10. Bölüm

Görünüşüm Ne Kadar Önemli?

GÖRÜNÜŞÜNÜ beğenmiyor musun? Aslında görünüşünden memnun olan varsa bile çok azdır. Bir havuzun içindeki suya yansıyan görüntüsüne aşık olan Narkissos’tan farklı olarak, bazıları aynaya bakınca adeta bunalıma giriyor.

‘Vücudumu beğenmiyorum ve fazla güzel olduğumu düşünmüyorum.’ 16 yaşındaki Merve bunları söyledi. 13 yaşındaki Barış da aynı şeyden şikâyet ediyor: ‘Saçlarımı beğenmiyorum, özellikle de bu arka tarafların dikilmesinden hiç hoşlanmıyorum.’ Daha da kötüsü, ergenlik çağındaki bir gencin görünüşü o kadar hızlı değişiyor ki, bir psikoloğa göre, gençler çoğu zaman “kendi bedenlerinde kendilerini yabancı gibi hissediyorlar.” Bu yüzden birçok kişi yüzü, saçı, boyu ve fiziksel yapısı konusunda kaygı duyuyor.

Tabii, Tanrı Kendisi de güzelliğe değer verir. Vaiz 3:11 şöyle diyor: “O her şeyi vaktinde güzel yaptı.” Ayrıca, görünüşün, başkalarının sana bakış açısını ve davranışını derinden etkileyebilir. Dr. James P. Comer şunları ekliyor: “Vücudunun görünüşü, kişinin kendisiyle ilgili görüşünü bir ölçüde etkiler. Bu, insanın özgüvenini ve hayatta yapıp yapmayacaklarını etkileyebilir.” Bu yüzden görünüşünle makul oranda ilgilenmen mantıklıdır. Fakat başkalarından uzaklaşacak kadar kendinden utanırsan ya da kendini kötü hissedersen, artık bu tür bir kaygı sağlıklı olmaz.

Çirkin Olduğunu Kim Söylüyor?

Görünüşle ilgili sıkıntıların sebebinin her zaman gerçek fiziksel kusurlar olmaması ilginçtir. İncecik bir kız sınıfta otururken “keşke biraz daha kilolu olsam” diye düşünürken, yan sıradaki tombul kız da “şişman” olduğu için üzülüyor. Bu tür bir tatminsizliğin kaynağı ne olabilir? Gayet iyi görünen gençlerin çirkin olduklarını düşünmelerine yol açan nedir?

Psikiyatri profesörü Richard M. Sarles şöyle diyor: “Ergenlik çağı vücutta temel değişikliklerin olduğu bir geçiş dönemidir. . . . Yeni ve değişen bir vücudun yol açtığı uyumsuzluklar yüzünden ergenlik çağındaki çoğu genç, bir arkadaş grubunda olmanın verdiği güvenlik duygusuna bel bağlıyor.” Fakat, yaşıtlarının dikkatli bakışları karşısında boyunun uzunluğu ya da kısalığı, şişmanlığın ya da zayıflığın (ayrıca burnunun ya da kulaklarının şekli) çok büyük bir kaygıya yol açabilir. Ayrıca, başkaları senden daha fazla ilgi gördüğünde ya da görünüşünle alay edildiğinde kolayca kendini kötü hissedebilirsin.

Ayrıca TV, kitaplar ve filmlerin yaygın etkisi var. Çekici kadınlar ve erkekler bize TV ekranlarından ve dergi sayfalarından, parfümden motorlu testereye kadar her şeyi satıyorlar. Böylece, medya seni şuna inandırıyor: Eğer kusursuz bir cildin ya da kaslı ve iri bir vücudun yoksa, git bir deliğe gir ve orada yaşa; ya da en azından popüler ya da mutlu olmayı unut.

‘Seni Kalıplarına Sokmalarına İzin Verme’

“Çirkin ördek yavrusu” olduğuna karar vermeden önce, kendine, fiziksel kusurlarının ne kadar gerçek ya da hayal olduğunu sor. Yüzünde, canını sıkan (ya da alay konusu olan) şey gerçekten çok mu çirkin? Yoksa başkaları mı öyle olduğunu düşünmene yol açtı? Mukaddes Kitap şunu öneriyor: “Çevrenizdeki dünyanın sizi kendi kalıbına sokmasına izin vermeyin.”—Romalılar 12:2, Phillips.

