira, tau hebedoma i te maoro, maoti te mana o Iehova,* poro atura raua ma te taiâ ore i te poroi o to ˈna hamani maitai rahi, ta ˈna i haapapu atu ia raua ma te horoa ˈtu i te mana no te faatupu i te semeio e te ohipa faahiahia mau.*+ 4 Amahamaha aˈera râ te rahiraa taata o taua oire ra. Ua turu vetahi i te ati Iuda, te tahi atu râ, i na aposetolo. 5 Opua aˈera to te mau nunaa ěê e te ati Iuda e to ratou mau raatira e faahaama e e pehi ia raua i te ofai,+ 6 faaroo atura raua i te reira, e horo ê atura i na oire i Lukaonia o Lusetera e Derebe, e te mau oire rii tapiri.+ 7 I reira, faaite noa ˈtura raua i te parau apî oaoa.

8 Teie râ i Lusetera, te parahi noa ra te tahi taata e avae paruparu to ˈna. E pirioi oia mai to ˈna fanauraahia mai â e aita oia i haere aˈenei. 9 Te faaroo noa ra taua taata ra ia Paulo e paraparau ra. Hiˈo noa ˈtura Paulo ia ˈna, ite ihora e e faaroo to ˈna e ora ˈi to ˈna maˈi,+ 10 parau haapuai atura oia: “A tia mai.” Ouˈa aˈera taua taata ra i nia e haere ihora.+ 11 I to te nahoa iteraa i ta Paulo i rave mai nei, tuô aˈera ratou na roto i te reo Lukaonia: “Ua riro te mau atua mai te taata ra te huru e ua pou mai ia tatou nei!”+ 12 Mairi aˈera ratou ia Baranaba i te iˈoa ra o Dia, ia Paulo râ, o Hereme, i te mea e o ˈna te taata paraparau roa ˈˈe. 13 Tei te tomoraa o te oire te hiero o Dia. Afai maira te tahuˈa a Dia i te puaatoro oni e te hei i te uputa o te oire e hinaaro aˈera o ˈna e te nahoa e tupai i te puaatoro oni no te pûpû ei tusia na Paulo raua Baranaba.

14 Teie râ, i te faarooraa na aposetolo Baranaba raua Paulo i te reira, hahae aˈera raua i to raua ahu, horo atura i ropu i te nahoa e tuô atura: 15 “E homa, no te aha outou e na reira ˈi? E taata noa hoi mâua mai ia outou.+ E te faaite atu nei mâua i te parau apî oaoa ia haapae outou i teie mau mea faufaa ore no te haamori i te Atua ora, o tei hamani i te raˈi e te fenua e te miti e te mau mea atoa i roto.+ 16 I mutaa ihora, i vaiiho na oia i te mau nunaa atoa ia rave mai ta ratou i hinaaro.+ 17 Ua faaite mai râ o ˈna i to ˈna hamani maitai,+ ma te horoa mai i te ûa mai te raˈi mai e te tau auhune,+ a fanaˈo rahi atu ai outou i te maa, a oaoa ˈtu ai to outou aau.”+ 18 Noa ˈtu râ teie mau parau, e ere mea ohie no raua i te tapearaa i tera rahiraa taata ia ore e pûpû i te tusia na raua.

19 Tera râ, tae maira vetahi ati Iuda mai Anetiohia e Ikonio mai e faahuehue aˈera i tera rahiraa taata,+ e pehihia ˈtura e afaihia ˈtura Paulo i rapaeau i te oire, ua manaˈo hoi ratou e ua pohe o ˈna.+ 20 Teie râ, haaati aˈera te mau pǐpǐ ia ˈna, tia maira oia e hoˈi atura i roto i te oire. I te mahana i muri iho, reva ˈtura raua Baranaba i Derebe.+ 21 Faaite atura raua i te parau apî oaoa na taua oire ra, faariro atura raua vetahi ei pǐpǐ e hoˈi maira i Lusetera, Ikonio e Anetiohia. 22 Faaitoito aˈera raua i te mau pǐpǐ+ na reira ia mau papu i roto i te faaroo, a na ô ai: “E na roto atu tatou i te ati e rave rahi e ô ai tatou i roto i te Faatereraa arii a* te Atua.”+ 23 E faatoroa ˈtura raua i te matahiapo i roto i te mau amuiraa atoa,+ ma te pure e ma te haapae i te maa,+ e pûpû atura i taua mau matahiapo ra ia Iehova,* ta ratou i tiaturi.

24 Na roto atura raua ia Pisidia, tae atura i Pamephulia,+ 25 faaite haere atura raua i te poroi a te Atua na Perege e pou ihora i Ataria. 26 Mai reira mai, fano atura raua i Anetiohia, i reira to te mau taeae pureraa ia hamani maitai rahi te Atua ia raua no te ohipa ta raua i faaoti aˈenei.+

27 I to raua taeraa ˈtu i Anetiohia e to raua haaputuputuraa i te amuiraa, faatia ˈtura raua e rave rahi ohipa ta te Atua i rave na roto ia raua, e ua iriti oia i te uputa o te faaroo i te mau nunaa ěê.+ 28 Faaea maoro atura ïa raua i ǒ te mau pǐpǐ ra.

15 Pou maira te tahi mau tane i Anetiohia mai Iudea mai e haapii maira i te mau taeae: “Ia ore outou e peritomehia ia au i te ture a Mose,+ e ore outou e faaorahia.” 2 Teie râ, mârô e patoi atura Paulo raua Baranaba ia ratou e faanahohia ˈtura e ia pauma Paulo, Baranaba e te tahi mau taeae i Ierusalema+ e farerei i te mau aposetolo e te mau matahiapo no te faaite atu i taua fifi* ra.

3 I muri aˈe i to te amuiraa apeeraa ia ratou maa taime, haere atura ratou na Phenikia e na Samaria, a faatia maite ai mea nafea to te mau nunaa ěê fariuraa i te Atua no te haamori ia ˈna, a oaoa roa ˈtu ai te mau taeae atoa. 4 I to ratou taeraa ˈtu i Ierusalema, farii-maitai-hia maira ratou e te amuiraa e te mau aposetolo e te mau matahiapo, e faatia ˈtura ratou e rave rahi ohipa ta te Atua i rave na roto ia ratou. 5 Teie râ, tia maira vetahi o te pǔpǔ faaroo amaha Pharisea tei tiaturi i te Mesia e na ô maira: “Ia peritomehia te mau taata o te mau nunaa ěê e tia ˈi e ia faauehia ratou ia haapao i te Ture a Mose.”+

6 Putuputu aˈera ïa te mau aposetolo e te mau matahiapo no te hiˈopoa i taua parau ra. 7 Tupu ihora te hoê aparauraa* rahi, tia maira Petero e na ô atura: “Taeae ma, ua ite maitai outou e mai te omuaraa mai â, ua maiti te Atua ia ˈu i rotopu ia outou ia faaite au i te mau taata o te mau nunaa ěê i te parau apî oaoa e ia tiaturi ratou.+ 8 E ua haapapu te Atua, tei ite eaha to roto i te aau,+ e ua farii oia ia ratou ma te horoa ˈtu i te varua moˈa,+ mai ta ˈna i na reira atoa ia tatou. 9 Aita roa atoa oia i faataa ê ia tatou ia ratou,+ ua tamâ râ oia i to ratou aau no to ratou faaroo.+ 10 No te aha ïa outou e mârô ai i te Atua ma te faateimaha i te mau pǐpǐ i te hoê zugo+ aita i maraa i to tatou mau tupuna e ia tatou atoa nei ia amo?+ 11 Area tatou, te tiaturi ra ïa e faaorahia tatou maoti te hamani maitai rahi o te Fatu ra o Iesu,+ ta ratou atoa ïa e tiaturi ra.”+

12 Mamû aˈera ratou pauroa, e faaroo atura ia Baranaba raua Paulo ia faatia e rave rahi semeio e ohipa faahiahia mau* ta te Atua i rave na roto ia raua i rotopu i te mau nunaa ěê. 13 I te otiraa ta raua faatiaraa, na ô atura Iakobo: “Taeae ma, a faaroo mai na. 14 Ua faatia maite mai Simeona+ e ua farii mai nei te Atua i te mau nunaa ěê e ua maiti i rotopu ia ratou i te hoê nunaa no to ˈna iˈoa.+ 15 O ta te mau peropheta iho â ïa i parau, mai tei papaihia: 16 ‘I muri aˈe i teie mau mea, e hoˈi mai au e e faatia faahou vau i te tiahapa o Davida tei topa i raro. E tataî au i te mau vahi paparari, a faatia faahou ai i taua tiahapa ra, 17 a nehenehe atu ai te feia e toe ra e te nunaa i topahia i to ˈu nei iˈoa no roto mai i te mau nunaa ěê atoa, e imi mau â ia Iehova.* Te parau ïa a Iehova,* o te faatupu i teie mau mea+ 18 ta ˈna i faaoti ê na e rave.’+ 19 No reira, teie ta ˈu faaotiraa,* eiaha e haapeapea i to te mau nunaa ěê o te haamori nei i te Atua,+ 20 a papai râ ia ratou ia haapae i te mau mea tei viivii i te idolo,+ i te mau peu taotoraa tia ore,*+ i te animara uumihia* e i te toto.+ 21 Mai tahito mai â hoi, i porohia na te mau papai a Mose i tera e tera oire, e i taiohia na ta ˈna mau papai i roto i te mau sunago i te mau Sabati atoa.”+

22 Faaoti aˈera ïa te mau aposetolo, te mau matahiapo e te amuiraa taatoa e tono e piti tane maitihia i rotopu ia ratou na muri ia Paulo raua Baranaba i Anetiohia. Tono aˈera ratou ia Iuda piihia Barasaba e ia Sila,+ ei aratai i rotopu i te mau taeae. 23 Teie ta ratou i papai e i hapono na roto i taua mau tane ra:

“Te aroha ˈtu nei te mau aposetolo e te mau matahiapo, to outou mau taeae, i te mau taeae o te mau nunaa ěê no Anetiohia,+ Suria e Kilikia! 24 Ua faaroo matou e taata no ǒ nei ia matou nei tei haapeapea ia outou i ta ratou mau parau,+ a tamata ˈi i te faahuehue ia outou, noa ˈtu e aita matou i faaue ia ratou. 25 Faaoti aˈera ïa matou paatoa e maiti e piti tane no te tono ia raua ia outou ra na muri i to matou nau taeae here Baranaba raua Paulo, 26 o tei faaruru i te pohe no te iˈoa o to tatou Fatu ra o Iesu Mesia.+ 27 Te tono atu nei ïa matou ia Iuda raua Sila, na raua ïa e faatia atoa ˈtu i teie mau parau.+ 28 Ua faaoti hoi te varua moˈa+ e matou iho nei eiaha e faateimaha ia outou, e haapao noa râ i teie mau parau faufaa: 29 e haapae i te mau mea pûpûhia ei tusia na te idolo,+ i te toto,+ i te animara uumihia*+ e i te mau peu taotoraa tia ore.*+ Ia haapae outou i teie mau mea, e maitai ïa outou. Ia maitai noa outou!”

30 Tuuhia ˈtura taua nau tane ra, pou ihora raua i Anetiohia, haaputuputu aˈera i te mau pǐpǐ atoa e horoa ˈtura i te rata. 31 I to ratou taioraa i te rata, oaoa aˈera ratou no te faaitoitoraa. 32 Tauturu e faaitoito atura Iuda raua Sila, e peropheta atoa hoi raua, i te mau taeae na roto e rave rahi oreroraa parau.+ 33 I muri aˈe i to raua faaearaa i reira tau mahana, aroha maira te mau taeae ia raua e hoˈi atura raua i Ierusalema. 34 *—— 35 Teie râ, parahi ihora Paulo raua Baranaba i Anetiohia, a haapii ai i te taata e a faaite haere ai raua e e rave rahi atoa taeae i te parau apî oaoa o te parau a Iehova.*

36 Tau mahana i muri iho, na ô atura Paulo ia Baranaba: “Mai, hoˈi anaˈe e hiˈo i te mau taeae i roto i te mau oire atoa i reira to tâua faaiteraa i te parau a Iehova,* ia ite tâua eaha to ratou huru.”+ 37 Onoono ihora Baranaba e rave atoa ia Ioane piihia Mareko.+ 38 Area Paulo, aita ïa i manaˈo e mea tano ia rave ia ˈna na muri ia raua, i te mea e i vaiiho na oia ia raua i Pamephulia e aita ˈtura i apee ia raua i roto i te pororaa.+ 39 Riri roa ˈtura te tahi i te tahi e taa ê atura raua. Rave ihora Baranaba+ ia Mareko e fano atura raua i Kupero. 40 Maiti ihora Paulo ia Sila e i muri aˈe i to te mau taeae pureraa ia hamani maitai rahi Iehova* ia Paulo, reva ˈtura o ˈna.+ 41 Haere atura oia na Suria e na Kilikia, a faaitoito ai i te mau amuiraa.

16 Tae atura ïa Paulo i Derebe e i Lusetera atoa.+ E pǐpǐ to reira o Timoteo te iˈoa,+ e tamaiti na te hoê vahine ati Iuda o tei tiaturi ia Iesu, to ˈna râ metua tane, e Heleni ïa. 2 E roo maitai to Timoteo i rotopu i te mau taeae i Lusetera e i Ikonio. 3 Hinaaro atura Paulo ia apee mai Timoteo ia ˈna, rave ihora ia ˈna e peritome ihora ia ˈna no te ati Iuda o taua mau vahi ra,+ ua ite hoi ratou pauroa e e metua tane Heleni to Timoteo. 4 A ratere ai ratou na te mau oire, ua faaite ratou i to reira mau taeae i te mau faaotiraa a te mau aposetolo e a te mau matahiapo no Ierusalema, ia haapao ratou i te reira.+ 5 Mau papu noa ˈtura ïa te mau amuiraa i roto i te faaroo e rahi noa maira te mau mero o te mau amuiraa i te mau mahana atoa.

