ZEKARIA
1 I te vaˈu o te avaˈe i te piti o te matahiti te faatereraa o Dariu,+ tae maira te parau a Iehova i te peropheta ra ia Zekaria*+ te tamaiti a Berekia te tamaiti a Ido e na ô ra: 2 “E riri rahi to Iehova i to outou mau metua.+
3 “A parau ia ratou: ‘Teie ta Iehova o te mau nuu* e parau ra: “‘A hoˈi mai ia ˈu nei,’ te na reira ra Iehova o te mau nuu, ‘e e hoˈi atu vau ia outou ra,’+ te parau ra Iehova o te mau nuu.”’
4 “‘Eiaha e riro mai to outou mau metua, ta te mau peropheta i tahito ra i parau atu: “Teie ta Iehova o te mau nuu e parau ra: ‘A faarue na i to outou haerea ino e ta outou mau ohipa iino.’”’+
“‘Aita râ ratou i faaroo e aita ratou i tâuˈa ia ˈu,’+ te na reira mai ra Iehova.
5 “‘Teihea to outou mau metua i teie nei? E te mau peropheta, ua ora anei ratou e a muri noa ˈtu? 6 Tera râ, ua ite to outou mau metua i te tupuraa ta ˈu mau parau e faaueraa mana ta ˈu i horoa i ta ˈu mau tavini, te mau peropheta, e ere anei?’+ Hoˈi maira ïa ratou ia ˈu nei e na ô maira: ‘Ua haa Iehova o te mau nuu i nia ia tatou ia au i to tatou haerea e ta tatou mau ohipa, mai ta ˈna i faaoti i te rave.’”+
7 I te 24 o te mahana o te 11 o te avaˈe, oia hoi te avaˈe o Sebata,* i te piti o te matahiti te faatereraa o Dariu,+ tae maira te parau a Iehova i te peropheta ra ia Zekaria te tamaiti a Berekia te tamaiti a Ido. 8 I te maororaa po, ite atura vau i te hoê orama. E taata to nia i te hoê puaahorofenua uteute, e te tia noa ra oia i ropu i te mau tumu hedesa i roto i te afaa. E i muri ia ˈna, e mau puaahorofenua uteute ïa, maereere e uouo.
9 Ui atura ïa vau: “O vai ma teie, to ˈu fatu?”
Pahono maira te melahi o te paraparau ra ia ˈu: “E faaite atu vau ia oe o vai ma teie.”
10 Parau ihora te taata o te faaea noa ra i ropu i te mau tumu hedesa: “O ratou ta Iehova i tono no te hiˈopoa haere na te fenua taatoa.” 11 Na ô aˈera ratou i te melahi a Iehova o te faaea noa ra i ropu i te mau tumu hedesa: “Ua hiˈopoa haere matou na te fenua taatoa, e inaha te vai noa ra te fenua ma te peapea ore e te hau.”+
12 Na ô aˈera ïa te melahi a Iehova: “E Iehova o te mau nuu, ehia maororaa oe e ore ai e aroha ia Ierusalema e te mau oire o Iuda,+ ta oe i riri noa na e 70 matahiti te maoro?”+
13 Pahono maira Iehova i te melahi o te paraparau ra ia ˈu ma te parau maitatai e te mahanahana. 14 Na ô maira te melahi o te paraparau ra ia ˈu: “A tuô: ‘Teie ta Iehova o te mau nuu e parau ra: “E paruru vau ia Ierusalema e Ziona ma te itoito rahi.+ 15 E riri rahi to ˈu i te mau nunaa o te parahi hau noa ra.+ Mea iti hoi to ˈu riri i to ˈu nunaa,+ ua faarahi atu â râ tera mau nunaa i te ati.”’+
16 “No reira, teie ta Iehova e parau ra: ‘“E hoˈi mai au i Ierusalema ma te aroha hamani maitai,+ e e patuhia to ˈu fare i reira,”+ te parau ra Iehova o te mau nuu, “e e hutihia te hoê taura faito i nia ia Ierusalema.”’+
17 “A tuô faahou e a faaite: ‘Teie ta Iehova o te mau nuu e parau ra: “E î faahou to ˈu mau oire i te mea maitai. E tamahanahana faahou Iehova ia Ziona+ e e maiti faahou oia ia Ierusalema.”’”+
18 Hiˈo haere atura vau e ite atura vau e maha tara.+ 19 Ui atura ïa vau i te melahi o te paraparau ra ia ˈu: “Eaha teie?” Pahono maira oia: “O te mau tara teie o tei haapurara ê ia Iuda,+ Iseraela+ e Ierusalema.”+
20 Faaite maira Iehova ia ˈu e maha taata rimaî. 21 Ui atura vau: “Eaha ta ratou e haere mai ra e rave?”
Na ô maira oia: “O te mau tara teie tei haapurara ê ia Iuda e aita ˈtura te taata i faateitei faahou i te upoo. E teie mau taata, e haere mai ratou no te haamǎtaˈu i teie mau tara, no te tuparari i te mau tara o te mau nunaa, tera mau nunaa o tei faateitei i to ratou mau tara i nia i te fenua o Iuda ia purara ê to ˈna nunaa.”
2 Hiˈo atura vau e ite atura vau i te hoê taata e taura faito+ to roto i to ˈna rima. 2 Ui atura ïa vau: “Te haere ra oe ihea?”
Pahono maira oia: “Te haere ra vau e faito ia Ierusalema, no te ite eaha to ˈna aano e to ˈna roa.”+
3 E inaha, faaatea ˈtura te melahi o te paraparau ra ia ˈu e haere maira te tahi atu melahi e farerei ia ˈna. 4 Na ô atura oia ia ˈna: “A horo i ǒ e a parau i tera taurearea: ‘“E parahi te taata i Ierusalema+ mai i roto i te tahi mau oire rii aita e aua, e rahi roa hoi te taata e te animara i reira.+ 5 E riro vau no ˈna ei aua auahi ati aˈe ia ˈna,+ e e faaî au ia ˈna i to ˈu hanahana,”+ te na reira mai ra Iehova.’”
6 “Haere mai! Haere mai! A horo ê i te fenua o apatoerau,”+ te na reira mai ra Iehova.
“Ua haapurara ê hoi au ia outou i na mataˈi e maha o te raˈi,”+ te na reira mai ra Iehova.