Şunu düşün: Popüler, başarılı ya da mutlu olmak istiyorsan, belirli bir güzelliğe sahip olman gerektiği fikrini destekleyen kim? Moda olan rejimleri yapman ve pahalı güzellik malzemeleri satın alman sayesinde elde ettikleri kârla ayakta duran şirketler ya da reklamcılar değil mi? Neden onların senin düşünüşünü şekillendirmelerine izin veresin? Ayrıca, eğer yaşıtların görünüşün konusunda seni eleştiriyorlarsa, bunu sana yardımcı olmak için mi yoksa seni küçük düşürmek için mi yapıyorlar? Eğer küçük düşürmek için yapıyorlarsa, kimin böyle “arkadaşlara” ihtiyacı olur ki?

Mukaddes Kitap şunu önerir: “Anlayışa [ayırt etme yeteneğine] yüreğini meylettir.” (Süleymanın Meselleri 2:⁠1) Ayırt etme yeteneği, fiziksel özelliklerini objektif olarak değerlendirmene ve medyanın propagandasına kuşkuyla bakmana yardım edecektir. Çok az insan top modellere benzer. Ayrıca “güzellik boş şeydir.” (Süleymanın Meselleri 31:30) Dış görünüşüyle para kazananlar aslında kısa bir süre zirvededirler ve çok geçmeden daha güzel ve yeni bir yüz için bir kenara atılacaklardır. Ayrıca onların güzelliği, makyaj, ışık ve fotoğrafçının ustalığıyla yaratılıyor. (Bazıları, ünlüleri makyaj ve bakım yapmadıkları zaman görünce çok şaşırıyorlar!)

Bu yüzden, TV ya da dergilerdeki mankenlere benzemediğin için canını sıkmana gerek yok. Ayrıca arkadaşların, çekici görünmek için ne kadar uzun, kısa ya da zayıf olman gerektiğine dair son kararı verecek yargıçlar değildir. Eğer görünüşün konusunda rahatsan, yaşıtlarını önemseme! Aslında senin kendinde beğenmediğin şey, bir başkasının gıpta edeceği bir özellik olabilir.

Mümkün Olduğunca İyi Görün

Kimi zaman gençlerin gerçekten görünüşleriyle ilgili sorunları vardır: kötü bir cilt, fazla kilolar, şekli bozuk bir burun, kepçe kulaklar, çok kısa bir boy. Tabii, büyüyen bir genç olarak görünüşün hâlâ değişiyor. Ergenlik sivilcesi, kilodaki değişmeler ve yıldırım hızıyla (ya da ıstırap verici şekilde yavaş) büyümek, ergenlik çağının zorluklarıdır. Zaman bu tür birçok sorunu çözer.

Fakat başka sorunları çözmez. Açıkçası, birçok genç görünüşünün sıradan olduğunu kabul etmeli. Yazar John Killinger şöyle dedi: “Birçok insan için, iyi bir görünüşe sahip olmamak yaşamın en acı gerçeklerinden biridir. İnsanlar bu gerçeği erken yaşta öğrenirler ve yaşamlarının geri kalan kısmında da bundan kolay kolay kurtulamazlar.” Bununla birlikte, görünüşünle ilgili yapabileceğinin en iyisini yapabilirsin.

Ameliyat, fiziksel kusurları düzeltmek için pahalı ve belki de riskli bir yöntemdir.a Ancak temizlik basit ve ucuzdur; ve çekiciliğini artırman için çok işe yarayabilir. Saçların bir film yıldızınınki gibi göz alıcı olmayabilir, fakat temiz olabilir; benzer şekilde yüzün, ellerin ve tırnakların da. Beyaz dişler, temiz ve pembe dişetleri gülümsemeyi daha etkileyici hale getirebilir. Sorunun fazla kilolu olmak mı? Perhiz ve egzersiz yapmak (belki doktor kontrolünde) kilonu kontrol altına almanda çok işe yarayabilir.