6 Haere atoa ˈtura ratou na Pherugia e na Galatia,+ no te mea ua opanihia ratou e te varua moˈa ia faaite i te poroi a te Atua i te fenua Asia. 7 E i to ratou pouraa ˈtu i Misia, tamata aˈera ratou i te haere i Bitunia,+ aita râ Iesu maoti te varua moˈa i faatia ia ratou. 8 Na Misia ˈtura ratou* i te haere e pou atura i Teroa. 9 E i te po, ite orama ihora Paulo i te hoê tane Makedonia e tia noa ra i mua ia ˈna, a taparu mai ai: “Fano mai na i Makedonia e tauturu mai na ia matou.” 10 I to Paulo iho â iteraa i taua orama ra, faaineine aˈera matou e reva i Makedonia, ua taa hoi ia matou e na te Atua i tono ia matou e faaite i te parau apî oaoa i to reira mau taata.

11 Fano tia ˈtura ïa matou mai Teroa ˈtu i Samoteraia, i te mahana râ i muri iho, i Neapoli ïa. 12 E mai reira ˈtu, reva ˈtura matou i Philipi,+ e oire faaterehia e to Roma e te oire rahi atoa o Makedonia. Faaea ihora matou i taua oire ra tau mahana. 13 I te mahana Sabati, haere atura matou i rapaeau i te oire i pihai iho i te hoê anavai, ua manaˈo hoi matou e e vahi pureraa to reira. Parahi ihora matou e paraparau atura i te mau vahine tei putuputu mai. 14 Te faaroo noa mai ra Ludia, te hoê vahine hoo ahu vareau no te oire o Tuatira,+ o te haamori atoa ra i te Atua. Haamahorahora roa ihora Iehova* i to ˈna aau ia farii oia i te mau parau a Paulo. 15 E oti aˈera Ludia e to ˈna utuafare i te bapetizohia,+ taparu maira oia: “Ia manaˈo outou e te tiaturi nei au ia Iehova,* a haere mai ïa e parahi i to ˈu fare.” E onoono maira o ˈna ia matou.

16 Teie râ, i te hoê mahana a haere ai matou i te vahi pureraa, farerei maira te hoê tavini vahine ia matou, ua uruhia oia e te hoê varua, te hoê demoni hiˈohiˈo.+ Ua onahia to ˈna mau fatu i ta ˈna peu hiˈohiˈo.* 17 Na muri noa maira taua potii ra ia matou Paulo ma, a tuô noa ˈi: “E tavini teie mau taata na te Atua Teitei Roa ˈˈe+ e te faaite atu nei ratou i te ravea e faaorahia ˈi outou.” 18 Na reira noa maira oia e rave rahi mahana. Taahoa roa ihora Paulo, fariu atura i muri e na ô atura i taua varua ra: “Te faaue atu nei au ia oe i te iˈoa o Iesu Mesia ia haere mai i rapae ia ˈna.” I reira iho, haere maira taua varua ra i rapae.+

19 I te iteraa to ˈna mau fatu e eita ratou e ona-faahou-hia,+ haru aˈera ratou ia Paulo raua Sila e afai atura ia raua i te mahora i te mau tia faatere ra.+ 20 A afai ai ratou ia raua i te mau tia mana o te oire ra, na ô atura ratou: “Te faahuehue roa nei teie nau taata i to tatou oire.+ E ati Iuda raua, 21 e te faaite haere nei raua i te mau mea ua opanihia tatou ia farii aore ra ia rave, e taata Roma hoi tatou.” 22 Parau iria maira te nahoa ia raua, e faaue ihora te mau tia mana o te oire ia huti mai i to raua ahu e ia tairi ia raua i te raau.+ 23 I muri aˈe i to ratou tairiraa ia raua e rave rahi taime, huri atura ratou ia raua i roto i te tapearaa e poroi atura i te tiai ia tiai maitai ia raua.+ 24 No taua poroi ra, huri ihora te tiai ia raua i roto i te piha i roto roa e tuu atura i to raua avae i roto i te raau.

25 Teie râ, ua piri i te tuiraa po, te pure ra e te arue ra Paulo raua Sila i te Atua ma te himene+ e te faaroo noa mai ra te feia tapeahia ia raua. 26 I reira iho, aueue roa aˈera te fenua e hautiuti atura te niu o te fare tapearaa. Matara atoa ihora te mau uputa e te mau fifi auri o te taata atoa.+ 27 Ara aˈera te tiai, ite ihora e ua matara te mau uputa o te fare tapearaa, e huti maira i ta ˈna ˈoˈe no te haapohe ia ˈna, ua manaˈo hoi oia e ua ora te feia tei tapeahia.+ 28 Teie râ, tuô atura Paulo: “Eiaha e haapohe ia oe, tei ǒ nei hoi matou pauroa!” 29 Ani maira ïa te tiai i te mori, horo maira i roto, e topa turi ihora ma te rûrû i mua ia Paulo raua Sila. 30 Aratai atura oia ia raua i rapaeau e na ô maira: “E nafea vau ia faaorahia vau?” 31 Parau atura raua: “A tiaturi i te Fatu ra o Iesu, e faaorahia ïa oe e to oe utuafare.”+ 32 Faaite atura raua i te parau a Iehova* ia ˈna e i te feia atoa i roto i to ˈna fare. 33 I taua taime o te po ra, rave maira oia ia raua no te horoi i to raua pepe. E bapetizohia ihora oia e to ˈna mau taata atoa.+ 34 Aratai atura oia ia raua i roto i to ˈna fare, faanaho ihora i te maa i nia i te amuraa maa na raua, e oaoa roa ˈtura oia e to ˈna utuafare taatoa i te mea e te tiaturi ra oia i te Atua.

35 E ao aˈera, tono maira te mau tia mana o te oire i te mau tiai e parau i te tiai fare tapearaa: “A tuu i tena nau tane.” 36 Faaite ihora taua tiai ra i ta ratou mau parau ia Paulo: “Ua tono mai te mau tia mana o te oire i te taata ia tuuhia orua. No reira, a haere i rapae i teie nei ma te hau.” 37 Teie râ, na ô atura Paulo i te mau tiai: “Ua hui ratou ia mâua i mua i te taata ma te ore mâua e faautuahia,* e taata Roma hoi mâua,+ e ua huri ratou ia mâua i roto i te tapearaa. Te hinaaro ra ratou e tuu huna noa ia mâua? Eita ïa! Na ratou e tii mai ia mâua e aratai i rapae.” 38 Faaite atura taua mau tiai ra i teie mau parau i te mau tia mana o te oire. Mǎtaˈu aˈera ratou i te faarooraa e e taata Roma raua.+ 39 Haere maira ïa ratou e taparuparu ia Paulo raua Sila, aratai atura ia raua i rapaeau e parau atura ia faarue mai i te oire. 40 Teie râ, faarue maira raua i te tapearaa, haere atura i te fare o Ludia, e i to raua iteraa i te mau taeae, faaitoito atura raua+ ia ratou e reva ˈtura.

17 Haere atura ïa Paulo, Sila e Timoteo na Amephipoli e na Apolonia e tae atura i Tesalonia.+ E sunago ta te ati Iuda i reira. 2 Mai ta Paulo i matau,+ tomo atura oia i roto i te sunago, haaferuri ihora ia ratou ia au i te mau Papai e toru Sabati,+ 3 faataa ˈtura e haapapu atura ma te faahiti i tei papaihia e ia mauiui te Mesia+ e ia tia mai oia mai te pohe mai,+ a na ô ai: “Teie te Mesia, o Iesu ta ˈu e faaite atu nei ia outou.” 4 Tiaturi aˈera vetahi ia Iesu e amui maira ia Paulo raua Sila,+ na reira atoa e rave rahi roa taata Heleni e haamori ra i te Atua, oia atoa e rave rahi vahine tiaraa teitei.

5 Teie râ, pohehae aˈera vetahi atu ati Iuda,+ haaputuputu maira i te tahi mau taata ino e tia hanoa ra na te mahora, amui aˈera ratou e faahuehue atura i te oire. Tomo atura ratou i roto i te fare o Iasona e imi aˈera ia Paulo raua Sila no te afai ia raua i mua i tera rahiraa taata. 6 Teie râ, aita raua i itehia mai, afai maira ïa ratou ia Iasona e te tahi mau taeae i te mau tavana o te oire, a tuô noa ˈi: “Tera nau taata tei faahuehue i te fenua taatoa, tei ǒ nei atoa ïa,+ 7 e ua farii Iasona ia raua i to ˈna fare. Te patoi nei teie mau taata i te mau faaueraa mana a Kaisara, ma te parau e te vai ra te tahi atu arii, o Iesu.”+ 8 Taiâ aˈera tera rahiraa taata e te mau tavana o te oire i to ratou faarooraa i taua mau parau ra. 9 Faaaufau atura ratou ia Iasona ma i te tahi tino moni, e tuu atura ia ratou.

10 Tono ihora te mau taeae ia Paulo raua Sila i te po i Berea. I to raua taeraa ˈtu, tomo atura raua i roto i te sunago a te ati Iuda. 11 Teie râ, e feruriraa maitai aˈe to Berea i to Tesalonia, ua farii hoi ratou i te poroi a te Atua ma te aau tae mau, a hiˈopoa maitai ai i te mau Papai i te mau mahana atoa no te ite e e parau mau anei. 12 Tiaturi aˈera ïa e rave rahi o ratou ia Iesu, oia atoa e rave rahi vahine Heleni faaturahia, e te tahi mau tane atoa. 13 Teie râ, i te faarooraa te ati Iuda no Tesalonia e te faaite haere atoa ra Paulo i te poroi a te Atua na Berea, haere maira ratou i reira e faahuehue i te taata.+ 14 Faahaere ihora ïa te mau taeae ia Paulo i tai,+ area Sila raua Timoteo, faaea maira ïa i reira. 15 Teie râ, aratai-roa-hia ˈtura Paulo i Ateno e te feia tei apee mai ia ˈna, e reva ˈtura ratou ma te faauehia e parau ia Sila raua Timoteo+ e haere oioi atu ia Paulo ra.

16 Tera râ, a tiai noa ˈi Paulo ia raua i Ateno, riri ihora oia i te iteraa e ua î te oire i te idolo. 17 No reira i roto i te sunago, haaferuri atura oia i te ati Iuda e te tahi atu mau taata e haamori ra i te Atua, e i te mau taata ta ˈna e farerei i te mahora i te mau mahana atoa. 18 Teie râ, mârô maira te tahi mau philosopho Epikuro* e Setoiko* ia ˈna, e na ô aˈera vetahi: “Eaha ta teie taata mea paraparau roa e faaite mai?” Na ô aˈera te tahi atu: “E au ra e taata poro oia i te mau atua ěê.” No te mea ïa te faaite ra oia i te parau apî oaoa no nia ia Iesu e no nia i te tia-faahou-raa.+ 19 Haru aˈera ïa ratou ia ˈna e aratai atura i te Areopago, a na ô ai: “Nehenehe oe e faaite mai eaha tena parau apî ta oe e haapii haere nei? 20 Te faahiti nei hoi oe i te tahi mau parau e mea huru ê i to matou tariˈa, e te hinaaro nei matou e ite i te auraa o te reira.” 21 Inaha, e pau noa te taime o to Ateno e to te mau taata ěê e parahi* ra i reira, i te paraparau e te faaroo i te parau apî. 22 Tia aˈera Paulo i ropu i te Areopago+ e na ô atura:

“Outou to Ateno, ia hiˈo vau, i roto i te mau taata atoa, o outou te mǎtaˈu aˈe i te mau atua.*+ 23 I to ˈu hahaereraa e hiˈo-maitai-raa i ta outou mau taoˈa moˈa,* ite atura vau i te hoê fata ua papaihia i nia iho ‘Na te hoê Atua aita matou i matau.’ Ta outou e haamori nei ma te ite ore o vai, o ˈna ïa ta ˈu e faaite atu ia outou. 24 Te Atua tei hamani i te ao e te mau mea atoa i roto, o ˈna hoi te Fatu o te raˈi e o te fenua,+ e ore ïa e parahi i roto i te mau hiero hamanihia e te rima taata.+ 25 Eita atoa o ˈna e tavinihia e te rima taata mai te mea ra e te ere ra oia i te tahi mea.+ Na ˈna hoi e horoa na te taata atoa i te ora e te aho+ e te mau mea atoa. 26 E i te hoê noa taata,+ ua hamani oia i te mau nunaa atoa ia parahi ratou i nia i te fenua taatoa,+ e ua haamau oia i te mau tau faataahia e te mau otia o te nohoraa o te taata,+ 27 ia imi ratou i te Atua, noa ˈtu e mea perehahu a itehia ˈtu ai oia,+ aita hoi oia i atea ia tatou tataitahi. 28 Maoti o ˈna e ora ˈi, e hahaere ai e e vai mai ai tatou, mai ta vetahi o ta outou mau rohipehe i parau: ‘E tamarii atoa hoi tatou na ˈna.’

29 “No reira, i te mea e e tamarii tatou na te Atua,+ eiaha ïa tatou e manaˈo e e mai te auro, te ario aore ra te ofai te Atua, mai te tahi mea i manaˈohia e i hamanihia e te taata.+ 30 Aita iho â te Atua i haapao i taua mau anotau ra i ore ai te taata i ite o vai o ˈna.+ I teie nei râ, te faaite nei oia i te taata atoa i te mau vahi atoa ia tatarahapa ratou. 31 Ua faataa hoi oia i te hoê mahana e haava ˈi oia+ i to te fenua atoa ma te parau-tia na roto i te hoê taata ta ˈna i maiti, e ua horoa i te haapapuraa i te taata atoa ma te faatia mai ia ˈna mai te pohe mai.”+

32 I to ratou faarooraa i te parau o te tia-faahou-raa o te taata pohe, faaooo maira vetahi,+ area te tahi atu, na ô maira ïa: “I te tahi atu mahana e faaroo ai matou ia oe no nia i tena parau.” 33 Vaiiho maira ïa Paulo ia ratou, 34 amui atura râ te tahi mau taata ia ˈna e tiaturi aˈera ia Iesu. O Dionusio te tahi, haava o te Areopago, te hoê vahine o Damarisi te iˈoa e te tahi atu mau taata.