7 “A haere mai e Ziona! A horo, oe o te parahi ra i ǒ te tamahine o Babulonia.+ 8 I muri aˈe i te faahanahanaraahia Iehova o te mau nuu,* ua tono oia ia ˈu i te mau nunaa ra o tei haru i ta outou mau taoˈa, e teie ta ˈna i parau:+ ‘Te taata o te hauti ia outou, te hauti ra ïa i to ˈu orio mata.+ 9 I teie nei, e tuu vau i to ˈu rima no te aro ia ratou, e e riro ratou ei taoˈa haru na ta ratou mau tîtî.’+ E e ite mau â outou e na Iehova o te mau nuu i tono ia ˈu.
10 “A umere, e te tamahine o Ziona.+ Te haere mai ra hoi au+ e e parahi au i rotopu ia oe,”+ te na reira mai ra Iehova. 11 “E apiti mai te nunaa e rave rahi ia Iehova ra i tera mahana,+ e e riro ratou ei nunaa no ˈu. E e parahi au i rotopu ia oe.” E e ite mau â outou e na Iehova o te mau nuu i tono ia ˈu ia outou ra. 12 E rave mai Iehova ia Iuda ei tuhaa na ˈna i nia i te vahi moˈa, e e maiti faahou oia ia Ierusalema.+ 13 Ia mamû te taata atoa i mua ia Iehova, te haere mai ra hoi oia mai to ˈna nohoraa moˈa ra a ohipa ˈtu ai.
3 Faaite maira oia ia ˈu ia Iosua+ te tahuˈa rahi te tia ra i mua i te melahi a Iehova, e te tia noa ra Satani+ i to ˈna pae atau no te patoi ia ˈna. 2 Na ô atura te melahi a Iehova ia Satani: “Ia faahapa Iehova ia oe, e Satani,+ oia, ia faahapa Iehova ia oe, o ˈna o tei maiti ia Ierusalema!+ E ere anei teie taata i te hoê tâpû raau e ura ra, o tei tatarahia mai roto mai i te auahi?”
3 E ahu repo roa râ to nia ia Iosua, e te tia noa ra oia i mua i te melahi. 4 Na ô atura te melahi i ta ˈna mau tavini: “A tatara i to ˈna ahu repo.” Na ô atura oia ia ˈna: “A hiˈo na, ua iriti ê au i ta oe hape,* e e oomo oe i te ahu nehenehe roa.”+
5 Na ô atura ïa vau: “Ia tuuhia te hoê taamu upoo mâ i nia i to ˈna upoo.”+ Tuu aˈera ïa ratou i te taamu upoo mâ i nia i to ˈna upoo e faaoomo aˈera ratou ia ˈna i te ahu. Te tia noa ra te melahi a Iehova na pihai iho. 6 Faaite atura te melahi a Iehova ia Iosua: 7 “Teie ta Iehova o te mau nuu* e parau ra: ‘Ia rave oe i ta ˈu e faaue ia oe e ia haapao oe i ta oe mau hopoia ia ˈu, e tavini oe ei haava i roto i to ˈu fare+ e e tiai oe i to ˈu mau aua. E vaiiho vau ia oe ia haere mai i rotopu i teie mau tavini.’
8 “‘A faaroo mai na, e Iosua te tahuˈa rahi, e o outou atoa te mau tahuˈa o te parahi ra i mua ia ˈna, e tapao hoi outou. Inaha, te faaite atu nei au i ta ˈu tavini+ o Ohi te iˈoa.+ 9 A hiˈo na i te ofai ta ˈu i tuu i mua ia Iosua. E hitu mata to nia i taua ofai ra. E nanaˈo vau i te hoê parau i nia iho,’ te na reira mai ra Iehova o te mau nuu, ‘e e iriti ê au i te hapa a taua fenua ra i roto hoê noa mahana.’+
10 “‘I tera mahana, e titau outou tataitahi i to outou hoa tapiri ia haere mai i raro aˈe i ta outou tumu vine e ta outou tumu suke,’+ te na reira mai ra Iehova o te mau nuu.”
4 Hoˈi maira te melahi o tei paraparau na ia ˈu e faaara maira ia ˈu, mai te huru ra e te faaara ra oia i te hoê taata e taoto ra. 2 Ui maira oia ia ˈu: “Eaha ta oe e ite ra?”
Pahono atura ïa vau: “Te ite ra vau i te hoê vairaa mori auro+ e te hoê auˈa i nia roa. E hitu mori to nia i te vairaa mori,+ oia mau, e hitu. E te mau mori i nia roa i te vairaa mori, e hitu faataheraa to ratou. 3 E i pihai iho i te reira, e piti tumu olive,+ hoê i te pae atau o te auˈa e te tahi i te pae aui.”
4 Ui atura ïa vau i te melahi o te paraparau ra ia ˈu: “Eaha te auraa o teie mau mea, to ˈu fatu?” 5 Parau maira ïa te melahi o te paraparau ra ia ˈu: “Aita oe e taa ra i te auraa o teie mau mea?”
Pahono atura vau: “Aita, to ˈu fatu.”
6 Na ô maira oia ia ˈu: “Teie te parau a Iehova ia Zerubabela: ‘“E tupu tera mau mea atoa eiaha i te puai o te nuu, eiaha atoa i te mana taata,+ maoti râ to ˈu varua,”+ te parau mai ra Iehova o te mau nuu.* 7 O vai oe, e te mouˈa rahi? E riro oe ei fenua parahurahu+ i mua ia Zerubabela.+ E e hopoi mai oia i te ofai no nia roa i ropu i te mau umere: “Auê o ˈna i te nehenehe! Auê o ˈna i te nehenehe!”’”
8 Tae faahou maira te parau a Iehova ia ˈu nei e na ô ra: 9 “Ua haamau te rima o Zerubabela i te niu o teie fare,+ e na to ˈna iho rima e faaoti i te reira.”+ I reira, e ite mau â outou e na Iehova o te mau nuu i tono ia ˈu ia outou ra. 10 “O vai hoi tei vahavaha i te mahana o te mau haamataraa haihai?*+ E oaoa hoi ratou e e ite ratou i te tapau faito* i roto i te rima o Zerubabela. Na mata o Iehova teie na mata e hitu, o te hiˈo haere ra na te fenua taatoa.”+
11 Ui atura vau ia ˈna: “Eaha te auraa o teie na tumu olive e piti i te pae atau e te pae aui o te vairaa mori?”+ 12 Ui faahou atura vau ia ˈna: “Eaha te auraa o na pueraa amaa e piti* o na tumu olive o te manii ra i te hinu auro na roto i na faataheraa auro e piti?”
13 Parau maira ïa oia ia ˈu: “Aita oe e taa ra eaha te auraa o teie mau mea?”
Pahono atura vau: “Aita, to ˈu fatu.”
