2. (a) Hangi gelişmeler Pavlus’u Filimon’a yazmaya yöneltti? (b) Mektubun amacı neydi?

² Mektubun yazılış amacı açıktır. Pavlus, Roma’daki ilk tutukluluğu sırasında (MS 59-61) kendisine oldukça serbestlik tanındığından Tanrı’nın Krallığı hakkında insanlarla konuşabiliyordu. Onu dinleyenler arasında Onisimos da vardı. Onisimos, Pavlus’un dostu Filimon’un evinden kaçmış bir köleydi. Sonunda İsa’nın bir takipçisi oldu ve Pavlus, onu kendi rızasıyla Filimon’a geri göndermeye karar verdi. Elçi aynı dönemde Efesos ve Kolose cemaatlerine mektuplar yazdı. Bu mektupların her ikisinde de İsa’nın takipçisi kölelerin ve efendilerin aralarında nasıl bir ilişki olması gerektiğiyle ilgili yararlı öğütler verdi (Efes. 6:5-9; Kol. 3:22–4:1). Ayrıca Filimon’a da bir mektup göndererek Onisimos’la ilgili bizzat ricada bulunmak istedi. Pavlus mektubu kendi eliyle yazdı; bu onun için sıra dışı bir durumdu (Filim. 19). Mektubun böylesine özel olması Pavlus’un ricasını çok daha etkili duruma getirmiş olmalı.

Efesos ile Kolose cemaatlerine ve Filimon’a yazılan bu üç mektubun Tihikos ve Onisimos tarafından yerlerine ulaştırıldığı anlaşılıyor (Efes. 6:21, 22; Kol. 4:7-9).

5. (a) Mektup hangi dilek ve övgülerle başlar? (b) Pavlus Filimon’a kölesi Onisimos hakkında ne söyledi?

⁵ Onisimos “köleden çok daha üstün” bir kardeş olarak efendisine geri gönderiliyor (1-25. ayetler). Pavlus mektubuna sıcak bir şekilde başlar; Filimon’a, “kız kardeşimiz” Apfia’ya, “Mesih’in askeri olan arkadaşımız” Arhippos’a ve Filimon’un evinde toplanan cemaate iyi dileklerde bulunur (2. ayet). Hem Efendimiz İsa’ya hem de kutsal kişilere olan sevgisi ve imanından ötürü Filimon’u över (Filimon, “Sevgi Dolu” anlamına gelir). Filimon’un sevgisine dair duydukları Pavlus’a büyük sevinç ve teselli kaynağı olmuştur. O şimdi yaşlı bir adamdır ve tutukludur; dolayısıyla, ‘zincire vurulmuş olduğu sırada manevi babası olduğu evladı’ Onisimos’la ilgili isteğini büyük bir rahatlıkla belirtmektedir (10. ayet). Onisimos önceleri Filimon için işe yaramaz biriyken artık hem Filimon hem de Pavlus için çok yararlı biridir (Onisimos, “Kazanç Getiren” ya da “Faydalı” anlamına gelir).

6. (a) Pavlus, Filimon’a Onisimos’a nasıl davranmasını tavsiye etti? (b) Konuyu nasıl duyarlılıkla ele aldı?

⁶ Elçi, tutukluluğu boyunca Onisimos’u kendi hizmetinde tutmayı tercih etmekle birlikte Filimon’un rızası olmadan bunu yapmak istemez. Bu nedenle Onisimos’u kendisine geri göndermektedir; o Filimon için ‘artık bir köle değil, köleden çok daha üstün, sevgili bir kardeştir’ (16. ayet). Pavlus Filimon’a “Onu benmişim gibi dostça karşıla” der (17. ayet). Filimon’a, Onisimos bir haksızlık etmişse bunu kendi hesabına saymasını söyler ve “Sen de bana hayatını borçlusun” diye ekler (19. ayet). Pavlus yakında serbest bırakılacağını ve Filimon’u ziyaret edebileceğini ümit ettiğini söyler. Ardından selamlarla mektubunu bitirir.