Obaire Okimanyire?
Kuzina Kukaba Kuli Kukuru Kwingana Nkaha omu Isaleri eya Kara?
ABAISALERI baayegondezaaga omu bizina. Baibuli ekira kubazaaho abantu abarukuteera ebintu ebi barukozesa kuzina kandi na bo nibazina. Ekicweka kya Baibuli ekikooto kirumu ebizina. Ekyokurorraho, Zabuli, Ekizina kya Sulemani n’ekitabu kya Empamo byona bikahandiikwa nk’ebizina. Ekitabu ekirukwetwa Music in Biblical Life nikigamba ngu Baibuli “eyoleka kurungi ngu Abaisaleri baakozesaaga muno ebizina omu bwomeezi bwabo n’obu baabaga nibakora ebintu ebindi.”
Ebizina omu bwomeezi obwa buli kiro. Abaisaleri baateraga ebizina kwoleka omulingo baayehurraga. (Is. 30:29) Abakazi baateraga enjogera, nibazina n’okusemererwa hamu n’okucekeca obu baabaga nibaikaliza Abakama ha kitebe, ha bijaguzo n’obu baabaga basingwire obulemu. (Bac. 11:34; 1 Sam. 18:6, 7; 1 Bakam. 1:39, 40) Ekindi, Abaisaleri baazinaga ebizina ebyayolekaga obusaasi bwabo obu baabaga nibaganya rundi omuntu obu yabaga afiire. (2 Byom. 35:25) Ekitabu ekirukwetwa McClintock and Strong’s Cyclopedia kigamba kiti: “Busaho kugurukyagurukya ngu Abayudaaya bakaba bali bantu abaagonzaaga ebizina.”
Abakama omu Isaleri baagonza ebizina. Abakama ba Isaleri baayegondezaaga omu bizina. Omukama Saulo akeeta Daudi omu kikaali nukwo amuterrege ebizina. (1 Sam. 16:18, 23) Hanyuma Daudi na uwe obu yafookere Omukama, akahandiika ebizina ebirungi, yaheesa eby’amaraka, kandi yateekaniza n’abantu ab’okuteera eby’amaraka ha yekaru ya Yahwe. (2 Byom. 7:6; Am. 6:5) Omukama Sulemani akaba aine abazini abakazi n’abasaija omu kikaali.—Mug. 2:8.
Ebizina omu kuramya. Ekirukukirayo obukuru, Abaisaleri baakozesaaga ebizina omu kuramya. Abantu abarukuhika 4,000 baateeraga eby’amaraka ha yekaru omu Yerusalemu. (1 Byom. 23:5) Baateraga enyege, endongo, enanga, n’amakondere. (2 Byom. 5:12) Baitu abazini banu abakugu tibali nubo bonka abaakugizaaga Yahwe n’ebizina. Abaisaleri baingi baazinaga ebizina obu baabaga nibagenda Yerusalemu kujaguza kandi ebizina ebi byayetwaga Songs of the Ascents. (Zab. 120-134) Kandi kusigikirra ha bihandiiko by’Ekiyudaaya, Abaisaleri baazinaga bimu ha byahandikirwe ebiri omu Zabuli.a
Ebizina kikyali kicweka ky’okuramya kw’abantu ba Ruhanga. (Yak. 5:13) Tuzina ebizina kukugiza Yahwe. (Bef. 5:19) Obu tuzinira hamu n’ab’oruganda na banyaanya itwe kituleetera kuba omu bumu n’Abaksritaayo bagenzi baitu. (Eng. 16:25) Kuzina ebizina guli mulingo omurungi ogu twoleka ngu nitwesiga Yahwe kandi ngu nitumugonza.
a Abayudaaya baazinaga Zabuli eya 113 kuhika ha ya 118 kukugiza Yahwe kandi nizo baayetaga Hallel Psalms.