14 Na ô maira oia: “O na piti o tei faatavaihia teie e tia ra i pihai iho i te Fatu o te fenua taatoa.”+
5 Hiˈo faahou atura vau e ite atura vau i te hoê otaro o te rere ra. 2 Ui maira te melahi ia ˈu: “Eaha ta oe e ite ra?”
Pahono atura vau: “Te ite ra vau i te hoê otaro o te rere ra, e 20 kubiti* te roa e 10 kubiti te aano.”
3 Na ô maira oia ia ˈu: “O te faainoraa teie e parare ra na te fenua taatoa, aita hoi te mau taata o te eiâ ra i faautuahia,+ mai tei papaihia i nia i te hoê pae o te otaro, e aita te mau taata o te horeo+ ra ma te haavare i faautuahia, mai tei papaihia i nia i te tahi atu pae. 4 ‘Na ˈu i tono i tera faainoraa,’ te parau ra Iehova o te mau nuu,* ‘e e tomo te reira i roto i te fare o te taata eiâ e i roto i te fare o te taata o te horeo ra i to ˈu iˈoa ma te haavare. E vai te reira i roto i tera fare, a haamou atu ai i tera fare, to ˈna mau pou e to ˈna mau ofai.’”
5 Tapiri maira te melahi o te paraparau ra ia ˈu e na ô maira ia ˈu: “A nânâ na i to mata e a hiˈo eaha te haere mai ra i rapae.”
6 Ui atura ïa vau: “Eaha teie?”
Pahono maira oia: “O te farii faito epha* tera e haere ra i rapae.” Na ô faahou maira oia: “Tera to ratou huru i nia i te fenua taatoa.” 7 Ite atura vau i te tapoˈi tapau menemene i te amoraahia i nia, e e vahine te parahi ra i roto i te oini. 8 Na ô maira ïa te melahi: “O Ino te iˈoa o tera vahine.” Faahoˈi ihora oia ia ˈna i roto i te oini e huri ihora oia i te tapoˈi tapau teiaha i nia i te auvaha o te oini.
9 Hiˈo atura vau i nia e ite atura vau e piti vahine te reva ˈtu ra, te maue ra raua i roto i te mataˈi. E pererau mai to te heside to raua. Ua rave raua i te oini e ua amo raua i te reira i nia i te raˈi.* 10 Ui atura ïa vau i te melahi o te paraparau ra ia ˈu: “Ihea raua e afai ai i tera oini?”
11 Pahono maira oia: “I te fenua o Sinara.*+ I ǒ, e patu raua i te hoê fare no ˈna. E ua oti anaˈe tera fare, e tuuhia tera vahine i roto, tei reira to ˈna vairaa.”
6 Hiˈo faahou atura vau i nia e ite atura vau e maha pereoo e haere mai ra mai ropu mai e piti mouˈa, e e mouˈa veo taua na mouˈa ra. 2 E puaahorofenua uteute to te pereoo matamua e e puaahorofenua ereere to te piti o te pereoo.+ 3 E puaahorofenua uouo to te toru o te pereoo, e e puaahorofenua opatapata e te û e rave rau to te maha o te pereoo.+
4 Ui atura vau i te melahi o te paraparau ra ia ˈu: “Eaha teie mau pereoo, to ˈu fatu?”
5 Pahono maira te melahi ia ˈu: “O na varua e maha o te raˈi teie,+ te haere ra ratou mai mua ˈtu i te Fatu o te fenua taatoa.+ 6 Te haere ra te pereoo e na puaahorofenua ereere i te fenua o apatoerau.+ Te haere ra na puaahorofenua uouo i pihai atu i te miti, e te haere ra na puaahorofenua opatapata i te fenua o apatoa. 7 E hinaaro ru to te mau puaahorofenua ua rau te û e haere e haaati i te fenua.” Na ô ihora oia: “A haere e haaati i te fenua.” Haere atura ratou e haaati i te fenua.
8 Tuô maira oia ia ˈu e na ô maira: “A hiˈo na, ua tamǎrû te mau puaahorofenua o te haere ra i te fenua o apatoerau i te varua o Iehova i te fenua o apatoerau.”
9 Tae faahou maira te parau a Iehova ia ˈu nei e na ô ra: 10 “A hopoi mai i ta Heledai, Tôbia e Iedaia i rave mai i te feia ra i afai-tîtî-hia. I tera mahana, e haere oe i te fare o Iosia te tamaiti a Zephania e te feia atoa tei tae mai mai Babulonia mai. 11 E rave oe i te ario e te auro, e hamani oe i te hoê hei upoo* a tuu atu ai i te reira i nia i te upoo o Iosua+ te tamaiti a Iehozadaka, te tahuˈa rahi. 12 I muri iho, e parau oe ia ˈna:
“‘Teie ta Iehova o te mau nuu* e parau ra: “Teie te taata o Ohi te iˈoa.+ E oteo oia mai to ˈna ra vahi e e patu oia i te hiero o Iehova.+ 13 Na ˈna e patu i te hiero o Iehova e e riro ia ˈna te hanahana. E parahi oia i nia i to ˈna terono a faatere atu ai. E riro atoa oia ei tahuˈa i nia i to ˈna terono+ e e tuea na toroa e piti. 14 E vai noa te hei upoo* i roto i te hiero o Iehova ei haamanaˈoraa no Helema, Tôbia, Iedaia+ e Hena te tamaiti a Zephania. 15 E haere mai to te atea ê e apiti i te paturaa o te hiero o Iehova.” E ite mau â outou e na Iehova o te mau nuu i tono ia ˈu ia outou ra. E tupu te reira ia faaroo maite outou i te reo o Iehova to outou Atua.’”
7 I te maha o te matahiti te faatereraa te arii Dariu, tae maira te parau a Iehova ia Zekaria+ ra i te maha o te mahana o te iva o te avaˈe, oia hoi i te avaˈe o Kisilu.* 2 Tono aˈera te feia no Betela ia Sarezera e ia Regeme-meleka e to ˈna mau taata no te taparu i te farii maitai a* Iehova, 3 ma te parau i te mau tahuˈa o te hiero o Iehova o te mau nuu* e i te mau peropheta: “Ia taˈi anei au i te pae o te avaˈe+ a haapae atu ai i te maa, mai ta ˈu i rave na ehia rahiraa matahiti?”
4 Tae faahou maira te parau a Iehova o te mau nuu ia ˈu nei e na ô ra: 5 “A parau i te taata atoa o teie fenua e i te mau tahuˈa: ‘A haapae ai outou i te maa e a auê ai i te pae o te avaˈe e i te hitu o te avaˈe+ e 70 matahiti te maoro,+ no ˈu mau anei outou i haapae ai i te maa? 6 A tamaa ˈi e a inu ai outou, e ere anei no outou iho outou i tamaa e i inu ai? 7 Eiaha anei outou ia faaroo i te mau parau ta Iehova i faaite na roto i te mau peropheta i tahito ra,+ i te tau e taata â to Ierusalema e to te mau oire ati aˈe e a vai hau noa ˈi taua mau oire ra, e a faaeahia ˈi te Negeba e te Sephela e te taata?’”