18 I muri aˈe i te reira, faarue maira Paulo i Ateno e haere atura i Korinetia. 2 Farerei atura oia i te hoê ati Iuda o Akuila+ te iˈoa tei fanauhia i Ponoto. No tae noa mai ra raua Periseka ta ˈna vahine faaipoipo mai Italia mai, no te mea ua faaue Kalaudio pauroa te ati Iuda ia faarue i Roma. Haere atura ïa oia i ǒ raua. 3 E no te mea hoê â ohipa ta ratou, faaea ihora Paulo i to raua fare+ e hamani atura ratou i te fare ie. 4 I te mau Sabati atoa, e horoa oia i te hoê oreroraa parau* i roto i te sunago+ no te haaferuri i te ati Iuda e te taata Heleni ia tiaturi ratou ia Iesu.

5 I to Sila+ raua Timoteo+ pouraa mai Makedonia mai, haamata ˈtura Paulo i te poro i te poroi a te Atua ma te itoito rahi, a faaite papu ai i te ati Iuda e o Iesu te Mesia.+ 6 Teie râ, patoi e faaino noa maira ratou ia ˈna. Ueue ihora oia i to ˈna ahu+ e parau atura: “Ia hoˈi mai to outou toto i nia ia outou iho.+ No outou noa te hape.+ I teie nei, e haere au i te mau taata o te mau nunaa ěê.”+ 7 Mai reira,* haere atura oia i ǒ te hoê taata haamori i te Atua o Titiu Iuseto te iˈoa, mea piri roa to ˈna fare i te sunago. 8 Tiaturi atura Kerisepo+ te aratai o te sunago e to ˈna atoa utuafare taatoa i te Fatu. Tiaturi atoa ˈtura e rave rahi taata Korinetia tei faaroo i te parau apî oaoa e bapetizohia aˈera ratou. 9 Parau maira te Fatu ia Paulo na roto i te hoê orama i te po: “Eiaha e taiâ, a tamau râ i te paraparau e eiaha roa oe e mamû. 10 Tei pihai iho hoi au ia oe.+ Aita roa e taata e aro atu ia oe no te hamani ino ia oe, mea rahi hoi to ˈu mau taata i roto i teie oire.” 11 Faaea ihora ïa oia i reira hoê matahiti e te afa e haapii ihora i te poroi a te Atua i to reira mau taata.

12 O Galio te tavana hau* i Ahaia a haru ai pauroa te ati Iuda ia Paulo e a afai atu ai ia ˈna i te vahi haavaraa, 13 a na ô ai: “Te turai ra teie taata i te nunaa ia haamori i te Atua ma te haapae i te ture.” 14 Teie râ, te faaineine ra Paulo i te pahono atu, na ô maira Galio i te ati Iuda: “Ahiri te vai ra iho â te tahi hapa aore ra ohipa ino, mea tano ïa ia faaroo maite atu vau ia outou. 15 Teie râ, mai te peu e mârôraa no nia i te mau parau, te mau iˈoa e ta outou iho ture,+ na outou ïa e haapao i te reira. Eita vau e hinaaro e haava i tena mau mea.” 16 Tiahi ihora oia ia ratou mai te vahi haavaraa mai. 17 Haru aˈera ïa ratou pauroa ia Sositene,+ te aratai o te sunago, e rutu aˈera ia ˈna i mua i te vahi haavaraa. Aita roa ˈtu râ Galio i tâuˈa ˈtu.

18 Faaea maira Paulo tau mahana ˈtu â, aroha ihora i te mau taeae e fano atura i Suria, e o Periseka raua Akuila. Ua tâpû-haapoto-hia to ˈna rouru i Keneherea+ no ta ˈna euhe. 19 Tae atura ratou i Ephesia e vaiiho maira Paulo ia raua i reira. Tomo atura râ oia i roto i te sunago e haaferuri ihora i te ati Iuda.+ 20 Noa ˈtu e ua ani ratou ia ˈna ia faaea mai â, aita oia i farii. 21 Teie râ, aroha ihora oia ia ratou e parau atura: “E hoˈi mai â vau ia outou ra, ia tia ia Iehova.”* Fano atura oia mai Ephesia ˈtu 22 e tapae atura i Kaisarea. Pauma aˈera oia,* aroha ˈtura i te amuiraa e pou ihora i Anetiohia.+

23 I muri aˈe i to ˈna faaearaa mai i reira tau taime, reva ˈtura oia e haere atura na tera e tera oire e ati aˈe Galatia e Pherugia+ a faaitoito ai i te mau pǐpǐ atoa.+

24 Tae maira i Ephesia te hoê ati Iuda i fanauhia i Alesanederia, o Apolo+ to ˈna iˈoa. Mea ite roa o ˈna i te paraparau e mea ite atoa i te mau Papai. 25 Ua haapiihia taua taata ra i te eˈa o Iehova* e no to ˈna itoito rahi maoti te varua moˈa, paraparau atura oia e haapii atura i te taata ma te tano no nia ia Iesu. O te bapetizoraa a Ioane anaˈe râ ta ˈna i ite. 26 Haamata ˈtura oia i te paraparau i roto i te sunago ma te mǎtaˈu ore. I to Periseka raua Akuila+ faarooraa ia ˈna, rave maira raua ia ˈna e faataa ˈtura i te eˈa o te Atua ma te tano atu â. 27 No to ˈna hinaaro e haere i Ahaia, papai aˈera te mau taeae i te mau pǐpǐ ia farii maitai mai ia ˈna. No reira i to ˈna taeraa ˈtu, tauturu rahi atura oia i te feia tei tiaturi ia Iesu no te hamani maitai rahi o te Atua, 28 ma te haapapu roa i mua i te taata e mea hape te mau haapiiraa a te ati Iuda, a faaite atu ai na roto i te mau Papai e o Iesu te Mesia.+

19 A parahi ai Apolo+ i Korinetia, haere atura Paulo na uta i te fenua Asia e pou ihora i Ephesia.+ I reira, farerei atura oia i te tahi mau pǐpǐ 2 e na ô atura: “Ua noaa anei ia outou te varua moˈa i to outou tiaturiraa ia Iesu?”+ Pahono maira ratou: “Aita matou i faaroo aˈenei e te vai ra te varua moˈa.” 3 Na ô atura ïa oia: “I ta vai ïa bapetizoraa i bapetizohia ˈi outou?” Parau maira ratou: “I ta Ioane bapetizoraa.”+ 4 Na ô atura Paulo: “Ua bapetizo Ioane i te taata ei faaiteraa i to ratou tatarahapa,+ ma te parau ia ratou ia tiaturi i te taata o te haere mai i muri aˈe ia ˈna,+ oia hoi ia Iesu.” 5 I to ratou faarooraa i te reira, bapetizohia ˈtura ratou i te iˈoa o te Fatu ra o Iesu. 6 E i to Paulo tuuraa i to ˈna rima i nia iho ia ratou, tae maira te varua moˈa i nia ia ratou+ e haamata ˈtura ratou i te paraparau na roto i te mau reo ěê e i te tohu.+ 7 Hoê ahuru ma piti tane ratou pauroa.

8 Haere noa ˈtura Paulo i te sunago+ e toru avaˈe, a paraparau atu ai ma te taiâ ore, ma te horoa i te mau oreroraa parau e ma te haaferuri i te taata no nia i te Faatereraa arii a* te Atua.+ 9 Tera râ, aita roa ˈtu vetahi i hinaaro e tiaturi,* e faaino maira i Te Eˈa+ i mua i te rahiraa taata. Vaiiho atura ïa Paulo ia ratou,+ rave maira i te mau pǐpǐ na muri ia ˈna e horoa ˈtura i te mau oreroraa parau pauroa te mahana i roto i te fare haapiiraa a Turano. 10 Ua na reira oia e piti matahiti e faaroo atura te taata atoa e parahi ra i te fenua Asia, te ati Iuda e te taata Heleni atoa, i te parau a te Fatu.

11 I te mea e te faatupu noa ra te Atua i te mau ohipa mana rahi na roto ia Paulo,+ 12 ua hopoi-roa-hia te ahu e te pareu o Paulo i te feia maˈi ra,+ e ua ora to ratou maˈi e ua haere te mau varua ino i rapae.+ 13 Teie râ, tamata atoa aˈera vetahi ati Iuda o te tiavaru haere ra i te mau demoni i te faaohipa i te iˈoa o te Fatu ra o Iesu a parau ai i te feia e varua ino to ratou: “Te faaue atu nei au ia outou i te mana o Iesu ta Paulo e poro haere ra ia haere i rapae.”+ 14 Te na reira ra hoi na tamarii e hitu a te hoê tahuˈa tiaau ati Iuda o Sekeva te iˈoa. 15 Tera râ, pahono maira te varua ino ia ratou: “Ua ite au o vai Iesu+ e o vai Paulo.+ Outou râ, o vai ïa outou?” 16 Ouˈa maira te taata to roto ia ˈna te varua ino i nia iho ia ratou, vî aˈera ratou pauroa ia ˈna, e horo atura ratou i rapae i te fare ma te ahu ore* e ma te pepe. 17 Faaroo aˈera pauroa te ati Iuda e te taata Heleni e parahi ra i Ephesia i taua ohipa ra, mǎtaˈu aˈera ratou pauroa e faahanahanahia ˈtura te iˈoa o te Fatu ra o Iesu. 18 Haere maira e rave rahi tei tiaturi ia Iesu e faˈi e e faatia roa mai i ta ratou mau peu. 19 Inaha, haaputu maira e rave rahi tei rave na i te peu tahutahu i ta ratou mau buka e tanina ˈtura i mua i te taata atoa.+ I to ratou numeraraa i te moni o taua mau buka ra, ua raea roa e 50 000 moni ario. 20 No reira, parare noa ˈtura te parau a Iehova* ma te mana rahi e puai noa ˈtura.+

21 I muri aˈe i te reira, faaoti ihora Paulo e haere i Ierusalema+ na Makedonia+ e na Ahaia ˈtu. Na ô atura oia: “Ia tae au i ǒ, ia tia atoa ia ˈu ia haere i Roma.”+ 22 Tono atura ïa oia i Makedonia e piti o to ˈna mau tauturu, Timoteo+ raua Eraseto.+ O ˈna râ, faaea rii maira ïa i te fenua Asia.

23 I taua mau mahana ra, tupu ihora te faahuehueraa huru rahi+ no nia i Te Eˈa o te Atua.+ 24 Ua ona-rahi-hia te mau rimaî+ i te hoê taata o Demeterio te iˈoa. Ta ˈna ohipa, e hamani hiero ario nainai o Aretemisa. 25 Haaputuputu ihora Demeterio ia ratou e te tahi atu mau rimaî e na ô atura: “E homa, ua ite maitai outou e e oraraa fanaˈo to tatou no teie ohipa. 26 Teie râ, ua ite e ua faaroo outou e mea rahi ta tera taata o Paulo i ume eiaha i Ephesia noa,+ fatata atoa râ i te fenua Asia taatoa, e ua vare ratou i ta ˈna parau, oia hoi e ere te mau atua i hamanihia e te rima taata i te atua.+ 27 E faainohia ïa ta tatou imiraa, e ere râ tera anaˈe te fifi, e haafaufaa-ore-atoa-hia te hiero o te ruahine rahi o Aretemisa, o te haamorihia ra i te fenua Asia taatoa e i te ao atoa nei, a ere atu ai oia i to ˈna hanahana.” 28 I to ratou faarooraa i teie parau, riri roa ˈtura ratou e tuô aˈera: “E ruahine rahi o Aretemisa a to Ephesia!”

29 Huehue ˈtura ïa na te oire e horo atura ratou pauroa i roto i te tahua heiva e tataˈuraa, a ume ai na muri ia ratou i na taata Makedonia ra o Gaio raua Arisetareho,+ to Paulo na hoa ratere. 30 Hinaaro ihora Paulo e haere atoa i roto i te nahoa, aita râ te mau pǐpǐ i tuu ia ˈna. 31 Faatae atoa maira vetahi mau taata faanaho i te heiva e te tataˈuraa, e hoa no ˈna, i te tahi poroi a taparu ai ia ˈna eiaha e haere i nia i te tahua a pohe oia. 32 Inaha, te tutuô haere ra te nahoa, mea ê ta te tahi parau e mea ê ta te tahi atu. Ua huehue roa hoi ratou e aita te rahiraa i ite no te aha ratou i putuputu mai ai. 33 Rave maira ïa vetahi ia Alesanedero no roto mai i te nahoa, a turai ai te ati Iuda ia ˈna i mua, e apǎ ˈtura Alesanedero i te rima ia mamû ratou, te hinaaro ra hoi oia e faataa i te ohipa e tupu ra. 34 Tera râ, i to ratou taaraa e ati Iuda o ˈna, tutuô aˈera ratou pauroa fatata e piti hora: “E ruahine rahi o Aretemisa a to Ephesia!”

35 Haamamû ihora te tavana oire i te nahoa e na ô atura: “Outou to Ephesia, o vai mau â i rotopu i te taata atoa aita i ite e na te oire o to Ephesia e tiai ra i te hiero o te ruahine rahi o Aretemisa e i to ˈna tii tei topa mai te raˈi mai? 36 I te mea e e parau mau iho â teie, a parahi hau noa ïa e eiaha e ru. 37 Ua afai mai outou i teie nau taata i ǒ nei, e ere hoi raua i te feia eiâ i te mau taihaa o te hiero, e ere atoa i te feia faaino i to tatou ruahine. 38 No reira, mai te peu e pariraa ta Demeterio+ e ta te mau rimaî i pee mai ia ˈna i te tahi taata, te vai nei ïa te mau mahana haavaraa e te vai nei te mau tavana hau.* Ia horo ïa te tahi i te tahi i te haavaraa. 39 Mai te peu râ e pariraa ê roa ta outou e imi ra, na te huiraatira ïa o te oire e faaoti i te reira ia au i te ture. 40 Aˈunei hoi tatou e parihia ˈi i te orure hau no te ohipa i tupu i teie mahana, eita hoi ta tatou e nehenehe e faataa ˈtu eaha te tumu o teie faahuehueraa.” 41 I te otiraa ta ˈna paraparauraa, tuu atura oia i te nahoa.

