48 SITEFANO
“Omusaija ow’Aijwire Okwikiriza n’Omwoyo Ogurukwera”
SITEFANO akaba ali muntu atahikiriire. Baitu obu akaba ali omu nyikara ey’egumire muno, Baibuli emubazaaho eti: “H’amaiso ge [akaba] naasisana nka malaika.” Akaba ateekaine, kandi atarukutiina, noobu kiraaba ngu akaba naagenda kwetonganaho omu maiso g’Orukurato Orukuru, ey’ekaba eri kooti enkuru ey’Abayudaaya. Kooti egi yonyini niyo ekaba eragiire ngu Yesu aitwe emyezi nke enyuma. Omusaija ow’akaba ali omu kabi nk’ako akamaani, akasobora ata kwikara ateekaine? Habwokuba akaba aine obumanzi.
Baibuli egamba ngu Sitefano akaba omusaija “ow’aijwire okwikiriza n’omwoyo ogurukwera.” Abakwenda omu Yerusaalemu bakamwesiga muno bamuha obujunaanizibwa obw’okugaba ebyokulya hali abo abali omu bwetaago omu kitebe. Kiro kimu, ekitebe ky’Abayudaaya bakaija nambere ali baatandika kumuhakaniza. Baitu, Sitefano akabaza na bo naakozesa ebyahandiikirwe, baaburwa obwakaiso obw’okukyoleka ngu ebi arukubaza tibihikire. Kinu kikababiihiza muno kandi baamukwata, baamutwara omu maiso g’Orukurato Orukuru. Nahabweki, Orukurato Orukuru rukaba rwine kucwamu Sitefano obu araaba asemeriire kwitwa rundi kwikara ali mwomeezi.
Sitefano naasobora kuba akaba amanyire omurago gwa Yesu ogu yaraganiize abahondezi be abaakwesangire omu nyikara nk’enu, ogurukugamba ngu: “Mutalyetuntura habw’eki mulibaza, baitu kyona eki muliheebwa omu kasumi ako, nikyo mubaze habwokuba tali niinywe muliba nimubaza, baitu omwoyo ogurukwera.” (Mar. 13:11) Hataroho kugurukyagurukya, ebigambo bya Yesu ebi bikakoonyera Sitefano kuba mumanzi. Sitefano obu akaba ayemeriire omu maiso g’Orukurato Orukuru, omwoyo gwa Yahwe gukamukoonyera kwikara ateekaine, kyaleetera abantu kumurora naasisana nka malaika.
Omu rukurato oru, hakaba harumu abacwi b’emisango 71, kandi boona bakaba basaija rurangaanwa, bali beebembezi b’ediini ey’Ekiyudaaya kandi abeegesa b’Ebiragiro. Abo abakaba bali omu kyombeko eki ekikooto, bakaba baikaliire omu ntebe eziteekaniziibwe omu nkarra isatu ezetooroire, kandi hakaba haroho abahandiiki babiri nibahandiika buli kimu kyona. Sitefano akaba ayemeriire omu maiso gaabo naajunaanwa omusango ogw’okubazaaho kubi Ebiragiro bya Musa hamu na yekaru, kandi omuntu obu yasingwaga emisango egi, yaitwaga. Nyakatagara omukuru Kayaafa akagambira Sitefano kwetonganaho.
Nahabweki, Sitefano akatandika kubaza. Akabazaaho ebyafaayo ebirukwoleka omulingo Ruhanga yatwaizeemu abantu be Abaisaleeri, kutandikira hali Ibburahimu. Akongera yabazaaho Yusufu kandi yabaijukya nkooku bagenzi be bonyini abaarugiremu enganda 12 eza Isaleeri bakaba bahiiganiize Yusufu. Akabazaaho Musa omu mulingo gw’ekitiinisa, kandi yabaijukya ngu ihanga ly’Isaleeri likanga obwebembezi bwe. Akatereekerezebwa omwoyo ogurukwera yabazaaho ebintu ebindi ebirukukwataho Musa, ebikaba bitabaziibweho omu byahandiikirwe by’Oruhebburaniya.
Sitefano ebi yabalize, bikooleka ngu akaba naatamu ekitiinisa ky’amaani Ebiragiro Yahwe ebi yahaire Musa, eheema y’okutangatanganiramu, hamu na yekaru, ebintu Yahwe ebi akaba ataireho habw’okuramya okw’amananu. Omu kaire nuko kamu, akooleka nkooku abantu ba Ruhanga baikaraga nibajeemera abantu Yahwe aba yatumaga.
Sitefano akaba aine kurwanirra okwikiriza kwe omu maiso g’abantu abakaba batarukugonza Abakristaayo kandi abakaba bacweriiremu kimu kumwita
Sitefano aine kuba yakyetegeriize ngu abasaija banu abagumangaine bakaba batarukwija kumukwatirwa embabazi. Baitu, omwoyo gwa Yahwe gukaha Sitefano obumanzi obw’okubagambira ebigambo eby’amaani eby’okubacwera omusango. Akabagambira ngu bakaba bali bantu “abagumangaine,” ‘abaikara nibahakaniza omwoyo ogurukwera,’ nka baisenkurubo oku baakozere. Baitu batagarukire aho, bakaba baisire ogu Musa ow’akaba abalizeeho ngu yakwizire nka nabbi arukumukira. Sitefano akagamba ngu bakaba bafookere ‘bagobya kandi abaisi’ b’omuntu ogu anyakuhikiriire, kandi ogu nuwe Yesu, Masiya.
