Orusorrokano orukooto omu Indianapolis, Indiana, omu 1925
1925—Emyaka Kikumi Enyuma
WATCH Tower eya Janwali 1, 1925 ekagamba eti: Nitunihira ngu omwaka gunu nigwija kubamu ebintu ebikuru. Baitu ekagumizaamu neegamba eti: “Abakristaayo tibasemeriire kuta muno omutima ha bintu ebisobora kubaho mwaka gunu kandi bakalemwa kwegondeza omu bintu Mukama waitu arukubeetaagisa kukora.” Kiki Abeegi ba Baibuli eki bakaba nibanihira ngu nikiija kubaho omu 1925? Kandi kiki ekyabakoonyiire kwikara baine bingi eby’okukora omu mulimo gwa Mukama noobu kiraaba ngu eki bakaba balindiriire kitahikirre?
BAKABA BAINE KWIKARA BALINDIRIIRE
Abeegi ba Baibuli baingi bakaba nibateekereza ngu ensi akaba niija kufooka Orugonjo Orurungi omu 1925. Habwaki? Ow’oruganda Albert Schroeder, ayahikire yayeheereza h’Akatebe Akalemi, naasoborra ati: “Tukateekereza ngu omu kasumi ako abaseeserweho amagita bakaba nibaija kugenda omu iguru kulema nk’abakama kandi ngu abasaija abeesigwa aba kara nka Iburahimu, Daudi, hamu n’abandi bakaba nibaija kuhumbuurwa kandi beebembere abantu omu nsi.” Baitu eki obu kyalemere kuhikirra, ab’oruganda na banyaanya itwe abamu bakahwamu amaani.—Nfu. 13:12.
Noobu kiraaba ngu Abeegi ba Baibuli bakahwamu amaani, abarukukira obwingi bakaikara baine bingi eby’okukora omu mulimo gw’okutebeza kandi bakongera kukyetegereza ngu ekintu ekikuru eki bakaba basemeriire kukora nukwo kuha obwakaiso hali Yahwe. Ekyokurorraho, leka turole omulingo baakozeseze rediyo kutebeza abantu baingi.
BAKATANDIKAHO REDIYO OMU BIIKARO EBIRUKWAHUKANA
Habw’ebirungi ebyarugire omu kukozesa rediyo ey’ekaba neeyetwa WBBR eyatandikirweho 1924, Abeegi ba Baibuli bakatandikaho rediyo endi ey’ekaba eri haihi na Chicago, Illinois omu 1925. Rediyo enu ekaba neeyetwa WORD. Ralph Leffler ayakoonyiire omu kwombeka rediyo enu akagamba ngu “Omu bwire bwa rwebagyo omu bwire bw’obufuki, abantu baingi kuruga omu biikaro ebya hara baahuliirizaaga rediyo enu.” Ekyokurorraho, eka emu ey’ekaba niikara kilomita ezirukuhingura omu 5,000 omu rubuga rwa Alaska, ekataho rediyo enu kandi yahuliiriza emu ha puroguraamu ezabandize. Hanyuma y’okuhuliiriza, eka enu ekahandiikira ab’oruganda ebbaruha neebasiima habw’okuteekaniza puroguraamu eyabagarwiremu amaani kandi yabakoonyera kweyongera kumanya Ruhanga na Baibuli.
Ha Moso: Emirongoti ya rediyo ey’ekaba neeyetwa WORD omu Batavia, Illinois
Ha Bulyo: Ralph Leffler naakora omu rediyo
Watch Tower eya Desemba 1, 1925 ekasoborra ensonga habwaki abantu baingi bakaba nibasobora kuhuliiriza rediyo enu omu biikaro ebya hara. Ekagamba eti: “Rediyo enu eri emu ha rediyo ezirukukirayo kuba z’amaani omu United States. Abantu nibasobora kugihurra kuruga omu burugaizooba kuhika omu bugwaizooba obwa United states. Abantu baingi abakaba batakahurrahoga amananu hati nibagonza kumanya ebirukukiraho habw’okuhuliiriza rediyo enu.”
George Naish
Omu kasumi ako konyini, Abeegi ba Baibuli bakaba nibagonza kutandikaho rediyo endi ey’ekaba niija kubakoonyera kutebeza amakuru amarungi omu Canada. Haroho rediyo emu Abeegi ba Baibuli ab’omu kiikaro eki ei bakaba batandikireho omu 1924 omu Saskatoon, Saskatchewan ey’ekaba neeyetwa CHUC. Ekaba emu ha rediyo ez’okubanza omu Canada ezikaba ziri z’ediini. Baitu omu 1925 bakaba nibagonza kugifurra nukwo bagite omu kiikaro ekikooto. Nahabweki, ekitebe kikagigura kandi kyagitwara omu kyombeko ekikaba nikyetwa Regent Building, ekikaba kiri omu Saskatoon eki bakaba baguzire kandi baakidaabiriza.