Ayrıca, ana babanın onayıyla, fiziksel özelliklerini vurgulayan ve kusurlarını gizleyen giyim ve saç şekillerini deneyebilirsin. Örneğin, yazar Sharon Faelten’e göre iri bir burun, “dolgun bir saç modeliyle veya saçın üst kısmının kabartılmasıyla” daha az dikkat çekici olabilir. Keskin hatlar ve kemikli bir yapı benzer şekilde “dalgalı ya da kıvırcık saç modeliyle” yumuşatılabilir ve bir kızın yüzündeki kusurlar, doğru şekilde yapılan bir makyajla göze batmayabilir. Ayrıca, erkek ya da kız ol, kıyafet seçiminle çok şey başarabilirsin. Görünüşünü güzelleştiren renkler ve güzel gösteren modeller seç. Giysilerde çizgilerin yönüne dikkat et: Dikey çizgilerin zayıf gösteren etkisi vardır ve enine çizgiler tam tersi etki bırakır!

Evet, doğal bir güzelliğin olmasa bile, gayretle ve hayal gücünü kullanarak hoş bir görünüşe sahip olabilirsin.

Dengeli Olman Gerekir

Görünüşüne dikkat etmen önemliyse de, bu konuyu hayatının en önemli meselesi haline getirmemeye dikkat et. Mukaddes Kitabın insanların görünüşlerinden ne kadar az bahsettiğini hiç fark ettin mi? Neden İbrahim’in, Meryem’in, hatta İsa’nın görünüşünden bahsedilmiyor? Belli ki, Tanrı bunun önemli olduğunu düşünmüyor.

İlginçtir ki, Tanrı bir keresinde, etkileyici bir görünüşü olan Eliab isimli genç bir adamı kral yapmayı reddetmişti. Yehova Tanrı peygamber Samuel’e şöyle dedi: “Onun görünüşüne, ve boyunun uzunluğuna bakma . . . . çünkü RAB insanın gördüğü gibi görmez; çünkü insan yüze bakar, fakat RAB yüreğe bakar.” (I. Samuel 16: 6, 7) Asıl önemli olan Kişi, yani Tanrı için görünüşün önemli olmadığını bilmek ne büyük bir rahatlık sağlıyor! “RAB yüreğe bakar.”

Üzerinde düşünülmesi gereken başka bir nokta daha var: Arkadaşlarının çoğunun sıradan bir görünüşü yok mu? Peki, anne ya da babanın resmi bir moda dergisinin kapağında yer alabilir mi? Büyük ihtimalle hayır! Aslında, onların iyi niteliklerini bildiğin için görünüşleri hakkında nadiren düşünürsün. Senin de, gerçek ya da hayal ürünü olan fiziksel kusurlarından daha ağır basan kişisel özelliklerin var.

Yine de, yaşıtların için görünüş önemli ve onların giyim kuşam tarzına uymak için kendini baskı altında hissedebilirsin. Bu baskıya nasıl karşılık vermelisin?

[Dipnotlar]

Ele Alınacak Sorular

◻ Gençler neden görünüşleri konusunda bu kadar kaygılanıyorlar? Sen kendi görünüşün hakkında ne düşünüyorsun?

◻ Medya ve yaşıtların tarafından görünüşün önemine dair hangi bakış açısı destekleniyor? Bu tür bir etkiye nasıl karşılık vermelisin?

◻ Sivilce sorunuyla başa çıkmanın bazı yolları nelerdir?

◻ Mümkün olduğunca güzel görünmek için neler yapabilirsin? Peki bu konuda neden bir denge gereklidir?

[Sayfa 82’deki pasaj]

‘Vücudumu beğenmiyorum ve fazla güzel olduğumu düşünmüyorum’

[Sayfa 88’deki pasaj]

Fiziksel kusurlarından daha ağır basan kişisel özelliklerin var

[Sayfa 84, 85’teki çerçeve/resim]

‘Sivilcelerimden Kurtulmak İçin Bir Şey Yapamaz mıyım?’

Akne; sivilceler, siyah noktalar, kırmızı şişlikler ya da kistler yüzünden cildin lekelenmesine ya da şeklinin bozulmasına yol açan bir cilt hastalığıdır. Birçok genç için bu, sadece birkaç ay süren geçici bir rahatsızlık olmaktan çok, ciddi bir cilt hastalığıdır. Her yaştan insan, fakat en çok ergenlik çağındakiler bundan etkilenirler. Bazı uzmanlara göre, gençlerin yaklaşık yüzde 80’inin, değişen oranlarda akne sorunu vardır.