20 I te oreraa te faahuehueraa, haaputuputu maira Paulo i te mau pǐpǐ. Faaitoito e aroha ˈtura oia ia ratou, e reva ˈtura i Makedonia. 2 Haere atura oia na taua mau pae fenua ra, a faaitoito ai i te mau pǐpǐ na reira, e tae atura i Heleni. 3 Parahi ihora oia i reira e toru avaˈe. Tera râ, no te opuaraa a te ati Iuda e haapohe ia ˈna+ a fatata ˈi oia i te fano i Suria, faaoti ihora ïa oia e hoˈi na Makedonia. 4 Apee maira ia ˈna Sopatero te tamaiti a Puro no Berea, Arisetareho+ raua Sekunedo no Tesalonia, Gaio no Derebe, Timoteo+ e Tuhiko+ raua Terophimo+ no te fenua Asia. 5 Na mua ˈtura taua mau tane ra ia mâua Paulo e tiai maira i Teroa. 6 Faarue maira râ mâua i Philipi i muri aˈe i te mau mahana o te Oroa pane hopue ore,+ e i roto noa e pae mahana, tapae atura mâua i Teroa ia ratou ra e parahi ihora matou i reira e hitu mahana.

7 I te mahana matamua o te hebedoma, a putuputu ai matou no te tamaa, haamata ihora Paulo i te paraparau, no te mea e reva oia ia poipoi aˈe. Paraparau maira oia e tae roa ˈtu i te tuiraa po. 8 Mea rahi hoi te mori i roto i taua piha i nia ra i reira matou i te putuputuraa. 9 Te parahi noa ra te hoê taata apî o Eutiko te iˈoa i te haamaramarama, varea roa ihora oia i te taoto a paraparau noa ˈi Paulo. Taoto papu atura oia e topa ihora i raro mai te tahua piti mai. I to ˈna raveraahia mai, ua pohe oia. 10 Tera râ, pou maira Paulo, tipapa ihora i nia ia ˈna, tauahi atura+ e na ô aˈera: “Faaea na i te haapeapea, te ora ra hoi o ˈna.”*+ 11 Hoˈi atura ïa Paulo i nia, ofati ihora i te faraoa e amu atura. Paraparau faahou atura oia e aahiata noa ˈtura e reva ˈtura. 12 Faahoˈi atura ratou i taua taata apî ra e oaoa roa aˈera ratou, te ora ra hoi oia.

13 Haere atura matou i nia i te pahi e fano atura i Asoso, i reira matou e rave atoa mai ai ia Paulo mai ta ˈna i faaue mai, ua hinaaro hoi oia e haere na raro noa. 14 Tae maira oia ia matou ra i Asoso, rave aˈera matou ia ˈna i nia i te pahi e fano atura i Mitulene. 15 I to muri iho mahana, faarue maira matou i tera vahi, fano atura e faaea ˈtura na tua i te motu o Hiu. Tera râ, i te mahana i muri iho, faaea rii noa ˈtura matou i Samo, e i to muri iho mahana, tapae ihora matou i Mileto. 16 Ua faaoti Paulo e fano na tua ˈtu i Ephesia+ ia ore oia ia maoro i te fenua Asia, te hinaaro ra hoi oia e tae oioi i Ierusalema+ no te mahana o te Oroa Penetekose.

17 Tera râ, mai Mileto atu, tono atura Paulo i te vea i Ephesia ia haere mai te mau matahiapo o te amuiraa. 18 I to ratou taeraa mai, na ô atura oia: “Ua ite maitai outou i to ˈu huru oraraa i rotopu ia outou, mai te mahana matamua mai â i tae mai ai au i te fenua Asia,+ 19 i te taviniraa i te Fatu ma te haehaa+ e te roimata e te ati no te opuaraa a te ati Iuda e haapohe ia ˈu. 20 Aita râ vau i taiâ i te parau ia outou i te mau mea atoa e maitai ai outou e i te haapii atoa ia outou i mua i te taata+ e na tera e tera fare.+ 21 Tera râ, ua faataa maitai au i te ati Iuda e te taata Heleni atoa e ia tatarahapa ratou e tia ˈi,+ ia haamori i te Atua e ia tiaturi i te Fatu ra o Iesu.+ 22 I teie nei, ma te faahepohia* e te varua moˈa, te haere nei au i Ierusalema, noa ˈtu e aita vau i ite eaha ta ˈu e faaruru i reira. 23 Teie râ, i tera e tera oire e faaara noa mai te varua moˈa ia ˈu e tuuhia vau i roto i te tapearaa e e faaruru vau i te ati.+ 24 Tera râ, e ere to ˈu ora* i te mea faufaa no ˈu, ia oti râ ta ˈu hororaa+ e te taviniraa no ǒ mai i te Fatu ra o Iesu, oia hoi e faataa maitai i te parau apî oaoa o te hamani maitai rahi o te Atua.

25 “I teie nei, ua ite au e eita outou pauroa o ta ˈu i poro i te Faatereraa arii* e ite faahou ia ˈu. 26 Te parau atu nei ïa vau ia outou i teie nei mahana e aita roa ˈtu vau i viivii i te toto o te taata atoa nei,+ 27 inaha ua faaite iho â vau ia outou i te mau mea atoa no nia i te hinaaro o* te Atua.+ 28 A haapao maitai ia outou iho+ e i te nǎnǎ taatoa, ua faatoroa hoi te varua moˈa ia outou ei tiaau+ no te aupuru i te amuiraa a te Atua,+ ta ˈna i hoo mai i te toto o ta ˈna iho Tamaiti.+ 29 Ua ite au e ua reva anaˈe au, e ô mai te luko taehae i rotopu ia outou+ e eita ratou e faaherehere i te nǎnǎ. 30 E tia atoa mai no rotopu mai ia outou iho te tahi mau taata o te taviri i te parau mau no te ume i te mau pǐpǐ na muri ia ratou.+

31 “A vai ara noa ïa, e a haamanaˈo e ua haapii noa vau ia outou tataitahi ma te roimata e toru matahiti+ i te po e te ao. 32 I teie nei, ia paruru mai te Atua e te parau o to ˈna hamani maitai rahi ia outou, na taua parau ra e faaitoito ia outou, a fatu atu ai outou i ta te Atua e horoa na te feia moˈa atoa.+ 33 Aita vau i nounou noa ˈˈe i ta te taata ario, auro aore ra to ˈna ahu.+ 34 Ua ite maitai outou e na teie rima i rave i te ohipa i noaa mai ai ta ˈu+ e ta te feia atoa tei amui mai ia ˈu i hinaaro mau. 35 Aita e mea toe ia ˈu i te faaite atu e ma te rohi mai teie te huru+ e tauturu ai outou i tei paruparu, a haamanaˈo atoa ˈi i ta te Fatu ra o Iesu i parau: ‘E rahi aˈe te oaoa ia horoa ˈtu+ ia horoahia mai.’”

36 I muri aˈe i to ˈna faahitiraa i teie mau parau, tuturi ihora oia e ratou pauroa e pure atura. 37 Taˈi roa ˈtura ratou pauroa, tauahi e apa maitai maira ia Paulo, 38 ua peapea roa hoi ratou i to ˈna parauraa ˈtu e eita ratou e ite faahou ia ˈna.+ Aratai atura ratou ia ˈna i te pahi.

21 I muri aˈe i to matou revaraa ma te oto, fano tia ˈtura matou e tapae atura i Kono. I te mahana i muri iho, tapae atura matou i Roda, e mai reira mai tapae atura i Patara. 2 I te iteraahia ia matou te hoê pahi e faareva ra i Phenikia, haere atura matou i nia iho e fano atura. 3 Ite aˈera matou i te motu o Kupero i te pae aui, na tua noa ˈtura râ matou i te fanoraa i te fenua Suria e tapae atura i te oire o Turia, i reira te taihaa o te pahi e hurihia ˈi i nia i te uahu. 4 Imi aˈera e itehia maira ia matou te mau pǐpǐ. Faaea aˈera matou i reira e hitu mahana. No ta te varua moˈa râ i faaite atu, parau onoono noa ˈtura te mau pǐpǐ ia Paulo eiaha e haere i Ierusalema.+ 5 I te hoperaa to matou tere, faarue maira matou i taua vahi ra e haere atura. Ua apee atoa mai râ ratou pauroa, te vahine e te tamarii atoa, ia matou e tae roa i rapaeau i te oire. Tuturi ihora matou i tatahi, pure atura 6 e aroha ˈtura te tahi i te tahi. Haere aˈera matou i nia iho i te pahi e hoˈi atura ratou i to ratou fare.

7 Faarue maira matou i Turia na nia i te pahi e tapae atura i Petolemaisi. Aroha ˈtura matou i te mau taeae e faaea ihora ia ratou ra hoê mahana. 8 I te mahana i muri iho, reva ˈtura matou e tapae atura i Kaisarea. Tomo atura matou i roto i te fare o Philipa te taata poro evanelia,* hoê o na tane e hitu,+ e faaea ihora i ǒ ˈna. 9 E maha ta ˈna tamahine aita i faaipoipo* o te tohu haere ra.+ 10 Teie râ, i muri aˈe e rave rahi mahana to matou faaearaa i reira, pou maira te hoê peropheta o Agabo+ te iˈoa mai Iudea mai. 11 Haere maira oia ia matou ra, rave ihora i te hatua o Paulo, taamu ihora i to ˈna iho avae e rima e na ô maira: “Te parau mai ra te varua moˈa: ‘Te taata no ˈna teie hatua, e taamuhia ïa mai teie e te ati Iuda i Ierusalema,+ a tuuhia ˈtu ai oia i te rima o te feia o te mau nunaa ěê.’”+ 12 I to matou faarooraa i tera parau, taparu atura matou e to reira atoa ia ˈna eiaha e pauma i Ierusalema. 13 Pahono maira ïa Paulo: “Eaha outou e taˈi ai, a faatoaruaru ai ia ˈu?* Ua ineine au ia taamuhia vau e ia pohe atoa i Ierusalema no te iˈoa o te Fatu ra o Iesu.”+ 14 I te mea e aita oia i fati, faaea aˈera matou i te mârô* e na ô atura: “Ia tupu te hinaaro o Iehova.”*

15 I muri aˈe i taua mau mahana ra, faaineine aˈera matou i to matou tere e reva ˈtura i Ierusalema. 16 Haere atoa maira te tahi mau pǐpǐ no Kaisarea na muri ia matou no te aratai ia matou i te fare o Nasona no Kupero, hoê o te mau pǐpǐ matamua, i reira hoi matou i te faaearaa. 17 I to matou taeraa ˈtu i Ierusalema, farii maitai maira te mau taeae ia matou ma te oaoa. 18 Teie râ, i te mahana i muri iho, haere atura Paulo e matou atoa i ǒ Iakobo,+ to reira pauroa te matahiapo. 19 Aroha ihora oia ia ratou e faatia maite atura i te mau mea atoa ta te Atua i rave i rotopu i te mau nunaa ěê maoti ta ˈna taviniraa.

20 I muri aˈe i to ratou faarooraa i te reira, faahanahana aˈera ratou i te Atua e na ô atura râ ia Paulo: “Ua ite oe taeae, e rave rahi tausani ati Iuda tei tiaturi ia Iesu e mea haapao roa ratou pauroa i te Ture.+ 21 Teie râ, ua faarooroo ratou e te haapii ra oe i te ati Iuda atoa i rotopu i te mau nunaa ěê ia taiva ia Mose, a parau atu ai e eiaha e peritome i ta ratou mau tamarii e eiaha atoa e haapao i te mau peu matauhia.+ 22 E nafea ïa tatou? Eita e ore e faaroo ratou e ua tae mai oe. 23 A rave ïa i ta matou e parau atu: E maha taata i ǒ matou nei e euhe ta ratou. 24 A rave i taua mau taata ra, a tamâ ia oe ia au i te peu a te ati Iuda e o ratou atoa e na oe e aufau i ta ratou mau haamâuˈaraa, ia hahuhia to ratou upoo. E ite ïa te taata atoa e ere ta ratou i faarooroo no nia ia oe i te parau mau, mea afaro râ to oe haerea e te haapao atoa ra oe i te Ture.+ 25 Area te feia i tiaturi ia Iesu i rotopu i te mau nunaa ěê, ua papai atu ïa matou i ta matou faaotiraa i rave, oia hoi ia haapae ratou i te mau mea pûpûhia na te idolo,+ i te toto+ atoa, i te animara uumihia,*+ e i te mau peu taotoraa tia ore.”*+

26 Rave ihora ïa Paulo i taua mau taata ra i te mahana i muri iho, tamâ ˈtura ia ˈna ia au i te peu a te ati Iuda e o ratou atoa,+ e tomo atura i roto i te hiero no te faaite atu afea e hope ai na mahana tamâraa ia au i te peu a te ati Iuda, a pûpûhia ˈtu ai te tusia no ratou tataitahi.