Abakaba bali omu Rukurato Orukuru bakabiihirwa muno ‘baatandika kunena ensaya’ habwa Sitefano. Baitu Yahwe akamuha okwolekwa okurukugarramu amaani. Sitefano akasoborra eki yarozere ati: “Dora! Nindora iguru likingwirwe kandi Omwana w’omuntu ayemeriire ha mukono gwa Ruhanga ogw’obulyo.” Sitefano obu yabalize eki, abasaija abo baayeyongera kukwatwa ekiniga n’okutabuka! Habwaki baakwasirwe ekiniga? Nikisobora kuba ngu ebigambo Sitefano yabalize bakaba babihuliireho. Emyeze nke enyumaho Yesu Kristo obu akaba naacwerwa omusango, akaba arangire ati: “Mulirora Omwana w’omuntu aikaliire ha mukono ogw’obulyo ogw’amaani.” (Mat. 26:64) Sitefano akaba naabooleka ngu ebigambo ebi bihikiriire. Yesu hati, akaba ayemeriire ha rubaju rwa Yahwe!
Abasaija abo abakaba baine ekiniga eky’amaani bakagenda baagwera Sitefano baamukwata, baamunaga aheeru y’orubuga, kandi baamuteera amabaale. Nikisobora kuba ngu Sitefano akaba naakyarora Yesu omu kwolekwa, kandi nikyo yagambiire ngu, ninkukwasa obwomeezi bwange. Omu bigambo bye eby’okumalirra akasaba Yahwe ati: “Otabajunaana habw’ekibi kinu.” Sitefano akafa ali muhondezi wa Yesu omwesigwa, kandi nuwe Omukristaayo ow’okubanza ayaisirwe habw’okwikiriza kwe. Baitu omusigazi omu ayasagikire okwitwa kwa Sitefano, ateebwe ebigambo bya Sitefano eby’okumalirra. Nitwija kubazaaho ebirukumukwataho omu Suura 50, 51, na 53.
Soma Ebyahandiikirwe ebirukumubazaaho:
Kuleeta hamu ebiteekerezo:
Miringo ki Sitefano ei yayolekeremu obumanzi?
Yega Ebirukukiraho
1. Habwaki abakwenda baakomere Sitefano hamu n’abasaija abandi “abaijwire omwoyo n’amagezi” kwebembera omu kugaba ebyokulya (Ebik. 6:3-5; bt 41-42 ¶17-18-wcgr) A
Ekisisani A
2. Bintu ki ebindi Sitefano ebi yabalize ebirukukwata hali Musa ebitarukusangwa ahandi hoona? (bt 48 ¶13, obugambo obuli hansi-wcgr)
3. Kiki ekyakoonyiire Sitefano kwikara ateekaine obu akaba naahiiganizibwa? w18.10 32-wcgr)
4. Ebikorwa 7:59 nihooleka ngu Sitefano akasaba hali Yesu? (w05 1/1 31-wcgr)
Ebikaguzo eby’Okwecumiitirizaaho
Sitefano akaba muntu “ow’aijwire okwikiriza n’omwoyo ogurukwera” kandi “naasiimwa Ruhanga kandi aijwire amaani.” Baitu, akaikiriza kugaba ebyokulya. (Ebik. 6:2, 5, 8) Ab’oruganda abaine obukugu rundi abaine obujunaanizibwa bwingi omu kitebe nibasobora bata kwegera hali Sitefano? B
Ekisisani B
Sitefano akasabira abarukumuhiiganiza. Nitusobora tuta kwoleka okugonza hali abo abatuhakaniza kandi bakatuhiiganiza kasumi kanu? (Mat. 5:44-48)
Miringo ki endi ei osobora kwegera ha bumanzi bwa Sitefano?
Eki Birukunyegesa Hali Yahwe n’Ekigendererwa Kye
Isomo linu nirikwegesa ki hali Yahwe?
Ekyokurorraho kinu nikihikaana kita n’ebigendererwa bya Yahwe?
Habwaki nikikusemeza ngu Sitefano akakomwa kulema hamu na Kristo omu iguru?
Manya na Binu
Manya nkooku osobora kusoborra abandi okwikiriza kwawe omu mulingo gw’ekitiinisa kandi ogw’obumanzi, nka Sitefano oku yakozere.
“Sitefano—‘Akaba Naasiimwa Ruhanga Kandi Aijwire Amaani’” (bt 47-50 ¶9-19-wcgr)
Abantu ba Yahwe kasumi kanu obu bahiiganizibwa, nibasobora bata kuba bamanzi nka Sitefano?