Mmazire Haihi Emyaka 70 Nimpeereza Yahwe omu Cuba

Niinyijuka omu kyaro kyaitu tukaba twine obusinge. Twaikaraga haihi n’abanyabuzaale baitu. Tukaba twine ebyokulya ebirukumara hamu na sente, kusobora kuba n’obwomeezi oburumu okusemererwa.

Obu nkaba ndi haihi kuhikya emyaka etaano, bazaire bange bakatandika kwega Baibuli na Walton Jones. Akaba ali mutebezi omwekambi ayarubataga esaaha nka ikumi, kusobora kuhika omu kyaro kyaitu. Buli murundi obu yaijaga, baingi ab’omu ka yaitu baayesoroolezaaga ha nju ya isenkuru nyowe kusobora kubazaaho ebya Baibuli kumara esaaha nyingi. Bazaire bange, isento nyowe Pedro hamu na isenkati nyowe Ela, bakagonza ebi bakaba nibeega kandi hanyuma y’akasumi kake, bakabatizibwa nka bamu h’Abakaiso ba Yahwe. Isenkati nyowe Ela ali haihi kuhikya emyaka 100 kandi naakyaheereza nka payoniya omu Cuba.

Kasumi ako, Abakaiso ba Yahwe bakaba baine obugabe obw’okuramya Yahwe omu Cuba. Tukaba tumanyirwe kurungi nk’abantu abarukutebeza nju ha nju, abahimba ensaho eziijwiremu ebitabu eby’omugaso ebirukusigikirra ha Baibuli. Kandi twarubataga muno! Ngonza muno kuteekerezaaho omulingo twaheriize Yahwe obu nkaba nkyali muto “omu busumi oburungi.” Baitu ‘obusumi obugumire’ bukaba nibugenda kwija.—2 Tim. 4:2.

AKASUMI AKAGUMANGAINE

Obu nkaba nyine nk’emyaka etaano, isenyowe na isentonyowe bakagenda omu rusorrokano orukooto omu kicweka ekindi ekya ha kizinga. Eky’obusaasi, boona bakarwara omuswija gwa typhoid habw’amaizi amabi aga baanywire omu rugendo. Ninyijuka obu bagarukire, isentonyowe isoke rye likacweka ha mutwe baitu ekirungi atafe. Baitu isenyowe akafa. Akaba ahikize emyaka asatu n’ebiri.

Hanyuma ya isenyowe kufa, nyina nyowe akacwamu tugende twikale na mugenzi we omwojo ow’akaba naikara omu kyaro ekirukwetwa Lombillo. Eki kikatuleetera kulekaho abanyabuzaale baitu, otwaliiremu isenkuruitwe na nyinenkuruitwe abatwagonzaaga muno. Baitu itwena hamu nk’eka, tukagumizaamu nituheereza Yahwe.

Omu Agusto 26, 1957, nkabatizibwa nyine emyaka 10 omu kidiba ekiri haihi na Lombillo. Nkaba ntakimanyire ngu hatakahoireho emyaka ebiri, obwomeezi bw’Abakaiso ba Yahwe nibwija kuhinduka omu Cuba. Omu 1959, gavumenti ey’ekaba eroho ekaihwaho kandi haijaho gavumenti empyaka.

Gavumenti enu empyaka ekaba neegonza abantu baingi bataahe amahe. Eki kikagumanganiza obwomeezi bw’Abakaiso ba Yahwe habwokuba hoona nambere bali tibeetaahya omu by’obulemi kandi tibataaha amahe. Obugabe obw’okuramya obu bakaba baine kumara akasumi akaraihire, mpora-mpora bukatandika kubaihwaho. Hanyuma, gavumenti ekatanga emirimo y’Abakaiso ba Yahwe, kandi ab’oruganda baingi bakateekwa omu nkomo. Abamu baikaraga nibabateera kandi nibabaima ebyokulya. Obwire obumu, baabahaga ebyokulya ebirumu esagama, kandi kunu Baibuli etutanga kugirya.