27 A fatata ˈi na mahana e hitu i te hope, ite maira te ati Iuda no Asia ia Paulo i roto i te hiero, faahuehue aˈera i te taata atoa e haru maira ratou ia ˈna, 28 a tuô ai: “Outou to Iseraela, tauturu mai! Teie te taata e haapii ra na te mau vahi atoa i te mau parau faaino no nia i to tatou nunaa e ta tatou Ture i teie vahi. Ua aratai atoa mai o ˈna i te taata Heleni i roto i te hiero e ua viivii ia ˈna teie vahi moˈa.”+ 29 Ua ite hoi ratou ia Terophimo+ taata Ephesia i roto i te oire na muri ia Paulo, e ua manaˈo ratou e ua aratai Paulo ia ˈna i roto i te hiero. 30 Huehue ihora te oire taatoa, horo pauroa maira te taata e haru ia Paulo, afai atura ia ˈna i rapaeau i te hiero, e tapirihia ihora te mau uputa. 31 A imi ai ratou i te haapohe ia Paulo, tae atura te parau i te raatira o te pǔpǔ faehau e ua huehue roa o Ierusalema taatoa. 32 Rave ihora oia i te mau faehau e te mau raatira faehau e horo atura ia ratou ra. I to ratou iteraa mai i te raatira o te nuu e te mau faehau, faaea aˈera ratou i te taparahi ia Paulo.

33 Tapiri atura te raatira o te nuu, rave ihora ia Paulo, faaue atura ia taamuhia o ˈna i e piti fifi auri+ e ui aˈera o vai o ˈna e eaha ta ˈna i rave. 34 Teie râ, tutuô maira te nahoa, mea ê ta te tahi parau e mea ê ta te tahi atu. No te maniania, aita ˈtura i taa i te raatira o te nuu eaha te fifi, faaue atura ïa oia ia afaihia Paulo i te nohoraa o te mau faehau. 35 Tera râ, a tae ai Paulo i te eˈa paumaraa, amo aˈera te mau faehau ia ˈna no te mea te hinaaro ra te nahoa e taparahi ia ˈna, 36 te na muri noa mai ra hoi ratou a tuô noa ˈi: “A haapohe ia ˈna!”

37 Te haamata ra te mau faehau i te afai ia ˈna i roto i te nohoraa o te mau faehau, na ô atura Paulo i te raatira o te nuu: “Nehenehe anei au e paraparau rii ia oe?” Na ô maira te raatira o te nuu: “Ua ite oe i te reo Heleni? 38 E ere anei o oe te taata Aiphiti tei orure hau aˈenei e tei aratai i te medebara na taparahi taata e 4 000?” 39 Na ô atura Paulo: “E ati Iuda+ vau no Tareso+ i Kilikia, e taata no te hoê oire matau-maitai-hia. Te ani atu nei ïa vau ia oe i te parau faatia no te paraparau i teie mau taata.” 40 Faatia maira te raatira o te nuu e a tia noa ˈi Paulo i nia i te eˈa paumaraa, apǎ ˈtura oia i te rima ia mamû te taata. Mamû roa aˈera ratou e paraparau atura oia na roto i te reo Hebera,+ a na ô ai:

22 “Taeae ma e outou te mau metua, a faaroo mai ia faataa ˈtu vau i te ohipa i tupu.”+ 2 I to ratou faarooraa ia ˈna i te paraparauraa mai na roto i te reo Hebera, mamû roa ˈtura ratou e na ô atura oia: 3 “E ati Iuda vau+ tei fanauhia i Tareso no Kilikia,+ tei haapiihia râ i teie nei oire e Gamaliela+ ia haapao maite i te Ture tei peehia na e to tatou mau tupuna,+ e e tavini itoito roa vau na te Atua mai ia outou pauroa i teie mahana.+ 4 Ua hamani ino vau i te feia e pee ra i teie nei Eˈa ia pohe ratou, ua taamu vau i te tane e te vahine atoa e ua huri ia ratou i roto i te tapearaa.+ 5 E nehenehe te tahuˈa rahi e te mau aratai ati Iuda atoa e haapapu mai. Na ratou hoi i horoa mai i te mau rata na to tatou mau taeae ati Iuda i Damaseko, ia haere au e tii i to reira mau pǐpǐ, ia taamu ia ratou a aratai mai ai i Ierusalema ia faautuahia ratou.

6 “Teie râ, a haere noa ˈi au i to ˈu tere e a fatata ˈi i te tae i Damaseko, ua avatea hoi, anaana ihora te maramarama rahi no te raˈi mai e ati aˈe ia ˈu,+ 7 topa ihora vau e faaroo aˈera i te hoê reo i te na ôraa mai: ‘Saulo, Saulo, eaha oe e hamani ino mai ai ia ˈu?’ 8 Pahono atura vau: ‘O vai oe e te Fatu?’ Na ô maira oia: ‘O Iesu no Nazareta ta oe e hamani ino nei.’ 9 Ua ite te mau tane tei na muri atoa mai ia ˈu i te maramarama, aita râ i taa i ta taua reo ra i parau mai ia ˈu. 10 Ui atura vau: ‘Eaha ïa ta ˈu e rave e te Fatu?’ Na ô maira te Fatu: ‘A tia e a haere i Damaseko, i reira e faaitehia ˈtu ai i tei faaotihia ia rave oe.’+ 11 Tera râ, no te mea ua matapohia vau no te anaana o te maramarama, arataihia ˈtura vau e te feia tei na muri mai ia ˈu ma te tapea i to ˈu rima e tae roa i Damaseko.

12 “To reira te hoê tane o Anania te iˈoa. E taata mǎtaˈu i te Atua e te haapao i te Ture. E roo maitai to ˈna i rotopu i te ati Iuda atoa e faaea ra i reira. 13 Haere maira o ˈna, tia maira i pihai iho ia ˈu e na ô maira: ‘Saulo, to ˈu taeae, ia ite faahou oe!’ I reira iho, ite atura vau ia ˈna.+ 14 Na ô maira o ˈna: ‘Ua maiti te Atua o to tatou mau tupuna ia oe ia ite oe eaha to ˈna hinaaro, ia ite oe i te taata parau-tia ra+ o Iesu, e ia faaroo oe i to ˈna reo, 15 no te mea e riro oe ei ite no ˈna, a faaite ai i te taata atoa i ta oe i ite e i faaroo.+ 16 Eaha ïa ta oe e tiai nei? A tia, ia bapetizohia oe e ia mâ oe i ta oe mau hara+ ma te tiaoro i to ˈna iˈoa.’+

17 “Hoˈi atura ïa vau i Ierusalema.+ Teie râ, a pure noa ˈi au i roto i te hiero, ite ihora vau i roto i te hoê orama 18 i te Fatu i te na ôraa mai: ‘Haaviti, a faarue oioi i Ierusalema, no te mea eita ratou e farii i ta oe e faaite ra no ˈu.’+ 19 Na ô atura vau: ‘E te Fatu, ua ite maitai ratou e i haere na vau na tera e tera sunago, a tuu ai i te feia e tiaturi ra ia oe i roto i te tapearaa+ e a hui ai ia ratou. 20 E a haapohehia ˈi Setephano to oe ite, te tia noa ra vau i reira, a turu ai i taua ohipa ra e a tiai ai i te ahu tapoˈi o te feia e haapohe ra ia ˈna.’+ 21 Tera râ, na ô maira oia: ‘A haere, no te mea e tono vau ia oe i te mau nunaa ěê i te atea ê.’”+

22 Te faaroo noa ra ratou ia ˈna e tae roa i taua parau ra. I muri iho râ, tuô aˈera ratou: “A haapohe i tena taata, eita hoi e tano ia ora o ˈna!” 23 No te mea te tuô noa ra ratou, te taora ra i to ratou ahu tapoˈi e te taora ra i te repo i nia,+ 24 faaue ihora te raatira o te nuu ia afaihia Paulo i te nohoraa o te mau faehau, e parau atura ia uiuihia o ˈna ma te hui ia ˈna, ia ite hoi o ˈna no te aha ratou e tuô noa ˈi e haapohe ia Paulo. 25 Teie râ, i te otiraa to ratou taamuraa ia ˈna no te hui atu, na ô ihora Paulo i te raatira faehau e tia ra na reira: “Mea tano anei ia au i te ture ia hui outou i te hoê taata Roma aita i faautuahia?”*+ 26 I to te raatira faehau faarooraa i te reira, haere ihora oia e parau i te raatira o te nuu: “E nafea oe i teie nei? E taata Roma hoi o ˈna.” 27 Haere maira te raatira o te nuu e na ô maira ia Paulo: “Faaite mai na, e taata Roma oe?” Parau atura Paulo: “E.” 28 Pahono maira te raatira o te nuu: “E moni rahi ta ˈu i aufau no te riro ei taata Roma.” Parau atura Paulo: “O vau nei râ, e taata Roma ïa mai to ˈu fanauraahia mai â.”+

29 I reira iho, otohe maira te feia i fatata i te uiui ia ˈna ma te hamani ino atu. Mǎtaˈu ihora te raatira o te nuu i to ˈna iteraa e e taata Roma Paulo e na ˈna i faaue ia taamuhia o ˈna i te fifi.+

30 I te mahana i muri iho, no to ˈna hinaaro e ite papu i te tumu i parihia ˈi Paulo e te ati Iuda, tuu atura te raatira o te nuu ia ˈna e faaue atura i te mau tahuˈa tiaau e te Sunederi taatoa ia putuputu mai. Haapou maira oia ia Paulo e tuu atura ia ˈna i mua ia ratou.+

23 A hiˈo noa ˈi Paulo i te Sunederi, na ô atura oia: “Taeae ma, i ora noa na vau ma te hoê manaˈo haava maitai roa i te aro o te Atua+ e tae roa mai i teie mahana.” 2 Faaue ihora te tahuˈa rahi o Anania i te feia e tia ra i pihai iho ia Paulo ia pâˈi i to ˈna vaha. 3 Na ô atura Paulo: “E tairi te Atua ia oe, haavarevare.* Te parahi nei oe no te haava ia ˈu ia au i te Ture e te ofati atoa nei oe i taua Ture ra ma te faaue ia pâˈihia vau.” 4 Na ô maira te feia e tia ra i pihai iho ia Paulo: “Te faaino nei oe i te tahuˈa rahi a te Atua.” 5 Parau atura Paulo: “Taeae ma, aita vau i ite e o te tahuˈa rahi o ˈna. Ua papaihia hoi: ‘Eiaha roa oe e faaino i te hoê raatira o to oe nunaa.’”+

6 I to Paulo iteraa e e Sadukea te hoê pae o te Sunederi e e Pharisea te tahi pae, tuô ihora oia: “Taeae ma, e Pharisea vau,+ e tamaiti na te Pharisea. Te haavahia nei au no te tiaturiraa o te tia-faahou-raa o te feia pohe.” 7 No to ˈna parauraa i te reira, tupu ihora te umeumeraa i rotopu i te Pharisea e te Sadukea e amahamaha ˈtura ratou. 8 Te parau ra hoi te Sadukea e aita e tia-faahou-raa, aita e melahi e aita atoa e varua. Area te Pharisea, te tiaturi ra ïa i te reira.+ 9 Tutuô aˈera te taata, tia maira te tahi mau papai parau o te pǔpǔ a te Pharisea e mârô etaeta maira a na ô ai: “Aita matou i ite noa ˈˈe i te tahi hara a teie taata, peneiaˈe ua paraparau te hoê varua aore ra te hoê melahi ia ˈna.”+ 10 I te uˈanaraa te umeumeraa, mǎtaˈu ihora te raatira o te nuu aˈunei Paulo e pohe ai ia ratou, e faaue atura i te mau faehau ia pou mai e haru ia Paulo mai rotopu mai ia ratou, a aratai atu ai ia ˈna i te nohoraa o te mau faehau.

11 Tera râ, i taua po ra, tia maira te Fatu i pihai iho ia Paulo e na ô maira: “A faaitoito!+ Mai ia oe i faataa maitai i te parau no ˈu i Ierusalema, e na reira atoa oe i Roma.”+

12 I te poipoiraa, opua aˈera te ati Iuda e horeo aˈera ratou e eita ratou e tamaa e eita atoa e inu e ia haapohe noa ˈtu ratou ia Paulo. 13 Ua hau atu i te 40 tane tei horeo mai teie. 14 Haere atura teie mau tane i te mau tahuˈa tiaau e i te mau aratai ati Iuda e na ô atura: “Ua horeo matou e eita matou e amu i te tahi maa e ia pohe noa ˈtu Paulo ia matou. 15 No reira, outou e te Sunederi atoa, a faaara i te raatira o te nuu ia haapou mai ia Paulo ia outou nei, mai te mea ra e te hinaaro ra outou e uiui atu â ia ˈna. Hou râ o ˈna e tae mai ai, ua ineine matou i te haapohe ia ˈna.”

16 Teie râ, faaroo ihora te tamaiti a te tuahine o Paulo i ta ratou opuaraa, tomo ihora oia i roto i te nohoraa o te mau faehau e faaara ˈtura ia Paulo. 17 Pii atura Paulo hoê o te mau raatira faehau ia haere mai e na ô atura: “Aratai na oe i teie taurearea i te raatira o te nuu, e parau hoi ta ˈna e faaite ia ˈna.” 18 Aratai ihora ïa te raatira faehau i te taurearea i te raatira o te nuu e na ô atura: “Ua pii mai Paulo te mau auri ra ia ˈu e ua ani mai ia aratai i teie taurearea ia oe nei, no te mea e parau ta ˈna e faaite ia oe.” 19 Rave ihora te raatira o te nuu i te rima o te taurearea, haere rii atura i te hoê vahi o raua anaˈe e ui atura: “Eaha ta oe parau e faaite mai?” 20 Parau maira te taurearea: “Ua tu te manaˈo o te ati Iuda e ani ia oe ia haapou mai ia Paulo i te Sunederi ananahi, mai te mea ra e te hinaaro ra ratou e uiui atu â ia ˈna.+ 21 Eiaha râ oe e faatia i ta ratou aniraa, ua hau atu hoi i te 40 o to ratou mau tane te tamoemoe ra ia Paulo, e ua horeo ratou e eita ratou e tamaa e eita atoa e inu e ia pohe noa ˈtu Paulo ia ratou.+ Ua ineine ratou i teie nei e te tiai mai ra i ta oe parau faatia.” 22 Tuu atura ïa te raatira o te nuu i te taurearea ia haere i muri aˈe i to ˈna faaueraa ˈtu: “Eiaha oe e faaite e ua faaara mai oe ia ˈu.”