8 Tae faahou mai ra te parau a Iehova ia Zekaria ra e na ô ra: 9 “Teie ta Iehova o te mau nuu e parau ra: ‘A haava ma te parau-tia mau+ e a faaite i te here taiva ore+ e te aroha hamani maitai te tahi i nia i te tahi. 10 Eiaha e taviri i te vahine ivi aore ra te tamarii aita e metua tane,*+ te feia ěê+ aore ra te feia veve.+ Eiaha e opua i te ohipa ino te tahi i te tahi i roto i to outou aau.’+ 11 Aita iho â râ ratou i hinaaro e faaroo.+ Ua tamau noa ratou i te huri tua ia ˈu+ a tapiri atu ai i to ratou tariˈa ia ore ratou e faaroo.+ 12 Ua faariro ratou i to ratou aau mai te hoê taiamani*+ e aita ratou i faaroo i te ture* e te mau parau ta Iehova o te mau nuu i faatae ia ratou ma to ˈna varua na roto i te mau peropheta i tahito ra.+ No reira Iehova o te mau nuu i riri roa ˈi.”+
13 “‘Mai ia ratou i ore i faaroo i to ˈu* piiraa,+ aita atoa vau i faaroo i te piiraa mai ratou ia ˈu,’+ te parau ra Iehova o te mau nuu. 14 ‘E ua haapurara ê au ia ratou i te hoê vero i roto i te mau nunaa atoa ta ratou i ore i matau.+ Ua vai ano te fenua i muri ia ratou. Aita e taata i haere na reira, aita e taata i hoˈi atu i reira,+ ua faariro hoi ratou i taua fenua nehenehe ra ei riariaraa.’”
8 Tae faahou mai ra te parau a Iehova o te mau nuu* e na ô ra: 2 “Teie ta Iehova o te mau nuu e parau ra: ‘E paruru vau ia Ziona ma te itoito rahi,+ e ma te riri rahi tahoo, e paruru vau ia ˈna.’”
3 “Teie ta Iehova e parau ra: ‘E hoˈi au i Ziona+ a parahi atu ai i Ierusalema.+ E piihia Ierusalema te oire o te parau mau,*+ e te mouˈa o Iehova o te mau nuu, te mouˈa moˈa.’”+
4 “Teie ta Iehova o te mau nuu e parau ra: ‘E parahi faahou te mau tane e vahine ruhiruhia na te mau mahora o Ierusalema, te taata tataitahi e ta ˈna turutootoo i te rima no te matahiti paari.*+ 5 E î te mau mahora o te oire i te tamaroa e te tamahine e hauti ra.’”+
6 “Teie ta Iehova o te mau nuu e parau ra: ‘E manaˈo paha to te nunaa o te toe mai i taua tau ra e eita te reira e nehenehe e tupu. Eita anei râ ta ˈu e nehenehe e faatupu i te reira?’ Te na reira mai ra Iehova o te mau nuu.”
7 “Teie ta Iehova o te mau nuu e parau ra: ‘E faaora vau i to ˈu nunaa i te mau fenua o hitia o te râ e tooa o te râ.+ 8 E aratai au ia ratou i Ierusalema+ e i reira ratou e parahi ai. E riro ratou ei nunaa no ˈu, e e riro vau no ratou ei Atua+ parau mau* e te parau-tia.’”
9 “Teie ta Iehova o te mau nuu e parau ra: ‘Ia puai to outou rima,*+ outou o te faaroo ra i teie nei i teie mau parau no roto i te vaha o te mau peropheta,+ teie mau parau tei faaitehia na i te mahana i haamauhia ˈi te niu o te fare o Iehova o te mau nuu no te paturaa o te hiero. 10 Inaha, na mua ˈtu, aita e aufauraa i te taata e te animara.+ E mea atâta ia haere e ia hoˈi mai ma te hau no te enemi, ua turai hoi au i te taata atoa ia aro te tahi i te tahi.’
11 “‘I teie nei râ, eita vau e faautua faahou i te toea o teie nunaa mai i mutaa ihora,’+ te na reira mai ra Iehova o te mau nuu. 12 ‘E tanuhia hoi te huero o te hau. E hotu mai te vine e e faatupu te fenua i te maa.+ E horoa mai te raˈi i te hupe e e faafanaˈo vau i te toea o teie nunaa i teie mau mea atoa.+ 13 E mai ia outou i faahitihia na i roto i te mau faainoraa a te mau nunaa,+ e te nunaa o Iuda e te nunaa o Iseraela, e faaora vau ia outou e e faahitihia outou i roto i ta ratou mau haamaitairaa.+ Eiaha e mǎtaˈu!+ Ia puai to outou rima.’*+
14 “Teie hoi ta Iehova o te mau nuu e parau ra: ‘“Mai ia ˈu i faaoti e faatae mai i te ati i nia ia outou no te mea ua faariri to outou mau tupuna ia ˈu e aita vau i tatarahapa,”+ te parau mai ra Iehova o te mau nuu, 15 “i teie taime, ua faaoti au e hamani maitai ia Ierusalema e i te nunaa o Iuda.+ Eiaha e mǎtaˈu!”’+
16 “‘Teie te mau mea ta outou e rave: a faaite i te parau mau te tahi i te tahi+ e ia haava outou i te uputa o to outou mau oire, e rave outou i te mea tia e e faatupu outou i te hau.+ 17 Eiaha e opua i roto i to outou aau+ e hamani ino te tahi i te tahi e eiaha e hinaaro i te horeo haavare.+ Mea hae hoi na ˈu i tera mau ohipa,’+ te na reira mai ra Iehova.”
18 Tae faahou maira te parau a Iehova o te mau nuu ia ˈu ra e na ô ra: 19 “Teie ta Iehova o te mau nuu e parau ra: ‘E riro te haapaeraa maa o te maha,+ o te pae,+ o te hitu+ e o te ahuru o te avaˈe+ ei oaoaraa no te nunaa o Iuda, ei oroa oaoa.+ A hinaaro ïa i te parau mau e te hau.’
20 “Teie ta Iehova o te mau nuu e parau ra: ‘E tae mai râ te tau e haere mai ai te nunaa e te taata no e rave rahi oire. 21 E haere te feia no te hoê oire i te feia ra no te tahi atu oire a na ô ai: “E haere anaˈe e taparu i te farii maitai a* Iehova. E haere anaˈe e imi ia Iehova o te mau nuu. Te haere ra matou.”+ 22 E haere mai e rave rahi taata e nunaa puai e imi ia Iehova o te mau nuu i Ierusalema+ e e taparu i te farii maitai a* Iehova.’