Noobu kiraaba ngu ebizibu ebi bikaba biroho, tukagumizaamu nitusorrokana hamu kuramya Yahwe. (Baheb. 10:25) Twatungaga n’ensorrokano enkooto, kandi twazitungiraga omu faamu rundi omu biikaro ebindi ebyeserekere omu ihanga lyona. Ninyijuka ow’oruganda obu yatwikiriize kutunga orusorrokano orukooto omu kiju kye eky’entaama. Tutasobole kukiyonja n’okwihamu entaama. Baitu nabwo, tukaba n’orusorrokano oru kandi entaama za Yahwe hamu n’entaama zonyini, tukeesoroleza hamu ha rusorrakono orukooto.—Mik. 2:12.

Tukasiima muno habw’amaani ab’oruganda baatairemu kutukoonyera kutunga ebyokulya eby’omwoyo kasumi ako. Puroguraamu z’orusorrokano orukooto zaakwatwaga ha ntambi, kandi nizisindikwa omu ihanga lyona. Obwire obumu, ab’oruganda babiri bonka nubo baaheebwaga obujunaanizibwa bw’okuteekaniza embazo, kuziha, n’okuzikwata omu maraka. Habwokuba twatungiraga ensorrokano omu biikaro eby’ensita, amaraka agaakwatwaga haabamuga enkooko ezirukukooka n’ebintu ebindi ebirukutoka. Ekiikaro obu kyabaga kitarumu masanyarazi, ow’oruganda yasibiraga ekyoma ha mupiira gw’egaali naikara naasamba nukwo kireete amasanyarazi. Amasanyarazi ago gaakozesebwaga kuteera Rediyo nukwo tuhuliirize puroguraamu. Enyikara yaitu ekaba egumangaine kandi tukaba tutaine bitabu nk’abandi ebi bakaba baine omu mahanga agandi, baitu tukaikara twine ebyokulya eby’omwoyo ebirukutumara. Kandi twayegondezaaga omu kuheereza Yahwe tuli hamu.—Neh. 8:10.

TUKABA TULI BAZAIRE KANDI TULI BAPAYONIYA

Obu nahikize emyaka ikumi na munaana nkatandika kuheereza nka payoniya w’akasumi koona omu rubuga rwa Florida. Nka hanyuma y’omwaka kurabaho, nkakomwa kuheereza nka payoniya ow’embaganiza omu rubuga orukuru orw’ihanga orurukwetwa Camagüey. Oku nuho natangatangaine munyaanya itwe omurungi muno arukwetwa Emilia ayaikaraga omu Santiago de Cuba. Tukatandika kujumbirangana kandi twataaha obuswere omwaka gutakahoire.

Nkatandika kukora omu ikorro lya gavumenti erya sukaali. Nyowe na Emilia tukaba tutakyaheereza nka bapayoniya. Baitu nabwo, tukaba nitugonza kukora kyona ekirukusoboka kwikara nitwebembeza ebintu eby’omwoyo. Nkacwamu kukoraga kutandika na saaha mwenda ez’ekiro kugarukira saaha itaano eza nyenkyakara. Tinagonzaaga kwimuka kara muno, baitu kucwamu kukora obwire obu, kikankoonyera kwikara ninyejumbira omu kutebeza hamu n’okugenda omu nsorrokano zoona ndi hamu na Emilia.

Omu 1969, tukazaara omwana waitu ow’okubanza omwojo kandi twamuruka, Gustavo. Nkaba nsabirwe kugaruka omu buheereza bw’akasumi koona kuheereza nk’omuroleerezi w’ekicweka. Om kasumi ako, omu Cuba kikaba nikikiirizibwa kuheereza nk’omuroleerezi w’ekicweka oine omwana. Tukaba twine eby’okukora bingi baitu tukaba tusemeriirwe. Nyowe na Emilia, gunu tukagurora nk’omugisa ogu tuhairwe kusobora kuheereza ab’oruganda na banyaanya itwe. Omu kasumi obu tukaba nitubungira ebitebe tukazaara mutabani waitu ondi arukwetwa Obed, twazaara Abner, kandi hanyuma y’emyaka nke, twazaara muhara waitu, Mahely.

Obu nyijuka emyaka ei twamazire omu mulimo gw’okubungira ebitebe, nikinsemeza kurora omulingo Yahwe yahaire omugisa abantu be ab’omu Cuba. Kandi akatukoonyera kwegesa abaana baitu kumugonza kuruga ha mutima. Leka mbagambire ebi twarabiremu nyowe na Emilia obu tukaba nitubungira ebitebe.