23 Titau ihora oia e piti raatira faehau e na ô atura: “A faaineine e 200 faehau no te haere i Kaisarea, e 70 atoa tane faahoro puaahorofenua e e 200 tane e omore ta ratou, i te area hora 9 i te po.* 24 A faaineine atoa i te puaahorofenua no Paulo, ia tae maitai o ˈna ia Felisi te tavana.” 25 Papai atura oia i te hoê rata mai teie:

26 “O vau Kalaudio Lusia, te papai atu nei au i teie rata ia oe, tavana rahi Felisi: Ia ora na! 27 I haruhia na teie taata e te ati Iuda e mai pohe o ˈna ia ratou, tae oioi atura râ vau e ta ˈu mau faehau e faaora ia ˈna,+ no te mea no ite noa maira vau e e taata Roma o ˈna.+ 28 E no to ˈu hinaaro e ite eaha te tumu i pari ai ratou ia ˈna, haapou maira vau ia ˈna i roto i ta ratou Sunederi.+ 29 Ite aˈera vau e ua parihia o ˈna i te mau mea no nia i ta ratou Ture,+ eiaha râ no nia i te tahi hara e tano ai ia pohe o ˈna aore ra ia tuuhia i roto i te tapearaa. 30 Ua faaarahia mai râ e te opua ra te ati Iuda e haapohe ia ˈna,+ te tono oioi atu nei ïa vau ia ˈna ia oe ra, a faaue ai i te feia pari ia tia atoa ˈtu i mua ia oe.”

31 I te po, rave aˈera ïa te mau faehau ia Paulo+ mai tei faauehia mai e aratai atura ia ˈna i Anetipaterisi. 32 Ananahi aˈe, vaiiho aˈera te mau faehau i te feia faahoro puaahorofenua ia aratai ia Paulo. Area ratou, hoˈi maira ïa i te nohoraa o te mau faehau. 33 Tomo atura te feia faahoro puaahorofenua i Kaisarea, horoa ˈtura i te rata i te tavana e tuu atoa ˈtura ia Paulo i mua ia ˈna. 34 Taio ihora te tavana i te rata, ui maira ia Paulo no teihea fenua o ˈna e ite aˈera e no Kilikia oia.+ 35 Na ô maira oia: “E faaroo maitai au ia oe ia tae mai te feia i pari ia oe.”+ Faaue atura oia ia tapeahia Paulo i roto i te aorai o Heroda.

24 E pae mahana i muri iho, pou maira te tahuˈa rahi o Anania,+ te tahi mau aratai ati Iuda e te hoê auvaha* o Teretulo te iˈoa, e faaite maira i te tavana i ta ratou mau pariraa ia Paulo.+ 2 I to Teretulo aniraahia ia paraparau, haamata ˈtura o ˈna i te pari ia Paulo i mua ia Felisi:

“I te mea te fanaˈo nei matou i te hau rahi na roto ia oe, e te ravehia nei te tahi mau tauiraa i roto i teie nunaa maoti to oe aravihi i te faanaho i te mau mea, 3 te farii nei matou i te reira i te mau taime atoa e i te mau vahi atoa, e tavana rahi Felisi, ma te mauruuru rahi. 4 Teie râ, ia ore au e tapea maoro atu â ia oe, te taparu nei au ia oe ia faaroo rii noa mai oe ia matou no to oe hamani maitai. 5 Ua itehia hoi e matou e e imi hara teie taata,*+ e te orure hau+ i rotopu i te ati Iuda atoa e ati aˈe te fenua, e aratai atoa i te pǔpǔ faaroo amaha a to Nazareta.+ 6 Ua tamata atoa o ˈna i te haaviivii i te hiero, no reira matou i haru ai ia ˈna.+ 7 *—— 8 Ia uiui oe ia ˈna, e ite oe e e parau mau ta matou mau pariraa atoa ia ˈna.”

9 Faahapa atoa ˈtura te ati Iuda ia Paulo, a haapapu ai e e parau mau iho â. 10 I to te tavana titauraa ia Paulo ia paraparau, pahono maira Paulo:

“Ua ite au e e rave rahi matahiti to oe haavaraa i teie nunaa, oaoa ïa vau i te paraparau atu ia oe no te faataa i te ohipa i tupu.+ 11 Mai ta oe e nehenehe e titorotoro, aita â i 12 atura mahana mai to ˈu paumaraa i Ierusalema e haamori i te Atua e tae mai i teie nei.+ 12 Aita ratou i ite mai ia ˈu i te mârôraa i te tahi taata i roto i te hiero, e te faahuehueraa i te nahoa i roto i te mau sunago aore ra na te oire. 13 Eita atoa ratou e nehenehe e haapapu e e parau mau iho â te mau mea ta ratou e pari mai nei ia ˈu. 14 Teie râ ta ˈu e faˈi ia oe, te ora nei au ia au i te eˈa ta ratou e parau ra e e pǔpǔ faaroo amaha, te pûpû nei au i te hoê taviniraa moˈa i te Atua o to ˈu mau tupuna,+ e te tiaturi ra vau i te mau mea atoa e vai ra i roto i te Ture e te mau papai a te mau peropheta.+ 15 Ta ˈu tiaturiraa i te Atua, tiaturiraa ta teie mau taata e tiai ru atoa nei, oia hoi e tia-faahou-raa+ to te feia parau-tia e to te feia parau-tia ore.+ 16 No reira ïa vau e faaitoito ai i te tapea noa i te hoê manaˈo haava maitai* i te aro o te Atua e o te taata.+ 17 I muri aˈe e rave rahi matahiti, hoˈi maira vau i Ierusalema e afai i te ô aroha hamani maitai*+ na to ˈu nunaa e e pûpû i te tusia i te Atua. 18 I to ratou iteraa mai ia ˈu i roto i te hiero, ua mâ vau ia au i te peu a te ati Iuda,+ aita râ e nahoa e aita atoa e faahuehueraa. Te vai ra râ vetahi ati Iuda no te fenua Asia, 19 ahiri e pariraa ta ratou ia ˈu, ia tia mai ïa i ǒ nei i mua ia oe no te pari mai ia ˈu.+ 20 Aore ra ia parau mai teie mau taata i ǒ nei eaha ta ˈu hara i rave a haava ˈi ratou ia ˈu i mua i te Sunederi. 21 Hoê noa mea ta ratou e nehenehe e pari mai ia ˈu, to ˈu ïa tuôraa a tia noa ˈi au i rotopu ia ratou: ‘Te haavahia nei au i mua ia outou no te tia-faahou-raa o te feia pohe!’”+

22 Teie râ, faaue ihora ratou e Felisi tei ite maitai i te parau o teie nei Eˈa,+ ia hoˈi mai i te tahi atu mahana e na ô atura: “Ia pou mai Lusia te raatira o te nuu e rave ai au i ta ˈu faaotiraa no nia i teie ohipa.” 23 Faaue atura oia i te raatira faehau ia tapea â ia Paulo, ma te haamâmâ râ i to ˈna tapearaa, e ia faatia i to ˈna mau hoa ia aupuru ia ˈna.

24 Tau mahana i muri iho, tae maira Felisi raua Derusila ta ˈna vahine faaipoipo ati Iuda, tii ihora oia ia Paulo e faaroo atura ia ˈna ia paraparau no nia i te tiaturiraa i te Mesia ra o Iesu.+ 25 I to Paulo râ paraparauraa no nia i te parau-tia e te haavîraa ia ˈna iho e te haavaraa e tupu a muri aˈe,+ mehameha ihora Felisi e pahono atura: “A haere râ, e tii atu â vau ia oe i te tahi atu taime ia vata vau.” 26 Te manaˈo atoa ra Felisi e e horoa Paulo i te moni na ˈna. No reira o ˈna i tii pinepine atu â ˈi ia Paulo, a paraparau atu ai raua. 27 E piti râ matahiti i muri iho, mono maira Porio Fesito ia Felisi. No to Felisi hinaaro ia farii-maitai-hia o ˈna e te ati Iuda,+ vaiiho noa ˈtura oia ia Paulo i roto i te tapearaa.

25 Tae maira ïa Fesito+ i te fenua o Iudea e tavana maira oia. E toru mahana i muri iho, pauma ˈtura oia i Ierusalema mai Kaisarea ˈtu. 2 Faaite maira te mau tahuˈa tiaau e te mau raatira ati Iuda ia Fesito i ta ratou mau pariraa ia Paulo.+ Taparu maira ïa ratou ia ˈna 3 ia faaroo mai ia ratou e ia aratai mai ia Paulo i Ierusalema. Te tamoemoe ra hoi ratou ia ˈna no te haapohe atu na te purumu.+ 4 Teie râ, pahono atura Fesito e ia vaiiho-noa-hia Paulo i roto i te tapearaa i Kaisarea e ua fatata o ˈna i te hoˈi i ǒ. 5 Na ô atura oia: “Ia pou atoa ïa te feia mana i rotopu ia outou na muri ia ˈu e ia pari ia ˈna mai te peu iho â râ e ohipa ino ta tera taata i rave.”+

6 I muri aˈe e vaˈu aore ra ahuru mahana ia ratou ra, pou maira Fesito i Kaisarea. I te mahana i muri iho, parahi ihora oia i te vahi haavaraa e faaue atura ia arataihia mai Paulo. 7 I to Paulo taeraa mai, haaatihia maira oia e te ati Iuda tei pou mai na Ierusalema, a pari ai ia ˈna e rave rahi ohipa ino mau aita hoi i tia ia ratou ia haapapu e e parau mau.+

8 Pahono atura râ Paulo: “Aita ta ˈu e hara i rave+ i te ture a te ati Iuda, aita atoa i te hiero e aita hoi ia Kaisara.” 9 Ui maira Fesito o te hinaaro ra ia auhia mai oia e te ati Iuda:+ “Hinaaro anei oe e pauma i Ierusalema ia haavahia oe i mua ia ˈu no nia i teie mau pariraa?” 10 Na ô atura râ Paulo: “Te tia nei au i mua i te vahi haavaraa a Kaisara, i ǒ nei au e haavahia ˈi. Aita ta ˈu e hara i rave i te ati Iuda, ua ite maitai hoi oe. 11 Mai te peu e taata ohipa ino iho â vau e ua rave au i te tahi ohipa e tano ai ia pohe au,+ ia pohe ïa vau. Mai te peu râ e ere i te parau mau te mau pariraa a teie mau taata ia ˈu, aita roa e taata e nehenehe e tuu ia ˈu ia ratou ra. Na Kaisara e haava ia ˈu!”+ 12 I muri aˈe i to Fesito paraparauraa i te mau haava, pahono maira oia: “Na Kaisara e haava ia oe, ia Kaisara ïa oe e haere ai.”

13 Tau mahana i muri iho, tae maira te arii Ageripa raua Bereni i Kaisarea no te aroha ia Fesito. 14 I te mea ua faaea mai raua i reira e rave rahi mahana, faaite atura Fesito i te parau no Paulo i te arii, a na ô ai:

“E taata tei ǒ nei tei vaiiho-noa-hia e Felisi i roto i te tapearaa, 15 e a parahi ai au i Ierusalema, faaite maira te mau tahuˈa tiaau e te mau aratai ati Iuda i ta ratou mau pariraa ia ˈna,+ a ani mai ai ia faautua ia ˈna. 16 Ua pahono atu râ vau e eita to Roma e faautua noa i te hoê taata, hou te taata parihia e tia ˈi i mua i te feia pari, a nehenehe atu ai e faataa e e ere i te parau mau te pariraa.+ 17 No reira i to ratou taeraa mai i ǒ nei, aita vau i haamaoro. I te mahana i muri iho, parahi ihora vau i te vahi haavaraa e faaue atura ia arataihia mai taua taata ra. 18 I to te feia pari tiaraa mai, aita ratou i pari ia ˈna i te mau ohipa ino ta ˈu i manaˈo e i rave na o ˈna.+ 19 Ta ratou noa mârôraa ia ˈna, no nia ïa i ta ratou iho haamoriraa i te hoê atua*+ e no nia i te tahi taata i pohe na o Iesu te iˈoa, ta Paulo râ e parau noa ra e te ora ra o ˈna.+ 20 No te mea râ aita i papu ia ˈu e nafea ia faaafaro i teie mârôraa, ani atura vau ia Paulo e e hinaaro anei o ˈna e haere i Ierusalema ia haavahia o ˈna no nia i teie parau.+ 21 I to Paulo râ parauraa e vaiiho noa ia ˈna i roto i te tapearaa a tiai atu ai i te faaotiraa a te emepera,+ faaue atura vau ia tapeahia o ˈna e tae noa ˈtu i te mahana e tono ai au ia ˈna ia Kaisara ra.”

22 Na ô maira Ageripa ia Fesito: “Hinaaro vau e faaroo i tera taata.”+ Parau atura Fesito: “Ananahi oe e faaroo ai ia ˈna.” 23 I te mahana i muri iho, haere maira ïa Ageripa raua Bereni ma te unauna rahi e tomo maira i roto i te tiripuna e te mau raatira o te nuu e te feia tiaraa teitei o te oire. Faaue ihora Fesito ia arataihia mai Paulo. 24 Na ô atura Fesito: “Arii Ageripa e outou atoa i putuputu mai, te ite nei outou i teie taata ta te ati Iuda taatoa i ani onoono mai ia ˈu i Ierusalema e i ǒ nei atoa, ma te tutuô, ia haapohe.+ 25 Ua taa râ ia ˈu e aita o ˈna i rave i te ohipa e tano ai ia pohe o ˈna.+ No reira, i to teie taata parauraa e na te emepera e haava ia ˈna, faaoti ihora vau e aratai ia ˈna i te emepera. 26 Teie râ, aita ta ˈu e parau papu no nia ia ˈna e papai i to ˈu Fatu. No reira ïa vau i aratai mai ai ia ˈna i mua ia outou pauroa, i mua iho â râ ia oe arii Ageripa, ia uiuihia o ˈna, a nehenehe atu ai au e papai i te tahi mea. 27 Eita hoi e tano, i to ˈu manaˈo, ia aratai i te hoê taata tapeahia ma te ore e faaite i te mau hara i parihia ˈi o ˈna.”