23 “Teie ta Iehova o te mau nuu e parau ra: ‘Ia tae i taua mau mahana ra, e haru hoê ahuru taata no te mau reo atoa o te mau nunaa,+ oia mau, e haru maitai ratou i te ahu* o te hoê ati Iuda a na ô ai: “Te hinaaro ra matou e haere na muri ia outou,+ ua faaroo hoi matou e tei ia outou ra te Atua.”’”+
9 Teie te tahi faautuaraa no ǒ mai i te Atua ra:
“No te fenua o Hadareka te parau a Iehova,
Tei nia hoi to Iehova mata i te huitaata+
E te mau opu atoa o Iseraela.
2 No Hamata+ atoa taua parau ra, te oire i pihai iho noa ˈtu,
E no Turia+ e Sidona,+ te manaˈo ra hoi raua e paari rahi to raua.+
3 Ua patu Turia i te hoê aua paruru* no ˈna iho.
Ua haaputu oia i te ario mai te repo
E te auro mai te vari o te mau aroâ.+
4 Inaha, e haru Iehova i ta ˈna faufaa,
E tairi oia i ta ˈna nuu a taora ˈtu ai i roto i te miti.*+
E pau tera oire i te auahi.+
5 E ite Asekelona i te reira e e mǎtaˈu oia.
E ahoaho roa Gaza,
O Ekerona atoa, e faahaamahia hoi to ˈna tiaturiraa.
E pohe te tahi arii no Gaza,
E aita e taata e parahi i Asekelona.+
7 E iriti au i te mau mea i viiviihia i te toto mai roto mai i te vaha o te Philiseti
E te mau mea faufau mai roto mai i to ˈna mau area niho,
E te feia o to ˈna nunaa o te toe mai, no te Atua ïa ratou.
E riro oia mai te hoê raatira i Iuda,+
E e riro Ekerona mai te taata ati Iebusi.+
8 E puhapa vau i mua i to ˈu fare+ mai te hoê tiai,*
Eiaha hoê ia tomo mai e ia hoˈi atu.
Aita e tiaau ohipa* e haere faahou na reira,+
Ua ite hoi au i te reira* i to ˈu iho mata.
9 Ia oaoa roa oe, e te tamahine o Ziona!
A huro, e te tamahine o Ierusalema!
A hiˈo na! Te haere mai ra to oe arii ia oe ra.+
Mea parau-tia oia e e faaora oia.*
Mea haehaa+ oia e te na nia ra i te hoê asini,
Te hoê fanauˈa asini, te fanauˈa a te hoê asini ufa.+
10 E faaore au i te pereoo tamaˈi i Epheraima
E te puaahorofenua i Ierusalema.
E faaorehia te fana tamaˈi.
E e faaite haere oia i te hau i te mau nunaa.+
E tae to ˈna mana faatere mai te tahi miti i te tahi atu
11 Area oe, e Ziona, na roto i te toto o ta oe faufaa,
E tatara vau i to oe feia i tapeahia mai roto mai i te apoo aita e pape.+
12 A hoˈi mai i te haapuraa, outou te feia i tapeahia, e tiaturiraa to outou.+
Te parau atu nei au ia oe i teie mahana:
‘E tuhaa tataipitihia ta ˈu e faahoˈi atu na oe,+ e Ziona.
13 E faatô* hoi au ia Iuda mai te hoê fana.
E tuu vau ia Epheraima i nia i te fana.*
E rave au i to mau tamaiti, e Ziona,
Ei patoi i to mau tamaiti, e Heleni,
E e faariro vau ia oe mai te ˈoˈe a te hoê taata tamaˈi.’
14 E itehia Iehova i nia ia ratou,
E e reva ta ˈna teˈa mai te uira.
E faaoto te Arii hau ê e Fatu ra o Iehova i te pu,+
E e nuu oia e te mau mataˈi rorofai no apatoa.
E oaoa ratou a tutuô atu ai mai te huru ra e ua inu i te uaina.
E faaîhia ratou mai te auˈa,
Mai te mau poro o te fata.+
16 I tera mahana, e faaora Iehova to ratou Atua ia ratou,
Na ˈna hoi tera nǎnǎ, e nunaa ratou no ˈna.+
E purapura hoi ratou i nia i to ˈna fenua mai te mau ofai maitai roa i nia i te hoê hei upoo.+
E horoa te huero maa i te puai i te mau tane apî
10 “A ani ia Iehova i te ûa i te tau o te ûa hopea.
Na Iehova e hamani i te mau ata vero,
Na ˈna e faatopa i te ûa no te taata,+
E na ˈna e horoa na te taata atoa i te hotu o te mau faaapu.
2 E haavare hoi ta te mau tii o te mau atua o te utuafare* i parau.
E orama haavare ta te feia hiˈohiˈo i ite.
Te faatia ra ratou i te moemoeâ faufaa ore,
E te tamata ra ratou i te tamahanahana i te taata, aita râ hoê e mahanahana ra.
No reira e overe ratou mai te mamoe.
E mauiui ratou, aita hoi e tiai mamoe.
3 Te ura nei to ˈu riri i te mau tiai mamoe,
E e tahoo vau i te mau aratai haavî.*
Te haapao ra hoi Iehova o te mau nuu* i ta ˈna nǎnǎ,+ i te nunaa o Iuda,
Ua faariro oia ia ratou mai ta ˈna puaahorofenua hanahana i roto i te tamaˈi.
4 No ǒ mai ia ˈna te raatira,*
No ǒ mai ia ˈna te faatere o te paturu ia ˈna,*
No ǒ mai ia ˈna te fana tamaˈi.
No ǒ mai ia ˈna e haere mai ai te mau tiaau* atoa, ratou paatoa.
5 E riro ratou mai te feia tamaˈi
O te taataahi ra i te vari o te mau aroâ i roto i te tamaˈi.
E faahoˈi mai au ia ratou,
E aroha hamani maitai hoi au ia ratou.+
E e riro ratou mai te mea e aita vau i faarue aˈenei ia ratou.+
O vau hoi o Iehova to ratou Atua e e pahono vau ia ratou.
7 E riro to Epheraima mai te hoê aito puai,
E e oaoa to ratou aau mai te mea ra e ua inu ratou i te uaina.+
E ite ta ratou mau tamaiti i te reira e e oaoa ratou.