Kandi amakuru amarungi gali ngu, rediyo enu ekasobozesa abantu baingi abakaba nibaikara omu tawuni entaito hamu n’omu byaro bya Saskatchewan kuhurra amakuru amarungi habw’omurundi gwabo ogw’okubanza. Ekyokurorraho, Mukyara Graham kuruga omu tawuni emu ey’eyesoroire, hanyuma y’okuhuliiriza puroguraamu akahandiika naasaba ebitabu ebirukusigikirra ha Baibuli. Ow’oruganda George Naish naagamba ngu, “Omulingo yahandiikiremu ebbaruha egi gukaba nigwoleka ngu akaba naayetaaga ebitabu binu omu bwangu, nahabweki na itwe tukabisindika.” Ahonaaho Mukyara Graham akatandika kugambiraho abandi ebi akaba ayegere n’abantu abakaba bali omu biikaro ebya hara.
KWETEGEREZA KURUNGI ENYIKIRIZA ZAITU
Watch Tower eya Maaci 1, 1925, ekabamu ekicweka ekikuru muno ekikaba kiine omutwe “Birth of the Nation.” Habwaki ekicweka kinu kikaba kikuru muno? Kumara akasumi, Abeegi ba Baibuli bakaba bamanyire ngu Sitaani akaba aine ekitebe ekikaba nikitwarramu bamalaika ababi omu iguru kandi omu nsi kikaba nikitwarramu ab’eby’obulemi, ab’eby’obusubuzi hamu n’aby’eby’ediini. Baitu, kuraba omu kicweka eki, “omwiru omwesigwa kandi ow’amagezi,” akakoonyera ab’oruganda kukyetegereza ngu na Yahwe aine ekitebe ekirukwahukanira kimu hali ekya Sitaani kandi ekikirukukihakaniza. (Mat. 24:45) Ekindi, omwiru omwesigwa akasoborra ngu Obukama bwa Ruhanga bukaba butandikire kulema omu 1914, kandi omu mwaka ogu, ʼhabwʼobulemu obwacwekereho omu iguru,ʼ Sitaani hamu na badaimooni be bakabingwa omu iguru kandi hati basibiirwe omu nsi.—Kus. 12:7-9.
Abamu kikabagumira kwikiriza enyetegereza enu. Nahabweki ekicweka kikagamba kiti: “Obu haraaba haroho abasomi ba Watch Tower abatarukwikiraniza n’ebihandiikirwe omu kicweka kinu, nitubasaba mube n’okugumiisiriza kandi mwesige Yahwe obu nimugumizaamu kumuheereza n’obwesigwa.”
Tom Eyre, kuruga omu Britain ow’akaba ali omukolopoota (hati ow’arukumanywa nka payoniya), akabazaaho omulingo baingi h’Abeegi ba Baibuli baayehuliire ha kicweka kinu ati: “Ab’oruganda bakasemererwa muno habw’omulingo Okusuukururwa 12 yasoboroirwemu. Obu twakyetegeriize ngu Obukama bukaba butandikirweho omu iguru, kikatuleetera kutebeza amakuru amarungi n’obwekambi. Kikatuleetera kugonza kwongera ha buheereza bwaitu kandi kyatukoonyera kukirora ngu Yahwe akaba naija kukora ebintu ebirukuhuniriza omu kasumi ak’omumaiso.”
KUHEERA YAHWE OBWAKAISO
Kasumi kanu, Abakaiso ba Yahwe bakira kubazaaho Isaaya 43:10 orurukugamba ngu: “Inywe muli bakaiso bange, agambire [Yahwe], omuiru wange ounakomeremu.” Baitu omu kasumi ak’enyuma, omwaka 1925 obu gukaba gutakahikire, ekyahandiikirwe kinu tikyakiraga kubazibwaho omu bitabu byaitu. Baitu eki kikaba kiri haihi kuhinduka. Omu 1925, Watch Tower ekabazaaho Isaaya 43:10 na 12 omu magaziini 11!
Ha kumalirra kwa Agusto 1925, Abeegi ba Baibuli bakeesorooza ha rusorrokano orukooto orukaba ruli omu Indianapolis, Indiana. Ebigambo Joseph F. Rutherford ebi yahandiikire ha puroguraamu y’orusorrokano orukooto ebikaba nibitangirra abantu bikaba nibigamba ngu: “Twizire hanu ha rusorrokano orukooto kutunga . . . amaani kuruga hali Mukama nukwo tugarukeyo omu buheereza twine ekihika eky’amaani eky’okuba abakaiso be.” Abantu abaabaire ha rusorrokano runu orw’ebiro munaana bakekambisibwa kukozesa buli mugisa gwona kuha obwakaiso hali Yahwe.