KUBUNGIRA EBITEBE OMULIMO GWAITU OBU GUKABA GUTANGIRWE

Omu myaka ya 1960 na 1970, ebintu bikeeyongera kuguma hanyuma y’omulimo gwaitu kutangwa. Ebyombeko by’Obukama bikakingwa, abamiisani baabingwa omu ihanga, kandi ab’oruganda baingi abato baateekwa omu nkomo. Na ofiisi y’itaagi omu Havana ekakingwa.

Habw’omulimo gwaitu kutangwa, ebitebe twabibungiraga ha wiikendi honka. Nahabweki, twakozesaaga wiikendi ibiri kubungira ekitebe kimu. Twatwaraga ebintu bike muno kandi twakozesaaga egaali, nukwo abapoliisi batatwekengera. Ab’oruganda twababungiraga omu nsita. Twayesisanirizaaga nk’abarukubungira abanyabuzaale baitu. Eki kyali kyanguhire kukikora. Obwire obumu, twayehurraga nk’ababungiire abanyabuzaale baitu, twebwa ngu twizire kugarramu amaani ekitebe. (Mar. 10:​29, 30) Abapoliisi baakiraga kutuhoondera kandi batukaguliiriza. Ab’oruganda bakaba nibasobora kukwatwa kakuba kimanywa ngu tubaire twizire kubabungira.—Bar. 16:4.

Omu kasumi ako, tukatangatangana ab’oruganda na banyaanya itwe abaatwolekere amakune noobu kiraaba ngu bakaba bataine sente nyingi. Omu biikaro ebimu hakaba haliyo emibu nyingi muno, baitu banywani baitu baatuhaga akatimba kaabo ak’emibu akabaabaga baine kamu konka, nukwo tubyame kurungi omu bwire obw’ekiro. Abandi baaturaalizaaga omu maka gaabo kulya na bo ekiihuro noobu kiraaba ngu bakaba baine ebyokulya bike. Kandi obwire obumu, twagendaga n’ebyokulya byaitu nukwo tubagane n’abo abatugenzere kubungira.

Titwasoboraga kugenda n’abaana baitu boona obu twabaga nitubungira ebitebe. Nahabweki, twagendaga n’omwana omu kandi nyinanyowe na mugenzi wange omwisiki baarolerraga abasigaire omuka. Obu twagendaga n’enkerembe, twabaga n’obulinzi. Kiro kimu, abapoliisi bakatwaza, baitu ebitabu tukaba tubiserekere omu nsaho nambere twateekaga pampa eziiragwire kandi abapoliisi bakeeganya kugyaza.

Ninyesiimisa muno Emilia habw’ebintu byona ebi yakozere kurolerra abaana baitu kandi obu nansagika emyaka yoona ei tumazire nituheereza omu buheereza obw’akasumi koona. Kandi na nyowe nkasobora kwikara ninkora omulimo gwange ha ikorro lya sukaali, kandi ha murundi nugwo gumu, nimpeereza nk’omuroleerezi w’ekicweka. Nkasobora nta kukikora? Obwire obumu, nayongeraga ha saaha ezi nakoraga omurundi gumu rundi emirundi ebiri omu wiiki, nukwo ntakora ha wiikendi. Hanyuma, omulimo gwange ogu nakoraga gukahinduka. Nkatandika kurolerra abakozi aba nakoraga na bo, kandi eki kyanyetaagisaaga kukora ebiro musanju omu wiiki. Nkaba ntasobora kwanga enteekaniza egi. Baitu nkakyetegereza ngu obu nahaga aba ndukukora na bo emirimo nyingi ey’okukora ha wiikendi, bankorraga emirimo obu nabaga ngenzere kubungira ebitebe. Ninkigumya ngu bakama bange batakyetegereze ngu tinakoraga ha wiikendi!