2000 gence, kendileriyle ilgili en sevmedikleri şey sorulduğunda, cilt sorunlarının diğer şikâyetlerin çok üzerinde olması hiç şaşırtıcı değil. Liseye giderken akne sorunu yaşamış olan Sandra isimli bir genç şöyle diyor: “O kadar çok sivilcem vardı ki, yüzümü hep diğer insanlardan saklıyordum. Utangaçtım çünkü görünüşümden utanıyordum. . . . . Çok kötü görünüyordum.”—Co-Ed dergisi.

Neden bu bela ergenlik döneminde, hem de en iyi şekilde görünmek istediğin yaşlarda ortaya çıkıyor? Çünkü büyüyorsun. Ergenlik çağının başlamasıyla, cilt bezleri faaliyetlerini artırırlar.

Neler olur? The World Book Encyclopedia basit terimlerle şöyle anlatıyor: Her bir bez, her kılın etrafında bulunan küçük kıl dibi keseciklerine salgısını boşaltır. Normalde, yağ ciltteki gözenekten dışarı akar, fakat bazen bir gözenek tıkanır ve yağ dışarı yeterince hızlı akamaz. Tıkanık gözenek o zaman siyah noktaya (komedon) dönüşür; çünkü sıkışan yağ oksitlenir, kurur ve siyahlaşır. Burada iltihap oluştuğunda bildiğimiz sivilce çıkar. Mikroplar geride biriken yağda ürediğinde kistler oluşur. Kistler kalıcı iz bırakırlar. Sivilceler ise iltihaplanmadıkça iz bırakmazlar, bu da çoğu zaman sivilceler sıkılırsa ya da koparılırsa olur; bu yüzden sivilcelerini sıkma ve koparma!

İlginçtir, gerginlik ve duygusal sıkıntılar cilt bezlerini harekete geçirebilir. Bazılarının yüzünde, önemli bir olaydan ya da sınavlardan biraz önce veya sınav sırasında kocaman bir sivilce çıkıyor. Bu konuda İsa’nın sözleri uygulanabilir: “Bundan dolayı, yarın için kaygı çekmeyin; zira yarınki gün kendisi için kaygı çekecektir.”—Matta 6:⁠34.

Ne yazık ki, bu konuda hiçbir mucize ilaç yoktur. Bununla birlikte, ergenlik sivilcelerini kontrol altına almaya yarayan benzol peroksit (antibakteriyal ilaç) içeren jel, krem, losyon, sabun, yüz maskesi gibi reçetesiz bazı tedavi yöntemleri bulunmaktadır. (Eğer daha güçlü tedbirler gerekiyorsa doktora başvurabilirsin.) Birçokları cildini bir sabunla ya da benzol peroksit içeren losyonlarla tamamen temizlemenin yararını gördü. Ancak yağlı sabun ve yağ bazlı kozmetiklerden kaçınmalısın.

Bazı gençler, bol egzersiz yaparak, mümkün olduğunca çok temiz havada kalarak ve yeterince uyuyarak genel sağlıklarıyla ilgilenmenin faydalı olduğunu gördüler. Bazıları da tamamen yağsız gıda rejimini savunuyor, ancak abur cuburdan kaçınmak ve dengeli bir beslenme programı uygulamak elbette faydalıdır.

Ne olursa olsun, sabır şart! Unutma ki, sorun belli bir süre içinde gelişip ortaya çıktı, bu yüzden bir gecede geçmeyecek. Daha önce adı geçen Sandra, şöyle dedi: “Yüzümün tamamen iyileşmesi sanırım yaklaşık bir yıl sürdü, fakat ilk altı hafta içinde düzelmeye başlamıştı.” Tedaviye belirli bir süre devam edersen biraz rahatlayabilirsin.

Bu arada, birkaç sivilcenin özsaygını zedelemesine ya da başkalarıyla iletişimini engellemesine izin verme. Sen cildinden ötürü hassas olabilirsin, ancak başkaları büyük ihtimalle bunu senin düşündüğünden çok daha zor fark eder. Bu yüzden olumlu ve mutlu bir ruh halini korumaya çalış. Ayrıca, sivilcelerinle ilgili ne yapabiliyorsan hemen şimdi yap!

[Sayfa 83’teki resim]

Aslında senin kendinde beğenmediğin şey, bir başkasının gıpta edeceği bir özellik olabilir

[Sayfa 86’daki resimler]

Gençler, dergilerdeki mankenlerin güzellik ve bakım uzmanları tarafından desteklendiklerini genellikle fark etmiyorlar