Kyamukaaga, Agusto 29, Ow’oruganda Rutherford akaha orubazo orwine omutwe “Gira Eki Wakoraho.” Omu rubazo oru akabazaaho obukuru obw’okutebeza naagamba ati: “Yahwe naagambira abantu be ngu . . . : ‘Muli bakaiso bange . . . niinyowe Ruhanga.’ Hanyuma abaragira n’ebigambo binu eby’amaani: ‘Mwimukize abantu akokurorraho.’ Abantu bonka abasobora kuha obwakaiso hali Yahwe, nubo abo abaayebembera n’omwoyo gwe habwokuba bantu be.”—Is. 43:12; 62:10.
Turakiti ey’erumu obutumwa obw’okunihira
Hanyuma y’Ow’oruganda Rutherford kuha orubazo rwe, akasomera abantu ekihandiiko ekikaba kiine omutwe “Obutumwa obw’Okunihira,” kandi abantu boona bakaikiraniza n’obutumwa obu obwayolekere ngu Obukama bwa Ruhanga nubwo bwonka obukaba nibwija kuleetera abantu emigisa ey’obusinge, kukurakurana, obwomeezi obutahwaho, obugabe n’okusemererwa okutahwaho. Hanyuma ekihandiiko kinu kikahindurwa omu ndimi nyingi, kandi kyateerwa omu mulingo gwa turakiti ey’okukozesa omu buheereza. Kopi ezirukuhingura omu bukaikuru 40 nizo zaagabirwe.
Abeegi ba Baibuli bakamara emyaka nyingi batakatandikire kwetwa Abakaiso ba Yahwe omu butongole. Baitu bakaba batandikire kumanya nkooku kikaba kiri kikuru kufooka abakaiso ba Yahwe.
KUGARUKIRA ABAKABA NIBAGONZA KWEGA BAIBULI
Nkooku omuhendo gw’Abeegi ba Baibuli gwayeyongiire kukanya, nukwo baayekambisiibwe kugarukira abantu abakaba nibagonza kumanya amananu. Hanyuma ya kampeini ey’okugaba turakiti ey’ekaba ine omutwe Obutumwa obw’Okunihira, akatabu ka Bulletina kakatererra abantu kati: “Mukole enteekaniza ey’okugarukira abantu abaatungire turakiti enyakwine omutwe Obutumwa obw’Okunihira, baitu abataratungire ebitabu ebindi.”
Akatabu aka Bulletin aka Janwali 1925 kakabamu ripooti kuruga ha mwegi wa Baibuli kuruga omu Plano, Texas ayagambire ati: “Nikihuniiriza ngu obu tugaruka omu biikaro ebi twatebiizeemu kitusemeza muno kukira kugenda omu biikaro ebihyaka. Haroho etawuni entaito ey’omu kiikaro kyaitu eky’okutebezaamu ei tugarukiremu emirundi etaano omu myaka ikumi ey’ehoire. . . . Enyumaho, Munyaanya Itwe Hendrix na nyinanyowe bakagaruka omu tawuni egi kandi baagaba ebitabu ebi bakaba batakagabahoga.”
Kandi omu ihanga lya Panama, omukolopoota akahandiika naagamba ati: “Abantu baingi abaambingire ha miryango yabo, bakaba bahindwire enteekereza yabo obu nagarukireyo omurundi ogwa kabiri n’ogwa kasatu. Omwaka oguhoire nkamara obwire bwingi ningarukira abantu aba nkaba mbungiire kara; kandi ntungire ebintu bingi ebirungi.”
KUTA OMUTIMA HA KASUMI AK’OMUMAISO
Ha kumalirra kw’omwaka 1925, Ow’oruganda Rutherford akahandiikira bapayoniya kandi yasoborra ebintu ebikaba bikozerwe omu mulimo gw’okutebeza omu mwaka ogu, kandi yabagambira n’ekintu ekindi eki bakaba basemeriire kukora. Akagamba ati: “Omwaka gunu mutungire omugisa ogw’okuhuumuza abantu baingi abakaba baine enaku. Omulimo gunu gubaletiire okusemererwa . . . Omwaka ogurukwija nimwija kutunga omugisa ogw’okutebeza hali Ruhanga hamu n’Obukama bwe kandi muteereho abantu ekyokurorraho ekirukwoleka omulingo abantu abarukuramya Yahwe basemeriire kwetwazaamu. . . . Leka itwena hamu tugumizeemu nitwimukya amaraka gaitu obu nitukugiza Ruhanga waitu kandi Mukama waitu.”
Ha kumalirra kw’omwaka 1925 ab’oruganda bakaba nibakora enteekaniza ez’okugalihya Beseeri ya Brooklyn. Ha kutandika kw’omwaka 1926 bakatandika omulimo ogw’okwombeka ekitebe, ogu kikaba kitakakoraga.
Omulimo gw’okwombeka ogukaba guli ha Adams Street, Brooklyn, New York, 1926
a Hati akarukwetwa Obwomeezi n’Obuheereza Bwaitu Nk’Abakristaayo—Akatabu k’Ensorrokano.