Thai Liang Lim/E+ via Getty Images
IKARA OLI BULINDAARA!
Abantu Baingi Omu Nsi Beeraliikiriire habw’Omulingo Omubi Emikura ey’Okubalizaaho Erukukwataho Abaana
Omu mwaka 2025, abeebembezi omu mahanga agamu bakagamba ngu beeraliikiriire habw’omulingo omubi emikura ey’okubalizaaho erukukwataho abaana ensinganto. Haroho ihanga limu eritaireho ekiragiro ekirukutanga abaana abali hansi y’emyaka 16 kukozesa emikura ey’okubalizaaho, kandi haroho n’amahanga agandi agarukugonza kutaho ebiragiro ebirukukwata ha nkozesa y’emikura omu baana.
Ekirukuhuniiriza kiri ngu, abaisiki n’abasigazi abamu, na bo bakirozere ngu emikura ey’okubalizaaho, obwire obumu neesobora kuba y’akabi. Omu Apuli 2025, ekitongole ekirukwetwa Pew Research Center kikakora okuseruliiriza ha nkozesa y’emikura omu ihanga ly’Amerika. Ebyarugire omu kuseruliiriza ebyaturukiibwe omu kwezi kwa Apuli, bikooleka ngu “haihi kimu kya kabiri (48%) eky’ensinganto abali hagati y’emyaka 13 kuhika 17, bakagamba ngu emikura ey’okubalizaaho teri nungi hali abaana abali omu myaka egi.”
Abakugu omu by’obwomeezi na bo bagamba ngu emikura ey’okubalizaaho neesobora kuba y’akabi hali abaana, kukira muno obukirukuhika ha mulingo bateekeeza kandi bakeehurra. Mwaka guhoire, mukuru wa badakitaali abarukusemeza arukwetwa Dr. Vivek Murthy, kuruga omu Amerika akagamba ati: “Oburwaire obw’omutwe n’okwenuuba byeyongiire muno omu baana ensinganto, kandi emikura ey’okubalizaaho, niyo ekyakizire kuba endugirro y’ekizibu kinu.”
Abazaire nibasobora bata kulinda abaana baabo hali akabi akaleetwa emikura y’okubalizaaho? Baibuli eha obuhabuzi oburukukonyera.
Abazaire eki basobora kukora
Tekerezaaho emisingi ya Baibuli enu.
“Omuntu omwekengi arora muno omuhandagwe.”—Enfumo 14:15.
Habwokuba emikura ey’okubalizaaho neesobora kusiisa omwana waawe, oteehurra ngu osemeriire kumuleka agikozese. Otakaikiriize omwana waawe kukozesa emikura y’okubalizaaho, kigumye ngu naija kumanya nambere asemeriire kugarukira, aikale aine abanywani abarungi kandi naayetantara ebintu ebitasemiire.
Kusobora kumanya ebirukukiraho, soma ekicweka ekiine omutwe “Omwana Wange Asemeriire Kukozesa Emikura y’Okubalizaaho?” hamu n’ekicweka “Kwegesa Omwana Waawe Kukozesa Kurungi Emikura y’Okubalizaaho.”
“[Mukozese] kurungi obwire bwanyu.”—Abefeeso 5:16.
Kakuba oikiriza omwana waawe kukozesa emikura y’okubalizaaho, muteereho ebiragiro ebirukukwata ha mulingo asemeriire kugikozesa, kandi omusoborre omulingo biraamulinda. Ikara nooyetegereza engeso ze obu ziraaba nizihinduka, nukwo osobole kurora obu oraaba osemeriire kumuteeraho obugarukiro ha mulingo akozesaamu emikura y’okubalizaaho.
Kozesa Vidiyo Ezirumu Kuteera Obusisani Kozesa Emikura ey’Okubalizaaho omu Mulingo gw’Amagezi kukonyera omwana waawe kwetegereza nk’oku kikuru kumuteraho obugarukiro.
Kusobora kutunga obuhabuzi obundi oburukusigikirra ha Baibuli oburukwoleka abazaire eki basemeriire kukora, rora ekicweka “Omukuru omu by’Obwomeezi Agambire ngu Emikura ey’Okubalizaaho n’Esobora Kuba y’Akabi Hali Abaana—Baibuli n’Ekibazaaho Ki?”
Yega ebirukukiraho
Baibuli egamba ngu tuli omu ‘biro eby’akabi kaingi.’ (2 Timoseo 3:1-5) Ha murundi nugwo gumu, eha obuhabuzi obutahwa ha mulembe kandi obusobora kutukonyera kugumiisiriza. Haroho ebicweka ebirukuhingura 20 ebirukusigikirra ha Baibuli ebisobora kukonyera abazaire hamu n’abaana baabo ebirukusangwa omu kicweka “Ensonga Habwaki Abaana Ensinganto Baingi Beeyongiire Kutalibanizibwa Oburwaire obw’Omutwe n’Okwenuna—Baibuli n’Ekibazaaho Ki?”