TUKAIKARA TWINE OKUSEMERERWA ENYIKARA NOOBU YAHINDUKIRE

Kiro kimu omu 1994, ab’oruganda abakaba nibatwebembera omu Cuba, bakaturaaliza itwena abaroleerezi 80 ab’ebicweka, kwija ha rusorrokano orw’embaganiza omu Havana. Mali kaali kasumi ak’okusemererwa kwingi habw’okwongera kuba hamu hanyuma y’emyaka nyingi! Ha rusorrokano oru, tukabanza kubazaaho empindahinduka ezimu ezikaba zikozerwe omu kitebe. Hanyuma tutakatunga ekirango ekirukutiinisa. Ab’oruganda bakaba nibateekaniza kuhayo amabara gaitu hali abeebembezi ba gavumenti! Habwaki bakaba nibagonza kukora ekintu kinu?

Bakatusoborra ngu bakaba batandikire kutangatangana abakuru omu gavumenti n’ekigendererwa eky’okusemeza enkoragana yaitu, Abakaiso ba Yahwe na gavumenti. Abakuru omu gavumenti bakaba basabire amabara g’abaroleerezi b’ebicweka boona. Nahabweki, itwena tukaikiriza kuhayo amabara gaitu. Kurugira kimu kasumi ako, enkoragana yaitu na gavumenti ekeeyongera kusemera.

Hanyuma, tukandika kusorrokana hamu n’okugenda omu buheereza tutarukutiina, noobu kiraaba ngu tukaba tutakeehandiikisize nk’ediini omu butongole. Hanyuma, tukakimanya ngu ab’obusobozi bakaba bamanyire amabara g’abaroleerezi b’ebicweka abamu, oihireho, bakaba nibagonza kugumya amabara aga bakaba baine, obu garaaba gakaba gahikire.

Omu Sebutemba 1994, gavumenti ekatwikiriza kwongera kukingura ofiisi y’itaagi. Nahabweki, tukongera twakozesa ebyombeko byonyini ebi twakozesaaga emyaka 20 enyuma.

Hanyuma omu 1996, nyowe na Emilia bakatuterra esimu nibaturaaliza kugenda kuheereza ha Beeseeri. Nkahunirra muno kandi nagambira ab’oruganda ngu nkaba nkyaine obujunaanizibwa obw’okurolerra abaana bange babiri abakaba nibakyaikara na itwe. Ab’oruganda bakateekerezaaho enyikara yaitu kandi nabwo, bakaba nibakyagonza tuheereze ha Beeseeri. Tukaikiriza kandi twatandika kukora enteekaniza ey’okufuruka kugenda Havana itwena nk’eka.

Amananu gali, ha kubanza obuheereza bwa ha Beeseeri ntabwegondezeemu. Nkaba mazire emyaka nyingi omu mulimo ogw’okubungira ebitebe kandi omutima n’ebiteekerezo byange byona bikaba biri ha mulimo ogw’okutebeza. Kikangumira kukorra omu ofiisi. Baitu Ababbeeseeri bagenzi bange hamu na mukazi wange, Emilia, bakankoonyera kuhinduramu enteekereza yange. Hanyuma y’akasumi, nkongera natunga okusemererwa kandi hati ninyegondeza omu kuheereza ha Beeseeri.

Nyowe na Emilia tukuzire omu myaka. Baitu tusemererwa muno obu tuteekerezaaho ab’oruganda na banyaanya itwe aba twaheeriize hamu na bo kumara emyaka nyingi. Kukira muno tusemererwa, obu turora abaana baitu n’abaijukuru baitu nibaheereza Yahwe. Nitwehurra nk’omukwenda Yohaana ow’akaba agurusire obu yagambire ati: “Busaho okusemererwa oku nyine okurukukira kunu: Kuhurra ngu abaana bange nibagendera omu mananu.”—3 Yoh. 4.

Nyowe na Emilia tumazire emyaka nka 30 nituheereza ha Beeseeri. Noobu kiraaba ngu tukuzire omu myaka kandi turwaire, nitukyalengaho kukora kyona ekirukusoboka kuhikiiriza kurungi obujunaanizibwa obu tuhairwe. Emyaka ei tumazire nituheereza Yahwe, tutungire ebizibu, baitu tusemeriirwe habwokuba tusoboire kuheereza “Ruhanga anyakusemeriirwe” kumara haihi myaka 70 ha kizinga kya Cuba!—1 Tim. 1:11; Zab. 97:1.