E oaoa to ratou aau ia Iehova.+
8 ‘E hio vau ia ratou e e haaputuputu vau ia ratou,
E hoo mai hoi au ia ratou,+ e e haere ratou i te rahiraa,
A vai noa ˈtu ai mai tera i te rahi.
9 Noa ˈtu e haapurara vau ia ratou mai te huero maa i rotopu i te mau nunaa,
E haamanaˈo ratou ia ˈu i te mau tuhaa fenua atea.
E oraora roa mai ratou e ta ratou mau tamaiti e e hoˈi mai ratou.
10 E faahoˈi mai au ia ratou mai Aiphiti mai,
E haaputuputu vau ia ratou mai Asura mai.+
E aratai au ia ratou i te tuhaa fenua o Gileada+ e i Lebanona,
E e iti roa te fenua no ratou.+
11 E haere au na roto i te miti ma te faaarepurepu ia ˈna,
E i roto i te miti, e tairi au i te mau are.+
E mǎrô te hohonuraa o Nile.
E tuuhia te teoteo o Asura i raro,
E e tae te faatereraa a Aiphiti i to ˈna hopea.+
11 “A iriti i to mau uputa, e Lebanona,
Ia pau ta oe mau tumu arezi i te auahi.
2 A auê, oe te tumu berusi, ua marua hoi te tumu arezi.
Ua faaorehia te mau tumu raau hanahana!
A auê, outou te mau tumu alona no Basana,
Ua tairihia hoi te uru raau ruperupe!
3 A faaroo na! Te auê nei te mau tiai mamoe,
Ua ere hoi ratou i to ratou hanahana.
A faaroo na! Te uuru nei te mau liona apî,
Ua faaorehia hoi te mau uru aihere meumeu na pihai iho i Ioridana.
4 “Teie ta Iehova to ˈu Atua e parau ra: ‘A aupuru i te mau mamoe i tuuhia ˈtu ia tupaihia.+ 5 Te tupaihia ra ratou+ e te feia i hoo mai ia ratou,+ aita râ ratou e faahapahia ra. E te parau ra te feia o tei hoo atu ia ratou: “Ia aruehia Iehova, e monihia hoi au.” Aita to ratou mau tiai e aroha ra ia ratou.’+
6 “‘Eita vau e aroha faahou i te feia no teie fenua,’ te na reira mai ra Iehova. ‘E tuu ïa vau i te taata tataitahi i te rima o to ˈna taata tapiri e o to ˈna arii. E tairi ratou i teie fenua e eita vau e faaora ia ratou i to ratou rima.’”
7 Ua haamata vau i te aupuru i te mau mamoe i tuuhia ia tupaihia,+ no outou, e te mau mamoe o te nǎnǎ o te mauiui ra. Ua rave ïa vau e piti raau e ua pii au hoê o Hamani maitai e te tahi o Auhoêraa,+ e ua haamata vau i te aupuru i te nǎnǎ. 8 E ua vaiiho vau e toru tiai mamoe i roto hoê avaˈe, ua ravai hoi au i te faaoromai ia ratou, e e hae atoa to ratou ia ˈu. 9 Na ô atura vau: “Eita vau e aupuru faahou ia outou. Ia pohe te haere pohe ra. O te iriti-ê-hia ra, ia iriti-ê-hia ïa. E te toea, ia amu te tahi i to te tahi atu iˈo.” 10 Rave atura ïa vau i ta ˈu raau o Hamani maitai+ e tâpû ihora vau i te reira. Ua faaore ïa vau i te faufaa ta ˈu i faaau i te nunaa taatoa. 11 Ore ihora ïa te faufaa i tera mahana. Ua taa i te mau mamoe o te nǎnǎ o te mauiui ra e o te mataitai noa mai ra ia ˈu e no ǒ mai ia Iehova teie poroi.
12 Na ô atura vau ia ratou: “Ia tia ia outou, a aufau mai i ta ˈu moni. Ia ore râ, a tapea noa ˈtu ïa.” Aufau maira ïa ratou ia ˈu:* 30 moni ario.+
13 Na ô maira Iehova ia ˈu: “Tera te moni i faitohia ˈi au.+ A taora i teie tino moni rahi i te vairaa taoˈa.” Rave atura ïa vau i na 30 moni ario e taora ˈtura i te reira i roto i te vairaa taoˈa o te hiero o Iehova.+
14 Tâpû atura vau i te piti o te raau, oia hoi te Auhoêraa.+ Ma te na reira, ua faaore au i te autaeaeraa i rotopu ia Iuda e Iseraela.+
15 Na ô maira Iehova ia ˈu: “I teie nei, a rave i te mauhaa a te hoê tiai mamoe haapaoraa ore.+ 16 E vaiiho hoi au i te hoê tiai mamoe ia tia mai i teie fenua. Eita oia e tâuˈa i te mau mamoe o te haere pohe ra.+ Eita oia e imi i te mau mamoe apî, eita oia e rapaau i tei pepe,+ eita oia e faaamu i te mau mamoe e nehenehe â e tia i nia. E amu râ oia i te iˈo o te mea poria+ e e iriti oia i te maiuu o te mau mamoe.+
17 Ua ati to ˈu tiai mamoe haapaoraa ore,+ o te faarue ra i te nǎnǎ!+
E tairi te tahi ˈoˈe i to ˈna rima e to ˈna mata atau.
E paruparu* roa to ˈna rima,
E e po roa to ˈna mata atau.”
12 Te tahi poroi:
“Teie te parau a Iehova no nia ia Iseraela,” te na reira mai ra Iehova,
Tei hohora i te raˈi,+
Tei haamau i te niu o te fenua,+
E tei hamani i te varua* i roto i te taata.