26 Na ô maira Ageripa+ ia Paulo: “E nehenehe oe e paraparau no nia i ta ratou pariraa ia oe.” Toro ihora ïa Paulo i to ˈna rima e haamata ˈtura i te paraparau:

2 “No nia i te mau ohipa atoa ta te ati Iuda i pari ia ˈu,+ arii Ageripa, te oaoa nei au i te paraparau ia oe i teie mahana, 3 ua ite maitai iho â râ oe i te mau peu atoa e te mau mârôraa a te ati Iuda. No reira, te taparu nei au ia oe ia faaroo maite mai ia ˈu.

4 “Ua ite maitai te ati Iuda atoa i to ˈu huru oraraa mai to ˈu apîraa mai i rotopu i to ˈu nunaa e i Ierusalema.+ 5 Ahiri ratou i hinaaro, ua faaite ïa ratou ia oe e Pharisea vau na mua ˈˈe,+ te pǔpǔ faaroo amaha etaeta roa ˈˈe o ta tatou haamoriraa.+ 6 I teie râ mahana, te haavahia ra vau no te tiaturiraa o ta te Atua i fafau i to tatou mau tupuna.+ 7 Te tiai atoa nei na opu 12 o to tatou nunaa ia tupu taua parau fafau ra, a pûpû maite ai ratou i te hoê taviniraa moˈa i te Atua i te po e te ao. No taua tiaturiraa ra i parihia ˈi au e te ati Iuda,+ e te arii e.

8 “No te aha outou e ore ai e tiaturi e e faatia mai te Atua i te feia pohe? 9 No ˈu nei, ua manaˈo roa vau e tia ia ˈu ia faaohipa i te mau ravea atoa no te patoi i te iˈoa o Iesu no Nazareta. 10 O ta ˈu iho â ïa i rave i Ierusalema e ua huri au e rave rahi o te feia moˈa i roto i te tapearaa,+ ua horoa mai hoi te mau tahuˈa tiaau i te mana.+ E ia haapohehia ratou, ua turu vau i te reira. 11 Ua hamani ino pinepine au ia ratou i roto i te mau sunago atoa no te faahepo ia ratou ia haapae i to ratou faaroo. E no to ˈu riri rahi ia ratou, ua tae roa vau i roto i te tahi atu mau oire no te hamani ino ia ratou.

12 “O to ˈu ïa tere i to ˈu haereraa i Damaseko ma te mana e ma te faauehia mai e te mau tahuˈa tiaau. 13 I te avatea, ite ihora vau, e te arii e, i te maramarama anaana aˈe i to te mahana no te raˈi mai e ati aˈe ia ˈu e i te feia tei na muri mai ia ˈu.+ 14 Topa ihora matou pauroa e faaroo atura vau i te hoê reo i te parauraa mai na roto i te reo Hebera: ‘Saulo, Saulo, eaha oe e hamani ino mai ai ia ˈu? Ia patu noa oe i te patia,* e pepe oe.’ 15 Teie râ, na ô atura vau: ‘O vai oe e te Fatu?’ Na ô maira te Fatu: ‘O Iesu ta oe e hamani ino nei. 16 A tia râ e a tia noa mai. Ua fa ˈtu vau ia oe no te maiti ia oe ei tavini e ei ite no te mau mea ta oe i ite e no te mau mea ta ˈu e faaite ia oe no nia ia ˈu.+ 17 E faaora vau ia oe i teie nunaa e i te mau nunaa ěê, ia ratou hoi e tono ai au ia oe i teie nei+ 18 ia araara to ratou mata,+ ia fariu mai ratou mai te poiri mai+ i te maramarama+ e mai te mana o Satani+ mai i te Atua, ia faaorehia ta ratou mau hara+ e ia fatu ratou i ta te Atua e horoa na te feia moˈa no to ratou faaroo ia ˈu.’

19 “No reira, e te arii Ageripa e, ua rave au i ta Iesu i faaue mai i roto i taua orama ra. 20 Ua poroi au i to Damaseko+ na mua e to Ierusalema i muri iho,+ to Iudea taatoa e te mau nunaa ěê atoa, ia tatarahapa e ia fariu i te Atua ma te rave i te mau ohipa e faaite ra i to ratou tatarahapa.+ 21 Tera te tumu i haru ai te ati Iuda ia ˈu i roto i te hiero e i tamata ˈi i te haapohe ia ˈu.+ 22 Ma te tauturuhia mai râ e te Atua, te tamau noa ra vau e tae mai i teie mahana i te faataa i te parau apî oaoa i te feia rii e te feia tiaraa teitei, a faaite ai i ta te mau peropheta e ta Mose noa i parau e e tupu:+ 23 e haamauiuihia te Mesia+ e no te mea o ˈna tei faatiahia na mua mai te pohe mai,+ e faaite haere oia i te maramarama i teie nunaa e i te mau nunaa ěê.”+

24 A paraparau noa ˈi râ Paulo, tuô maira Fesito: “Ua maamaahia oe, Paulo! Ua ino to oe upoo no to oe ite rahi!” 25 Na ô atura râ Paulo: “Aita vau i maamaahia, Tavana rahi Fesito, te parau nei râ vau i te parau mau e te tano. 26 Inaha, ua ite maitai te arii i teie mau mea, o ˈna hoi ta oe e paraparau roa ˈtu nei. Ua papu ia ˈu e aita hoê aˈe o teie mau mea i moˈe ia ˈna, aita hoi te reira i ravehia i te vahi moˈe.+ 27 Te tiaturi ra oe, e te arii Ageripa e, i te mau peropheta? Ua ite au e te tiaturi ra oe.” 28 Teie râ, na ô maira Ageripa ia Paulo: “Fatata vau i te riro ia oe ei Kerisetiano.” 29 Parau atura Paulo: “To ˈu hinaaro i mua i te Atua, ia tae i te hoê mahana, ia riro mai oe e pauroa te taata e faaroo nei ia ˈu i teie mahana ei Kerisetiano mai ia ˈu nei, aita râ teie nau fifi auri.”

30 Tia aˈera te arii, te tavana, Bereni e te feia i parahi i pihai iho ia ratou. 31 A haere ai râ ratou i rapae, parau aˈera te tahi i te tahi: “Aita tera taata e rave nei i te ohipa e tano ai ia pohe o ˈna aore ra ia tapeahia.”+ 32 Na ô maira Ageripa ia Fesito: “E nehenehe tera taata e tuuhia ahani aita o ˈna i ani e na Kaisara e haava ia ˈna.”+

27 I te faaotiraahia e e reva matou i Italia,+ tuuhia ˈtura Paulo e te tahi atu feia mau auri ia Iulio ra, te hoê raatira o te pǔpǔ faehau a Auguso. 2 Haere atura matou i nia i te hoê pahi no Aderamitio o te faareva ra i te mau pae fenua Asia e fano atura matou. O matou Arisetareho,+ e taata Makedonia no Tesalonia, te revaraa. 3 E ao aˈera, tapae atura matou i Sidona, hamani maitai* maira Iulio ia Paulo, e faatia maira ia ˈna ia haere i to ˈna ra mau hoa e ia aupuru ratou ia ˈna.

4 I to matou revaraa mai reira ˈtu, fano atura matou na pihai iho ia Kupero, mea na mua mai hoi te mataˈi. 5 Tere atura matou na tua i Kilikia e i Pamephulia e tapae atura i Mura i Lukia. 6 I reira, ite atura te raatira faehau i te hoê pahi no Alesanederia e faareva ra i Italia, e aratai atura ia matou i nia i taua pahi ra. 7 Tere rii mǎrû noa ˈtura matou e rave rahi mahana, e tapae atura i Kenido ma te fifi. No te mea e mea na mua mai te mataˈi, na pihai iho atura matou ia Kereta i te tereraa i Salamone. 8 A tere noa ˈi matou ma te fifi na taua pae fenua ra, tapae atura matou i te hoê vahi parauhia Uahu papu, i pihai iho i te oire o Lasea.

9 E rave rahi mahana tei mairi e mea atâta hoi ia tere na nia i te pahi, e no te mea ua oti ê na atoa te haapaeraa maa o te Mahana faahauraa,+ horoa maira Paulo i to ˈna manaˈo 10 a na ô ai: “E homa, ua ite au e tupu te fifi e te pau rahi i roto i teie tere, te taihaa e te pahi, e nehenehe atoa tatou e pohe.” 11 Ua faaroo râ te raatira faehau i te pairati e te fatu pahi, eiaha i ta Paulo i parau mai. 12 I te mea e ere te uahu i te mea papu no te tutau i te tau toˈetoˈe, parau aˈera te rahiraa e mea maitai aˈe ia faarue i taua vahi ra, a hiˈo atu ai e nehenehe anei ratou e tutau i Phoiniki, te hoê uahu i Kereta e fariu tia ra i te pae apatoerau hitia o te râ e i te pae apatoa hitia o te râ.

13 I te puihauraa mai te mataˈi no apatoa mai, manaˈo ihora ratou e e tapae ratou i Phoiniki. Huti maira ratou i te tutau i nia, e fano atura na pihai iho i te fenua o Kereta. 14 Aita râ i maoro roa, farara maira te hoê mataˈi rahi no apatoerau hitia o te râ mai.* 15 No te uˈana o te mataˈi e tairi ra i nia i te pahi, aita ˈtura i nehenehe ta matou e faaû atu, vaiiho atura râ i te pahi ia painu noa na. 16 Fano atura matou na pihai iho i te hoê motu iti ra o Kalauda te iˈoa. Mai ore roa râ te poti e taverehia mai ra i te muriraa o te pahi i noaa mai ia matou. 17 Huti maira ïa ratou i te poti i nia e imi atura i te ravea no te taamuamu i te pahi. E no to ratou mǎtaˈu ia iri te pahi i nia i te mau puu one i roto i te miti,* tuu ihora ratou i te mau taura o te ie e painu noa ˈtura te pahi. 18 No te mea e te taueue noa ra te pahi no te vero, huri atura ratou i te tahi mau taihaa i roto i te miti i te mahana i muri iho ia mâmâ te pahi. 19 E i te toru o te mahana, huri atura ratou i te tahi mau taura o te pahi i roto i te miti.

20 I te mea aita te mahana e te mau fetia i itehia e rave rahi mahana e te tairi noa mai ra te vero uˈana, aita ˈtura matou i tiaturi faahou e ora matou. 21 I muri aˈe e rave rahi mahana aita ratou i tamaa. Tia aˈera Paulo i rotopu ia ratou e na ô ihora: “E homa, ahiri outou i haapao i ta ˈu parau eiaha e fano mai Kereta ˈtu, eita ïa outou e û i teie fifi e teie pau.+ 22 Teie nei râ, te parau atu nei au ia outou ia faaitoito, eita hoi te hoê o outou nei e pohe, o te pahi noa râ te parari. 23 Inapo ra, ua tia mai te hoê melahi+ a te Atua ta ˈu e haamori e e pûpû ra i te hoê taviniraa moˈa, i pihai iho ia ˈu 24 e ua na ô mai: ‘Eiaha e mǎtaˈu Paulo. E tae iho â oe i Roma e e tia ˈtu oe i mua ia Kaisara.+ Inaha, e faaora te Atua i te feia atoa e fano ra e o oe.’ 25 No reira a faaitoito, e homa, te tiaturi nei hoi au i te Atua, e rave iho â oia mai ta te melahi i parau mai. 26 Teie râ, ia iri tatou i nia i te tahi motu e tia ˈi.”+

27 I te 14raa o te po, i te tuiraa po, a taueue noa ˈi te pahi i nia i te miti Aderia, manaˈo aˈera te mau mataro e te fatata ˈtu ra ratou i te tahi fenua. 28 Faito ihora ratou i te hohonu o te miti e itea maira e 36 metera.* Tere rii atura ratou e faito faahou aˈera, itea maira e 27 metera.* 29 Mǎtaˈu aˈera ratou aˈunei te pahi e iri ai i nia i te aau, taora ihora ïa ratou e maha tutau o te muriraa o te pahi e tiai ru atura ia ao. 30 Tamata aˈera râ te mau mataro i te faarue i taua pahi ra e i te tuu i te poti i raro i te miti mai te huru ra e te tuu ra ratou i te tutau o te muaraa o te pahi. 31 Na ô atura Paulo i te raatira faehau e i te mau faehau: “Ia ore teie nei feia e faaea noa i nia i te pahi, eita outou e ora.”+ 32 Tâpû ihora ïa te mau faehau i te mau taura o te poti e vaiiho atura ia topa ˈtu te poti i raro.