2 E faariro vau ia Ierusalema ei auˈa e peretete ai te mau nunaa atoa ati aˈe. E haaatihia Iuda e o Ierusalema atoa.+ 3 I tera mahana, e faariro vau ia Ierusalema ei ofai teiaha no te mau nunaa atoa. E pepe roa ino te taata atoa o te tamata i te amo ia ˈna.+ E e haaputuputu te mau nunaa atoa o te fenua nei no te aro ia ˈna.+ 4 I tera mahana,” te na reira mai ra Iehova, “e faariaria vau i te mau puaahorofenua atoa e e tairi au i to ratou feia faahoro i te maamaa. Ei nia noa to ˈu mata i te nunaa o Iuda, e haapo râ vau i te mata o te mau puaahorofenua atoa a te mau nunaa. 5 E parau te mau raatira o Iuda i roto i to ratou aau: ‘E puai te feia no Ierusalema no matou, o Iehova o te mau nuu* hoi to ratou Atua.’+ 6 I tera mahana, e faariro vau i te mau raatira o Iuda mai te hoê farii auahi i ropu i te hoê apǎpǎraa raau e mai te hoê mori auahi i ropu i te hoê anairaa amaa huero maa tâpûhia,+ e e pau ia ratou te mau nunaa atoa ati aˈe, i te pae atau e te pae aui.+ E e parahi faahou te feia no Ierusalema i roto i to ratou oire,* i Ierusalema.+
7 “E paruru na mua Iehova i te mau fare ie o Iuda ia ore te nehenehe* o te huaai* o Davida e te nehenehe* o te feia no Ierusalema ia hau aˈe i to Iuda. 8 I tera mahana, e riro Iehova ei paruru ati aˈe i te feia no Ierusalema.+ I tera mahana, e riro tei turori* i rotopu ia ratou mai ia Davida, e e aratai te huaai o Davida ia ratou mai te Atua, mai te melahi a Iehova.+ 9 I tera mahana, e haamou iho â vau i te mau nunaa atoa o te haere mai e aro ia Ierusalema.+
10 “E ninii au i te varua o te farii maitai e te taparuparu i nia i te huaai o Davida e te feia no Ierusalema. E hiˈo ratou i tei patiahia e ratou,+ e e auê ratou no ˈna mai te mea ra e te auê ra ratou no te hoê tamaiti otahi. E oto roa ino ratou ia ˈna mai te mea ra e te oto ra ratou i te hoê tamaiti matahiapo. 11 I tera mahana, e rahi te auê i Ierusalema, mai te auê i Hadadarimona i te peho o Megido.+ 12 E auê teie fenua, te opu fetii tataitahi: te opu fetii o Davida i te tahi pae e ta ratou mau vahine i te tahi atu pae, te opu fetii o Natana+ i te tahi pae e ta ratou mau vahine i te tahi atu pae, 13 te opu fetii o Levi+ i te tahi pae e ta ratou mau vahine i te tahi atu pae, te opu fetii o te ati Simei+ i te tahi pae e ta ratou mau vahine i te tahi atu pae, 14 e te mau opu fetii atoa o te toe mai, te opu fetii tataitahi i te tahi pae e ta ratou mau vahine i te tahi atu pae.
13 “I tera mahana, e iritihia te hoê apoo pape ia nehenehe te huaai o Davida e te feia no Ierusalema e tamâ ia ratou i ta ratou hara e to ratou viivii.+
2 “I tera mahana,” te na reira mai ra Iehova o te mau nuu,* “e tumâ vau i te mau iˈoa o te mau idolo i teie fenua,+ e eita ratou e haamanaˈo-faahou-hia. E tamâ vau i teie fenua i te mau peropheta+ e te hinaaro* i te viivii. 3 E ia tohu faahou te hoê taata, e parau to ˈna metua tane e to ˈna metua vahine o tei fanau mai ia ˈna: ‘Eita oe e ora, ua haavare hoi oe i te iˈoa o Iehova.’ E patiahia oia e to ˈna metua tane e to ˈna metua vahine o tei fanau ia ˈna no te mea ua tohu oia.+
4 “I tera mahana, e haama te mau peropheta i ta ratou orama ia tohu ratou. E eita ratou e oomo i to ratou ahu huruhuru+ no te haavare i te taata. 5 E parau ratou: ‘E ere au i te peropheta. E taata faaapu vau, ua hoo mai hoi te hoê taata ia ˈu i to ˈu apîraa ra.’ 6 Ia ui te tahi ia ratou: ‘Eaha tera mau pepe i ropu i to oe na tapono?’* E pahono ratou: ‘Ua haapepehia vau i te fare o to ˈu mau hoa.’”*
7 “E te ˈoˈe, ia tia oe i mua i to ˈu tiai mamoe,+
I mua i to ˈu hoa,” te na reira mai ra Iehova o te mau nuu.
8 “E i teie fenua taatoa,” te na reira mai ra Iehova,
“E iriti-ê-hia e piti tuhaa o te feia no reira e e pohe ratou.
E e vaiihohia te toru o te tuhaa i reira.
9 E aratai au i te toru o te tuhaa na roto i te auahi.
E tamâ vau ia ratou mai te ario ia tamâhia,
E e hiˈopoa vau ia ratou mai te auro ia hiˈopoahia.+
E tiaoro ratou i to ˈu iˈoa,
E e pahono vau ia ratou.
E parau vau: ‘E nunaa ratou no ˈu,’+
E e parau ratou: ‘O Iehova to matou Atua.’”
14 “Inaha, te fatata mai ra te mahana, na Iehova taua mahana ra, e operehia i rotopu ia oe te mau taoˈa i haruhia i ǒ oe.* 2 E haaputuputu vau i te mau nunaa atoa no te aro ia Ierusalema. E haruhia te oire, e eiâhia i roto i te mau fare e e maferahia te mau vahine. E hopoi-tîtî-hia te afaraa o te oire, eita râ te toea o te nunaa e iriti-ê-hia i te oire.
3 “E haere Iehova e aro i tera mau nunaa+ mai ia ˈna e aro i te mahana tamaˈi.+ 4 I tera mahana, e tia to ˈna avae i nia i te mouˈa Oliveta+ i mua ia Ierusalema i te pae hitia o te râ. E vahihia te mouˈa Oliveta na ropu mai hitia o te râ* e tae atu i tooa o te râ* e i reira te hoê peho rahi roa e tia ˈi. E haere te hoê afaraa o te mouˈa i te pae apatoerau e te tahi atu afaraa i te pae apatoa. 5 E horo outou i te peho i ropu i to ˈu na mouˈa, e haere roa hoi te peho i ropu i taua na mouˈa ra i Azela. E titauhia ia horo outou, mai ia outou i horo na no te aueueraa fenua i te mau mahana o Uzia te arii o Iuda.+ E haere mai to ˈu Atua o Iehova, e ei pihai iho ia ˈna pauroa tei moˈa.+
6 “I tera mahana, aita e maramarama anaana e itehia,+ e mau* te mau mea atoa. 7 E riro tera mahana ei mahana na Iehova.+ Aita e ao e aita e po i tera mahana. E itehia te maramarama i te ahiahi. 8 I tera mahana, e tahe te pape ora+ na Ierusalema ˈtu,+ e tahe hoê afaraa i te miti i te pae hitia o te râ,*+ e te tahi atu afaraa i te miti i te pae tooa o te râ.*+ E tupu te reira i te tau veavea e te tau toˈetoˈe. 9 E e riro Iehova ei Arii i nia i te fenua taatoa.+ I tera mahana, ei hoê Iehova+ e ei hoê to ˈna iˈoa.+
10 “E riro teie fenua taatoa mai te Araba,+ mai Geba+ e tae atu i Rimona+ i te pae apatoa o Ierusalema. E tia mai Ierusalema i to ˈna iho â vahi+ e e parahihia oia e te taata, mai te Uputa o Beniamina+ e tae atu i te vahi o te Uputa matamua, tae atu i te Uputa i te poro, e mai te Pare o Hananela+ e tae atu i te vahi taataahiraa vine* a te arii. 11 E parahi te taata i Ierusalema, e eita oia e faautua-faahou-hia i te haamouraa.+ E parahi te taata i Ierusalema ma te hau.+
12 “Teie te ati e tairi ai Iehova i te mau nunaa atoa o te aro ia Ierusalema:+ E pê to ratou iˈo a tia noa ˈi ratou, e pê to ratou mata i roto i to ratou apu e e pê to ratou arero i roto i to ratou vaha.
13 “I tera mahana, e faatupu Iehova i te hoê arepurepuraa rahi i rotopu ia ratou. E haru te taata tataitahi i te rima o to ˈna hoa e e aro raua.+ 14 E apiti atoa Iuda i roto i te tamaˈi i Ierusalema. E haaputuhia te faufaa a te mau nunaa atoa ati aˈe: te auro, te ario e te ahu e rave rahi roa.+
15 “E tae atoa mai te hoê ati mai teie i nia i te mau puaahorofenua, pheradi, kamela, asini e te mau nǎnǎ animara atoa i roto i te mau puhapa enemi.
16 “I te mau matahiti atoa, e pauma te toea o te mau nunaa atoa o tei haere mai e aro ia Ierusalema+ no te tipapa i mua* i te Arii ra o Iehova o te mau nuu,*+ e no te faatupu i te Oroa patiaraa tiahapa.*+ 17 Ia ore râ hoê no roto i te mau nunaa o te fenua nei e pauma i Ierusalema no te tipapa i mua i te Arii ra o Iehova o te mau nuu, eita te ûa e topa i nia ia ˈna.+ 18 E ia ore te nunaa o Aiphiti e pauma e e tomo i roto i te oire, eita te ûa e topa i ǒ ratou. E roohia râ ratou i te ati e tairi ai Iehova i te mau nunaa o te ore e haere mai e faatupu i te Oroa patiaraa tiahapa. 19 Tera te utua no te hara a Aiphiti e te hara a te mau nunaa atoa o te ore e haere mai e faatupu i te Oroa patiaraa tiahapa.
20 “I tera mahana, e papaihia te parau ‘Na Iehova te moˈaraa!’+ i nia i te mau ôe a te mau puaahorofenua. E riro te mau pani*+ i roto i te hiero o Iehova mai te mau auˈa+ i mua i te fata. 21 E moˈa te mau pani* atoa i Ierusalema e i Iuda, e e riro te reira na Iehova o te mau nuu. E haere mai te taata atoa o te pûpû i te tusia e e faaohipa ratou i te reira no te tunu i ta ratou tusia. I tera mahana, eita e ite-faahou-hia te ati Kanaana* i roto i te hiero o Iehova o te mau nuu.”+
“Ua haamanaˈo Iehova” te auraa.
Aore ra “sabaota.”
Hiˈo i te tuhaa hau B15.
Aore ra “sabaota.”
Aore ra “hapa.”
Aore ra “sabaota.”
Aore ra “sabaota.”
Aore ra “mea haihai?”
Heb: “te ofai,” “te bidila.”
Oia hoi te mau amaa e maa to nia iho.
1 kubiti: 44,5 cm. Hiˈo i te tuhaa hau B14.
Aore ra “sabaota.”
Heb: “te epha,” e farii aore ra e oini teie no te faito i te epha tapihoo. 1 epha: 22 L. Hiˈo i te tuhaa hau B14.
Heb: “i ropu i te fenua e te raˈi.”
Oia hoi Babulonia.
Aore ra “hei upoo nehenehe.”
Aore ra “sabaota.”
Aore ra “hei upoo nehenehe.”
Hiˈo i te tuhaa hau B15.
Aore ra “tamǎrû i te aro o.”
Aore ra “sabaota.”
Aore ra “otare.”
Huri-atoa-hia “ofai paari.”
Aore ra “haapiiraa.”
Heb: “to ˈna.”
Aore ra “sabaota.”
Aore ra “haapao maitai.”
Heb: “no te mahana e rave rahi.”
Aore ra “haapao maitai.”
Aore ra “Ia itoito outou.”
Aore ra “Ia itoito outou.”
Aore ra “tamǎrû i te aro o.”
Aore ra “tamǎrû i te aro o.”
Aore ra “hiti ahu.”
Heb: “to ˈna vahi faafaaearaa.”
Aore ra “haapuraa.”
Huri-atoa-hia “E tairi oia i ta ˈna nuu i nia i te miti.”
Aore ra “puhapa faehau.”
Aore ra “taata haavî.”
Eita e ore to te nunaa ati.
Aore ra “mea manuïa oia.”
Oia hoi Eupharate.
Heb: “taahi.”
Oia hoi mai te hoê teˈa.
Aore ra “sabaota.”
Heb: “aita i taoto aˈenei i te tane.”
Heb: “te teraphima.”
Heb: “puaaniho oni.”
Aore ra “sabaota.”
Heb: “te pare i te poro,” e hohoˈa no te hoê taata faufaa roa.
Heb: “naero rahi,” e hohoˈa no te hoê taata o te turu ra.
Aore ra “tiaau ohipa.”
Heb: “Faito aˈera ïa ratou i ta ˈu moni.”
Heb: “mǎrô.”
Aore ra “aho.”
Aore ra “sabaota.”
Aore ra “vahi faataahia.”
Aore ra “unauna.”
Heb: “utuafare.”
Aore ra “unauna.”
Aore ra “tei paruparu roa ˈˈe.”
Aore ra “sabaota.”
Hebera rua. Hiˈo i te titionare.
Heb: “i ropu i to oe na rima?” Oia hoi i nia i te ouma aore ra te tua.
Aore ra “o te feia o te here ra ia ˈu.”
Aore ra “te mau mamoe.”
Oia hoi te oire faahitihia i te irava 2.
Aore ra “te hitiraa mahana.”
Heb: “te miti.”
Aore ra “paari,” mai te mea ra ua paari i te toˈetoˈe.
Oia hoi te miti Pohe.
Oia hoi Mediteranea.
Aore ra “te mau tura.”
Aore ra “haamori.”
Aore ra “sabaota.”
Aore ra “tamaru no tau mahana noa.”
Aore ra “pani auvaha rahi.”
Aore ra “pani auvaha rahi.”
Huri-atoa-hia “taata tapihoo.”