33 Hou rii te mahana a hiti mai ai, faaitoito ihora Paulo ia ratou pauroa ia tamaa, a na ô ai: “Teie mahana, o te 14raa ïa o te mahana to outou tiai-noa-raa ma te manaˈonaˈo e to outou oreraa e tamaa. 34 Te faaitoito nei ïa vau ia outou ia tamaa no to outou maitai, eita hoi te hoê o outou e pohe.” 35 I muri aˈe i to ˈna parauraa i te reira, rave ihora oia i te faraoa, haamauruuru aˈera i te Atua i mua ia ratou pauroa, ofati ihora i te faraoa e tamaa ˈtura. 36 Itoito maira ïa ratou pauroa e tamaa ˈtura. 37 E 276 matou pauroa i nia i te pahi. 38 I muri aˈe i to ratou paiaraa, huri ihora ratou i te sitona i roto i te miti ia mâmâ te pahi.+

39 I te aoraa, aita i taa ia ratou teihea fenua tera,+ ta ratou noa e ite atura, te hoê ïa ooa e te one i tatahi. Manaˈo aˈera ratou e peneiaˈe e nehenehe ta ratou e faairi i te pahi i tatahi. 40 Tâpû ihora ïa ratou i te mau taura tutau e faarue atura i roto i te miti, tatara atoa aˈera i te mau taura tapea o na hôe faatere e piti, huti ihora i te ie nainai ia turai te mataˈi i te pahi i tatahi. 41 Teie râ, û atura te pahi i nia i te hoê vahi papaˈu e iri atura. Mau ihora te muaraa o te pahi e aita ˈtura i taueue faahou. Huˈahuˈa ˈtura te muriraa o te pahi i te are.+ 42 Faaoti ihora te mau faehau e haapohe i te feia mau auri ia ore ratou e ˈau a ora ˈtu ai. 43 Area te raatira faehau, no to ˈna hinaaro e faaora ia Paulo, tapea ihora ïa ia ratou ia ore ia tupu ta ratou opuaraa. Faaue ihora oia i te feia tei ite i te ˈau ia ouˈa i roto i te miti e ia ˈau i uta, 44 a na muri atu ai te toea, a tapii ai vetahi i te mau iri raau e vetahi i te mau huˈahuˈa o te pahi. Tae maitai atura ratou pauroa i uta.+

28 I muri aˈe i to matou tae-maitai-raa ˈtu i uta, ite aˈera matou e o Melita te iˈoa o te motu.+ 2 Hamani maitai* rahi maira to reira mau taata* ia matou. Tahu ihora ratou i te auahi e farii maitai maira ia matou pauroa no te mea te ûa ra e mea toˈetoˈe. 3 I to Paulo râ ohi-haere-raa i te vahie e tuuraa ˈtu i nia i te auahi, ouˈa maira te hoê ophi taero no te âhu e mau maira i nia i to ˈna rima. 4 I te iteraa to reira mau taata i te ophi taero e tautau noa ra i nia i to ˈna rima, na ô aˈera te tahi i te tahi: “Mea papu e e taparahi taata teie, e noa ˈtu e ua ora mai o ˈna i te miti, eita o ˈna e ora ia Haavaraa.”* 5 Ueue ihora râ Paulo i taua ophi taero ra i roto i te auahi e aita i mauiui noa ˈˈe. 6 Te tiai ra râ ratou ia oru mai o ˈna aore ra ia topa taue a pohe atu ai. I muri aˈe i to ratou tiai-maoro-raa e iteraa e aita roa ˈtu o ˈna e ino ra, taui aˈera ratou i te manaˈo e parau atura e e atua o ˈna.

7 I pihai iho mai i taua vahi ra, e fenua to te raatira o taua motu ra o Popilio te iˈoa, ua farii maitai e ua hamani maitai oia ia matou i to ˈna fare e toru mahana. 8 Te tarava noa ra te metua tane o Popilio, e fiva e e hî toto to ˈna. Haere atura Paulo i ǒ ˈna, pure aˈera, tuu ihora i to ˈna rima i nia iho ia ˈna e faaora ˈtura i to ˈna maˈi.+ 9 I muri aˈe i te reira, haere atoa maira te tahi atu mau taata maˈi o taua motu ra ia ˈna ra, e ora ˈtura to ratou mau maˈi.+ 10 Hamani maitai atoa maira ratou ia matou ma te horoa mai e rave rahi ô, e a fatata ˈi matou i te reva, horoa maira ratou i te mau mea atoa ta matou i hinaaro mau.

11 E toru avaˈe i muri iho, fano atura matou na nia i te hoê pahi o te hohoˈa o “Na maehaa a Dia” tei te muaraa o te pahi. No Alesanederia mai taua pahi ra tei tutau na i Melita i te tau toˈetoˈe. 12 Tapae atura matou i Surakusa e faaea ˈtura i reira e toru mahana. 13 Mai reira mai reva ˈtura matou e tapae atura i Regio. Hoê mahana i muri iho, puhi maira te mataˈi mai apatoa mai e tae atura matou i Puteoli i te piti o te mahana. 14 I reira itehia maira ia matou te tahi mau taeae o tei onoono mai ia faaea ia ratou ra e hitu mahana. Haere tia ˈtura ïa matou i Roma. 15 I to te mau taeae i Roma faarooraa i te parau apî no matou, haere roa maira ratou i te Mahora a Apio e i na Toru fare tipaeraa e farerei ia matou. I to Paulo iteraa ˈtu ia ratou, haamauruuru ihora oia i te Atua e itoito atura.+ 16 I to matou tomoraa ˈtu i Roma, faatiahia ˈtura Paulo ia parahi i roto i te hoê fare tarahu e te faehau e tiai ra ia ˈna.

17 E toru râ mahana i muri iho, titau atura Paulo i te mau raatira ati Iuda. Putuputu maira ratou e na ô atura Paulo: “Taeae ma, aita ta ˈu e hara i rave i te nunaa e i te mau peu a to tatou mau tupuna.+ Noa ˈtu râ, ua tapeahia vau i Ierusalema e ua tuuhia i te rima o to Roma.+ 18 I muri aˈe i to ratou uiuiraa ia ˈu,+ hinaaro aˈera to Roma e tuu ia ˈu, aita hoi e tumu e haapohe ai ratou ia ˈu.+ 19 Patoi maira râ te ati Iuda e aita ˈtura ta ˈu e ravea te parauraa ïa e na Kaisara+ e haava ia ˈu, e ere râ no te pari i to ˈu nunaa. 20 No reira vau i ani ai e farerei e e paraparau ia outou, no ta Iseraela hoi i tiaturi noa na i taamuhia ˈi au i teie nei fifi auri.”+ 21 Na ô maira ratou: “Aita ta matou e rata no Iudea mai no nia ia oe, e aita atoa te mau taeae no reira mai i faatia aore ra i parau mai i te ohipa ino no oe. 22 Te hinaaro nei râ matou e faaroo ia oe ia faaite mai i to oe manaˈo, inaha ua ite iho â matou e mea faainohia taua pǔpǔ faaroo amaha ra+ i te mau vahi atoa.”+

23 Faataa ˈtura ratou i te mahana e farerei ai ratou ia Paulo, e haere rahi maira ratou ia ˈna ra i to ˈna nohoraa. E mai te poipoi e ahiahi noa ˈtu, faataa maitai atura Paulo i te parau o te Faatereraa arii a* te Atua, e haaferuri atura ia ratou no Iesu+ i nia i te Ture a Mose+ e te mau papai a te mau peropheta.+ 24 Tiaturi aˈera vetahi i ta ˈna i parau. Area te tahi atu, aita ïa. 25 No te mea e te mârô ra te tahi i te tahi, haamata ˈtura ratou i te purara e parau atura Paulo:

“Ua tano iho â to te varua moˈa parauraa na roto i te peropheta Isaia i to outou mau tupuna, 26 a na ô ai: ‘A haere i teie nunaa ra e a parau atu: “E faaroo iho â outou, eita roa râ e taa i te auraa. E hiˈo iho â outou, eita roa râ e ite.+ 27 Ua etaeta hoi te aau o teie nunaa, ua tapiri ratou i to ratou tariˈa e ua tapo i to ratou mata, ia ore roa to ratou mata e ite e to ratou tariˈa e faaroo e to ratou aau e taa i te auraa e ia ore roa ratou e hoˈi mai, a ore atu ai au e faaora ia ratou.”’+ 28 Ia ite ïa outou e ua faaite-haere-hia teie faaoraraa no ǒ mai i te Atua ra i te mau nunaa ěê.+ Mea papu e faaroo mai iho â ratou.”+ 29 *——

30 Faaea noa ˈtura ïa Paulo e piti matahiti taatoa i roto i to ˈna fare tarahu,+ a farii maitai ai i te feia atoa e haere mai ia ˈna ra, 31 a poro atu ai i te Faatereraa arii a te Atua e a haapii roa ˈtu ai ia ratou*+ no nia i te Fatu ra o Iesu Mesia ma te ore o ˈna e haafifihia.

Aore ra “Basileia o.”

Hel: “ta te Metua i tuu i raro aˈe i to ˈna mana.”

Aore ra “amaha aˈera o ˈna na ropu.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “peroseluto.”

Hel: “te toru o te hora.”

Aore ra “tapao.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “tapao.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “i mua i to ˈu mata.”

Hel: “to ˈu tino.”

Heleni pusuke. Hiˈo i te titionare.

Aore ra “Hade,” oia hoi te menema o te huitaata. Hiˈo i te titionare.

Aore ra “i mua i to aro.”

Aore ra “Hade,” oia hoi te menema o te huitaata. Hiˈo i te titionare.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “tufa na te tahi e te tahi.”

Aore ra “tapao.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hel: “i te iva o te hora.”

Aore ra “ô no te feia veve.” Hiˈo i te titionare.

Hel: “mai mua i te aro o Iehova.” Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

E tuuhia teie ofai i te poro fare i te vahi e tuati ai e piti patu.

Aore ra “mǎtaˈu ore.”

Oia hoi te haapiiraa a te mau Rabi. E ere râ te auraa e aita raua i ite i te taio e i te papai.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “ta ˈna Mesia.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “tapao.”

Aore ra “te pure noa ra ratou i te Atua ma te aau atoa.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “tapao.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “raau.”

Aore ra “Puta.”

Aore ra “rutu.”

Hel: “E ere i te mea au.”

Aore ra “peroseluto.”

Aore ra “tapao.”

Aore ra “patereareha.”

Aore ra “huero maa.”

Aore ra “faaoti ihora oia.”

Aore ra “hiˈo eaha te huru o.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “tapao.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “puta.”

Aore ra “puai ora.” Heleni peneuma. Hiˈo i te titionare.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Huri-atoa-hia “te hoê oire no.”

Aore ra “Basileia o.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hel: “eunuka.” Hiˈo i te titionare.

Aore ra “Te maramarama ra oe i.”

Hiˈo i te tuhaa hau A3.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hel: “a haere ai i roto e i rapae ia.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

“Zabi” te auraa o te iˈoa Heleni Doreka e te iˈoa Arama Tabita, mai te hoê ïa aili ufa.

Aore ra “ô no te feia veve.” Hiˈo i te titionare.

Aore ra “raatira hanere.”

E pǔpǔ 600 faehau no te nuu Roma.

Aore ra “ô no te feia veve.” Hiˈo i te titionare.

Hel: “Piri i te iva o te hora i te ao.”

Hel: “piri i te ono o te hora.”

Hel: “i te iva o te hora.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “raau.”

Aore ra “te mau taeae.”

Aore ra “mârô.”

Hel: “mamû aˈera ratou.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “e haava ia ˈna.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “e hinaaro rahi to ˈna e aro.”

Hel: “te piha taotoraa o te arii.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Te tavana hau Roma o te hoê tuhaa fenua. Hiˈo i te titionare.

Oia hoi Bara-Iesu.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “raau.”

Aore ra “menema haamanaˈoraa.”

Aore ra “e parau e nehenehe hoi e tiaturi,” “e parau papu hoi.”

Aore ra “Ua rave Davida i te hinaaro o te Atua.”

Aore ra “peroseluto.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “tapao.”

Aore ra “Basileia o.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “mârôraa.”

Aore ra “mârôraa.”

Aore ra “tapao.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “to ˈu manaˈo.”

Heleni poreneia. Hiˈo i te titionare.

Aore ra “te animara tupaihia aita râ te toto i faatahehia.”

Aore ra “te animara tupaihia aita râ te toto i faatahehia.”

Heleni poreneia. Hiˈo i te titionare.

Hiˈo i te tuhaa hau A3.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “Na roto atura ratou ia Misia.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “peu e tohu i te ananahi.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “e haavahia.”

Hiˈo i te titionare.

Hiˈo i te titionare.

Aore ra “ratere.”

Aore ra “mea haapao aˈe i te mau ohipa faaroo.”

Aore ra “haamoriraa.”

Aore ra “e haaferuri oia ia ratou.”

Oia hoi te sunago.

Te tavana hau Roma o te hoê tuhaa fenua. Hiˈo i te titionare.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Eita e ore i Ierusalema.

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “Basileia o.”

Aore ra “faaetaeta aˈera vetahi e aita i tiaturi.”

Aore ra “aita rea ahu.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Te mau tavana hau Roma o te hoê tuhaa fenua. Hiˈo i te titionare.

Heleni pusuke. Hiˈo i te titionare.

Hel: “taamuhia.”

Heleni pusuke. Hiˈo i te titionare.

Aore ra “Basileia.”

Aore ra “opuaraa a.”

Aore ra “taata poro i te parau apî oaoa.”

Hel: “aita i taoto aˈenei i te hoê tane.”

Aore ra “a paruparu ai to ˈu aau?”

Hel: “mamû aˈera matou.”

Hiˈo i te tuhaa hau A5.

Aore ra “te animara tupaihia aita râ te toto i faatahehia.”

Heleni poreneia. Hiˈo i te titionare.

Aore ra “aita i haavahia?”

Hel: “Patu faauouohia.”

Hel: “i te toru o te hora i te po.”

Aore ra “paruru.”

Aore ra “e taata faahuehue teie.”

Hiˈo i te tuhaa hau A3.

Aore ra “hapa ore.”

Aore ra “ô no te feia veve.” Hiˈo i te titionare.

Aore ra “ta ratou iho haapaoraa.”

E raau oeoe teie no te patia i te hoê animara ia haere i mua.

Oia hoi te hamani maitai i te taata tupu.

Hel: “Eurokaludo.”

Hel: “Sureti.” Hiˈo i te titionare.

Aore ra “20 etaeta.” Hiˈo i te tuhaa hau B14.

Aore ra “15 etaeta.” Hiˈo i te tuhaa hau B14.

Oia hoi hamani maitai i te taata tupu.

Aore ra “taata reo ê.”

Heleni Dike, peneiaˈe te ruahine o te tahoo aore ra te haavaraa faataatahia.

Aore ra “Basileia o.”

Hiˈo i te tuhaa hau A3.

Aore ra “a haapii ai ia ratou ma te mǎtaˈu ore.”

    Papai reo Tahiti (1985-2026)
    Haere i rapae
    Haere i nia
    • Tahiti
    • Hapono
    • Ta oe e hinaaro
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Parau no te faaohiparaa
    • Eita e puharahia
    • Maiti eaha te ore e puhara
    • JW.ORG
    • Haere i nia
    Hapono